Dikey geçişle %100 burslu kaydolup normal sürede mezun olamayan öğrencinin bursunun kesilmesi hukuka uygun mudur? (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/4956-S.7421

BAŞVURU NO : 2019/3438

KARAR TARİHİ : 01/07/2019

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : MALTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Kesilen burs sonucunda ödenen ücretin iadesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 12/02/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Şikâyetçi, Maltepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi bölümüne 18/10/2016 tarihinde dikey geçiş sınavı ile %100 burslu olarak girdiğini, 2018/2019 güz döneminde danışmanı tarafından 05/10/2018 tarihinde arandığını, Mübis’te çıkan her iki dönem için de ödeme sorunu yoktur yazısına istinaden 05/10/2018 tarihinde kaydını yaptırdığını, 14/11/2018 tarihinde ara sınavlara, 02/01/2019 tarihinde final sınavına girdiğini, öğrenci belgesi almak istediğinde ‘kayıt yenilenmedi’ uyarısı ile karşılaştığını, Rektörlük tarafından

ÖSYM bursunun iptal edildiğinin söylendiğini, iptal tarihi olarak 13/11/2018 tarihinin gözüktüğünü, kendisinin ise bu tarihten sonra sınavlara girdiğini, bu durumun MÜBİS yenilendikten sonra karşısına çıktığını, son durumda almakta olduğu bursun kayıt ve dönem sonunda gerekçesiz şekilde kesildiğini belirterek gereğinin yapılmasını ve okula devam edebilmek için aldığı 13.433 TL borcun okul tarafından ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Maltepe Üniversitesi Rektörlüğünün sayı ve 06/05/2019 tarihli yazısında:

“Bilindiği üzere vakıf üniversiteleri Anayasanın 130. Maddesi uyarınca idari ve mali konular dışında devlet eli ile kurulmuş üniversitelerle aynı statüdedir. Bunun doğal bir sonucu olarak vakıf üniversiteleri kamu tüzel kişiliğine sahip üniversiteler olup Yükseköğretim Kurulu

Başkanlığına bağlı olarak faaliyetlerini yürütmektedirler. Üniversitemiz, 2547 Sayılı Yasa ve buna bağlı olarak yayınlanmış olan yönetmeliklere uygun olarak hareket etmek zorundadır.

3. Şikâyetçi, iki yıllık ön lisans eğitimini tamamladıktan sonra 2016 yılında yapılan DGS (Dikey

Geçiş Sınavı) sonucuna göre Üniversitemizin Güzel Sanatlar Fakültesi

Bölümüne kaydını yaptırmıştır. Öğrencinin, iki yıllık ön lisans eğitiminde almış olduğu derslerin tamamı lisans programına eş değer sayılmış ve öğrenci eğitimine 3. Sınıftan başlayarak devam etmiştir.

4. 2547 Sayılı Yasanın 44. Maddesinde lisans eğitiminde normal öğrenim süresinin 4 yıl olduğu açıkça belirtilmiştir. Şikâyetçinin eğitimine 3. yıldan devam ettiği dikkate alındığında normal eğitim süresinde mezun olabilmesi için 2 sene içerisinde mezun olması gerekmektedir.

5. Zira 14.07.2010 tarih ve 27641 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Maltepe Üniversitesi

Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim ve Sınav Yönetmeliği”nin 5. Maddesinde, öğrencilerin almış oldukları bursların normal eğitim süresi için geçerli olduğu belirtilerek bu sürenin aşılması halinde öğrencilerin kendilerine mezun olabilmeleri için tanınan ek sürelerde yazılacakları derslere ve sınavlara ilişkin eğitim öğretim ücretini derslerin kredisi göz önünde tutularak ödemek zorunda oldukları belirtilmiştir.

6. Şikâyetçi ise 2018 yılında mezun olması gerekirken bu tarihte mezun olamamış ve eğitimini normal eğitim süresi içerisinde tamamlayamamıştır. Bu nedenle şikâyetçinin bursu yukarıda belirtmiş olduğumuz hükümler uyarınca kesilmiş ve kendisinden normal eğitimi aşan süreler için yönetmelik kapsamında ücret tahsil edilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

7. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır.

8. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır.

9. Maltepe Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin

“Eğitim ve öğretim ücreti” başlıklı 5 inci maddesinde; “Üniversitede eğitim ve öğretim ücrete tabidir. Kısmi burslu olarak öğrenim gören öğrenciler, kısmi burs oranı dışında kalan tutarda eğitim ve öğretim ücreti öder. Üniversite tarafından sağlanan burslar, zorunlu yabancı dil hazırlık öğrenimi için bir yılı ve normal öğrenim süresi olan önlisans programlarında iki yılı, lisans programlarında dört yılı kapsar. Bursların kapsamı, devam koşulları ve dağıtımı

gibi konularda, Üniversitenin yetkili organlarınca alınan kararlar uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

10. Maltepe Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin

“Eğitim ve öğretim süresi” başlıklı 16 ncı maddesinde; “Üniversitenin Tıp Fakültesi dışında kalan lisans bölüm ve programlarında öğretim süresi dört yıldır. Lisans bölüm veya programlarının birinci yarıyılına kayıtlı öğrenciler bu yarıyıla başladıkları tarihten itibaren en çok yedinci yılın sonuna kadar ders planlarındaki dersleri almak ve başarmak zorundadır.

Lisans bölüm veya programlarındaki dersleri yedi yıl içinde tamamlayarak mezun olamayan öğrenciler, aldıkları derslerin kredilerine göre öğrenim ücretini ödemek koşuluyla öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Bu durumdaki öğrenciler, ders ve sınavlara katılma ile ilgili haklar dışında diğer öğrenci haklarından yararlanamaz.

11. Meslek yüksekokullarında sürdürülen önlisans programlarında öğretim süresi iki yıldır.

Meslek yüksekokulu programlarının birinci yarıyılına kayıtlı öğrenciler bu yarıyıla başladıkları tarihten itibaren en çok dördüncü yılın sonuna kadar ders planlarındaki dersleri almak ve başarmak zorundadır. Önlisans bölüm veya programlarındaki dersleri dört yıl içinde tamamlayarak mezun olamayan öğrenciler, aldıkları derslerin kredilerine göre öğrenim ücretini ödemek koşuluyla öğrenimlerine devam etmek için kayıt yaptırabilir. Bu durumdaki öğrenciler, ders ve sınavlara katılma ile ilgili haklar dışında diğer öğrenci haklarından yararlanamaz.” hükümleri yer almaktadır.

12. Maltepe Üniversitesi Önlisans, Lisans ve Lisansüstü Burs ve İndirim Yönergesinin

“Normal Eğitim Süresinde Mezun Olamayan Öğrenciler” başlıklı 11 inci maddesinde; “ÖSYM Kılavuzunda ilan edilen bursluluk süresini dolduran öğrenciler ücretli öğrenci statüsüne geçerler. Lisans için sekiz yarıyılda, önlisans için dört yarıyılda mezun olamayıp sonraki yarıyılda ders alacak öğrenciler ilan edilen kredi ücreti üzerinden kredi başına ödeme yaparlar. Kredi ücretlerinin toplamı yarıyıl ücretini geçenler, yarıyıl ücretini öderler.” hükmü yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

13. Burs verilen normal eğitim süresinde mezun olamamış şikâyetçiden normal öğrenim süresini aşan dönemler için ücret alınması işleminde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesi ile başvurunun reddi önerilmiştir.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 14. Başvuran, almakta olduğu bursun kayıt ve dönem sonunda gerekçesiz şekilde kesildiğini belirterek gereğinin yapılmasını ve okula devam edebilmek için aldığı 13.433 TL borcun üniversite tarafından ödenmesini talep etmektedir.

15. İlgili idare, şikâyetçinin 2018 yılında mezun olması gerekirken bu tarihte mezun olamadığını, böylelikle eğitimini normal eğitim süresi içerisinde tamamlayamadığını, bu nedenle şikâyetçinin bursunun kesildiğini ve kendisinden normal eğitimi aşan süreler için yönetmelik kapsamında ücret tahsil edildiğini belirtmektedir.

16. Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre, şikâyetçinin iki yıllık önlisans eğitimini tamamladıktan sonra 18/10/2016 tarihinde Maltepe Üniversitesi bölümüne DGS ile yüzde yüz burslu kaydolduğu, bu bölümdeki eğitimine derslerin eşdeğer sayılması sonunda 3 üncü sınıftan başladığı, şikâyetçinin iki eğitim dönemi sonrasında 3 üncü dönem olan 2018-2019 Güz döneminde sistemde yer alan ‘Borcu yoktur.’ yazısına istinaden kayıt yenilediği, kayıt yenileme sonrasında sınavlara girmeye devam ettiği, 02/01/2019 tarihinde ‘Kayıt yenilenmedi.’ uyarısı ile karşılaştığı, üniversite tarafından bursun iki yıllık süreyi aştığı gerekçesi ile 13/11/2018 tarihinde sonlandırıldığı, şikâyetçinin güz ve bahar dönemi için sonradan ücret ödemek zorunda kaldığı,

17. Lisans eğitiminin normal süresinin 4 yıl olduğu, şikâyetçinin 3 üncü sınıftan eğitime başlayacak şekilde kayıt yaptırdığı, bu kapsamda normal şartlarda kayıt sonrası 2 yıl içinde mezun olması gerektiği, Maltepe Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim ve Sınav

Yönetmeliğinde Üniversitede eğitim ve öğretimin ücrete tabi olduğunun ve üniversite tarafından sağlanan bursların, normal öğrenim süresini (lisans programlarında dört yıl)

kapsadığının hüküm altına alındığı hususları tespit edilmiştir.

18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, burs verilen normal eğitim süresinde mezun olamamış şikâyetçiden normal öğrenim süresini aşan dönemler için ücret alınması işleminde hukuka aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.

20. Şikâyetçi, üniversite sisteminde yer alan bilgilere göre hareket ettiğini, bu bilgilere göre borcunun bulunmadığını, sistemde yapılan güncelleme sonucunda geriye yönelik işlem tesis edildiğini belirtmiş ancak ilgili idare tarafından bu konuda bir açıklama yapılmamıştır. Keza, Üniversitenin anılan Yönergesinde, dikey geçişle Üniversitede öğrenime başlayan öğrencilerin ne kadar süre ile burstan yararlanacağına ilişkin yeterince açık bir hüküm bulunmadığı da görüldüğünden, idarenin bundan sonra ‘şeffaflık’ gibi iyi yönetim ilkeleri gereğince gerekli tedbirleri alması gerektiği önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve MALTEPE ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi