|
ÖZET: Başvuran, 2 Eylül 2023 tarihinde Çankaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen direksiyon uygulama sınavında, park uygulamasında aracının sağ arka tekerinin sarı çizgiye gelmesi nedeniyle başarısız sayıldığını iddia etmektedir. Sınav sırasında bu duruma itiraz ettiğinde, komisyon başkanının kendisine hakaret ve tehditte bulunduğunu, ayrıca iki yıl süreyle direksiyon sınavlarından men cezası verilmesi için tutanak tutulduğunu belirtmiştir. Başvuran, bu kararın hukuka aykırı olduğunu ifade ederek, direksiyon sınavının kabul edilmesini ve komisyon üyeleri hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmiştir.
İdare, başvuranın sınavda kaldırıma 50 cm’den fazla uzaklıkta park ettiğini ve bu nedenle başarısız değerlendirildiğini belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın sınav komisyonuna hakaret ve tehditte bulunduğu, bu davranışları nedeniyle iki yıl süreyle sınavlara girmeme cezası aldığını ifade etmiştir. İlgili mevzuat ve yönetmeliklere göre, direksiyon sınavının değerlendirilmesinin kurallara uygun yapıldığı ve başvuranın iddialarının geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın itirazını değerlendirerek, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu ve başvurunun reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. İdarenin, başvurana başvuru yollarını göstermediği tespit edilmiştir; bu durumun, iyi yönetim ilkelerine aykırı olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9299-S.24.14419
BAŞVURU NO : 2024/5063
KARAR TARİHİ : 02.09.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇANKAYA İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Direksiyon uygulama sınavıyla ilgili itirazlar hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 19.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; 02.09.2023 tarihinde girdiği MTSK direksiyon sınavında iki koni arasındaki park uygulamasında aracın sağ arka tekerinin sarı çizgiye gelmesi nedeniyle başarısız kararı verildiğini, sınav esnasında bu duruma itiraz edince, komisyon başkanının ( . ve . karara itiraz ederek komisyonu itham etmeye hakkının olmadığını, kendisine tehdit ve hakaretten ceza vereceğini belirttiğini, direksiyon sınavında ”usta öğretici . mevcut bulunup bu duruma şahitlik edeceğini belirttiğini, komisyon üyelerinin tehdit ve hakaret olduğu gerekçesiyle hakkında iki yıl direksiyon sınavından men cezası verilmesi için hukuka ve hakkaniyete aykırı tutanak tuttuklarını, elinde fotoğraf olmasına ve lehine şahitlik edecek tanık olmasına rağmen direksiyonun yamuk olduğunu, kendisinin aracın içerisine girerek direksiyonu düzelttikten sonra fotoğraf çektiğini iddia ettiklerini, bu duruma karşı Çankaya İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğüne itiraz ettiğini, söz konusu itiraz dilekçesine karşı iki satır yazı yazılarak talebin reddine karar verildiğini, Anayasa, Kanun ve Danıştay’ın içtihatlarına göre idare vermiş olduğu idari kararları gerekçeli olarak ve kanuni yolları göstererek vermek zorunda olduğunu belirtmekte olup yukarıda açıklanan ve izah edilen sebeplerden dolayı, hakkında uygulanan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun kararın kaldırılmasını, direksiyon sınavının kabul edilmesini ve komisyon üyeleri . ve . hakkında gerekli işlemin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından istenilen 10.06.2024 tarihli ve S. sayılı bilgi ve belge yazısına istinaden Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 19.07.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve ekinde;
2.1. Başvuranın Ankara İli Çankaya İlçesinde 2 Eylül 2023 Cumartesi günü gerçekleştirilen direksiyon eğitimi uygulama sınavına 15:55-16:30 randevu saatinde sınava girdiği, /
2.2. Başvuranın park alanında aracı kaldırıma 50 cm’den uzağa park ettiğinden başarısız olarak değerlendirildiği,
2.3. Başvuranın her iki lastikten birinin çizginin üzerinde olduğunu savunarak sonuca itiraz ettiğini,
2.4. Başvuranın sınav komisyon üyelerine “görüşeceğiz seninle” vb. hakaret ve tehdit içeren kelimeler sarf ettiği, tanıdığı genel müdür olduğu ve bunun hesabını soracağını yüksek sesle ifade ettiği, bunun üzerine kendisine tutanak tutulup sınavlara girmeme cezası alacağının bildirildiği,
2.5. Bunun üzerine sınav bittikten sonra Özel MTSK Yönetmeliğinde geçen mevzuat hükümleri uyarınca sınavın yapılmasını engelleyici davranışlar sergilemesi sebebiyle başvuran hakkında tutanak tutularak iki yıl sınav cezası verildiği,
şeklindeki açıklamaları görülmüştür.
3. Ayrıca bilgi ve belge talep yazımıza istinaden MTSK Sınav Komisyon Başkanı . ile Komisyon üyesi . ifadeleri de Kurumumuza iletilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5. 29.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının görev ve yetkileri” başlıklı 8 inci maddesinde; “a) Millî Eğitim
Bakanlığı: 1. Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için 123 üncü madde gereğince sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek, bunları her safhada denetlemek 2. Sürücü adaylarının teorik ve uygulamalı sınavlarını yapmak ve başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlamak 3. Okul öncesi, okul içi ve okul dışı trafik eğitimini düzenleyen trafik genel eğitim planı hazırlamak ve ilgili kuruluşlarla iş birliği yaparak uygulamak(…)”
7. 29.05.2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu
Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinin “Sınavlar” başlığının 28 inci maddesinde; “(2) (Değişik: RG19/10/2017- 30215)Teorik derslerin sınav sonuçları açıklandıktan en az bir hafta sonra, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince belirlenen tarihlerde, direksiyon eğitimini tamamlayan kursiyerlerden sınava girmesi uygun görülerek kurs tarafından Özel MTSK Modülü üzerinden onay verilenlerin direksiyon eğitimi dersi sınavları akan trafikte uygulamalı olarak yapılır. Direksiyon eğitimi dersi sınavları EK-3 veya EK-4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formlarına göre değerlendirilir. Sınavlarda başarı gösterenlere EK-6’da yer alan Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Sertifikası verilir. (3) (Değişik:RG-19/10/2017/
30215) Direksiyon eğitimi dersi sınavı, akan trafik içinde belirlenmiş olan güzergâhta 07:00 ile 18:00
saatleri arasında yapılır. Kursiyerler önceden belirlenen gün ve saatte sınava alınır. Direksiyon eğitimi dersinin sınav süresi 35 dakikadan az olamaz. Her kursiyerin direksiyon eğitimi dersi sınavından sonra en az 5 dakika ara verilir. (4) (Değişik:RG-19/10/2017- 30215) Direksiyon eğitimi dersi sınav süresinin ilk 5 dakikasında kursiyere araç bilgisi ile ilgili EK-3 veya EK4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav
Değerlendirme Formunda yer alan sorular sorulur. Kursiyer, EK-3 veya EK-4’te yer alan Direksiyon
Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda mavi renkle gösterilen bölümdeki sorulardan beşini hatalı cevaplaması veya cevaplamaması; kırmızı renkle gösterilen davranışlardan birini ya da aynı veya farklı maddelerde sarı renkle gösterilen davranışlardan ikisini yapması hâlinde başarısız sayılır. (…)(8) (Ek fıkra:RG-5/12/2015-29553) (Değişik:RG-7/3/2017-30000) Sınavlarda komisyonların veya diğer görevlilerin çalışmasını tehdit, hakaret veya zor kullanarak engelleyen ya da engellettiren, başkasının yerine sınava giren veya başkasını kendi yerine sınava sokanlar direksiyon eğitimi dersi uygulama ve değerlendirme komisyonu tarafından tutanakla tespit edilir. Bunlar hakkında 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı
Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 5 inci maddesi çerçevesinde işlem yapılır. Ayrıca bu durum il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce sınav tarihinden sonraki ilk iş gününden itibaren Özel MTSK modülüne girilerek söz konusu kursiyerin sınav tarihi itibarıyla iki yıl süre ile kayıtları dondurulur. Tespit tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe bu kişilerin kurslara tekrar
kaydı yapılmaz.” “Direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonu (Ek ibare:
RG-19/10/2017- 30215) ve görevleri” başlıklı 31 inci maddesinde; “(Değişik:RG-5/12/2015-29553) f)
Bütün kursiyerlerin sınavları tamamlandıktan sonra Özel MTSK Modülü üzerinden alınan direksiyon eğitimi sınav takip ve sonuç listesine sınav sonuçlarını yazarak imzalar ve sınav yürütme komisyonuna teslim eder.” “Direksiyon eğitimi dersi sınav değerlendirme formu” başlıklı 32 nci maddesinde; “(1)
Değerlendirmelerde tükenmez veya dolma kalem kullanılır. (2) Direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonu başkan ve üyesi, direksiyon eğitimi dersi sınavını yaptığı her kursiyer için (EK-3) veya (EK-4) formu doldurur ve imzalar.(Ek cümle: RG-7/3/2017-30000)(EK-3) veya (EK-4) formu elektronik ortamda düzenlenmiş ise elektronik ortamda değerlendirerek onaylar. (3) (Değişik: RG7/3/2017-30000) Başkan ve üye tarafından ayrı ayrı düzenlenen ve imzalanan (EK-3) veya (EK-4)
formunda kursiyerin başarılı görülmesi hâlinde kursiyer sınavda başarılı sayılır. Kursiyeri, başkan veya üyeden birisinin başarılı diğerinin ise başarısız olarak değerlendirmesi durumunda başkanın değerlendirmesi esas alınır. Başarılı veya başarısız her kursiyer için ayrı bir (EK-3) veya (EK-4) formu doldurulup başkan ve üye tarafından imzalanır. Başarısız olan kursiyerin başarısız olma nedeni formların ilgili bölümüne yazılır. Bu formlar sınav yürütme komisyonuna teslim edilir.”
şeklinde düzenlemelerin olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuru sahibinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Ayrıntılarına 1 numaralı paragrafta yer verilen başvuruda 02.09.2023 tarihinde saat 15:55-16:30 arasında
Ankara Çankaya İlçesinde direksiyon eğitimi uygulama sınavına giren başvuran özetle; komisyonun üyelerinden şikayetçi olduğunu belirterek sınavının kabul edilmesini talep etmektedir.
/
10. Dosya kapsamında yapılan incelemede gerek İdare tarafından Kurumumuza iletilen cevabi yazıda gerekse MTSK Sınav Komisyon üyelerinin ifade tutanaklarında belirtildiği üzere, direksiyon eğitim sınavının 02.09.2023 tarihinde saat 15:55-16:30 arasında olduğu, başvuranın direksiyon sınavı değerlendirme formunun 19/ç maddesi olan “Kaldırıma 50 cm’den fazla uzağa park ediyor.” açıklamasıyla başarısız olduğu, adayın başarısız olduğunu öğrendikten sonra hakaret ve tehdit içeren ifadeler kullandığı, sınavın yapılmasını engelleyecek davranışlar sergilediği, hakaretlerine devam etmesi durumunda hakkında tutanak tutacaklarını ve iki yıl süreyle sınava giremeyeceğini söyledikleri, bunun sonucunda başvuran hakkında iki yıl sınavlara girmeme cezasının uygulandığı anlaşılmaktadır.
11. Ayrıca, her ne kadar kararda dayanak alınan Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinin 28 inci maddesinde 09/07/2024 tarih ve 32597 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Özel Motorlu Taşıt
Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile değişiklik yapıldığı anlaşılsa da başvuruya konu olay değişiklik yapılmadan önce yaşanmış olduğundan olayın gerçekleştiği zaman yürürlükte olan hali dikkate alınarak değerlendirme yapılmıştır. Dolayısıyla başvuru konusuna ilişkin mevzuat hükümlerine bakıldığında açıkça Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri
Kursu Yönetmeliğinin “Sınavlar” başlığının 28 inci maddesinde; “(…) Direksiyon eğitimi dersi sınavları
EK-3 veya EK-4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formlarına göre değerlendirilir. Sınavlarda başarı gösterenlere EK-6’da yer alan Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Sertifikası verilir. (3) (Değişik:RG-19/10/2017- 30215) Direksiyon eğitimi dersi sınavı, akan trafik içinde belirlenmiş olan güzergâhta 07:00 ile 18:00 saatleri arasında yapılır. Kursiyerler önceden belirlenen gün ve saatte sınava alınır. Direksiyon eğitimi dersinin sınav süresi 35 dakikadan az olamaz. Her kursiyerin direksiyon eğitimi dersi sınavından sonra en az 5 dakika ara verilir. (4) (Değişik:RG-19/10/2017- 30215) Direksiyon eğitimi dersi sınav süresinin ilk 5 dakikasında kursiyere araç bilgisi ile ilgili EK-3 veya EK4’te yer alan
Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda yer alan sorular sorulur. Kursiyer, EK-3 veya
EK-4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda mavi renkle gösterilen bölümdeki sorulardan beşini hatalı cevaplaması veya cevaplamaması; kırmızı renkle gösterilen davranışlardan birini ya da aynı veya farklı maddelerde sarı renkle gösterilen davranışlardan ikisini yapması hâlinde başarısız sayılır. 8) (Ek fıkra:RG-5/12/2015-29553) (Değişik:RG-7/3/2017-30000)
Sınavlarda komisyonların veya diğer görevlilerin çalışmasını tehdit, hakaret veya zor kullanarak engelleyen ya da engellettiren, başkasının yerine sınava giren veya başkasını kendi yerine sınava sokanlar direksiyon eğitimi dersi uygulama ve değerlendirme komisyonu tarafından tutanakla tespit edilir. Bunlar hakkında 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin ek 5 inci maddesi çerçevesinde işlem yapılır. Ayrıca bu durum il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce sınav tarihinden sonraki ilk iş gününden itibaren Özel MTSK modülüne girilerek söz konusu kursiyerin sınav tarihi itibarıyla iki yıl süre ile kayıtları dondurulur. Tespit tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe bu kişilerin kurslara tekrar kaydı yapılmaz.” hükmü yer almaktadır. Direksiyon Eğitimi Dersi
Sınav Değerlendirme Formuna bakıldığında 19/ç maddesinin kırmızı renkle gösterilen araçların arasına park etme kuralları ihlali olduğu, başvuranın da ilgili ihlali yaptığının tutanakla sabit olduğu değerlendirildiğinde idare tarafından yapılan işlemin yerinde olduğu, değerlendirmenin sübjektif yapıldığına dair bir delil bulunmadığı, ayrıca komisyon üyeleri hakkında yürütülen soruşturmanın usulüne uygun olduğu, başvuranın dilekçesinde de belirttiği . tanık olarak da dinlendiği tespit edilmiştir.
12. Sonuç olarak Kurumumuzca ilgili mevzuat ve dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, mevcut mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem tesis ettiği anlaşılmış olup yapılan işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin, başvurana verdiği gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden varsa arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın Başvuran ile Milli Eğitim Bakanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/