|
ÖZET: Başvurucu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında kendisine haksız yere verilen disiplin cezaları nedeniyle takdir belgesi alamadığını ve bunun sonucunda çeşitli mağduriyetler yaşadığını iddia etmektedir. İlgili soruşturmalar sonucunda, Milli Eğitim Bakanlığı müfettişleri tarafından disiplin cezalarının hukuka aykırı olduğu tespit edilmesine rağmen, bu cezaların iptal edilmediği ve başvurucunun hak ettiği başarı belgelerinin verilmediği belirtilmiştir. Ayrıca, okul müdürü ve bir öğretmen hakkında yürütülen soruşturmalar sonucunda getirilen görev yeri değişikliği tekliflerinin uygulanmadığı ifade edilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı, başvurucunun iddialarını değerlendirerek, disiplin cezalarının iptal edilmemesi ve belgelerin verilmemesi konusunda hukuki bir gerekçe sunmamıştır. Yapılan incelemelerde, başvurucunun disiplin cezasının kaldırıldığı ve e-okul sisteminde cezasının silindiği belirtilmiştir. Ancak, başvurucunun takdir belgesi alamadığı için yaşadığı mağduriyetlerin belgelenmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. Başvurucunun, Milli Eğitim Bakanlığı’nın işlemlerine karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. Bu karar, Kamu Başdenetçisi tarafından onaylanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/11909-S.24.18102
BAŞVURU NO : 2024/7036
KARAR TARİHİ : 01.11.2024
RET KARARI
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvurucunun haksız yere tarafına verilen disiplin cezaları nedeniyle takdir belgesi alamadığı ve mağduriyet yaşadığı iddiası ile okul müdürü ve bir öğretmen hakkında yürütülen soruşturmalar doğrultusunda getirilen görev yeri değişikliği tekliflerinin uygulanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02.06.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvururda başvurucu, daha önce Kamu Denetçiliği Kurumuna yapmış olduğu başvurusu üzerine Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Müfettişleri tarafından 30.11.2023 tarih ve / , sayılı soruşturma raporu hazırlandığını, MEB müfetişlerinin 2021-2022 eğitim-öğrenim yılında tarafına verilen disiplin cezalarını hukuka uygun olmadığı tespitini yaptıklarını, ancak buna rağmen disiplin cezalarının tüm unsurları ile iptal edilmediğini, 28/04/2024 tarhinde İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bilgi edinme talebiyle başvurusu üzerine konu hakkında tekrar soruşturma yapıldığı ve 08.03.2024 tarih ve
/ / sayılı raporun hazırlandığını, raporun sonuç kısmında ise iadesini talep ettiği 2021-
2022 eğitim-öğretim yılına ait mahrum bırakıldığı başarı belgelerinin tarafına verilen 2 disiplin cezası
nedeniyle verilmediği tespitinin yapıldığını; halbuki daha önce görevli 4 müfettiş tarafından kanunsuz bulunmasına rağmen disiplin cezalarının iptal edilmeme ve başarı belgelerinin iade edilmemesine yasal bir gerekçe sunulamadığını, üniversite sınavında ilk bine girmiş bir öğrenci olarak kanunsuz disiplin cezaları nedeniyle hak ettiği okullarda okuyamadığını, bir çok eğitim bursundan mahrum bırakıldığını ve yatay geçiş imkanlarından faydalanamadığını, bununla birlikte, okulda yaşanan birtakım olaylar üzerine
yürütülen soruşturma neticesinde müfettişlerin görev yeri değişikliği teklifine rağmen İzmir Fen Lisesi
Okul Müdürü . ’nin disiplin amirleri tarafından affedilerek görevine iade edilmesi konusu hakkında herhangi bir işlem yapılmadığını, öğretmen hakkında MEB Müfettişlerinin 30.11.2023 tarihli raporlarındaki görev yeri değişikliği teklifine rağmen affedilip Nisan 2024 tarihinde görevine iade edildiğini ifade ve iddia ederek disiplin cezalarının tüm unsurları ile iptal edilmesi, 2021-2022 eğitimöğretim yılına ait mahrum bırakıldığı ‘’takdir, üstün başarı’’ gibi belgelerinin iade edilmesi için gerekli işlemlerin yapılması ve Okul Müdürü . . ve belletmen Öğretmen . .’nin yürütülen soruşturmalar doğrultusunda getirilen görev yeri değişikliği tekliflerinin uygulanması taleplerinde bulunmaktadır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi-belge talebine yönelik olarak Milli Eğitim Bakanlığı’ndan alınan 13/08/2024 tarih ve E – – sayılı cevabi yazı ve eklerinden, Bakanlık Müfettişleri tarafından gerçekleştirilen tespit ve değerlendirmeler sonucunda Öğretmen . . ve Okul Müdürü . .
hakkında tecziyesi uygun görülen disiplin ve idari cezalarının uygulanma durumu, hizmet durumu ve bugüne kadar gerçekleştirilen işlemlere ilişkin belgelerin, öğrencinin takdir ve üstün başarı belgelerinin tarafına iade edilmesi talebine ilişkin düzenlenen 08.03.2024 tarih ve / sayılı rapor ve muhteviyatı dosyanın Kurumumuza iletildiği, ayrıca, başvuru konusunun ve başvurucunun somut durumunun yeniden incelendiği, temel ceza hukukuna dair ilkelerin kıyasen uygulandığı disiplin hukukunda aynı eyleme yönelik birden fazla soruşturma açılamayacağı gibi (soruşturmanın sonucunu değiştirecek yeni delil ve bulgu bulunması halleri hariç) kişilere birden fazla cezanın verilmesinin mümkün bulunmadığından başvuruda yeni delil ve bulgu bulunmaması nedeniyle bu aşamada yeni bir incelemeye hukuken yer olmadığı açıklaması yapılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik vesosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
3.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir…
Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.”,
3.2. “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41’inci maddesinde; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar. Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı
olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir. Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.”,
3.3. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’inci Maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.”,
3.4.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5.Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmelliğinin,
5.1. “Teşekkür, takdir ve üstün başarı belgesi ile ödüllendirme” başlıklı 160’ıncı maddesinde, “(1)
Okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu, derslerdeki gayret ve başarılarıyla üstünlük gösteren, tüm derslerden başarılı olan, dönem puanlarının ağırlıklı ortalaması 70,00 den aşağı olmayan ve davranış puanı 100 olan öğrencilerden; a) 70,00-84,99 arasındakileri teşekkür belgesi, b) 85,00 ve daha yukarı olanları takdir belgesi, c) Ortaöğrenim süresince en az üç öğretim yılının bütün döneminde takdir belgesi alanları üstün başarı belgesi ile ödüllendirir. (2) Üstün başarı belgesi almaya hak kazanan öğrencilere okulun iftihar listesinde yer verilir.”
5.2. “Cezaların işlenmesi, silinmesi, puan iadesi ve dosyaların saklanması” başlıklı 171’inci maddesinde, “(1) Öğrencilerin aldıkları cezalar, e-Okul sistemine işlenir. (2) (Değ: 28/10/2016-29871
RG) Ceza alan ve davranış puanı indirilmiş olan ancak davranışları olumlu yönde değişen, iyi hâlleri görülen ve olumsuz davranışları tekrarlamayan öğrencilerin durumları, okul öğrenci ödül ve disiplin kurulunca daha sonraki dönemde/dönemlerde, son sınıf öğrencileri ise ders yılı sonunda değerlendirilir.
Cezalarının kaldırılması ve davranış puanlarının iadesi öngörülen öğrenciler öğretmenler kuruluna sunulur. Öğretmenler kurulunca cezası kaldırılan ve davranış puanı iade edilen öğrencilerin yeni durumları e-Okul sistemine işlenir. (3) Davranış puanı iade edilen ve disiplin cezası kaldırılan öğrencinin
disiplin durumuna ilişkin bilgi istendiğinde, öğrencinin disiplin cezası bulunmadığı bildirilir. (4) (Değ:
1/7/2015-29403 RG) Okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu belgeleri ve araştırma/inceleme/soruşturma dosyası ilgili mevzuat hükümlerince saklanır. (5) Ödül ve disiplin işlemlerine ait veriler; Bakanlığın ilgili birimlerince e-Okul sistemi üzerinden alınır.”
6. 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun “Yürütme, gözetim ve denetim” başlıklı 56’ ıncı maddesinde; “Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur.”, 7. 657 sayılı Devlet Memuru Knaununun “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126’ncı maddesinde, “(Değişik birinci fıkra: 29/11/1984 – KHK-243/27 md.) “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.” 8. Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliğinin, 8.1.“Müfettiş ve müfettiş yardımcılarının görev ve yetkileri” başlıklı 42’inci maddesinde; “(1)
Müfettiş ve müfettiş yardımcılarının görev ve yetkileri şunlardır: a) 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 320 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen görevleri yapmak. b) Rehberlik, denetim, inceleme, soruşturma çalışmaları neticesinde düzenleyecekleri raporları en geç yirmi gün, kapsamlı işlerde ise verilen ek süre içinde tamamlamak.”, 8.2.“Düzenlenecek raporların çeşidi ve kapsamı” başlıklı 61’inci Maddesinde; “(1) Müfettiş ve müfettiş yardımcıları, yürüttükleri denetim, rehberlik, araştırma, değerlendirme, inceleme, soruşturma ve ön inceleme çalışmalarının sonuçlarını işin özelliğine göre aşağıdaki rapor çeşitleriyle tespit ederler: a)
Rehberlik raporu. b) Denetim raporu; 1) Süreç denetimi raporu. 2) Sonuç denetimi raporu. 3) Performans denetimi raporu. 4) Sistem denetimi raporu. 5) Mali denetim raporu. 6) Uygunluk denetimi raporu. 7)
Tematik denetim raporu. 8) Personel denetimi raporu. 9) Yerindelik denetimi raporu. 10) Ders denetimi raporu. 11) Öz değerlendirme raporu. 12) Genel denetim raporu. c) İzleme ve değerlendirme raporu. ç)
Araştırma raporu. d) İnceleme raporu. e) Soruşturma raporu. f) Ön inceleme raporu g) Tevdi raporu. ğ)
Suç duyurusu raporu. h) Ön rapor. ı) Rehberlik ve denetim değerlendirme raporu. i) Yıllık faaliyet raporu”, “d) İnceleme raporu; yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen rapordur. e) Soruşturma raporu; disiplin suçları kapsamında yapılan soruşturmalar sonucunda düzenlenen rapordur.”, 8.3.“Raporların Düzenlenmesi” başlıklı 62’inci Maddesinde; “(1) Rehberlik, denetim, araştırma, inceleme, soruşturma, ön inceleme ve diğer çalışmalar sonucunda düzenlenecek raporlar; Başkanlıkça hazırlanan rehberler ile standartlara göre belirtilen sayıda ve şekilde düzenlenir. (2) Raporlar kısa, açık, kolay anlaşılır, tekrara yer vermeyecek tarzda ve yazım kurallarına uygun bir üslupla yazılır. Raporlarda ulaşılan görüş, kanaat ve sonuç ile teklifler tereddüt oluşturmayacak nitelikte, kanıtlara ve mevzuata dayandırılarak açıklanır. (3) Raporları düzenleyen müfettiş ve/veya müfettiş yardımcıları arasında görüş ayrılığı oluşması ve raporda müfettiş ve/veya müfettiş yardımcıları tarafından farklı tekliflerin getirilmesi hâlinde, farklı görüş ve teklifler gerekçeleriyle birlikte raporun imza kısmından sonra yazılır, ilgili müfettiş ve/veya müfettiş yardımcılarınca imzalanır. Bu durumda raporlar Başkanın görüşü de belirtilerek gereği için ilgili birime gönderilir veya Başkanlıkça inceleme soruşturma görevi başka müfettiş ve/veya müfettiş yardımcılarına verilerek yeniden yaptırılabilir.”, 8.4. “Rapor ve yazıların incelenmesi, değerlendirilmesi ve ilgili birime gönderilmesi” başlıklı 63’üncü
Maddesinde; “(1) Rehberlik, denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön
inceleme çalışmaları ile diğer iş ve işlemlere ilişkin rapor ve yazıları şekil, usul ve esas yönünden Başkan adına incelemek üzere, yeter sayıda müfettiş Başkan tarafından görevlendirilebilir. Bu amaçla görevlendirilen müfettişler, Başkanın veya ilgili başkan yardımcısının yapacağı iş bölümüne göre görevlerini yerine getirirler. Şekil, usul ve esas yönünden uygun olduğu değerlendirilen rapor, yazı ve diğer çalışmalar gereği için ilgili birimlere gönderilir. (2) Birinci fıkra kapsamında görevlendirilen müfettişler şekil, usul ve esas yönünden rapor, yazı ve ilgili diğer çalışmalar üzerinde yaptıkları incelemede, uygunsuzluk, hata veya eksiklik tespit etmeleri hâlinde gerekli düzeltmenin yapılması için ilgili müfettiş ve/veya müfettiş yardımcılarına rapor, yazı veya ilgili diğer çalışmayı iade ederler. Bu durumda çalışmayı hazırlayan müfettiş ve/veya müfettiş yardımcıları, hataları düzeltmek ve eksiklikleri en kısa zamanda tamamlamakla yükümlüdür.”, hükümlerini ihtiva eder.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; başvuruya konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvurucu özetle, 2021-2022 eğitim-öğrenim yılında tarafına verilen disiplin cezalarının hukuka uygun olmadığı tespitinin yürütülen inceleme-soruşturma raporunda belirtildiğini, ancak buna rağmen disiplin cezalarının tüm unsurları ile iptal edilmediğini, bununla birlikte, okulda yaşanan birtakım olaylar üzerine yürütülen soruşturma neticesinde müfettişlerin görev yeri değişikliği teklifine rağmen İzmir Fen Lisesi
Okul Müdürü . ’nin disiplin amirleri tarafından affedilerek görevine iade edilmesi konusu hakkında herhangi bir işlem yapılmadığını, öğretmen . . hakkında MEB Müfettişlerinin 30.11.2023 tarihli raporlarındaki görev yeri değişikliği teklifine rağmen affedilip Nisan 2024 tarihinde görevine iade edildiğini ifade ve iddia ederek disiplin cezalarının tüm unsurları ile iptal edilmesi, 2021-2022 eğitimöğretim yılına ait mahrum bırakıldığı ‘’takdir, üstün başarı’’ gibi belgelerinin iade edilmesi için gerekli işlemlerin yapılması ve Okul Müdürü . . ve belletmen Öğretmen . .’nin yürütülen soruşturmalar doğrultusunda getirilen görev yeri değişikliği tekliflerinin uygulanması taleplerinde bulunmaktadır.
11. Başvurucunun 2021-2022 eğitim-öğrenim yılında tarafına verilen disiplin cezalarının hukuka uygun olmadığı tespitinin yürütülen inceleme-soruşturma neticesinde yapılması nedeniyle takdir ve üstün başarı belgelerinin iade edilmesi talebi ile ilgili olarak İzmir Valiliği’nin 20.02.2024 tarih ve – sayılı Olur yazısı ve İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü Eğitim Müfettişleri Başkanlığı’nın 23.02.2024 tarih ve sayılı görevlendirme emri ile inceleme yürütüldüğü ve 08.03.2024 tarih ve – sayılı İnceleme Raporu’nun hazırlandığı tespit edilmiştir.
12. İlgi Rapor incelendiğinde, İzmir Fen Lisesi öğrencisi olan başvurucunun 16.06.2023 tarihinde nolu diplomayı almaya hak kazanarak mezun olduğu, başvurucunun İzmir Fen Lisesi Ödül ve Disiplin
Kurulu’nun 30.09.2021 tarih ve numaralı disiplin kararı ile “kınama” ile cezalandırılma kararının
alındığı; ancak, İzmir Fen Lisesi Öğretmenler Kurulu’nun 16.06.2023 tarihli toplantısında Ortaöğretim
Kurumları Yönetmeliğinin “Cezaların işlenmesi, silinmesi, puan iadesi ve dosyaların saklanması” başlığı altında yer alan 171’inci maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen ceza alan ve davranış puanı indirilmiş olan; ancak davranışları olumlu yönde değişen, iyi halleri görülen ve olumsuz davranışları tekrarlamayan öğrencilerin durumlarının okul öğrenci ödül ve disiplin kurulunca daha sonraki dönemlerde değerlendirilir; cezaların kaldırılması ve davranış puanı iade edilen öğrencilerin yeni durumlarının e-okul sisteminden 5 iş günü içerisinde çıkarılır hükmü göz önünde bulundurularak başvurucu hakkında verilen 30.09.2021 tarih ve nolu disiplin kararının görüşülerek oy çokluğu ile kaldırıldığı ve “kınama” cezasının e-okul sisteminden silindiği tespit edilmiştir.
13. Ayrıca, İzmir Fen Lisesi Ödül ve Disiplin Kurulu’nun 08.04.2022 tarih ve numaralı disiplin kararı ile “kınama” ile cezalandırılma kararının alındığı; ancak İzmir Fen Lisesi Öğretmenler Kurulunun
26.12.2022 tarihli toplantısında Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 171’inci maddesi gereği,
başvurucunun tutum ve davranışlarında olumlu değişim ve gelişmelerin olduğu, yıl içinde olumsuz bir tutum ve davranışın görülmemesi nedeniyle 08.04.2022 tarih ve numaralı disiplin kararının görüşülerek oybirliği ile kaldırıldığı ve “kınama” cezasının e-okul sisteminden silindiği tespit edilmiştir.
14.Bununla birlikte, 2021-2022 eğitim-öğrenim yılında başvurucu hakkında verilen ve nolu disiplin cezalarının kesinleşmesi üzerine 2021-2022 eğitim-öğretim yılına ait başarı belgelerinin Ortaöğretim
Kurumları Yönetmeliğinin 160’ıncı maddesi gereği düzenlenmediği; ilgi Yönetmeliğe göre cezaların kurul tarafından daha sonra kaldırılmış olmasına rağmen geriye yönelik “takdir/teşekkür begesinin düzenlenemeyeceği; ancak öğrencinin 2022-2023 eğitim-öğretim yılına ait olan ve cezasının olmadığı diğer yıllara ait hak ettiği belgelerin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
15. Diğer taraftan, başvurucu her ne kadar 27/07/2023 tarih ve – – numaralı İnceleme ve Soruşturma Raporu ile yürütülen soruşturma neticesinde hakkında uygulanan disiplin cezalarının haksız yere verildiği tespitinin yapıldığını, mevcut durumda üniversite sınavında ilk bine girmiş bir öğrenci olarak kanunsuz disiplin cezaları gerekçesiyle alamamış olduğu takdir belgeleri nedeniyle hak ettiği okullarda okuyamadığını, birçok eğitim bursundan mahrum bırakıldığını ve yatay geçiş imkanlarından faydalanamadığını iddia etmiş olsa da Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 171’inci maddesi düzenlemesi gereği davranış puanı iade edilen ve disiplin cezası kaldırılan öğrencinin disiplin durumuna ilişkin bilgi istenildiğinde öğrencinin disiplin cezası bulunmadığı bildirilir hükmüne uygun işlem yapılacağı; e-okul sisteminde zaten öğrencinin cezasının silindiği ve herhangi bir kurum tarafından konuya ilişkin bilgi istenildiğinde cezasının bulunmadığı hususunun iletileceği; kaldı ki bugüne kadar öğrencinin cezasının bulunup bulunmadığına dair herhangi bir kurum tarafından bilgi-belge istenilmediği yönündeki idare açıklamaları ile birlikte öğrenci tarafından 2021-2022 yıllarına ait takdir belgesi almadığı için hak ettiği okullarda okuyamadığı, eğitim bursundan mahrum kaldığı, yatay geçiş imkanından faydalanamadığına yönelik herhangi bir belge sunulmadığı, örnek olarak sunulan belgelerde ise “not döküm belgesi (9.sınıftan itibaren 2023 güz fönemin kapsayacak transkript), lise öğrenimi boyunca disiplin cezsası alıp almadığı”na dair kriterlerin arandığı tespit edilmiş olduğundan, başvuru dosyası ve
içeriğinden başvurucunun 2021-2022 eğitim-öğretim yılında takdir belgesi almamış olmasının güncel durumunu etkileyen herhangi bir sonuç doğurmadığı tespit edilmiştir.
16. Başvurucunun, hakkında yürütülen soruşturma neticesinde MEB Müfettişlerinin görev yeri değişikliği teklifine rağmen öğretmen . .’nın affedilip görevine iade edildiği iddiaları ile ilgili olarak yapılan incelemede, adı geçen öğretmen hakkında yapılan inceleme-soruşturma sonucu düzenlenen 30.11.2023 tarih ve / , sayılı rapor ile idari yönden “[…] halen görev yaptığı İzmir Fen Lisesinden alınarak il içerisinde durumuna uygun bir kuruma öğretmen olarak atamasının uygun olacağı” teklifinin getirilmesi üzerine öğretmenin 08.01.2021 tarih ve sayılı Olur yazısı ile Bornova ilçesi Seyit Şanlı
Anadolu Lisesine Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni olarak atama işleminin gerçekleştirildiği, ancak, idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında kamu yararı ve hizmet gereği 19/03/2024 tarih ve sayılı MEB Onay yazısı ile yeniden İzmir Fen Lisesi’ne görevlendirildiği; bununla birlikte, ilgi soruşturma raporundaki iddiaların sübuta ermesi nedeniyle disiplin yönünden 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 125/B-a maddesi uyarınca “kınama” cezası ile tecziyesinin teklif edilmesi üzerine 12.01.2014 tarih ve sayılı yazı ile kınama cezası ile tecziye edildiği, dolayısıyla öğretmen hakkında yürütülen inceleme-soruşturma sonucu idari ve disiplin yönünden getirilen tekliflerin tecziye edilerek uygulandığı tespit edilmiştir.
17. Ayrıca, müfettişlerin görev yeri değişikliği teklifine rağmen İzmir Fen Lisesi Okul Müdürü . ’nin disiplin amirleri tarafından affedilerek görevine iade edildiği iddiası ile ilgili olarak adı geçen okul müdürü hakkında yapılan inceleme-araştırma sonucu düzenlenen 27.07.2023 tarih ve sayılı raporu ile idari yönden “[…] bu okuldaki yöneticilik görevinden alınarak il içinde konumuna uygun başka bir okula/kuruma müdür olarak görevlendirilmesinin uygun olacağı” yönünde teklif getirilmesi üzerine, okul müdürü hakkında 15.12.2023 tarih ve sayılı Kararname ile İzmir İl Milli Eğitim
Müdürlüğü kadrosuna Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni olarak atamasının yapıldığı, ancak, 06.03.2021 tarih ve sayılı İzmir Valiliğinin yazısı ile idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında İzmir
Fen Lisesi’nde tekrar görevlendirildiği; bununla birlikte, ilgi soruşturma raporunda okul müdürü hakkındaki birtakım iddiaların sübuta erdiği sonuç ve kanaatine varılması üzerine disiplin yönünden getirilen 3 farklı kınama cezası ile tecziyesinin teklif edildiği; bunun üzerine disiplin amiri tarafından savunması, ödül ve başarı durumu değerlendirilerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125’inci maddesi gereği okul müdürü hakkında 3 farklı “uyarma” cezasının idare tarafından tecziye edildiği, dolayısıyla Okul Müdürü . . hakkında yürütülen inceleme-soruşturma sonucu idari ve disiplin yönünden getirilen tekliflerin tecziye edilerek uygulandığı tespit edilmiştir.
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda ayrıntılı olarak yer verildiği üzere, başvurucu her ne kadar yürütülen soruşturma neticesinde hakkında verilen disiplin cezalarının haksız yere verildiği tespitinin yapıldığını, mevcut durumda üniversite sınavında ilk bine girmiş bir öğrenci olarak kanunsuz disiplin cezaları gerekçesiyle alamamış olduğu takdir belgeleri nedeniyle hak ettiği okullarda okuyamadığını, birçok eğitim bursundan mahrum bırakıldığını ve yatay geçiş imkanlarından faydalanamadığını iddia etmiş olsa da mevcut durumda e-okul sisteminde öğrencinin zaten cezasının silindiği ve mevzuat gereği herhangi bir kurum tarafından konuya ilişkin bilgi istenilmesi durumunda cezasının bulunmadığı hususunun iletileceği; ayrıca başvurucu tarafından Kurumumuza
takdir belgesi alamadığı için hak ettiği okullarda okuyamadığı, eğitim bursundan mahrum kaldığı, yatay geçiş imkanından faydalanamadığına yönelik herhangi bir belge sunulmadığı tespit edilmiş olduğundan, başvuru dosyası ve içeriğinden başvurucunun disiplin cezası almış olması nedeniyle 2021-2022 eğitimöğretim yılında takdir belgesi almamış olmasının güncel durumunu etkileyen herhangi bir sonuç doğurmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, Okul Müdürü . . ve Öğretmen . . hakkında yürütülen soruşturmalara istinaden haklarında getirilen görev yeri değişikliği tekliflerinin uygulanması taleplerine ilişkin yapılan inceleme neticesinde, gerek Okul Müdürü . . gerekse de Öğretmen . .
hakkında yürütülen inceleme-soruşturma sonucunda idari ve disiplin yönünden haklarında getirilen tekliflerin tecziye edilerek uygulandığı hususlarının tespit edildiği; dolayısıyla, dosya içeriğinde mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinde idare tarafından yapılan işlemde mevzuata aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19.İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, dolayısıyla, İdarenin, ‘makul sürede karar verme’ ilkesine uygun davrandığı, diğer taraftan, Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre ülkelerin okul disiplininin çocuğun insan olarak taşıdığı saygınlıkla bağdaşır biçimde ve bu Sözleşme’ye uygun olarak yürütülmesinin sağlanması amacıyla gerekli olan tüm önlemleri alacağı taahhüdü göz önünde bulundurulduğunda, öğrencilerin özsaygılarını zedelemeyen sevgi ve saygı temelli disiplin yaklaşımlarının uygulanarak disiplin kurallarının uygulanmasında cezalandırma yaklaşımının önceliklendirilmemesi, okullarda disiplin problemlerini azaltmak veya önlemek amacıyla disiplin suçu işleyen öğrencilerin rehberlik servisine yönlendirilmeleri gibi alternatif tedbirlerin öncelikle alınması suretiyle hem bireyin hem de topumun hak ve özgürlüklerini korumayı amaçlayan disiplin etme sürecinde “ölçülü davranma ilkesine” uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu kararın başvurucuya tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURUCU ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI’NA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi