|
ÖZET: Başvuran, Türk Standartları Enstitüsü’nde (TSE) uzman olarak görev yaptığını ve 2023-2024 yılı Jean Monnet bursunu kazandığını belirtmiştir. Bu burs kapsamında, 657 sayılı Kanun’un 78. ve 79. maddeleri gereğince maaşlarının %60’ının ödenmesi gerektiğini ifade eden başvuran, TSE’nin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne tabi olduğunu ve dolayısıyla bu talebin geçerli olduğunu savunarak, eğitim süresince maaşının kesintisiz ödenmesini talep etmiştir.
TSE, 20/03/2024 tarihli yazısında, kurumun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında personel istihdam etmediğini ve dolayısıyla başvuranın talebinin bu kanun çerçevesinde değerlendirilemeyeceğini açıklamıştır. Ayrıca, daha önce Jean Monnet bursu kapsamında eğitim alan hiçbir personele maaş ödemesi yapılmadığına da dikkat çekilmiştir. Başvuranın, TSE Personel Yönetmeliği uyarınca ücretsiz izin alarak eğitime katıldığı belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddedilmesinin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. Başvuranın, 6328 sayılı Kanun çerçevesinde dava açma süresinin devam edeceği ve gerekli yargı yolunun açık olduğu belirtilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4080-S.24.6465
BAŞVURU NO : 2024/2272
KARAR TARİHİ : 19.04.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Maaş ödemesinin dış burs kapsamında yapılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 12.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Türk Standartları Enstitüsünde (TSE) uzman olarak görev yaptığını, 2023-2024 yılı Jean Monnet bursunu kamu alanında kazandığını belirtmektedir. Başvuran 657sayılı Kanun’un 78. ve 79. Maddeleri gereğince dış burs kapsamında anılan bursu kazananların maaşlarının % 60’ın ödenmesinin Cumhurbaşkanlığınca kurumlara bildirildiğini ifade etmektedir.
TSE’inin 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine tabi olduğunu, dolayısıyla Cumhurbaşkanlığının bursiyerlere maaşlarının bir kısmının ödenmesi talimatının TSE’yi de kapsadığını açıklayan başvuran, Kurumumuzdan eğitim süresi boyunca kesintili maaşının ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Türk Standartları Enstitüsünün (TSE) 20/03/2024 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. TSE’nin 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ilgili kuruluşu olduğu, personelinin işe alınma, ilerle ve yükselme, disiplin ve göreve son verme ile mali ve sosyal hakları ve diğer özlük düzenlemelerinin Türk Standartları Enstitüsü Personel Yönetmeliği kapsamında yürütüldüğü, 2.2. TSE’de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında istihdam edilen personel bulunmadığı, dolayısıyla anılan kanunun 78 ve 79 uncu maddelerinin uygulanması imkanının olmadığı, 2.3. TSE’nin Yetiştirilmek Amacıyla Yurt Dışına Gönderilecek Devlet Memurları Hakkında Yönetmelik’e de tabi olmadığı,
2.4. Daha önce Jean Monnet bursu kapsamında yurt dışında eğitim alan hiçbir personele ücret/burs ödemesi yapılmadığı, 2.5. Başvuranın TSE Personel Yönetmeliği’nin 70 inci maddesi kapsamında ücretsiz izin alarak eğitime katıldığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinin ilk fıkrasında “Bu
Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.”, 6. 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Türk Standartları Enstitüsü” başıklı
Otuzdokuzuncu Bölümü’nün “Kuruluş” başlıklı 500 inci maddesinin ilk fıkrasında “Enstitü, tüzel kişiliği haiz, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen özel bütçeli bir kamu kurumu olup kısa adı ve markası
TSE’dir.,.” “Personel” başlıklı 561 inci maddesinin birinci fıkrasında “Enstitünün hizmetlerinin gerektirdiği görevler için 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 27 nci maddesine göre personel istihdam edilir.”, 7. 375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu,
5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet
Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname’nin (375 sayılı KHK) “Sözleşmeli personel istihdamı” başlıklı Ek 27 inci maddesinin ilk fıkrasında “14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi kapsamında personel istihdam edilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülenlere ait hizmetler 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın idari hizmet sözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyle yürütülür.”,
8. Yetiştirilmek Amacıyla Yurt Dışına Gönderilecek Devlet Memurları Hakkında Yönetmelik’in
“Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde “Mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgileri artırmak, staj, öğrenim veya ihtisas yaptırılmak üzere yurt dışına gönderilecek Devlet Memurları hakkında; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 80 inci maddesi gereğince hazırlanmış olan bu yönetmelik hükümleri uygulanır.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran TSE’de uzman olarak görev yaptığını, 2023-2024 yılı Jean Monnet bursunu kamu alanında kazandığını 657 sayılı Kanun’un 78. ve 79. Maddeleri gereğince dış burs kapsamında anılan bursu kazananların maaşlarının % 60’ın ödenmesinin Cumhurbaşkanlığınca kurumlara bildirildiğini TSE’inin 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine tabi olduğunu belirterek Kurumumuzdan eğitim süresi boyunca kesintili maaşının ödenmesini talep etmektedir.
11. 657 sayılı Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlara ilişkin hükümleri düzenlemektedir.
12. Tüzel kişiliği haiz, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen özel bütçeli bir kamu kurumu olan TSE’de ise 375 sayılı Kanun’un Ek 27 inci maddesi kapsamında idari hizmet sözleşmesiyle personel istihdam edilmektedir. Dolayısıyla, TSE’de çalışan personel hakkında 657 sayılı Kanun ve nu kanuna dayanılarak hazırlanmış ikincil mevzuatın uygulanması olanağı bulunmamaktadır.
13. Mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgileri artırmak, staj, öğrenim veya ihtisas yaptırılmak üzere yurt dışına gönderilecek Devlet Memurları hakkında uygulanacak olan Yetiştirilmek
Amacıyla Yurt Dışına Gönderilecek Devlet Memurları Hakkında Yönetmelik’in 657 sayılı Kanun kapsamında olmayan hakkında uygulanması kural olarak olanaklı değildir.
14. Başvuru konusu olayda TSE’de uzman olarak çalışmakta olan başvuranın devlet memuru olmadığı görülmektedir. Her ne kadar TSE 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde sayılan kurumlardan olsa da, statüsü gereği başvuran hakkında 657 sayılı Kanun ile Yetiştirilmek Amacıyla Yurt Dışına Gönderilecek
Devlet Memurları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanması imkânı bulunmamaktadır.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvurana ve TÜRK STANDARTLARI ENSTİTÜSÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi