Disiplin cezalarının hukuka uygunluğu ve kamu zararına yol açan eylemler nedeniyle başvuranın cezalandırılması değerlendirmesi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/6338-S.22.9674

BAŞVURU NO : 2021/20048

KARAR TARİHİ : 17/05/2022

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : ORDU İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Disiplin işlemlerine ilişkin talepler hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 23/11/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; hakkında yürütülen 8.04.2021 tarih ve sayılı disiplin soruşturmasında getirilen disiplin ceza tekliflerine istinaden Ordu Valiliği İl

Disiplin Kurulunun 16.06.2021 tarih ve sayılı kararına istinaden hukuka aykırı şekilde verilen 3 tane “3 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının ½ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulanması ve 1 tane “1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının ¼ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulanması cezalarının her birinin iptali yönünde karar verilmesini, Zaman aşımına uğramış olmasına rağmen tarafına ceza önerilmiş olan yönetmelikten aldığı yetkiyi kullandığım mevzuata aykırı olmayan özürlü sağlık kurulu işlemlerinde ameliyatlı hastalara %10 özür oranı vermesi nedeni ile tarafına disiplin cezası önerilmesi işleminin iptalini, geçmişte 4924 sayılı kanuna tabi iken işlediği iddia edilen eylemin 657

DMK hükümlerine göre disiplin cezası verilmeye çalışılmasının hukuka aykırı olduğunun tespitini, soruşturulana savunma hakkı verilmemesi sebebiyle cevap hakkı verildikten sonra soruşturma yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz tarafından Ordu İl Sağlık Müdürlüğüne gönderilen 16/12/2021 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazılarına cevaben, Ordu İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 14/04/2022 tarihli sayılı cevabi yazıdan başvuranın disiplin iş ve işlemlerine ilişkin tüm belgelerin gönderildiği anlaşılmış olup, idarece yapılan disiplin işlemlerinde hukuka aykırı bir durum olmadığı belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

/

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,

5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

5.1. “Disiplin” başlıklı 125 inci maddesinde; “C – Aylıktan kesme : Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak, b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek, c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak, d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak, e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek, f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak,

D – Kademe ilerlemesinin durdurulması : Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl durdurulmasıdır. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: a) Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek, b) Özürsüz ve kesintisiz 3 – 9 gün göreve gelmemek, c) Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak, d) Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak, e) Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandırmak, f)

Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek, h) Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak, ı) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak, j) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak, k) Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak, l) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek, m) Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir sebep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemedeki tutum ve davranışlarıyla

Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek, n)

Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak, o) Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak.” hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

/

7. Başvuran, tarafına uygulanan disiplin cezalarının tekrar incelenmesi ve hukuka aykırı durumların tespit edilerek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.

8. Konuya ilişkin yapılan inceleme sonucunda: başvuranın disiplin cezalarına ilişkin unsurların

Kurumumuzca 29/04/2022 tarihli ve 5957 sayılı Ret Kararın incelendiği ve bu bağlamda; başvurana

“FERINJECT 500 mg/10 ml adı ilacın endikasyonu olmadığı halde hastalara reçete edildiği” iddiası üzerine verilen “3 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının ½ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulanması işleminin Kurumumuzca 29/04/2022 tarihli ve 5957 sayılı Ret Kararında incelendiği ve ferinject adlı ilacın reçete edilerek kamu zararına neden olduğu tespit edildiğinden başvurana söz konusu disiplin cezası verilmesi işleminde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varıldığı, söz konusu disiplin cezasına ilişkin gerekli açıklamaların ilgili kararda da başvurana bildirildiği,

8.1. Başvuranın “ameliyat raporlarına yaptığı girişimsel işlemleri yazmak yerine, girişimsel işlem puanı yüksek olan fournier gangreni veya ventral herni ameliyatı yapıldığına ilişkin bilgileri yazdığı” iddiası üzerine verilen “3 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının ½ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulanması işlemi incelendiğinde, başvuranın söz konusu disiplin cezasının iptali istemiyle Ordu

İdare Mahkemesinin Esasına kayden dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği hüküm altına alındığından söz konusu disiplin cezası işlemine ilişkin değerlendirme yapılamadığı,

8.2. Başvuranın “Görevinin gereklerine aykırı davranarak hastalarına naturikon liquid extract 150 ml adlı ilaç olmayan ürünü reçete ederek hastaların (ödedikleri bedel nedeni ile) zararına, üçüncü kişilerin ise menfaatine işlem tesis ettiği” iddiası üzerine verilen “3 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının ½ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulanması işlemi incelendiğinde, başvuranın söz konusu disiplin cezasının iptali istemiyle Ordu İdare Mahkemesinin Esasına kayden dava açtığı görülmektedir. Bu kapsamda 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun

“Başvuru ve usulü” başlıklı 17 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği hüküm altına alındığından söz konusu disiplin cezası işlemine ilişkin değerlendirme yapılamadığı,

8.3. Ayrıca İl Disiplin Kurulunun 16/06/2021 tarihli ve sayılı kararı ile başvuran hakkında önerilen

“Kademe İlerlemesinin Durdurulması” cezasının disiplini gerektiren suçun işlendiği son muayene tarihi olan /2019 tarihinden itibaren 2 yıl içinde disiplin cezasının verilmediği anlaşıldığından Devlet

Memurları Kanununun 127 inci maddesi gereğince “Karar Verilmesine Yer Olmadığına”dair karar verildiği ve “Kademe İlerlemesinin Durdurulması” cezasının reddedildiği anlaşılmaktadır.

9. Yukarıda açıklamaları yapılan ve idarece başvurana uygulanan disiplin soruşturma ve cezalarına ilişkin hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.

10. Başvuranın “ adlı kişinin Sağlık Kurulu Raporunun dayanağı olan muayene fişini gerçeğe aykırı olarak düzenleyerek Sağlık Kurulu Üyelerini yanıltmaya yönelik eylemde bulunması” iddiası üzerine verilen “1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının ¼ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulanması işlemi incelendiğinde,

/

10.1. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Hastalık ve Arızalar Listesine göre, kaşeksi rahatsızlığı ile ilgili olan Madde kodunun yer aldığı 32 inci ile 33 üncü kodlar ve listede yer almayan kodundan (her ne kadar başvuran tarafından sağlık kurulu raporunun dayanağı olan muayene fişine el yazısı ile “bu koşullarda askerlik yapamaz” ibaresi yazılsa da) askerliğe elverişsizdir raporu tanzim edilemeyeceği, başvuranın pilor sitenozu nedeniyle 8 hafta sonra endoskopi önerdiği hastanın iyileşmesi durumunu öngörmeyerek/gözetmeyerek muayene fişine kodu yazmak suretiyle hastanın genel cerrahi açısından 12.08.2020 tarihindeki mevcut sağlık bilgilerine ve mevzuata göre askerlik yapamayacağına ilişkin bir durumu olmadığı halde Sağlık Kurulu Raporunun dayanağı olan Muayene Fişine el yazısı ile

“Bu koşullarda askerlik yapamaz” ibaresi yazarak gerçeğe aykırı belge düzenlediği ve Sağlık Kurulu üyelerini yanıltmaya yönelik eylemde bulunduğunun tespit edildiği, bu kapsamda 657 sayılı Devlet

Memurları Kanunu’nun 125/D-f maddesinde belirtilen “Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek” fiilini işlediği sonucuna varılarak başvurana “1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının teklif edildiği, ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/5 maddesi gereğince öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği kadroların son kademelerinde bulunan başvurana söz konusu cezasının ¼ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulandığı görülmektedir.

11. Bu kapsamda söz konusu disiplin cezasına ilişkin soruşturma dosyası incelendiğinde, Gastroentroloji Uz. Dr. tarafından verilen tıbbı görüşün sonuç kısmında “Hastanın yatışı esnasında hekim ve hemşire kabul notları birbiri ile ve 22.07.2020 tarihinde üst GİS endeskopi bulguları hastanın kliniği ile uyumludur. İlgili hekim tarafınca 12.08.2020 tarihinde TSK_SYY’ye göre kodu ile kurula sevk edilmiş olup Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesinden

Gastroenterolog kurul muayenesi ve

Üst GİS Endeskopi raporunda prepilorik divertikül saptanmış olup, pilor stenozu saptanmamıştır ve önceki endeskopi raporu ile uyumsuzdur. İki rapor arasında 34 gün bulunmakta olup, bu sürede uygulanan medikal tedavi ile endeskopik düzelme sağlamış olabilir. 26.08.2020 tarihli sağlık kurulu sonuç raporunda tarafınca hastaya genel cerrahi açıdan muayene fişinden farklı “Sağlam kararı” verildiği, 3 ay hava değişiminin Endokrinoloji tarafınca kilo azlığı nedeniyle kodu ile verildiği anlaşılmıştır.” denildiği, söz konusu uzman görüşünden de anlaşıldığı kadarıyla başvuranın hasta ile ilgili teşhisinden 34 gün sonra farklı bir teşhiste bulunulmasının uygulanan medikal tedavi dolayısıyla olabileceği, mevcut bilgi ve belgeler ile uzman görüşünden başvuranın kasıtlı olarak veya bilgi eksiliği dolayısıyla hastayla ilgili yanlış teşhis koyduğunun hiçbir şüpheye yer verilmeyecek nitelikte ispatlanmadığı anlaşıldığından söz konusu disiplin cezası işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmış olup başvuran hakkında uygulanan disiplin cezasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde

gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

/

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)

dava açma süresinden arta kalan sürede Ordu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçeler ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN KISMEN KABUL- KISMEN

REDDİNE;

Başvuranın “3 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının ½ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulanması disiplin işlemlerine ilişkin talebin REDDİNE,

Başvurana “1 yıl süre ile kademe ilerlemesinin durdurulması” cezasının ¼ oranında aylıktan kesme şeklinde uygulanması işleminin tekrar değerlendirilmesi hususunda ORDU İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE

TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA ve ORDU İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ORDU İL

SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/