TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3401-S.4867
BAŞVURU NO : 2019/405
KARAR TARİHİ : 20/05/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Dış temsilcilik misyon koruma görev süresinin tamamlatılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; Mersin İl Emniyet Müdürlüğü Özel
Harekat Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığını, 2015 yılında yapılan dış temsilciliklerin korunması ile ilgili misyon koruma sınavında başarılı olarak 01/07/2016 tarihinde İslamabad/Pakistan Büyükelçiliğinde koruma görevlisi olarak göreve başladığını, yaklaşık 4 ay sonra 21/10/2016 tarihinde hakkında açılmış olan adli/idari soruşturmalar nedeniyle Türkiye’deki görevine geri çekildiğini, geçen süre içerisinde Mersin Cumhuriyet
Başsavcılığının 2017/… dosya numaralı adli soruşturması sonucunda 08/11/2017 tarihli ve 2017/… karar sayılı kararı ile Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verilerek hakkında adli yönden bir cezai işlem uygulanmadığını, idari yönden de açıldığını öğrendiği soruşturma sonucunda da herhangi bir işlem tesis edilmediğini, tarafına konulmuş olan pasaport yasağının ise 31/10/2018 tarihinde Mersin Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne yazmış olduğu dilekçesine istinaden 06/12/2018 tarih ve … sayılı karar ile kaldırıldığını, 15/01/2015 tarih ve 29237 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli
Görevlendirilecek Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli Hakkında Yönetmeliğin 20’nci maddesinin (f) fıkrasının “kararın kesinleşmesinden sonra 19’uncu madde kapsamında görevlendirilmesine engel hali ortadan kalkanlar kalan görev sürelerini tamamlamak üzere görevlerine iade edilirler” şeklindeki hükmüne istinaden yeniden görevlendirilmek için
Emniyet Genel Müdürlüğüne dilekçeyle başvuruda bulunduğunu, 1 yıllık görev süresinin sadece 4 aylık kısmını tamamladığı ve geri kalan süre eksik kaldığı halde Emniyet Genel
Müdürlüğü tarafından tekrar görevlendirmesinin mümkün olmayacağı şeklinde olumsuz cevap verildiğini, mevzuata göre eksik kalan göreve iade edilir açık hükmüne istinaden eksik kalan misyon koruma görev süresinin tamamlatılması için konunun yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 23/01/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Emniyet Genel Müdürlüğünün 05/03/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısı ve eklerinde; 2.1. Başvuranın 2016/199 sayılı kararname ile 15/01/2015 tarihli ve 29237 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek
Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında İslamabad
Büyükelçiliğine koruma görevlisi olarak atandığı ve 01/07/2016 tarihinde anılan temsilcilikte göreve başladığı, 2.2. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararname’nin 5 inci maddesinde yer alan; “Milli güvenliği tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği ya da iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile aynı gerekçeyle haklarında suç soruşturması ve kovuşturması yürütülenler, işlemi yapan kurum ve kuruluşlarca ilgili pasaport birimine derhal bildirilir. Bu bildirim üzerine ilgili pasaport birimlerince pasaportlar iptal edilir.” hükmü kapsamında adı geçenin pasaportunun iptal edildiğinin bildirilmesi üzerine, pasaport kullanımı zorunlu olan yurtdışı görevinden geri çekildiği, 2.3. Yurtdışına gönderilen koruma görevlilerinin hangi şartlarda Türkiye’ye geri çağrılacağı hususunun, Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek Emniyet Genel
Müdürlüğü Personeli Hakkında Yönetmeliğin “Geri çağrılma” başlıklı 20 nci maddesinde bulunan; “(1) (Değişik: RG-21/4/2017-30043) Dış Temsilciliklerde görevli koruma görevlilerinden; a) Atama için öngörülen nitelikleri taşımadıkları sonradan anlaşılanlar, b) Hakkında açılan adli ve/veya idari soruşturma veya kovuşturma sonucunda 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamına giren nitelikte hapis cezası veya aynı fıkranın (d) bendi kapsamına giren nitelikte disiplin cezası alanlar, c) Temsil yeteneğini kaybettiğine misyon şefince karar verilenler ile Dışişleri Bakanlığı mevzuatına göre yurt içi görevine dönmesine karar verilenler, ç) Görevin gerektirdiği fiziki ve koruma yeterliliğinde, görevlerini yerine getiremeyecek derecede azalma veya tümden yitirme olduğu misyon şefince tespit edilenler, d) Kabul edilebilir bir mazeretinden dolayı kendi rızasıyla merkeze dönüş talebi Dışişleri
Bakanlığınca uygun bulunanlar, e) Emniyet Genel Müdürlüğünce yurt içinde hizmetine ihtiyaç duyulanlar, kalan görev sürelerine bakılmaksızın Emniyet Genel Müdürlüğündeki görevlerine atanırlar.
Kararın kesinleşmesinden sonra görevlendirilmesine engel hali ortadan kalkanlar kalan görev sürelerini tamamlamak üzere görevlerine iade edilirler.
(2) Yukarıda belirtilen sebeplerle misyon koruma görevi sona eren koruma görevlileri bu göreve yeniden müracaat edemez ve atanamaz.
(3) Yurt dışında görevlendirilmekle birlikte, yurt dışına ataması yapılmadan önce yurt içinde işledikleri bir suçtan dolayı, sonradan haklarında bu Yönetmeliğin 19’uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında adli soruşturma veya kovuşturma açılanlar ile aynı suçlar nedeniyle hakkında idari soruşturma başlatılanlar, ilgili mercilerce haklarında kesin karar verilinceye kadar Emniyet Genel Müdürlüğündeki görevlerine atanırlar.” hükümleri kapsamında değerlendirildiği, 2.4. İslamabad Büyükelçiliğine “koruma görevlisi olarak atanan …’nın, pasaportunun iptal olması sebebiyle, 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin
Kanun’un 2 nci maddesi kapsamında 05/10/2016 tarih ve 2016/… sayılı Makam Olur’u ile merkez görevine atandığı ve merkez atamasına ilişkin 27/03/2018 tarihli ve. 2018/… sayılı dönüş kararnamesinin tekemmül ettiği; bu kapsamda, adı geçenin bir sefere mahsus olan yurt dışı görevine atandığı ve dönüş kararnamesinin tekemmül ettiği anlaşıldığından, yurt dışına tekrar atanmasının mümkün olamayacağı, 2.5. Başvuru konusuna ilişkin bir uzlaşma yoluna ‘gidilip gidilemeyeceğine ilişkin olarak; başvurana verilen cevap dışında yapılacak bir işlem olmadığı, şeklindedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmünü amirdir, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne haizdir, 5. Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun 2 nci maddesi; “Bu
Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen unvanları taşıyan görevlere Bakanlar Kurulu kararı ile, (2) sayılı cetvelde gösterilen unvanları taşıyan görevlere müşterek kararla atama yapılır.
Bunların nakilleri ve görevden alınmaları da aynı usule göre olur. Dışişleri Bakanı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, Başbakanın ve Devlet Başkanının şifahi muvafakatlarını almak kaydıyle, dışişleri memurlarını, dış teşkilattan merkeze, merkezden dış teşkilata, dış teşkilatta bir memleketten diğer bir memlekete daimi görevle gönderebilir.
Bunlarla ilgili kararname derhal Başbakanlığa gönderilir.” 6. Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek Emniyet Genel
Müdürlüğü Personeli Hakkında Yönetmeliğin “Geri çağrılma” başlıklı 20 nci maddesi;
“ (1) Dış Temsilciliklerde görevli koruma görevlilerinden; a) Atama için ön görülen nitelikleri taşımadıkları sonradan anlaşılanlar, b) Taksirli suçlar hariç olmak üzere hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı verilenler, c) Temsil yeteneğini kaybettiğine misyon şefince karar verilenler ile Dışişleri Bakanlığı mevzuatına göre yurt içi görevine dönmesine karar verilenler, ç) Görevin gerektirdiği fiziki ve koruma yeterliliğinde, görevlerini yerine getiremeyecek derecede azalma veya tümden yitirme olduğu misyon şefince tespit edilenler, d) Kabul edilebilir bir mazeretinden dolayı kendi rızasıyla merkeze dönüş talebi Dışişleri
Bakanlığınca uygun bulunanlar, e) Emniyet Genel Müdürlüğünce yurt içinde hizmetine ihtiyaç duyulanlar, f) Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında hakkında açılan adli/idari soruşturma veya kovuşturma sonucunda mahkum olanlar ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar, kalan görev sürelerine bakılmaksızın Emniyet Genel Müdürlüğündeki görevlerine atanırlar.
Kararın kesinleşmesinden sonra 19 uncu madde kapsamında görevlendirilmesine engel hali ortadan kalkanlar kalan görev sürelerini tamamlamak üzere görevlerine iade edilirler.
(2) Yukarıda belirtilen sebeplerle misyon koruma görevi sona eren koruma görevlileri bu göreve yeniden müracaat edemez ve atanamaz.
(3) Yurt dışında görevlendirilmekle birlikte, yurt dışına ataması yapılmadan önce yurt içinde işledikleri bir suçtan dolayı, sonradan haklarında bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında adli soruşturma veya kovuşturma açılanlar ile aynı suçlar nedeniyle hakkında idari soruşturma başlatılanlar, ilgili mercilerce haklarında kesin karar verilinceye kadar Emniyet Genel Müdürlüğündeki görevlerine atanırlar.” şeklindedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ:
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme:
8. Başvuru, Mersin İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan başvuranın, 01/07/2016 tarihinde İslamabad/Pakistan Büyükelçiliğinde koruma görevlisi iken yaklaşık 4 ay sonra 21/10/2016 tarihinde hakkında açılmış olan adli/idari soruşturmalar nedeniyle Türkiye’deki görevine geri çekilmesi akabinde Mersin Cumhuriyet
Başsavcılığının 2017/… dosya numaralı adli soruşturması sonucunda 08/11/2017 tarihli ve 2017/… karar sayılı kararı ile Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verilmesi dolayısıyla
1 yıllık görev süresinden eksik kalan misyon koruma görev süresinin tamamlatılması için
konunun yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındadır.
9. İlgili İdare olan Emniyet Genel Müdürlüğü İslamabad Büyükelçiliğine “koruma görevlisi.
olarak atanan …’nın, pasaportunun iptal olması sebebiyle, 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı
Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun’un 2 nci maddesi kapsamında 05/10/2016 tarih ve 2016/… sayılı Makam Olur’u ile merkez görevine atandığı ve merkez atamasına ilişkin 27/03/2018 tarihli ve. 2018/… sayılı dönüş kararnamesinin tekemmül ettiği; bu kapsamda, adı geçenin bir sefere mahsus olan yurt dışı görevine atandığı ve dönüş kararnamesinin tekemmül ettiği dolayısıyla yurt dışına tekrar atanmasının mümkün olamayacağı, bu sebeple başvurunun dostane çözüm kapsamında sonuçlandırılması mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
10. Mevzuat yönünden yapılan inceleme ve araştırma kapsamında; başvuranın İslamabad
Büyükelçiliğinde görevli iken pasaportunun iptal olması sebebiyle 5/10/2016 tarihinde merkez görevine atandığı, konu hakkında yukarıda anılan “Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici
Süreli Görevlendirilecek Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli Hakkında Yönetmeliğin “Geri çağrılma” başlıklı 20 nci maddesi; “f) Bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında hakkında açılan adli/idari soruşturma veya kovuşturma sonucunda mahkum olanlar ile kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar, kalan görev sürelerine bakılmaksızın Emniyet Genel Müdürlüğündeki görevlerine atanırlar. Kararın kesinleşmesinden sonra 19 uncu madde kapsamında görevlendirilmesine engel hali ortadan kalkanlar kalan görev sürelerini tamamlamak üzere görevlerine iade edilirler.” hükmünü haiz olduğu dolayısıyla idarece mevzuata uygun olarak işlem tesis etmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
11. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 01/07/2016 tarihinde İslamabad/Pakistan Büyükelçiliğine koruma görevlisi olarak göreve başladığı, 05/10/2016 tarihinde hakkında açılmış olan adli/idari soruşturmalar nedeniyle
Türkiye’deki görevine geri çekildiği, hakkında açılan adli ve idari soruşturmaların sonuçlandığı ve ceza almadığı, herhangi bir terör örgütü üyeliği olmadığı tespit edildiğinden Dış
Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek Emniyet Genel Müdürlüğü
Personeli Hakkında Yönetmeliğin 20’nci maddesinin (f) fıkrasına göre “kararın kesinleşmesinden sonra 19’uncu madde kapsamında görevlendirilmesine engel hali ortadan kalkanlar kalan görev sürelerini tamamlamak üzere görevlerine iade edilirler” hükmüne istinaden işlem tesis edilmediği anlaşıldığından idarece talebin reddine ilişkin işlemin hakkaniyete uygunluğu tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderilmediğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜ İLE başvuranın eksik kalan misyon koruma görev süresinin tamamlatılması ve mağduriyetinin giderilmesi konusunda EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca EMNİYET GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, Başvurana, Emniyet Genel Müdürlüğüne ve İçişleri Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi