DGS yerleştirme işlemlerinde adayların puanları ve program kontenjanları nasıl dikkate alınır (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, 2018-2021 yılları arasında Dikey Geçiş Sınavı’na (DGS) girerek Hukuk programlarını tercih ettiğini, ancak hiçbir üniversiteye yerleşemediğini iddia ederek, yerleştirme işleminin yapılması için başvuruda bulunmuştur. ÖSYM, DGS yerleştirme işlemlerinin, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapıldığını belirtmiş, başvuranın puanlarının tercih ettiği programların en düşük puanlı adaylarından daha düşük olduğunu tespit etmiştir. Bu durum, başvuranın yerleştirme işlemlerinde herhangi bir usulsüzlük olmadığını göstermektedir.

ÖSYM’nin 2021-DGS Kılavuzu’nda yer alan düzenlemelere göre, yerleştirme işlemleri adayların puanları, tercihleri ve programların kontenjanları dikkate alınarak bilgisayarla yapılmaktadır. Ayrıca, sınav sonuçlarının duyurulması ve itiraz süreçleri de ÖSYM’nin internet sayfasında belirtilmiş olup, bu duyurular adaylara tebliğ hükmündedir. Başvuranın, yerleştirme işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmediği sonucuna varılmıştır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/1299-S.22.2001

BAŞVURU NO : 2021/18534

KARAR TARİHİ : 28/01/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Dikey Geçiş Sınavı(DGS) puanı ve sıralaması yeterli olmasına rağmen 4 yıldır tercih ettiği Üniversiteye yerleştirme işleminin yapılmadığı iddiaları hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 01/11/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran başvurusunda özetle; İzmir Ekonomi Üniversitesi Adalet Bölümünden 2018 yılında mezun olduğunu, 4 yıldır (2018-2019-2020-2021) düzenli olarak Dikey Geçiş Sınavına(DGS) girerek Hukuk

Fakültesine geçiş yapmaya çalıştığını, 4 yıldır ön lisansını bitirdiği İzmir Ekonomi Üniversitesini tercih etmesine ve puan ve sıralamasının yetersiz olmamasına rağmen hiçbir lisans programına yerleştirilmediğini, ÖSYM’nin ve İzmir Ekonomi Üniversitesinin belirli bir puan ve sıralama kriteri olmamasına rağmen tercihlerinden olumlu sonuç alamadığını, 4 Ekim 2021 tarihinde ise mezunu olduğu

İzmir Ekonomi Üniversitesinin kendisine okula kayıt yaptırma imkânı vermesi gerektiğini ve kendisiyle yakın zamanda iletişime geçileceği bilgisini içeren bir mail attığını, okulu aradığında kendisine ‘yanlışlıkla’ o maili attıklarını beyan ettiklerini, ÖSYM ve İzmir Ekonomi Üniversitesi arasında bir bilgi eksikliği olduğu ve bunun büyük bir karmaşaya sebebiyet verdiği düşündüğünü, ÖSYM’nin yapmış olduğu DGS’de adayların hangi puan ve sıralamaya göre kabul edildikleri belirsiz olup, yapılacak bir tahkikatla bunun ortaya konabileceğini ifade ederek ÖSYM’nin 2018-2019-2020-2021 yıllarında yapmış olduğu DGS ile

İzmir Ekonomi Üniversitesine yapılan kayıtlarda adayların puanlarının ve sıralamalarının incelenmesini ve kendisinin 2018-2021 yılları arasında yapmış olduğu tercihlerin incelenmesini, gelinen aşamada DGS 2.(ek) tercihlerinde de hiçbir üniversiteye yerleştirilemediğini ifade ederek dönem kaybı yaşamadan eğitimime devam etmesinin sağlanmasını ve taban puan şartı aranmamasına rağmen kaydının yapılmadığı

17 okuldan birine yerleştirilmeyi talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 04/01/2022 tarih Sayı : 2022/1299-S.22.2001 – – yazısı ve eklerinden özetle;

2.1. 15 Temmuz tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara

Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dahil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin 2.

fıkrasının (i) bendi uyarınca “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” hususunda yetkili kılındığı, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme

Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un 7. maddesinin yedinci fıkrasında yükseköğretim ile ilgili sınavların

Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağı, 2547 sayılı Kanun’un 7. maddesinin (e) bendinde öğrencilerin dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasların Yükseköğretim Kurulunca tespit edileceği, 19.02.2002 tarihli ve

24676 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön

Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik’in 5. maddesinde meslek yüksekokulu ve açıköğretim ön lisans mezunlarından örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak üzere başvurma şartlarını taşıyanlar için hangi lisans programlarının açılacağı açılacak lisans programlarına meslek yüksekokulları ve açıköğretimin hangi programını bitirenlerin başvurabileceği, bu programların kontenjanları ve programlara yapılacak yerleştirmede kullanılacak puan türleri, dikey geçiş yapılacak üniversitelerin görüş ve önerileri de dikkate alınarak

Yükseköğretim Kurulunca belirleneceği, 6. maddesinde DGS Kılavuzunun Yükseköğretim Kurulunun onayı ile yürürlüğe gireceği emredici olarak düzenlendiği,

2.2. Bu kapsamda başvuruya konu Dikey Geçiş Sınavı ile ilgili usul ve esaslar ve yerleştirme yapılan kontenjanlar Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlendiğinden söz konusu sınav açısından

ÖSYM Başkanlığının görevinin, belirlenen bu usul ve esaslar gereğince sınavın hazırlanması, uygulanması, değerlendirmesi ve yerleştirme işlemlerinin yapılmasından ibaret olduğu, 6114 sayılı Kanun’un “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 sayılı Kararname’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde

“kılavuz”un; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının

ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğunun belirtildiği,

2.3. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 28/04/2021 tarih ve 31716 sayılı yazısı doğrultusunda hazırlanarak 21 Mayıs 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2021-DGS

Başvuru Kılavuzunun; Giriş sayfasında “Bu kılavuz, Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultusunda hazırlanmıştır. Sınava başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.”, “7. YERLEŞTİRME” başlıklı maddesinde “Yerleştirme işlemi, adayların 2021-DGS puanları, tercihleri ve yükseköğretim programlarının kontenjan ve koşulları göz önünde tutularak bilgisayarla yapılacaktır. Programlara yerleştirme işleminde puan en önemli rolü oynamaktadır. Örneğin T programını, aday A birinci tercihinde, aday B dördüncü tercihinde göstermiş olsun. Aday B’nin puanı aday

A’dan yüksekse ve aday B ilk üç tercihine puanı yetmediği için yerleştirilmemiş ise T programına puanı daha yüksek olduğu için aday B yerleşecektir. Aynı programı tercih etmiş olan adayların 2021-DGS puanlarının eşit olması durumunda, daha büyük ağırlıkla katılan standart puanı yüksek olana (eşit ağırlıklı 2021-DGS puanında sayısal standart puanı yüksek olan), eşitlik yine sürdüğü takdirde ilgili ÖBP yüksek olana öncelik verilecektir. Eşitlik yine sürdüğü takdirde söz konusu programı daha üst tercihinde gösterene, eşitlik yine de sürdüğü takdirde doğum tarihi günümüze daha yakın (yaşı küçük) olana öncelik verilecektir.”, “8. YERLEŞTİRME SONUÇLARININ BİLDİRİLMESİ VE KAYIT İŞLEMLERİ” başlıklı maddesinde “ÖSYM’nin, yükseköğretim kurumlarındaki kayıt işlemleri ve yükseköğretim kurumları arasındaki yatay geçiş işlemleri ile ilgisi bulunmamaktadır. Bu konudaki başvuruların, doğrudan ilgili yükseköğretim kurumlarına yapılması gerekmektedir.”, “10.3. ÖSYM İLE YAZIŞMALAR” başlıklı maddesinde “Sınav ve yerleştirme sonucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklandıktan sonra 10 gün içinde (sonuçların açıklandığı tarihten bir gün sonra başlamak üzere) Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak Merkezimize başvurmalıdır. Sınav sorularına ilişkin itirazlar ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde (sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere) aynı şekilde yapılmalıdır. Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz. Adayların inceleme masrafları karşılığı, ÖSYM’nin T.C. Halkbank

Ankara Kurumsal Şubesi TR40 0001 2009 4520 0044 0002 07 numaralı hesabına gerekli ücreti yatırdıklarını gösteren dekontunu dilekçelerine eklemeleri gerekmektedir (Bu hesaba sınav ücretleri kesinlikle yatırılmamalıdır.). Dilekçe ÖSYM Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığı 06800 Bilkent/Ankara adresine ulaştırmalıdır. Süre hesabında ÖSYM Genel Evrak kaydına giriş tarihi esas alınacaktır. Süresi geçtikten sonra yapılan itirazlar ile üzerinde adayın T.C. Kimlik Numarası, adresi, evrak referans numarası vb. bilgiler yazılı olmayan, imzalanmamış ve ekinde banka dekontu bulunmayan dilekçeler kesinlikle işleme alınmayacaktır.” düzenlemesi ile yerleştirme işleminin ve yerleştirme işlemine itirazların nasıl yapılacağı hususunda 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara gerekli bilgilendirme yapıldığı,

2.4. ÖSYM Başkanlığınca yapılan tüm yerleştirme işlemlerinde olduğu gibi DGS yerleştirme sonuçlarına ilişkin oluşan en küçük ve en büyük puanlar da Başkanlığımız internet sayfasında yayımlanarak gerekli şeffaflık sağlanmakta olduğu, adayların tercih etmiş oldukları lisans programlarına yerleşen adaylara ait en küçük ve en büyük puanları buradan görebildikleri,

2.5. Başvuru konusuna ilişin olarak başvuranın ÖSYM Başkanlığına göndermiş olduğu 13/09/2021,

15.10.2021 ve 03.11.2021 tarihli dilekçeler üzerine 2021-DGS yerleştirme ve ek yerleştirme işlemlerine

ilişkin olarak yapılan incelemede; 2021-DGS Kılavuzunda belirtilen kurallar doğrultusunda gerçekleştirilen yerleştirme işlemlerinde herhangi bir hata olmadığının saptandığı, geçmiş yıllara ait yerleştirme itiraz süreleri sona erdiğinden diğer yılara ait inceleme talebinin işleme alınmadığı, İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından başvurana gönderildiğini belirttiği elektronik posta ile ÖSYM Başkanlığının bir ilgisinin bulunmadığı, ÖSYM Başkanlığı Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığının 15.09.2021 tarihli ve sayılı,

19.10.2021 tarihli ve sayılı ve 05.11.2021 tarihli ve sayılı yazılarıyla başvurana durumun

bildirildiği,

2.6. Başvuranın Kamu Denetçiliği Kurumuna yapmış olduğu başvuru üzerine yapılan incelemede, başvuranın 2018- 2019-2020-2021 yıllarında katılmış olduğu Dikey Geçiş Sınavına göre elde etmiş olduğu ilgili yıllara ait puanların, ilgili dönemlerde tercih etmiş olduğu programlara yerleşen en küçük puanlı adaylardan daha düşük olduğu tespit edilmiş olup adayın puanı ile tercih etmiş olduğu programlara yerleşen en küçük puanlı adayların puanını gösteren yerleştirme bilgilerinin ilgili raporda sunulduğu,

Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.

5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un;

5.1 “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; “Kılavuz: Ölçme, seçme ve

yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder.” 5.2. “Temel ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinde; “ (5) Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir… (7) Yükseköğretim ile ilgili sınavlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır.”

6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer

Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki;

6.1.”Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e) Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,

6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak. …

i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”,

7. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinde; “Yükseköğretim Kurulunun görevleri;…e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim

– öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek…”,

8. 19/02/2002 Tarihli ve 24676 Sayılı Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları

Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmeliğin;

8.1. “Kontenjan” başlıklı 5 inci maddesinde; “Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçiş yapmaları amacı ile lisans programlarında kontenjan ayrılır. Bu kontenjanlar, sınavsız olarak meslek yüksekokulları programlarına devam ederek mezun olan öğrencilerin yüzde onundan az olmaz. (Değişik cümle:RG-28/8/2015-29459 3.mükerrer) Meslek yüksekokulu ve açıköğretim ön lisans mezunlarından örgün öğretim ve açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak üzere başvurma şartlarını taşıyanlar için hangi lisans programlarının açılacağı, açılacak lisans programlarına meslek yüksekokulları ve açıköğretimin hangi programını bitirenlerin başvurabileceği, bu programların kontenjanları ve programlara yapılacak yerleştirmede kullanılacak puan türleri, dikey geçiş yapılacak üniversitelerin görüş ve önerileri de dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenir ve ilan edilir.”

8.2. “Sınav Kılavuzu ve Başvuru İşlemleri” başlıklı 6 ıncı maddesinde; “Öğrenci Seçme ve Yerleştirme

Merkezi (ÖSYM) her yıl, meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans mezunları ile o yıl son sınıfta olup staj dışındaki mezuniyet şartlarını yerine getirenlerin hangi lisans programlarına dikey geçiş için başvurabileceklerini, bu programların koşullarını ve bu programlara alınacak öğrenci sayılarını gösteren

bir kılavuz hazırlar. Bu kılavuzda, adayların nasıl başvurabilecekleri, lisans programı tercihlerini nasıl yapacakları, sınav, değerlendirme ve yerleştirme işlemleri, meslek yüksekokulu müdürlükleri ve açıköğretim önlisans programlarının bağlı olduğu birimlerce yürütülecek işlemlerle ilgili ilke ve kurallar yer alır. Bu kılavuz, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile yürürlüğe girer. Meslek yüksekokulu müdürlükleri ile açıköğretim önlisans programlarının bağlı olduğu birimler başvurma belgelerinin bu Yönetmelikte yer alan koşullara uygunluğunu kontrol ederek onaylanmasından, başvuru evrakının başvuru süresi sonunda

ÖSYM’ye ulaştırılmasından ve son sınıflarda okuyan öğrencilerin mezuniyet işlemlerini Temmuz ayının son haftasına kadar tamamlayarak mezun olsun veya olmasın, başvursun veya başvurmasın tüm adayların akademik not ortalamalarını ÖSYM’den elektronik ortamda gönderilen listelere işleyerek bu listelerin 1

Ağustos tarihine kadar ÖSYM’ye gönderilmesinden sorumludurlar.”

9. 2021-Dikey Geçiş Sınavı (DGS) Kılavuzunun;

9.1. Giriş sayfasında; “Bu kılavuz, Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultusunda hazırlanmıştır. Sınava başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar”,

9.2. “7. YERLEŞTİRME” başlıklı maddesinde; “Yerleştirme işlemi, adayların 2021-DGS puanları, tercihleri ve yükseköğretim programlarının kontenjan ve koşulları göz önünde tutularak bilgisayarla yapılacaktır. Programlara yerleştirme işleminde puan en önemli rolü oynamaktadır. Örneğin T programını, aday A birinci tercihinde, aday B dördüncü tercihinde göstermiş olsun. Aday B’nin puanı aday

A’dan yüksekse ve aday B ilk üç tercihine puanı yetmediği için yerleştirilmemiş ise T programına puanı daha yüksek olduğu için aday B yerleşecektir. Aynı programı tercih etmiş olan adayların 2021-DGS puanlarının eşit olması durumunda, daha büyük ağırlıkla katılan standart puanı yüksek olana (eşit ağırlıklı 2021-DGS puanında sayısal standart puanı yüksek olan), eşitlik yine sürdüğü takdirde ilgili ÖBP yüksek olana öncelik verilecektir. Eşitlik yine sürdüğü takdirde söz konusu programı daha üst tercihinde gösterene, eşitlik yine de sürdüğü takdirde doğum tarihi günümüze daha yakın (yaşı küçük) olana öncelik verilecektir…”

9.3. “8. YERLEŞTİRME SONUÇLARININ BİLDİRİLMESİ VE KAYIT İŞLEMLERİ” başlıklı maddesinde; “İnternet sayfasında ilân edilen sonuç bilgileri adaylara tebliğ hükmündedir. Yükseköğretim programlarına yerleşen adayların yerleştirme sonuçları (engel bilgileri de dâhil), Yükseköğretim Kurulu

Başkanlığına (YÖK) ÖSYM tarafından elektronik ortamda iletilecektir. 2021-DGS sonuçlarına göre bir yükseköğretim lisans programına yerleştirilen adayların kayıt hakları yalnız 2021-2022 öğretim yılı için geçerlidir. Bir yükseköğretim programına yerleşenler kayıt işlemleri için ilgili üniversiteye başvuracaklardır.”

9.4. “10.3. ÖSYM İLE YAZIŞMALAR” başlıklı maddesinde; “Sınav ve yerleştirme sonucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklandıktan sonra 10 gün içinde (sonuçların açıklandığı tarihten bir gün sonra başlamak üzere) Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak Merkezimize başvurmalıdır. Sınav sorularına ilişkin itirazlar ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde (sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere) aynı şekilde yapılmalıdır. Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma aşımı süresini durdurmaz…6114

sayılı Kanun gereğince sınavlarda kullanılan soru kitapçıkları sınav sonuçlarının ilanından 6 ay sonra, cevap kâğıtları ise 1 yıl sonra imha edilir. Soru kitapçıkları, cevap kâğıtları ve diğer sınav evrakının imajlarının güvenli bir elektronik ortama aynen aktarılması hâlinde bu süreler beklenmeksizin bunlar imha işlemine tabi tutulabilir. Bu suretle elektronik ortama aktarılan belgeler tüm iş ve işlemlerde geçerli olmak üzere sınav evrakının aslı hükmündedir. ÖSYM’de bulunan her türlü sınav evrakının aslı veya sureti, yargı organlarının aksi kararları olmadıkça, aday dâhil hiçbir kişi ya da kuruma gösterilmez ve verilmez. Ancak, “Adaylar Tarafından Dilekçe Gönderilmesi ve İşlem Ücretleri” konulu duyuru doğrultusunda adaylar, sınavda kullanmış oldukları kendi soru kitapçığı ve cevap kâğıdının görüntüsünü ÖSYM’de (Ankara’da), her oturum ayrı ayrı olmak üzere ücreti karşılığı, 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen imha süresi sona ermeden inceleyebileceklerdir.”

Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

11. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, özetle; ÖSYM’nin 2018-2019-2020-2021 yıllarında yapmış olduğu DGS’lere girerek Hukuk programlarını tercih yaptığını ancak hiçbir Üniversiteye yerleşemediğini ifade ederek yapılmış bir usulsüzlük varsa ortaya çıkarılarak Üniversiteye yerleştirme işleminin yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

12. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden; ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6114 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek, sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak hususunda yetkili kılındığı, ÖSYM tarafından çıkarılan

Kılavuzların ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı ve internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, bu itibarla 2021- DGS Kılavuzuna göre sınava başvuran adayların

Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılacağı, 6114 sayılı Kanun’un 7.

maddesinin 5. fıkrası gereği sınav ile ilgili olarak ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılan açıklama ve duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, bu kapsamda ilgili Kılavuzun incelenmesinden açıklıkla görülebileceği üzere Kılavuzun; 7. numaralı maddesinde yerleştirme işlemlerinin 2021-DGS puanları, tercihleri ve yükseköğretim programlarının kontenjan ve koşulları göz önünde tutularak bilgisayarla yapılacağı, programlara yerleştirme işleminde puanların en önemli faktör olduğunu, 8.

numaralı maddesinde internet sayfasında ilân edilen sonuç bilgilerin adaylara tebliğ hükmünde olduğu, 2021-DGS sonuçlarına göre bir yükseköğretim lisans programına yerleştirilen adayların kayıt hakları yalnız 2021-2022 öğretim yılı için geçerli olduğu, bir yükseköğretim programına yerleşenlerin kayıt işlemleri için ilgili üniversiteye başvuracakları, 10.3 numaralı maddesinde Sınav ve yerleştirme sonucunun incelenmesini isteyen adayların sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklandıktan sonra 10 gün içinde (sonuçların açıklandığı tarihten bir gün sonra başlamak üzere) Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanarak Merkezimize başvurmaları gerektiği, 6114 sayılı Kanun gereğince sınavlarda kullanılan soru kitapçıklarının sınav sonuçlarının ilanından 6 ay sonra, cevap kâğıtları ise 1 yıl sonra imha edileceği, adayların sınavda kullanmış oldukları kendi soru kitapçığı ve cevap kâğıdının görüntüsünü

ÖSYM’de (Ankara’da), her oturum ayrı ayrı olmak üzere ücreti karşılığı, 6114 sayılı Kanun’un 7.

maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen imha süresi sona ermeden inceleyebilecekleri hususlarının ayrıntılı olarak düzenlendiği görülmüştür.

13. İdarenin açıklamalarından da görülebileceği üzere İdarenin ilgili mevzuat ve kılavuz hükümleri doğrultusunda kendine tanınan yetki çerçevesinde Dikey Geçiş Sınavını gerçekleştirdiği ve yerleştirme işlemlerini yaptığı anlaşılmıştır. Başvuranın 2018-2019-2020-2021 yıllarında katılmış olduğunu Dikey

Geçiş Sınavına göre elde etmiş olduğunuz ilgili yıllara ait puanların, ilgili dönemlerde tercih etmiş olduğunuz programlara yerleşen en küçük puanlı adaylardan daha düşük olduğu tespit edilmiştir.

Başvuranın DGS’ye katılmış olduğu yıllara ait yerleştirme bilgileri raporlarının incelenmesinden;

13.1. 2018-1 Yerleştirme sonuçlarında: başvuranın iki programı tercih ettiği bu programlardan İzmir

Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 274.73114, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 274.55013 olduğu, 2018-1 EK Yerleştirme sonuçlarında: İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 270.55201, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 273.94967 olduğu, söz konusu yılda adayın puanının ise 230.40543 olduğu için adayın tercih etmiş olduğu programlara yerleştirme işlemi yapılamadığı,

13.2. 2019-1 Yerleştirme sonuçlarında: başvuranın iki programı tercih ettiği bu programlardan İzmir

Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 280.07647, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 280.90983 olduğu, 2019-1 EK Yerleştirme sonuçlarında: İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 279.53762, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 279.84812 olduğu, söz konusu yılda adayın puanının ise 213.47677 olduğu için adayın tercih etmiş olduğu programlara yerleştirme işlemi yapılamadığı,

13.3. 2020-1 Yerleştirme sonuçlarında: başvuranın beş programı tercih ettiği bu programlardan İzmir

Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 282.39585, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 282.60236, İzmir

Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Burslu) programın minimum yerleştirme puanının 306.43943, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(%25 indirimli) programın minimum yerleştirme puanının 297.13836, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Burslu) programın minimum yerleştirme puanının 303.89069 olduğu, başvuranın 16 tercihte bulunduğu 2020-1 EK Yerleştirme sonuçlarında: İzmir Ekonomi Üniversitesi

Hukuk Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 288.51232, Yaşar Üniversitesi Hukuk

Fakültesi(Ücretli) programın minimum yerleştirme puanının 282.72217, Anadolu Üniversitesi Hukuk

Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 303.83603, Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 302.67576, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 307.46935, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 302.07644, Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Burslu)

programının minimum yerleştirme puanının 302.55777, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 308.34924, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi(İÖ) programının minimum yerleştirme puanının 306.47670, Pamukkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 300.69363, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Burslu)

programının minimum yerleştirme puanının 299.40056, Lefke Avrupa Üniversitesi Hukuk

Fakültesi(Burslu) programının minimum yerleştirme puanının 299.33221, Kıbrıs İlim Üniversitesi Hukuk

Fakültesi(Burslu) programının minimum yerleştirme puanının 297.71747, Maltepe Üniversitesi Hukuk

Fakültesi(Burslu) programının minimum yerleştirme puanının 302.64161, Yeditepe Üniversitesi Hukuk

Fakültesi(Burslu) programının minimum yerleştirme puanının 302.21528, Yakın Doğu Üniversitesi Hukuk

Fakültesi(%50 indirimli) programının minimum yerleştirme puanının 295.44258 olduğu, söz konusu yılda adayın puanının ise 237.06130 olduğu için adayın tercih etmiş olduğu programlara yerleştirme işlemi yapılamadığı,

13.4. 2021-1 Yerleştirme sonuçlarında: başvuranın dokuz programı tercih ettiği bu programlardan İzmir

Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(%25 indirimli) programın minimum yerleştirme puanının 296.58417, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Ücretli) programının minimum yerleştirme puanının 294.83177, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(%25 indirimli) programının minimum yerleştirme puanının 303.05470, İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Burslu) programının minimum yerleştirme puanının 315.05970, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Burslu) programının minimum yerleştirme puanının 320.26104, Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 328.38489, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 330.07775, Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 313.91454, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının ise

322.10705 olduğu, başvuranın 17 tercihte bulunduğu 2021-1 EK Yerleştirme sonuçlarında: İzmir

Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi(%25 indirimli) programın minimum yerleştirme puanının 301.69399, İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Burslu) programın minimum yerleştirme puanının 316,10803, Yakın Doğu Üniversitesi Hukuk Fakültesi(%50 indirimli) programın minimum yerleştirme puanının 306.08558, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 325.34354, Atılım Üniversitesi Hukuk Fakültesi(Burslu) programının minimum yerleştirme

puanının 310.91683, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi(%25 indirimli) programının minimum yerleştirme puanının 304.20469, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 313.16978, Girne Amerikan Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Ücretli)

programının minimum yerleştirme puanının 302.03120, Ada Kent Üniversitesi Hukuk Fakültesi(%25 indirimli) 301.61087, İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi (%50 indirimli) programın minimum yerleştirme puanının 311.32813, Uluslararası Final Üniversitesi Hukuk Fakültesi (%50 indirimli)

programın minimum yerleştirme puanının 304.09545, İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi (%50 indirimli) programının minimum yerleştirme puanının 305.69231, Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 315.87525, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Hukuk

Fakültesi(%50 indirimli) programın minimum yerleştirme puanının 303.61545, İstanbul Okan Üniversitesi

Hukuk Fakültesi(Ücretli) programının minimum yerleştirme puanının 302.03116, Ufuk Üniversitesi Hukuk

Fakültesi(Ücretli) programının minimum yerleştirme puanının 307.61775, Süleyman Demirel Üniversitesi

Hukuk Fakültesi programının minimum yerleştirme puanının 312.21865 olduğu, söz konusu yılda adayın puanının ise 228.47039 olduğu için adayın tercih etmiş olduğu programlara yerleştirme işlemi yapılamadığı anlaşılmıştır.

14. Başvuranın İzmir Ekonomi Üniversitesinden gelen mailinin söz konusu Üniversiteyi kazandığına bir bulgu niteliğinde olduğu hususundaki düşüncesi hakkında ise söz konusu mailin incelenmesinden; 4 Ekim

2021 tarihinde İzmir Ekonomi Üniversitesinden gelen yeni kayıt olmuş olan öğrencilere atılan bir mail

olabileceği gibi reklam amaçlı bir bilgilendirme iletisi olabileceği, hatalı bir şekilde daha önce söz konusu

Üniversitede eğitim almış diğer öğrencilere de böyle bir mail atılmış olabileceği zira başvuranın da önlisans eğitimini bu Üniversitede aldığı dikkate alındığında başvuranın mail adresinin de Üniversitenin veri tabanında olabileceği değerlendirilmiştir. Başvuranın ilgili Üniversiteyi kazanamamış olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu maille herhangi bir hak kazanımının olamayacağı muhakkaktır.

15. Bununla beraber başvuranın DGS 2.(ek) yerleştirmelerde taban puanı aranmadığı bu yüzden tercih ettiği programlardan birine kaydının yapılması gerektiği hususundaki talebinin hayata geçirilmesinin mümkün olmadığı zira ÖSYM’nin; “2021-Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Ön Lisans Programları

Mezunlarının Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı (2021-DGS) ek tercih işlemleri, 15-21 Ekim 2021 tarihleri arasında yapılacaktır. Ek tercih işlemlerinin, 21 Ekim 2021 tarihinde saat 23:59’da sona ereceği”nin adaylara duyurulduğu, söz konusu tarihlerden sonra ise ikinci bir ek tercihte bulunma imkanının bulunmadığı tespit edilmiştir. Başvuranın ifade ettiği ikinci ek tercihlerde taban puan şartı aranmadığı şeklindeki düşüncesinin Yükseköğretim Kurulunca(YÖK) 2021-YKS sonuçlarının değerlendirilerek küresel çapta devam eden COVID-19 salgınının Türkiye’deki eğitim ve öğretim alanındaki olumsuz etkileri de dikkate alınarak yükseköğretim kurumlarının mevcut kapasitelerinin en verimli şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla alınan bir karar doğrultusunda; 2021-YKS işlemlerine mahsus olmak üzere merkezi ve ek yerleştirme sonucunda boş kalan kontenjanlar için “ikinci ek yerleştirme” yapılacağı hususundaki YÖK durusundan kaynaklanmış olabileceği değerlendirilmekle birlikte Dikey Geçiş Sınavı için bu çeşit bir uygulama bulunmamaktadır.

16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın tercih etmiş olduğu programlardan birine kaydının yapılması talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ

BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi