|
ÖZET: Başvuran, Elazığ İlçe Emniyet Müdürlüğü’nde görevli bir komiser olarak, Dış Temsilciliklerdeki koruma görevlisi olarak atanma talebinde bulunmuştur. 2018 yılında geçici olarak atandığı görev süresi, adli ve idari soruşturmalar nedeniyle 2020 yılında sona ermiştir. Başvuran, bu süreçte aleyhindeki soruşturmaların sonuçlanmasıyla birlikte, eksik kalan görev süresinin tamamlatılması için yeniden atanmayı talep etmiştir. Ancak, Emniyet Genel Müdürlüğü, başvuranın görev süresinin uzatılmasını uygun görmemiştir.
Emniyet Genel Müdürlüğü, başvuranın görev süresinin uzatılmamasının hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Dış temsilciliklerdeki koruma görevlilerinin görev süreleri, temel olarak bir yıl olarak belirlenmiş olup, uzatma kararı idarenin takdirine bağlıdır. Başvuranın talebinin reddedilmesi, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, hukuken geçerli bir karar olarak kabul edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddi yönünde öneride bulunmuş ve bu karar, Kamu Başdenetçisi tarafından onaylanmıştır. Başvuran, kararın tebliğinden itibaren dava açma sürecine devam edebilir. İdarenin başvuru süreçlerinde daha şeffaf olması gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3145-S.24.4978
BAŞVURU NO : 2023/20072
KARAR TARİHİ : 18.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Dış temsilcilikte görev süresinin tamamlattırılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 10.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, halihazırda Elazığ İli, İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görevli komiser olduğunu, Misyon koruma sınavında başarılı olarak 24/5/2018 tarih ve / karar sayılı kararname ile geçici görevli olarak Büyükelçiline Koruma Amiri olarak atandığını, görevinin 1 inci yılının sonunda 1 yıl daha uzatıldığını, bu süreçte hakkında açılmış bulunan adli/idari soruşturmalar sebebiyle 02.01.2020 tarih ve 2020/22 karar sayısı ile çıkartılan ara kararname ile görevi sona ererek merkezdeki görevine atandığını, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının / sayılı soruşturmasıyla ilgili olarak
“kovuşturmaya gerek yoktur” kararı verildiğini, ayrıca hakkındaki idari araştırma dosyası hakkında da
“dosyanın işlemden kaldırılması” kararı verilerek dosyanın kapandığını, bu kapsamda Dış Temsilciliklerin
Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli Hakkındaki
Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde yer alan “görevlendirilmesine engel hali ortadan kalkanlar kalan görev sürelerini tamamlamak üzere görevlerine iade edilirler” hükmü gereğince yeniden görevlendirilmek için başvuruda bulunduğunu ancak talebinin zımnen reddedildiğini belirterek eksik kalan misyon koruma görev süresinin tamamlatılması amacıyla uygun görülen bir dış temsilciliğe görevlendirilmesinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Emniyet Genel Müdürlüğünün 28/12/2023 tarihli ve ( – / sayılı cevabi yazısı ve eklerinde;
2.1. sicil sayılı Komiser 2017 yılında gerçekleştirilen Misyon Koruma Sınavında
Amir Nıhai Başarı Sıralamasında 79’uncu sırada yer alarak, 15.01.2015 tarih ve 29237 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Dış Temsilcililerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek
Emniyet Genel Müdürlüğü Personeli Hakkında Yönetmelik’in “Atama” başlıklı 17’nci maddesinin l inci fıkrasında yer alan “(1) Nihai başarı listecindeki sıralamaya göre, görevlendirme için aranan şartları taşıdığı
Başkanlıkça bildirilen personelin atama işlemleri Dışişleri Bakanlığınca yerine getirilir.” hükmüne istinaden kararname çalışmalarına dahil edilmek üzere Dışişleri Bakanlığına bildirildiği ve adı geçen personelin 24.05.2018 tarihli ve – sayılı Kararname ile / Büyükelçiliğimize atandığı,
2.2. Anılan Yönetmeliğin “Görev süresi” başlıklı 18’inci maddesinin l inci fıkrasında bulunan “(1) Koruma görevlilerinin görev süresi bir yıldır, Dışişleri Bakanlığı ve Genel Müdürlük tarafından uygun görülmesi halinde bu süre bir yıl daha uzatılabilir. ” hükmüne istinaden dış temsilciliklerimizin korunması kapsamında misyon koruma görevlilerinin görev süresinin 1 yıl olarak belirlendiği, Dışişleri Bakanlığı tarafından, başvuranın görev süresinin uzatılması hususunda Genel Müdürlüğün görüşlerinin talep edildiği, Genel
Müdürlükçe görev süresinin 1 yıl daha uzatılmasının uygun değerlendirilmediği,
2.3. Söz konusu personelin anılan Temsilcilikte 01.10.2018-01.03.2020 tarihleri arasında olmak üzere toplam 1 yıl 5 ay görev yaptığı ve 02.01.2020 tarihli ve – sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile merkez görevine atandığı
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kurumlar arası geçici süreli görevlendirme” başlıklı ek
8 inci maddesinde, “Memurlar, geçici görevlendirme yapmak isteyen kurumun talebi ve çalıştıkları
kurumun izni ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında aşağıda belirtilen şartlarla geçici süreli olarak
görevlendirilebilir:
a) Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, memurun görevlendirileceği kurumda göreve ilişkin 4 üncü ve daha yukarı bir dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır.
b) Geçici süreli görevlendirilen memurlar, geçici süreli olarak görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür.
c) Geçici süreli olarak görevlendirilen memurlar, yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, aylıkları ile diğer malî ve sosyal haklarını kurumlarından alır. Bu memurların kadroları ile ilişkileri, kendi sınıf ve derecelerindeki terfi ve emeklilik hakları devam eder.
d) Geçici süreli görevlendirme süresi bir yılda altı ayı geçemez. Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri için geçici görevlendirme süresi en çok iki yıldır; gerekli görülmesi hâlinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
e) Geçici süreli görevlendirmenin, memurların göreviyle ilgili olması şarttır.
f) Geçici süreli görevlendirmede memurun muvafakati aranır.
Birinci fıkrada belirtilen hâller dışında memurlar, kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle ihtiyaç duyulması hâlinde kurumlarınca, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında altı aya kadar geçici süreli olarak görevlendirilebilir.”,
6. Dış Temsilciliklerin Korunmasında Geçici Süreli Görevlendirilecek Emniyet Genel Müdürlüğü
Personeli Hakkında Yönetmeliğin
6.1. “Görev süresi” başlıklı 18 inci maddesinde, “(1) Koruma görevlilerinin görev süresi bir yıldır, Dışişleri Bakanlığı ve Genel Müdürlük tarafından uygun görülmesi halinde bu süre bir yıl daha uzatılabilir.”,
6.2. “Soruşturma ve kovuşturma sonucunda alınan cezaların görevlendirmeye etkisi” başlıklı 19 uncu maddesinde, “(3) (Mülga ibare:RG-21/4/2017-30045) (…) hakkında açılan adli ve/veya idari soruşturma veya kovuşturma sonucunda 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamına giren nitelikte hapis cezası veya aynı fıkranın (d) bendi kapsamına giren nitelikte disiplin cezası alanlar ve (Değişik ibare:RG-4/3/2020-31058) 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının
Dördüncü Bölümü ile 7/7/2010 tarihli ve 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığı Personeline ilişkin Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanuna göre engelleyici durumu haiz olanlar yurt dışı göreve atanmaz. Bu personelden, adli/idari soruşturma veya kovuşturma sonucunda, haklarında mahkumiyet kararı verilmeyenlerden kararı kesinleşenler ile disiplin cezası almayanlar 5 inci maddedeki şartları halen taşımaları durumunda mevcut sırasına, mevcut sırası geçmiş ise tabi olduğu sınav dönemine ait bir sonraki görevlendirilecek personel listesinin başına ilave edilir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Elazığ İli, İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görevli komiser olan başvuran, misyon koruma sınavında başarılı olarak 24/5/2018 tarih ve / karar sayılı kararname ile geçici görevli olarak
Büyükelçiline Koruma Amiri olarak atandığını, görevinin 1 inci yılının sonunda 1 yıl daha uzatıldığını, bu süreçte hakkında açılmış bulunan adli/idari soruşturmalar sebebiyle 02.01.2020 tarih ve
/ karar sayısı ile çıkartılan ara kararname ile görevi sona ererek merkezdeki görevine atandığını, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının / sayılı soruşturmasıyla ilgili olarak “kovuşturmaya gerek yoktur” kararı verildiğini, ayrıca hakkındaki idari araştırma dosyası hakkında da “dosyanın işlemden kaldırılması” kararı verilerek dosyanın kapandığını, bu kapsamda yeniden görevlendirilmek için başvuruda bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini belirterek eksik kalan misyon koruma görev süresini tamamlamak amacıyla uygun görülen bir dış temsilciliğe görevlendirilmesinin yapılmasını talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği
açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
10. İlgili mevzuat hükümleri gereğince, dış temsilciliklerin korunmasında geçici süreli görevlendirilecek koruma görevlilerinin görev süresinin temelde 1 yıl olarak belirlendiği, bu sürenin Dışişleri Bakanlığı ve
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından uygun görülmesi halinde bu süre bir yıl daha uzatılabileceği öngörülmekte olup, bu kapsamda görev süresinin uzatılmasına dair ilgili idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, ilgililer açısından görev süresinin uzatılmasına ilişkin kazanılmış hak ve haklı beklentinin oluşamayacağı değerlendirilmekte ve ilgili idare tarafından da Kurumumuza sunulan emsal niteliğindeki yargı kararlarında da bu yönde karar verildiği görülmektedir.
11. Dosya kapsamında yapılan inceleme çerçevesinde, başvuranın 24.05.2018 tarihli ve – sayılı
Kararname ile / Büyükelçiliğine atandığı, Dışişleri Bakanlığı tarafından Emniyet Genel
Müdürlüğünden alınan görüş çerçevesinde başvuranın görev süresinin 1 yıl daha uzatılması uygun değerlendirilmeyerek 02.01.2020 tarihli ve – sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile merkez görevine atandığı, başvuranın 1 yılın sonunda görev süresi uzatılmamasına karşın bürokratik süreç nedeniyle başvuranın görev süresinin 1 yıl 5 ay sürmesi ve bu süreçte başvuran hakkında adli ve idari soruşturma süresinin bulunması nedeniyle başvuranca görev süresinin uzatıldığı kanaatinin oluştuğu ve bu kapsamda başvuranca lehine sonuçlanan sonuçlanan soruşturmalar nedeniyle dış temsilcilik görev süresini tamamlamak üzere yeniden atanmayı talep ettiği ancak ilgili idarece başvuranın talebinin reddedildiği anlaşılmakla birlikte, dış temsilciliklerin korunmasında geçici süreli görevlendirilecek koruma görevlilerinin görev süresinin uzatılması hususunda takdir yetkisini haiz idare tarafından başvuranın görev süresinin uzatılmaması yönünde kullanılan takdir yetkisinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın eksik kalan misyon koruma görev süresini tamamlamak amacıyla uygun görülen bir dış temsilciliğe görevlendirilmesinin yapılması talebi hukuken yerinde olmadığından başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili idarenin başvurana verdiği cevaplarda ise hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
/
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/