Disiplin cezalarının iptali talebi: gişe işlemlerinde mevzuata aykırılık ve kontrol görevini yerine getirmeme nedeniyle kınama cezası değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9858-S.21.15929

BAŞVURU NO : 2021/1727

KARAR TARİHİ : 05/07/2021

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL

MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Tecziye edilen kınama disiplin cezalarının iptal edilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 22/01/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Başakşehir Kargo Dağıtım ve Toplama Merkezi Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde, Müdür yıllık izinli olduğu 30/06/2018-11/07/2018 tarihleri arasında müdürlük görevini vekâleten yürüttüğünü, ödemeli-havale servisi gişesinde firma elemanı çalıştırmanın hatalı ve mevzuata aykırı olduğu hususunda görevlendirme sırasında Müdür itirazda bulunduğunu, ancak 30/06/2018-11/07/2018 tarihleri arasında Müdür yıllık izne ayrılıp yerine geçici müdür vekilliği yaptığı günlerde Müdür yapmış olduğu sözlü ve yazılı emriyle uygulamaya konulan evamire göre çalışan 5M Firması İşçisi gişe işlemlerini yaptırmaya devam ettiği dolayısıyla 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a maddesi uyarınca kınama disiplin cezasının verildiğini, soruşturma raporuna göre başka kişilerle ilgili kusur isnadına ilişkin çelişki bulunduğu dolayısıyla verilen kınama cezasının yeniden değerlendirilmesini talep ettiğini, ayrıca; Posta ve Telgraf

Teşkilatı A.Ş.’nin Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Prosedüründe Kasa Sorumlusu görevlendirme şeklinin belirtilmiş olduğunu, buna göre “Merkezlerde: Merkez Müdürünün teklifi, Başmüdürlük muhasebe birim müdürünün görüşü ile ünite amirinin onayı ile yazılı olarak görevlendirilir.” denilmesine rağmen

Müdürlükte kasa sorumlusu görevine dair tarafına görevlendirme yapılmadığını, Başmüdürlüğe herhangi bir şekilde kendisi ile ilgili kasa sorumlusu teklifinin gönderilmediğini, Müdür’ün 33 sayılı görevlendirme yazısına göre tarafına “Müdürlüğe ait tüm iş ve işlemler” gibi belirsiz, tarifsiz bir talimat verildiğini, aynı evamirde kasa sorumlusu olarak yazılmış olduğunu ve şefin yokluğunda da kasa sorumlusu olduğunu bildiren görevin tarafına tevdi edilmediğini, ancak Başdağıtıcı ve memurun dahi bulunmadığı yaklaşık 40 taşeron işçisinin çalıştığı gelen-giden, kabul, cihetlerinin yönetimi görevinin kendisine verilmiş olduğunu ve bu görevi layıkıyla yürütmüş olduğunu, Müdür’ün taşeron işçisine görev vermekle gişe-kasa işlemlerini kontrol etme yetkinliğini zaten etkisiz kılarak sorumluluğu tek başına üstlenmiş olduğunu, bu durumun Merkezde çalışan herkesin tanıklığı ile sabit olduğunu, Şef unvanına

/

atfedilen, kontrol yükümlülüğünün ölçüsüz bir kavram olmadığını, memuru tanımlı olduğu görevle ve taşeron işçisinin de tanımlı olduğu görevle kontrol etmek yükümlülüğü bulunduğunu, yanlış görevlendirilmiş çalışanları kontrol etmenin etkisizleşmiş bir faaliyet olabileceğini ve bunun da mevzuat dayanağından yoksun olduğunu, taşeron işçisi, gişe işlerinde kontrol edilecekler kapsamında olmadığını, bütün bu nedenlerden dolayı aynı dosyada yalnız kendisine yöneltilen ikinci kınama cezasının da

“orantısız” derecede olduğunu, hakkaniyet ölçüsüne sığmayan yönüyle ruhen kendisini bunalıma düşürdüğünü, kınama disiplin cezalarına itiraz ettiğini ancak itirazının reddedildiğini ifade ederek idare tarafından tecziye edilen kınama disiplin cezalarının kaldırılmasını talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 22/03/2021 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü’nün 21/04/2021 tarih ve sayılı yazı ve eklerinde; 2.1. Soruşturma raporu ve ilgili hakkında alınan disiplin kararlarına göre ilgilinin Başakşehir Kargo

Dağıtım ve Toplama Merkezi Müdürlüğünde çalıştığı dönemde Merkez müdürü izinli olduğu 30/06/2018-11/07/2018 tarihleri arasında Müdürlük görevini vekaleten yürüttüğü, Ödemeli-Havale servisi gişesinde, firma elemanı çalıştırmanın hatalı ve mevzuata aykırı olduğu hususunda görevlendirme sırasında Müdür itirazda bulunmasına rağmen müdürlük görevini yürüttüğü döneminde de mevzuata uygun olmadığını iddia etmiş olduğu çalışma şeklini sürdürerek 5M Firması İşçisi gişe işlemlerini yaptırmaya devam ettiği anlaşıldığından, eylemine uyan 399 sayılı

KHK’nın 3771 sayılı Kanunla Değişik 44. maddesi ve 657 saydı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a maddesinde belirtilen “Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımından kusurlu davranmak” hükmü gereğince kınama cezası ile cezalandırılmasına, ayrıca Ödemeli Havale Servisi gişesinde tahsil edilen gelirlerin noksan teslim edilmesinden dolayı meydana gelen şirket zararının ortaya çıkmasında kontrol görevini gereğince yerine getirmemesinin de etken olduğu, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri

Yönergesinin Kontrol başlıklı 36/1. Maddesinde; “Paralı işlerde çalışan personelin kasalara intikal ettirdikleri tutarlar ile ödedikleri tutarların tutulan kayıtlarla uygun olup olmadığı bu işleri kontrolle görevlendirilen personel tarafından araştırılır. Gerek görüldüğünde bunlara ait gişe ve vezneler kontrol edilerek kayıt harici tahsilat evrakı bulunup bulunmadığı tespit edilir” hükmünün bulunduğu, Merkez

Müdürü tarafından yapılan görev dağılımına ilişkin 23/02/2018 tarih ve sayılı iç emirle

Şef kontrolle görevlendirildiği halde, belirtilen gişede kontrol işlemlerinin gereğince yapılmamış olmasından dolayı ortaya çıkan noksanlıklardan sorumluluğu olduğu anlaşıldığından, eylemine uygun 399 sayılı KHK’nın 3771 sayılı Kanunla Değişik 44. maddesi ve 657

Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a maddesinde belirtilen “Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımından kusurlu davranmak” hükmü gereğince kınama cezası ile cezalandırılmasına, 08/07/2020 tarih ve 5543 sayılı Disiplin Amiri

Kararı ile karar verildiği, ilgilinin söz konusu cezaya süresi içerisinde itiraz etmesi üzerine itirazının Merkez

Disiplin Kurulunca incelenmesi neticesinde dosya kapsamına göre kusuru sabit olduğundan itirazının reddi suretiyle daha önce verilen kınama cezalarının aynen kabulüne 23/12/2020 tarih ve sayı ile karar verilerek söz konusu cezanın adı geçene tarihinde tebliğ edilerek kesinleştiği, 2.2. Şirket ile firma arasında düzenlenen sözleşme eki teknik şartnamenin “İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde; “PTT’ce kabul edilen her türlü gönderinin toplanması, araçlara yükleme ve boşaltılması, PTT’nin uygun göreceği işyerlerinde ve belirteceği sisteme göre gönderilerin ayrılması, işlenmesi, toplu/adresten kabul yapılması, torbalanması, işlenen gönderilerin ilgili servislere ve/veya posta hatlarına teslimi ile açıktan sevk edilen gönderi ve/veya torba, kutu, kap veya kafesler ile sevk edilen gönderilerin, /

otomasyon sisteminin gerektirdiği şekilde kayıt ve düşümlerinin yapılması ile işyerlerinden toplu olarak kabul edilen gönderilerin paketleme/ambalajlama, ölçme ve tartım işlemlerinin yapılması” hükmünün bulunduğu, Başakşehir Kargo Dağıtım ve Toplana Merkez Müdürlüğünde hizmet alımı yoluyla istihdam edilerek taşeron firma personeli olarak görev yapmış olan Bölge

Başmüdürlüğünde yaşanan personel sıkıntısı nedeniyle mezkur merkezde beklenen memur normuna karşılık daha az sayıda personelle hizmetlerin yürütülmesi nedeniyle, belirtilen iş tanımı kapsamında değerlendirilerek Merkez Müdürlüğünce görevlendirme yoluna gidildiğinin soruşturma raporundan anlaşıldığı, 2.3. 399 saylı Kanun Hükmünde Kararnamenin Zamanaşımı başlıklı 50’nci maddesinde “Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.” hükmü bulunmakta olduğu, ilgili hakkında alınan 08/07/2020 tarihli ve 5543 sayılı Disiplin Amiri Kararından da görüleceği üzere söz konusu cezaların süresi içerisinde verildiği, 2.4. 657 sayılı Devlet Memurlar Kanununun 125/III maddesinde “Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir” hükmüne yer verilerek, Disiplin Amirinin ya da Disiplin Kurullarını cezayı hafifletmeye mecbur etmediği, 2.5. İlgili hakkında Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının sayılı dosya üzerine suç duyurusunda bulunulmuş olduğu ve hazırlık soruşturmasının halen devam ettiği, açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” , 3.2. “Kanunsuz emir” başlıklı 137’nci maddesi; “Kamu hizmetlerinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışmakta olan kimse, üstünden aldığı emri, yönetmelik, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, kanun veya

Anayasa hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Ancak, üstü emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, emir yerine getirilir; bu halde, emri yerine getiren sorumlu olmaz. Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz. Askeri hizmetlerin görülmesi ve acele hallerde kamu düzeni ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” , 5. 23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları

Kanunu’nun; 5.1. “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125’inci maddesinin B fıkrası; “Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.

Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak, (….)

Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir”, 5.2. “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126’nci maddesinde; “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası,

memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. (Değişik fıkralar: 12/5/1982

– 2670/32 md): Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır.”, 5.3. “Zamanaşımı” başlıklı 127’nci maddesi; “Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b)

Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.”, hükümleri yer almaktadır.

6. 22/1/1990 tarih ve 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233

Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair

Kanun Hükmünde Kararnamenin 3771 sayılı Kanunla Değişik “Disiplin Cezaları” başlıklı 44.

Maddesi; “Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun

Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır.” şeklindedir.

7. Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesinin; 7.1. “Gişelerde yapılacak sayımlar” başlıklı 4’üncü Maddesi; “(1) Gün içerisinde oluşan ve ihtiyaç fazlası nakit bekletilmeden vezneye teslim edilir. (2) Gişelerde bulunan tüm para ve para niteliğindeki değerler, gişe personelince günlük sayılır. Gün içerisinde yapılan işlemler, gişelerin vezneye teslim ettiği paralara ait teslim fişi veya bu amaçla kullanılan bilgisayar çıktısı ile birlikte kontrolle görevli personel tarafından incelenip imzalandıktan sonra vezneye intikal ettirilir. Gün sonu gişe sayım tutanağı tanzim edilerek, kontrolle görevli personel tarafından kontrolleri yapıldıktan sonra imzalanarak, müdürlükçe her gişe için açılacak dosyada saklanır.(3) Mesai sonunda gişelerde kesinlikle nakit tutulmaması sağlanır. (4)

Gişeden çıkan noksanlık veya fazlalıklar, tanzim edilecek muhasebe müzekkeresine istinaden hesaplara intikal ettirilir. (5) Gişe personeli, gişelerini sayıp mutabakatını sağlamadan görev yerlerinden ayrılamazlar.” 7.2. “Veznelerde yapılacak sayımlar” başlıklı 5’inci Maddesi; “(l) Gün içerisinde oluşan fazla nakit bekletilmeden Başmüdürlük banka hesabına en geç saat 17:00’ye kadar çıkarılacaktır. Bulunması gereken para, kayıt ve belgelerle tespit edildikten sonra kasa, bunları saklamakla sorumlu olan personel tarafından müştereken sayılıp, Günlük Nakit Sayım Tutanağı üç suret tanzim edilerek imzalanır, aslı yevmiyeye eklenir, ikinci sureti kasa sorumlusunda, üçüncü sureti koçanda muhafaza edilir. (2) Kasa mevcudu ve kayıtların mutabakatı sağlanarak müştereken kilitlenir anahtarlardan biri veznedarda diğeri kasa sorumlusunda kalacaktır. Ertesi gün mesai başlangıcında müştereken açılır.” 7.3. İkinci Bölüm Aylık Sayımlar kısmında “Vezne ve depolarda yapılacak sayımlar” başlıklı 7’nci

Maddesi; “(l) Bulunması gereken para niteliğindeki değerler, kayıt ve belgelerle tespit edildikten sonra bunların muhafazası ile sorumlu olan personel tarafından müştereken her ayın son iş günü sayılır. (2)

Sayım sonunda para niteliğindeki değerlerin kayden takip edildiği sistem kayıtları üzerinden alınan çıktılar ile bu mahiyetteki dayanak teşkil eden diğer belgelerdeki kayıtlı miktarlarla, sayımda bulunan değerlerin mutabakatı sağlanır. (3) Tanzim edilecek zabıtlara ayın son gününe ait nakit değerler de eklendikten sonra

/

aslı yevmiye ekinde Muhasebe Birimlerine gönderilir, ikinci nüshası Müdürlüğünce muhafaza edilir.(4)

Muhasebe Birimleri, bildirim ekinde gelen sayım zabıtlarını, hesaplarla gerekli mutabakatını sağladıktan sonra her merkez için açacakları dosyalarda muhafaza ederler.” 7.4. “Kasa sorumlusu” başlıklı 23’üncü Maddesi; “(1) Veznelerde para ve para niteliğindeki değerlerin muhafazasından; a-Müdür Yardımcısı ile Veznedar, b-Müdür Yardımcısı yoksa Amir ile Veznedar, cMüdür Yardımcısı, Amir yoksa Şef ile Veznedar, ç-Müdür Yardımcısı, Amir ve Şef yoksa Merkez Müdürü ile Veznedar, d-Veznedar ve Müdürlüğün aynı personel tarafından yürütüldüğü durumlarda; Ünite amirince uygun görülecek ikinci personel ile birlikte Merkez Müdürlüğünü yürüten personel sorumludur.

(2)Bünyesinde gişe servisleri ile gelen giden ve dağıtım servislerinin müştereken yürütüldüğü ve normunda amir ve şef bulunan merkezlerde amir ve şeflerden birisinin işletme Dairelerince sadece posta gelen-giden ve dağıtım servislerinden sorumlu tutulması halinde, bu maddedeki sorumluluk posta gelen-giden ve dağıtım servislerinden sorumlu tutulan personel hariç tutularak belirlenir. (3) Şubelerde; a-Unvanlı personel varsa; unvanı en yüksek olan personel ile ikinci bir personel, b-Unvanlı personel yoksa PTT’de hizmeti fazla olan personel ile ikinci bir personel, c-Tek personel çalışan şubelerde görevli personel tek başına sorumludur. (4) Gişelerde; Gişe personeli kendisine verilen görevle ilgili para ve para niteliğindeki değerlerin muhafazasından kendisi sorumludur.” 7.5. “Görevlendirme” başlıklı 24’üncü Maddesi; “Yirmiüçüncü maddede sayılan veznedarlar dışındaki

sorumlu personel; a-Merkez teşkilatında: Müdürün teklifi, daire başkanının onayı, b-Başmüdürlüklerde:

Muhasebe birim müdürünün teklifi, ünite amirinin onayı, c-Merkezlerde: Merkez müdürünün teklifi, Başmüdürlük muhasebe birim müdürünün görüşü ile ünite amirinin onayı ile yazılı olarak görevlendirilir.” 7.6. “Kontrol” başlıklı 36’ncı Maddesi; “(1) Paralı işlerde çalışan personelin kasalara intikal ettirdikleri tutarlar ile ödedikleri tutarların tutulan kayıtlarla uygun olup olmadığı bu işleri kontrolle görevlendirilen personel tarafından araştırılır. Gerek görüldüğünde bunlara ait gişe ve vezneler kontrol edilerek kayıt harici tahsilat evrakı bulunup bulunmadığı tespit edilir” şeklindedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Başakşehir Kargo Dağıtım ve Toplama Merkezi Müdürlüğünde görev yaptığı ve Müdür yıllık izinli olduğu 30/06/2018-11/07/2018 tarihleri arasında müdürlük görevini vekâleten yürüttüğü dönemde daha önce itiraz etmekle birlikte firma çalışanına gişe işlemlerini yaptırmaya devam ettiği dolayısıyla kınama disiplin cezasının verildiği, ayrıca; kontrol görevini yerine getirmemesi dolayısıyla aynı dosyada yalnız kendisine yöneltilen ikinci kınama cezasının da “orantısız” derecede olduğu iddiasıyla idare tarafından tecziye edilen kınama disiplin cezalarının iptal edilmesini talep etmiştir.

10. İdareden istenilen bilgi ve belgelerden; başvuranın, Başakşehir Kargo Dağıtım ve Toplama Merkezi

Müdürlüğünde çalıştığı dönemde Merkez müdürü izinli olduğu 30/06/2018-11/07/2018 tarihleri arasında Müdürlük görevini vekaleten yürüttüğü, Ödemeli-Havale servisi gişesinde firma işçisine gişe işlemlerini yaptırmaya devam ettiği dolayısıyla mevzuat gereğince kınama cezası ile cezalandırıldığı, yine idarenin 23/02/2018 tarih ve sayılı iç emirle başvuranın kontrolle görevlendirildiği halde belirtilen gişede kontrol işlemlerini gereğince yapmamış olmasından dolayı ortaya çıkan noksanlıklardan sorumluluğu olduğu gerekçesiyle mevzuat gereğince ikinci defa kınama cezası ile cezalandırıldığı, başvuranın söz konusu cezaya süresi içerisinde itiraz etmesi üzerine itirazının Merkez Disiplin Kurulunca incelenmesi neticesinde dosya kapsanma göre kusuru sabit olduğundan itirazının reddedildiği, ilgili

/

hakkında Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının sayılı dosya üzerine suç duyurusunda bulunulmuş olduğu ve hazırlık soruşturmasının halen devam ettiği açıklamalarına yer verilmiştir.

11. Mevzuata göre yapılan değerlendirmede; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına göre; “Kamu hizmetlerinde herhangi bir sıfat ve suretle çalışmakta olan kimse, üstünden aldığı emri, yönetmelik, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, kanun veya Anayasa hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Ancak, üstü emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, emir yerine getirilir; bu halde, emri yerine getiren sorumlu olmaz. Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz. Askeri hizmetlerin görülmesi ve acele hallerde kamu düzeni ve kamu güvenliğinin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır.” hükmünü haiz olduğu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre “Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak” fiilinin karşılığı “kınama” disiplin cezası olduğu, Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Mali Sorumluluk ve Kasa

İşlemleri Yönergesine göre; “Gün içerisinde oluşan ve ihtiyaç fazlası nakit bekletilmeden vezneye teslim edilir. Gişelerde bulunan tüm para ve para niteliğindeki değerler, gişe personelince günlük sayılır. Gişe personeli, gişelerini sayıp mutabakatını sağlamadan görev yerlerinden ayrılamazlar.” şeklinde olduğu, kontrole ilişkin olarak “Paralı işlerde çalışan personelin kasalara intikal ettirdikleri tutarlar ile ödedikleri tutarların tutulan kayıtlarla uygun olup olmadığı bu işleri kontrolle görevlendirilen personel tarafından araştırılır. Gerek görüldüğünde bunlara ait gişe ve vezneler kontrol edilerek kayıt harici tahsilat evrakı bulunup bulunmadığı tespit edilir” şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Başakşehir Kargo Dağıtım ve

Toplama Merkezi Müdürlüğünde görev yaptığı ve Müdür yıllık izinli olduğu 30/06/2018-11/07/2018 tarihleri arasında müdürlük görevini vekâleten yürüttüğü dönemde daha önce itiraz etmekle birlikte firma çalışanına gişe işlemlerini yaptırmaya devam etmesi üzerine kınama disiplin cezasının verilmesi, ayrıca; 23/02/2018 tarih ve sayılı iç emirle kontrolle görevlendirildiği halde, belirtilen gişede kontrol işlemlerinin gereğince yapmamasından dolayı ortaya çıkan noksanlıklardan sorumluluğu olduğu gerekçesiyle aynı dosyada kendisine yöneltilen ikinci kınama cezasının da tecziye edilmesi üzerine verilen söz konusu disiplin cezalarına süresi içerisinde itiraz etmesi ve itirazının Merkez

Disiplin Kurulunca reddedilmesi üzerine bakılmakta olan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.

13. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; disiplin cezası verilen olay ile ilgili idarece açılan soruşturma çerçevesinde 04/03/2020 tarih ve sayılı soruşturma raporuna göre; İstanbul PTT

Başmüdürlüğüne bağlı Başakşehir Kargo Dağıtım ve Toplama Merkezi Müdürlüğü Ödemeli-Havale

Servisi gişesinde üstlenici firma işçilerinin görevlendirilip çalıştırılması, Ödemeli-Havale Servisinde görevlendirilen firma işçilerince tahsil edilip hesaplara kaydedilmesi gereken gelirlerin gecikmeli veya noksan olarak vezneye teslim edilmek suretiyle usulsüzlük yapılması, belirtilen şekilde usulsüzlük sonucu 53.187,36 TL tutarındaki gelirin hesap dışı bırakılması suretiyle PTT A.Ş.’nin zarara uğratılması hususlarında yetkililerin denetim ve kontrol görevlerini gereği gibi yapmamaları iddialarının soruşturulduğu, dosya kapsamında 30/06/2018-11/07/2018 tarihleri arasında müdürlük görevini vekâleten yürüttüğü dönemde başvuran hakkında atılı suçların sübuta erdiği belirlenmiş olduğundan, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde;

14.1. Başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

14.2. Ayrıca; 04/03/2020 tarih ve sayılı soruşturma raporu incelendiğinde; Posta ve Telgraf Teşkilatı

Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün İstanbul PTT Başmüdürlüğüne bağlı Başakşehir Kargo Dağıtım ve

Toplama Merkezi Müdürlüğünde üstlenici firma çalışanlarının usulsüz olarak görevlendirildiği, kontrol işlemlerinin gereği gibi yapılmadığı, ilgili soruşturmanın genişletilmesi ile zimmet ve usulsüzlüklerin daha da artarak 2017 Eylül-2019 Haziran ayları gelirlerinin 175.178,18.-TL’nin zimmete geçirildiğinin tespit edildiği, 122,593,99.-TL’nin ilgili personel tarafından kendiliğinde yatırılması nedeniyle hali hazırda vezneye intikali sağlanmayan zimmet tutarının 52.584,19.-TL olduğu, 1/1/2017-30/06/2019 tarihleri arasını kapsayan soruşturmada çeşitli tarihlerde birçok usulsüz işlemin tespit edilmesinden dolayı idarenin mevcut yapısı ve işleyişi ile ilgili birimde kanunlara uygunluk, yetkinin kötüye kullanılmaması, şeffaflık, hesap verilebilirlik gibi ilkelere uygun olmayan işlemler yapıldığı anlaşılmıştır.

14.3. Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. Mali Sorumluluk ve Kasa İşlemleri Yönergesi incelendiğinde; kayıt ve belgelerin teslim fişi ile bilgisayar çıktılarının dosyalarda saklanması ile kağıt ortamında elle işleme yapıldığı bilgisi edinilmiş olup, dijital ortamda merkezi olarak anlık kontrol mekanizmasının bulunmaması dolayısıyla takip ve kontrol işlemlerinde aksaklıklar yaşanabileceği, bunun ise iyi yönetim ilkeleri ile bağdaşmayacağı değerlendirilmiştir.

14.4. İlk olarak Posta Teşkilatı Tanzimat Fermanı ile yaşanan gelişmelerin sonucu olarak Osmanlı

Devletinin tüm halkının ve yabancıların posta ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla Nezaret olarak 23 Ekim

1840 tarihinde kurulan köklü bir kurum olan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin 82 adet PTT

başmüdürlüğü, 1019 merkez şubesi, 2729 adet alt şubesi ve 506 adet acentesi bulunmakla yaklaşık olarak

4250 üzeri şubesinin olduğu değerlendirildiğinde usulsüz işlem ve noksan teslim ile kayıtların doğru

tutulmamasında büyük kayıpların bulunabileceği dolayısıyla iyi yönetim ilkelerine uygun davranması yönünden idarenin teknolojiden yararlanarak merkezi kontrol sağlayan anlık takip gerçekleştirebilecek dijital uygulama mekanizması geliştirmesi gerektiği düşünülmüştür.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın başvurana ve POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi