KDV Kanunu, karşılıklılık ve uluslararası yükümlülükler çerçevesinde diplomatik misyonlara, konsolosluklara, uluslararası kuruluşlara ve bunların belirli mensuplarına yönelik bazı teslim ve hizmetleri istisna kapsamına alır. İstisna, kişi ve işlem yönünden sıkı şartlara bağlıdır.
Kimler yararlanabilir?
Yabancı devletlerin Türkiye’deki diplomatik temsilcilikleri ve konsoloslukları ile bunların diplomatik haklara sahip mensupları, karşılıklılık esası gözetilerek istisnadan yararlanabilir. Uluslararası kuruluşlar ve mensupları bakımından ise ilgili kuruluşun anlaşması, kuruluş kanunu veya özel düzenleme belirleyicidir.
Doğrudan istisna ve iade yöntemi
Bazı diplomatik istisnalarda teslim veya hizmet doğrudan KDV hesaplanmadan yapılırken, bazı uygulamalarda vergi önce ödenir ve hak sahibine sonradan iade edilir. Hangi yöntemin uygulanacağı hak sahibinin statüsü ve Tebliğdeki prosedüre göre belirlenir.
Belge ve kart kontrolü
Diplomatik istisna belgesi, kimlik/kart bilgisi, Dışişleri Bakanlığı veya GİB tarafından belirlenen listeler ve asgari işlem tutarları uygulamada önemlidir. Satıcı, istisnayı uygulamadan önce hak sahibinin geçerli belgesini ve işlemin kapsama girip girmediğini kontrol etmelidir.
Karşılıklılık ilkesi
Diplomatik istisnanın kapsamı her ülke bakımından aynı olmayabilir. Türkiye’nin ilgili ülkeye tanıdığı haklar, o ülkenin Türk misyonlarına sağladığı muafiyetlerle bağlantılı olarak farklılaşabilir.
Uluslararası kuruluşlar
NATO, Birleşmiş Milletler kuruluşları, AB bağlantılı kurumlar veya özel uluslararası anlaşmalarla statü kazanmış kuruluşlar bakımından KDV istisnası özel hükümlere dayanabilir. Bu nedenle kuruluşun adı tek başına yeterli değildir; istisna dayanağı olan anlaşma ve iç mevzuat birlikte incelenmelidir.
Satıcı açısından risk
Geçersiz veya kapsam dışı belgeye dayanarak KDV hesaplanmaması halinde eksik vergi satıcıdan aranabilir. Bu nedenle istisna belgesinin tarihi, kapsamı, işlem türü ve varsa limitleri kontrol edilmelidir.