Dilekçenin muhatap makam gerekçesiyle işleme alınmaması dilekçe hakkının ihlali sayılır mı (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 21704-21704 |sayi|94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.

BAŞVURU NO : 2018/10416 2018/ 10416

KARAR TARİHİ : 24/12/2018 |tarih|

TAVSİYE KARARI TCKN :

Adres :

VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : “-“

BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Savunma Bakanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın dilekçesinin işleme konmaması hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 18/08/2018 18.8.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Milli Savunma Bakanlığınca hakkında yedek subay aday adaylığı statüsünün er olarak değiştirilmesi kararı alındığını, alınan kararı Antakya Askerlik Şubesi Başkanlığının askerlik celbini tarafına tebliğ etmesi neticesinde öğrendiğini, bu karara karşı idari başvuru yolunu kullanmak için

Milli Savunma Bakanlığına gönderilmek üzere Antakya Askerlik Şubesi Başkanlığına hitaben dilekçe yazdığını, dilekçesinin işleme konulması için 25/ 04/ 2018 tarihinde şubeye gittiğini, şubede görevli olan memurun dilekçesini işleme almadan reddettiğini, bu suretle dilekçe hakkının engellendiğini, dilekçesini hiçbir gerekçe göstermeden reddeden memurdan ve o dönemde Şube

Başkanı olan kişiden şikâyetçi olduğunu belirtmiş olup bahse konu kişiler hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Milli Savunma Bakanlığının başvuru konusuna ilişkin 12/ 10/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; başvuranın 25/ 04/ 2018 tarihinde dilekçesini teslim etmek için Antakya Askerlik Şubesi Başkanlığına gittiği, başvurana konu hakkında bilgi verildiği, sürenin kısa olması nedeniyle ve mağduriyet yaşanmaması amacıyla dilekçesinin işlem makamı olan Milli Savunma Bakanlığına gönderilmesinin uygun olacağı

1 / 4hususunun anlatıldığı, ancak başvuranın ikna olmayarak dilekçesini ısrarla Askerlik Şubesi

Başkanlığına teslim etmek istediği, sonuç olarak başvuranın dilekçesine Asker Alma Genel

Müdürlüğünün 08/ 05/ 2018 tarihli yazısıyla cevap verildiği belirtilmiştir .

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde : “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir .

Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir .

Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında : “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 3071 Sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun “Gönderilen makamda hata” başlıklı 5’inci maddesinde : “Dilekçe, konusuyla ilgili olmayan bir idari makama verilmesi durumunda, bu makam tarafından yetkili idari makama gönderilir ve ayrıca dilekçe sahibine de bilgi verilir .” 6. 11/ 10/ 2018 tarih ve 2018/ 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde : “Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde sorun çözen, çözüm üreten, sonuç ve vatandaş odaklı devlet anlayışı ile bürokrasinin azaltılması Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin öncelikli hedeflerindendir . Kamu hizmetlerinde hantallığa sebebiyet veren hususların ortadan kaldırılması, milletimize hizmetlerin süratli ve en iyi şekilde sunulması, devlet ve millet bütünleşmesini zedeleyen davranışlardan kaçınılması gerekmektedir .

Bu itibarla; kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan tüm başvurularda, talebin sonuçlandırılması başka bir idari makamın görev alanında kalsa dahi, başvurular anında incelenerek takip edilecek, talebin ilk başvuru yerinde neticelendirilmesine özen gösterilecek, başvuru sahibine yapılan işlemler hakkında gecikmeksizin nihai ve kesin bilgi verilecek, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirler alınacaktır .” düzenlemeleri yer almaktadır .

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı

2 / 4birlikte değerlendirilerek hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Milli Savunma Bakanlığına gönderilmek üzere Antakya Askerlik Şubesi Başkanlığına hitaben yazdığı dilekçesinin işleme konulmadığını belirterek dilekçesini işleme koymayan kişiler hakkında gereğinin yapılmasını talep etmiştir .

9. Dosya kapsamından, başvurana Antakya Askerlik Şubesi görevlisince konuya ilişkin bilgi verilerek 667 sayılı KHK ile görevinden ihraç edildiğinden 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek

Askeri Memurlar Kanununun 8 inci maddesi ve 1111 sayılı Askerlik Kanununun Ek 10’uncu maddesi gereği hakkında tadil işlemi yapıldığı, işlemin durdurulmasını istiyorsa itiraz makamının Şube olmadığı, sevkine az süre kaldığından itirazını Milli Savunma Bakanlığına yapması gerektiğinin belirtildiği, başvuranın 25/ 04/ 2018 tarihli dilekçesine Bakanlık tarafından 08/ 05/ 2018 tarihinde cevap verildiği, 28/ 04/ 2018 tarihli BİMER başvurusuna ise 16/ 05/ 2018 tarihinde cevap verildiği anlaşılmıştır .

10. T .C Anayasasının 74’üncü maddesinde, vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla

Türkiye’de ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahip olduğu, kendileriyle ilgili başvurmaların sonucunun gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirileceği düzenlenmiştir . Dilekçe hakkının kullanılma biçimine ilişkin usul ve esaslar Dilekçe

Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunda düzenleme altına alınmış olup mezkûr Kanunun 5’inci maddesinde, dilekçenin konusuyla ilgili olmayan bir idari makama verilmesi durumunda, bu makam tarafından yetkili idari makama gönderileceği ve ayrıca dilekçe sahibine de bilgi verileceği belirtilmiştir . 11/ 10/ 2018 tarih ve 2018/ 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde de, kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan tüm başvurularda, talebin sonuçlandırılması başka bir idari makamın görev alanında kalsa dahi, başvuruların anında incelenerek takip edileceği, talebin ilk başvuru yerinde neticelendirilmesine özen gösterileceği, başvuru sahibine yapılan işlemler hakkında gecikmeksizin nihai ve kesin bilgi verileceği, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirlerin alınacağı hususlarına yer verilmiştir .

11. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 25/ 04/ 2018 tarihinde Antakya Askerlik Şubesi Başkanlığına giderek Milli

Savunma Bakanlığına gönderilmek üzere yazdığı dilekçesini teslim etmek istediği, ancak dilekçesinin muhatap makamın Milli Savunma Bakanlığı olduğu gerekçesiyle işleme alınmadığı anlaşılmış olup Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 5’inci maddesinde öngörülmüş olan; dilekçenin konusuyla ilgili olmayan bir idari makama verilmesi durumunda, bu makam tarafından yetkili idari makama gönderileceği hususundaki açık hüküm karşısında, başvuranın dilekçesinin Antakya Askerlik Şubesi Başkanlığı tarafından alınmamasının dilekçe hakkının kullanılamamasına sebebiyet verdiği ve hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

3 / 4Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup

Hatay İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Hatalı davranıldığının kabulü ile başvuranın dilekçesini işleme koymayan kişiler hakkında gereğinin yapılması, ayrıca bir daha benzer durumların yaşanmaması amacıyla gerekli tedbirlerin alınması hususunda MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Milli Savunma Bakanlığınca

bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

.