|
ÖZET: Başvuran, 11 Şubat 2024 tarihinde Bursa’da A2 sürücü belgesi için uygulama sınavına girmiş ve sınavdan başarısız olmuştur. Sınav sırasında, şerit değiştirme kurallarına uyulmadığı gerekçesiyle başarısız olduğu belirtilmiş, başvuran ise bu duruma itiraz ederek sınavının kabul edilmesini talep etmiştir. İlgili idare, başvuranın sınav sonrası komisyon üyelerine hakaret ettiğini ve bu durumun tutanak altına alınabileceğini ifade etmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, başvuranın sınavı sırasında şerit izleme kurallarına uymadığı ve bu nedenle başarısız olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, başvuranın itiraz sürecinde gerekli bilgilendirmelerin yapılmadığı, bu durumun “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine aykırı olduğu belirtilmiştir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idarenin işlemine karşı dava açma süresi, gerekçeli ret kararının tebliğinden itibaren başlayacaktır. Bu durumda, başvuranın Bursa İdare Mahkemesi’nde yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6372-S.24.10006
BAŞVURU NO : 2024/2943
KARAR TARİHİ : 12.06.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Direksiyon sınavının kabulü hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 25.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; 11.02.2024 tarihinde saat 09:40’ta Bursa İlçesinde A2 sürücü belgesi için uygulama sınavına girdiğini, sınavdan kaldığını söyleyen heyete gerekçesini sorduğunda şerit değiştirdiğini söylediklerini, şerit değiştirirken kurallara uyduğun sürece şerit değiştirmeden bırakılır mı diye sorduğunda biz böyle uygun gördük git itiraz et şeklinde kendisine cevap verildiğini belirtmekte olup ilgili gözetmenlerden şikayetçi olarak sınavının kabul edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından istenilen 12.03.2024 tarihli ve sayılı bilgi ve belge yazısına istinaden Yıldırım Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 22.03.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve ekinde;
2.1. Başvuranın aynı konuda 13.02.2024 tarih ve numaralı yazıyla Milli Eğitim Bakanlığı
İletişim Merkezine müracaat ettiği,
2.2. Başvuranın MEBBİS MTSK Modülünde inceleme yapıldığı ve adayın Direksiyon Sınav
Değerlendirme Formu 14/d “Şerit izleme kurallarına uymuyor, şerit çizgilerinin içinde araç kullanmıyor” maddesine göre başarısız olduğu,
2.3. Başvuranın sınavda başarısız olduktan sonra görevli komisyonla tartışmaya başladığı ve komisyona hakaretlerde bulunduğu, komisyonun kendisini sözlü olarak uyardığı, tutanak tutulması halinde kendisine iki yıl süreyle sınavlara giremeyeceği bilgisinin verildiği, sınav sonrasında adayla ilgili olarak herhangi bir tutanak tutulmadığı,
2.4. İlçede yapılan A2 sertifika sınıfı direksiyon uygulama sınavlarıyla ilgili Müdürlüğe gelen itirazların titizlikle değerlendirilip sonucun ilgililere duyurulduğu,
2.5. İlçe Sınav Komisyon Başkanı ‘nin 2019, üye ’nin ise 2022 yılından itibaren aktif olarak direksiyon uygulama sınavlarında görev aldıkları ve komisyon görevleri hakkında herhangi bir şikayetin bulunmadığı,
şeklindeki açıklamaları görülmüştür.
3. Ayrıca bilgi ve belge talep yazımıza istinaden MTSK Sınav Komisyon Başkanı ile üye ’nin ifadeleri de Kurumumuza iletilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5. 29.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının görev ve yetkileri” başlıklı 8 inci maddesinde; “a) Millî Eğitim
Bakanlığı: 1. Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için 123 üncü madde gereğince sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek, bunları her safhada denetlemek 2. Sürücü adaylarının teorik ve uygulamalı sınavlarını yapmak ve başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlamak 3. Okul öncesi, okul içi ve okul dışı trafik eğitimini düzenleyen trafik genel eğitim planı hazırlamak ve ilgili kuruluşlarla iş birliği yaparak uygulamak(…)”
7. 29.05.2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu
Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinin “Sınavlar” başlığının 28 inci maddesinde; “(2) (Değişik: RG19/10/2017- 30215)Teorik derslerin sınav sonuçları açıklandıktan en az bir hafta sonra, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince belirlenen tarihlerde, direksiyon eğitimini tamamlayan kursiyerlerden sınava girmesi uygun görülerek kurs tarafından Özel MTSK Modülü üzerinden onay verilenlerin direksiyon eğitimi dersi sınavları akan trafikte uygulamalı olarak yapılır. Direksiyon eğitimi dersi sınavları EK-3 veya EK-4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formlarına göre değerlendirilir. Sınavlarda başarı gösterenlere EK-6’da yer alan Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Sertifikası verilir. (3) (Değişik:RG-19/10/2017-
30215) Direksiyon eğitimi dersi sınavı, akan trafik içinde belirlenmiş olan güzergâhta 07:00 ile 18:00
saatleri arasında yapılır. Kursiyerler önceden belirlenen gün ve saatte sınava alınır. Direksiyon eğitimi dersinin sınav süresi 35 dakikadan az olamaz. Her kursiyerin direksiyon eğitimi dersi sınavından sonra en az 5 dakika ara verilir. (4) (Değişik:RG-19/10/2017- 30215) Direksiyon eğitimi dersi sınav süresinin ilk 5 dakikasında kursiyere araç bilgisi ile ilgili EK-3 veya EK4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav
Değerlendirme Formunda yer alan sorular sorulur. Kursiyer, EK-3 veya EK-4’te yer alan Direksiyon
Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda mavi renkle gösterilen bölümdeki sorulardan beşini hatalı
cevaplaması veya cevaplamaması; kırmızı renkle gösterilen davranışlardan birini ya da aynı veya farklı maddelerde sarı renkle gösterilen davranışlardan ikisini yapması hâlinde başarısız sayılır.” “Direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonu (Ek ibare: RG-19/10/2017- 30215) ve görevleri” başlıklı 31 inci maddesinde; “(Değişik:RG-5/12/2015-29553) f) Bütün kursiyerlerin sınavları tamamlandıktan sonra Özel MTSK Modülü üzerinden alınan direksiyon eğitimi sınav takip ve sonuç listesine sınav sonuçlarını yazarak imzalar ve sınav yürütme komisyonuna teslim eder.” “Direksiyon eğitimi dersi sınav değerlendirme formu” başlıklı 32 nci maddesinde; “(1) Değerlendirmelerde tükenmez veya dolma kalem kullanılır. (2) Direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonu başkan ve üyesi, direksiyon eğitimi dersi sınavını yaptığı her kursiyer için (EK-3) veya (EK-4)
formu doldurur ve imzalar.(Ek cümle: RG-7/3/2017-30000)(EK-3) veya (EK-4) formu elektronik ortamda düzenlenmiş ise elektronik ortamda değerlendirerek onaylar. (3) (Değişik: RG-7/3/2017-30000) Başkan ve üye tarafından ayrı ayrı düzenlenen ve imzalanan (EK-3) veya (EK-4) formunda kursiyerin başarılı görülmesi hâlinde kursiyer sınavda başarılı sayılır. Kursiyeri, başkan veya üyeden birisinin başarılı diğerinin ise başarısız olarak değerlendirmesi durumunda başkanın değerlendirmesi esas alınır. Başarılı veya başarısız her kursiyer için ayrı bir (EK-3) veya (EK-4) formu doldurulup başkan ve üye tarafından imzalanır. Başarısız olan kursiyerin başarısız olma nedeni formların ilgili bölümüne yazılır. Bu formlar sınav yürütme komisyonuna teslim edilir.”
şeklinde düzenlemelerin olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Ayrıntılarına 1 numaralı paragrafta yer verilen başvuruda 11.02.2024 tarihinde saat 09:40’ta Bursa
İlçesinde A2 sürücü belgesi için uygulama sınavına giren başvuran özetle; komisyonun üyelerinden şikayetçi olduğunu belirterek sınavının kabul edilmesini talep etmektedir.
10. Dosya kapsamında yapılan incelemede gerek İdare tarafından Kurumumuza iletilen cevabi yazıda gerekse MTSK Sınav Komisyon üyelerinin ifade tutanaklarında belirtildiği üzere, direksiyon eğitim sınavının 11/02/2024 tarihinde saat 09.40’da olduğu, başvuranın 14/d maddesi olan “Şerit izleme kurallarına uymuyor, şerit çizgileri içinde araç kullanamıyor” açıklamasıyla başarısız olduğu, adayın başarısız olduğunu öğrendikten sonra elindeki kaskı göstererek “ terbiyesizler, kafalarına vuracağım, birde öğretmen olacaklar, hepiniz aynısınız” şeklinde hakaret ettiği, hakaretlerine devam etmesi durumunda hakkında tutanak tutacaklarını ve iki yıl süreyle sınava giremeyeceğini söyledikleri, verdikleri kararın doğru ve adaletli olduğuna inandıkları anlaşılmaktadır.
11. Başvuru konusuna ilişkin mevzuat hükümlerine bakıldığında açıkça Milli Eğitim Bakanlığı Özel
Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinin 28 inci maddesinde “Sınavlar” başlığının 28 inci maddesinde; “(…) Direksiyon eğitimi dersi sınavları EK-3 veya EK-4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi
Sınav Değerlendirme Formlarına göre değerlendirilir. Sınavlarda başarı gösterenlere EK-6’da yer alan
Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Sertifikası verilir. (3) (Değişik:RG-19/10/2017- 30215) Direksiyon eğitimi
dersi sınavı, akan trafik içinde belirlenmiş olan güzergâhta 07:00 ile 18:00 saatleri arasında yapılır.
Kursiyerler önceden belirlenen gün ve saatte sınava alınır. Direksiyon eğitimi dersinin sınav süresi 35 dakikadan az olamaz. Her kursiyerin direksiyon eğitimi dersi sınavından sonra en az 5 dakika ara verilir.
(4) (Değişik:RG-19/10/2017- 30215) Direksiyon eğitimi dersi sınav süresinin ilk 5 dakikasında kursiyere araç bilgisi ile ilgili EK-3 veya EK4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formunda yer alan sorular sorulur. Kursiyer, EK-3 veya EK-4’te yer alan Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav
Değerlendirme Formunda mavi renkle gösterilen bölümdeki sorulardan beşini hatalı cevaplaması veya cevaplamaması; kırmızı renkle gösterilen davranışlardan birini ya da aynı veya farklı maddelerde sarı renkle gösterilen davranışlardan ikisini yapması hâlinde başarısız sayılır.” hükmü yer almaktadır.
Direksiyon Eğitimi Dersi Sınav Değerlendirme Formuna bakıldığında 14/d maddesinin kırmızı renkle gösterilen şerit izleme ve değiştirme ihlali olduğu, başvuranın da ilgili ihlali yaptığının tutanakla sabit olduğu değerlendirildiğinde idare tarafından yapılan işlemin yerinde olduğu, değerlendirmenin sübjektif yapıldığına dair bir delil bulunmadığı tespit edilmiştir.
12. Sonuç olarak Kurumumuzca ilgili mevzuat ve dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, mevcut mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem tesis ettiği anlaşılmış olup yapılan işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin, başvurana verdiği gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden varsa arta kalan sürede Bursa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi