TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12728-12728 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/604 2018/ 604
KARAR TARİHİ : 17/07/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Samsun Valiliği
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezalarının kaldırılması ve özlük dosyasından çıkarılması talebi .
BAŞVURU TARİHİ : 17/01/2018 17.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , Samsun İli Canik İlçe Müftülüğünde görevli iken görev ve sorumluluklarını yerine getirmemek, 1- 3 gün göreve gelmemek, borçlarını kasten ödememek isnatlarıyla tarafına kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarının verildiğini ve Yozgat iline tayin edildiğini belirterek disiplin cezalarının iptal edilmesini ve belgelerin özlük dosyasından kaldırılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Yozgat Valiliği İl Müftülüğü tarafından gönderilen 5.3.2018 tarihli bilgi ve belgelerden özetle; 2.1. Başvuranın Samsun İli Canik İlçe Müftülüğünde iken
Müftülüklerine naklen atanarak 8.1.2018 tarihinde göreve başladığı, 2.2. Başvuran hakkında; Canik Kaymakamlığı İlçe Müftülüğünün 22.3.2017 tarih ve sayılı yazısı Samsun Valiliğinin 31.3.2017 tarihli onayı ile “ 24- 25.11.2016 ve 15- 16- 17.03.2017 tarihlerinde göreve gelmediği, 13.03.2017 tarihinde aldığı sevke istinaden 3 gün göreve gelmediği, sorumlu olduğu görevlerini tam ve zamanında yapmadığı, sorumlu olduğu birçok işi zamanında yerine getirmediği, borçlarını zamanında ödemeyerek icralık olduğu, Diyanet Dergi abonelerinin sayısının Başkanlığa 182 olarak bildirdiği halde 165 abone
1 / 11yapıldığı, geri kalan 17 abonenin akıbetinin bilinmediği, Diyanet Takvimi ve Diyanet Çocuk
Takvimi paralarından 700 küsur TL’yi idareye ödemediği, meblağın Müftülük tarafından ödendiği ” iddiaları ile ilgili soruşturma başlatıldığı, 2.3. Soruşturma için İl Müftülük ’ın görevlendirildiği, murakıbın
10.4.2017 tarihinde tahkikata başladığı ve 27.9.2017 tarihinde sayılı Soruşturma Raporu ile
soruşturmanın sonuçlandığı, 2.4. Soruşturma raporunda; yapılan inceleme, araştırma, bilgi, belge ve alınan ifadelerden; başvuranın “ 24- 25.11.2016 ve 15- 16- 17.03.2017 tarihlerinde göreve gelmediği, 13.03.2017 tarihinde aldığı sevke istinaden 3 gün göreve gelmediği” iddiası ile ilgili olarak; görevlinin görevde olmadığı iddia edilen günlerden 23- 25.11.2016 tarihlerinde askerlikten muaf olduğuna dair rapor almak için
Samsun Gazi Devlet Hastanesinde olduğu, 13.3.2017 tarihinde sevkli olduğu, 14- 15- 16.03.2017 tarihlerinde Samsun Gazi Devlet Hastanesinde rapor almak için işlem yatırdığı, fakat 24.11.2016- 17.03.2017 tarihlerinde görevinin başında olmadığı, kendisinin de bu hususu itiraf ettiği, dolayısıyla görevli hakkındaki bu iddianın 24.11.2016- 17.3.2017 tarihlerinde iki gün görevde olmadığı kısmının doğru olduğunun anlaşıldığı bu nedenle; başvurana “Özürsüz olarak iki gün göreve gelmemek” fiilini işlediğinin sübut bulması dolayısıyla, 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 125 inci maddesinin (C) bendinin (b) fıkrası uyarınca AYLIKTAN KESME CEZASI ile tecziye edilmesi gerekmekle birlikte söz konusu maddenin farklı bir bendinde yer alan “Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil ve halin cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır” hükmü uyarınca söz konusu görevlinin 657 Sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinin (C) bendinin (b) fıkrası uyarınca 16.05.2014 tarihinde AYLIKTAN KESME CEZASI ile tecziye edildiğinden bahisle görevlinin aynı suçu cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrür ettirdiğinden bir derece ağır ceza olan 2
YIL KADEME İLERLEMESİNİN DURDURULMASI CEZASI ile tecziye edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı, 2.5. Soruşturmada, “Sorumlu olduğu görevlerini tam ve zamanında yapmadığı” iddiaları ile ilgili olarak yapılan inceleme, araştırma, bilgi, belge ve alınan ifadelerden; görevlinin gelen, giden, onay kayıt defterlerini usulüne uygun bir şekilde tutmak, gidecek olan evrakları postaya hazırlamak ve gelen evrakı almak ve kaydını mevzuata uygun bir şekilde yapmaktan sorumlu olduğu fakat görevi olmasına rağmen İlçe Müftülüğü Cami Müezzin Kayyımı
’nun 4.11.2016 tarihinde yapılacak olan Yurtdışı Din Görevlisi mülakat sınavına katılacağına dair 07.10.2016 tarihli dilekçesinin havale edilmeden ve evrak kayıta girilmeden şahsın dosyasına koyduğu ve işlem yapmadığı, Mahallesi Camii’ne yardım talebini içeren 15.11.2016 tarihli ve sayılı dilekçe ile ilgili işlem yapmadığı, 03.01.2017 tarihli
Performans Değerlendirme Formunu içeren yazıya zamanında işlemini yapıp postaya vermediği, bu durum 17.01.2016 tarihinde İlçe Müftülük Şube Müdürü tarafından tespit edilip bir an evvel postaya vermesi konusunda uyarılmasına rağmen evrakın evrak defteri arasında olup postaya verilmediğinin tespitinin yapıldığı, Murakıp ’a ait sayılı evrakın görevliye 22.02.2017 tarihinde teslim edilmiş olmasına rağmen 28.02.2017 tarihi itibari ile postaya vermeyip gönderi defterinin arasında beklettiği, dosya düzenlemesi ile evrakların işleyişi, masasında işlemi biten evrakları bekletmeme, toplanan yardımlarla ilgili tutanakları toplanan yere göre tanzim etmek ve zamanında
2 / 11imzaya sunmak hususlarında da aksaklık ve noksanlarının olduğu dolayısıyla görevli hakkındaki bu
iddiaların doğru olduğunun anlaşıldığı bu nedenle; başvuranın “Sorumlu olduğu görevlerini tam ve zamanında yapmadığı”, bu davranışı ile söz konusu görevlinin “Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiilini işlediğinin sübut bulması dolayısıyla, 657
Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinin (B) bendinin (a) fıkrası uyarınca
KINAMA CEZASI ile tecziye edilmesi gerekmekle birlikte “Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil ve halin cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır” hükmü uyarınca söz konusu görevlinin 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 125 inci maddesinin (B) bendinin (a) fıkrası uyarınca 16.05.2014 tarihinde KINAMA
CEZASI ile tecziye edildiğinden bahisle görevlinin aynı suçu cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrür ettirdiğinden bir derece ağır ceza olan 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun adı geçen maddenin (C) bendi uyarınca 1/ 8 ORANINDA AYLIKTAN KESME CEZASI ile tecziye edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı, 2.6. Yapılan inceleme, araştırma, elde edilen bilgi, belge ve alınan ifadelerden, başvuranın
“Sorumlu olduğu birçok işi zamanında yerine getirmediği iddiasından hareketle borçlarını zamanında ödemeyerek icralık olduğu” iddiaları ile ilgili olarak; maaşında 10 (on) adet haciz ve icra kesintisi olduğu, borçlarını ödememeyi alışkanlık haline getirdiği dolayısıyla “Sorumlu olduğu birçok işi zamanında yerine getirmediği iddiasından hareketle borçlarını zamanında ödemeyerek icralık olduğu”, bu davranışı ile söz konusu görevlinin “Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak” fiilini işlediğinin sübut bulması dolayısıyla, 657 Sayılı
Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinin (B) bendinin (k) fıkrası uyarınca KINAMA
CEZASI ile tecziye edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı, 2.7. Yapılan inceleme, araştırma, elde edilen bilgi, belge ve alınan ifadelerden; başvuran hakkında, Diyanet Dergi abonelerinin sayısının Başkanlığa 182 olarak bildirdiği halde 165 abone yapıldığı, geri kalan 17 abonenin akıbetinin bilinmediği, Diyanet Takvimi ve Diyanet Çocuk Takvimi paralarından 700 küsur TL yi idareye ödemediği, meblağın Müftülük tarafından ödendiği, görevlinin sorumluluğunda bulunan 1317 TL’nin idareye halen ödemediği, takvim paralarındaki eksiklik üzerine İlçe Müftüsü tarafından ’den hesap mutabakatını sağlaması istendiğinde idareye herhangi bir liste, tutanak ve bir belge sunamadığı, görevlinin dağınık ve düzensiz çalışması, işine kendisini vermemesi nedeni ile takvim ücretlerinde böyle bir eksikliğin göründüğü, takvim ücretlerinin tahsilinde daha tertipli ve düzenli çalışmış olsa aslında böyle bir eksikliğin olmadığının anlaşılabileceği, hesaplardaki bu dağınıklık ve karışıklığın giderilerek sorunun düzeltilebileceği, konu ile ilgili dairede dosyada olması gereken bazı evrakların dosyada olmadığı, söz konusu belgeler kendisinden istenildiğinde görevlinin adı soyadı ve imzasının bulunduğu evrakları evinden getirdiği, evinden getirdiği belgeler aslı gibidir kaşesi ile idarece kayıt altına alındığı, görevlinin görevini zamanında yapan ve işlerini takip eden birisi olmadığı, sicil geçmişinde de parasal konularla ilgili kendisine ve kurumuna daha önce de problemler yaşattığı, bir defa açığa alınıp göreve iade edildiği, bir defa da görevine son verildiği sonrasında mahkeme kararı ile görevine döndüğü, ’in görev aksaklığı ve zamanında görevini yapmaması nedeni ile idareyi meşgul ettiği, kendisinin bu konularda sık sık şifahi olarak uyarıldığı, tutanaklar tutulduğu, idarecilerle iletişim ve uyum konusunda probleminin
3 / 11bulunduğu, kuruma aidiyet bilincinin olmadığı, ifadesinde de belirttiği gibi görevlinin müftülere
genel olarak güveninin olmadığı, İlçe Müftüsüne bu kanaatini söylediği, İlçe Müftülük ve Müftülük ile de aralarında sıkıntılar olduğu, idareye güvenmeyen ve bu haliyle kendisinin de güven vermeyen bir görevli olduğu anlaşılmış olup bu nedenlerle; başvuranın daire içi bütünlüğü, çalışma barışı ve karşılıklı güven anlayışı içerisinde verimli olarak sürdürülebilmesi için, kamu yararı, hizmet gerekleri de göz önünde bulundurularak görev yerinin Merkez İlçelerin dışında başka bir İlçe veya olumsuz sicili de dikkate alınıp il dışı olarak ivedilikle değiştirilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı, 2.8. Raporun 27.9.2017 tarihinde Samsun İl Müftülük Makamına sunulduğu, 2.9. 2.10.2017 tarihinde Samsun İl Müftülüğünce, soruşturmada 2 yıl kademe ilerlemesi durdurulması cezasının teklif edildiğinden rapor ve dosyanın değerlendirilmek üzere İl İdare Kurulu
Müdürlüğü’ne gönderildiği, İl İdare Kurulu Müdürlüğü tarafından başvuranın savunma vermesi için 5.10.2017 tarihli yazının Samsun İl Müftülüğüne gönderildiği ve son dokuz yılın ödül veya cezalarının sendika üyeliğinin bildirilmesinin istenildiği, başvuranın 24.10.2017 tarihli savunma verdiği, savunmasında 17.3.2017 tarihinde Engelli Sağlık Kurulu Raporu almak için hastanede olduğu ve raporu bu tarihte aldığı, göreve gidemediği bilgisini verdiği, İl
Disiplin Kurulunun 2.11.2017 tarih ve 67 sayılı kararı ile başvurana “Özürsüz olarak iki gün göreve gelmemek” fiilini işlediğinin sübut bulması dolayısıyla, 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 125 inci maddesinin (C) bendinin (b) fıkrası uyarınca AYLIKTAN KESME CEZASI ile tecziye edilmesi gerekmekle birlikte 16.05.2014 tarihinde AYLIKTAN KESME CEZASI ile tecziye edildiğinden bahisle görevlinin aynı suçu cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekerrür ettirdiğinden bir derece ağır ceza olan 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinin (D) bendi uyarınca 2 YIL KADEME İLERLEMESİNİN DURDURULMASI
CEZASI ile tecziye edilmesine karar verildiği, başvuranın söz konusu kararı 11.12.2017 tarihinde tebliğ aldığı, başvuranın cezaya itiraz etmediği, Valilik Makamının 19.12.2017 tarihli onayı ile başvuranın 11.12.2017 tarihinden itibaren iki yıl müddetle kademe ilerlemesinin durdurulduğu ve
11.1.2018 tarihinde kendisine tebliğ edildiği,
2.10. Samsun İl Müftülüğünce soruşturma raporunun, sonuç ve teklifler bölümünün değerlendirilmesi için 4.10.2017 Canik Kaymakamlığına (müftülük) gönderildiği, Canik
Kaymakamlığı İlçe Müftülüğünün 17.10.2017 tarihli yazısıyla başvurana , verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında kusurlu davrandığı, borçlarını zamanında ödemeyerek icralık olduğu iddiaları ile ilgili 10 gün içinde Müftülüğe yazılı savunma verilmesinin gerektiğinin bildirildiği, bunun üzerine başvuranın 27.10.2017 tarihli savunmasını verdiği, İlçe Müftülüğünce başvurana gönderilen 1.11.2017 tarihli yazıda, İlçe Müftülüğünce savunmanın yeterli görülmeyerek “Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiilini işlediğinden 657 sayılı Kanunun değişik 125. maddesinin (b) bendinin (a)
fıkrası uyarınca KINAMA CEZASI ile tecziye edilmesi gerekmekle birlikte aynı suçtan dolayı
16.05.2014 tarihinde KINAMA CEZASI ile tecziye edildiğinden bahisle başvurana 1/ 8
ORANINDA AYLIKTAN KESME CEZASI ile tecziye edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı, “ borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden
4 / 11olmak ” fiilini işlediğinin sübut olması nedeniyle de söz konusu Kanunun 125 inci maddesinin (B)
bendinin (k) fıkrası uyarınca KINAMA CEZASI ile tecziye edilmesinin uygun bulunduğu kararının 6.11.2017 tarihinde kendisine tebliğ edildiği bunun üzerine başvuranın karara 13.11.2017 tarihinde itiraz ettiği ve itirazının 21.12.2017 tarihli ve 77 sayılı İl Disiplin Kurulunda görüldüğü, Kurulca “ Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiilini işlediğinden 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin (B) bendinin (a) fıkrası uyarınca KINAMA
CEZASI ile tecziye edilmesine ancak tekerrür sebebiyle başvuranın 1/ 8 ORANINDA AYLIKTAN
KESME CEZASI’na itirazının reddedildiği, ancak “ borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak ” fiilinin karşılığı olan Kınama cezasıyla tecziye edilmesine yönelik itirazının kabul edildiği, başvurana karar 11.1.2018 tarihinde tebliğ edildiği, 2.11. Samsun Valiliğinin 9.10.2017 tarihli yazının, soruşturma raporunda ’in görev yerinin merkez ilçelerin dışında başka bir ilçe ve ya il dışına ivedilikle değiştirilmesinin uygun olacağı teklifinin uygun bulunduğundan bahisle işlem sonucunun bildirilmesi için Diyanet İşleri
Başkanlığına gönderildiği, başvuranın 18.12.2017 tarihinde Yozgat İl Müftülüğüne naklen atandığı, 2.12. Başvurana 21.10.2013 tarihinde Uyarma, 2.4.2014 tarihinde Kademe İlerlemesinin
Durdurulması, 26.6.2014 tarihinde Devlet Memurluğundan Çıkarma, 16.5.2014 tarihinde Aylıktan
Kesme, 16.5.2014 tarihinde Kınama cezası verildiği, Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezasının mahkeme kararıyla iptal edildiği ve başvuranın göreve geri döndüğü, anlaşılmaktadır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” hükmü, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında
“Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde ;
“ Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler …” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 5.1. “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde, “ Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren
5 / 11fiil ve haller şunlardır :
B-Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir .
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak,…
k) Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak,…
C-Aylıktan kesme : Memurun, brüt aylığından 1/ 30 – 1/ 8 arasında kesinti yapılmasıdır .
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak, …
b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek,…
Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır . Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir…” 5.2. “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126 ncı maddesinde; “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir .
Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir .
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder . Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler .” 5.3. “Zamanaşımı” başlıklı 127 nci maddesinde ; “Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.” 5.4. “Karar süresi” başlıklı 128 inci maddesinde; “ Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar .
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma dosyası, kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi edilir . Disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir .
Memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan soruşturmaya ait dosya, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren azami altı ay içinde
6 / 11bu kurulca, karara bağlanır .”
5.5. “Savunma hakkı” başlıklı 130 uncu maddesinde; “ Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez . Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır .” 5.6. “Disiplin cezalarının bir süre sonra özlük dosyasından silinmesi” başlıklı 133 üncü maddesi;
“Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir . Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından
5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş
olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir .
Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu karar özlük dosyasına işlenir .
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır .” 5.7. “Disiplin kurulları ve disiplin amirleri” başlıklı 134 üncü maddesinde ; “Disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere Kurum merkezinde bir Yüksek
Disiplin Kurulu ile her ilde, bölge esasına göre çalışan kuruluşlarda bölge merkezinde ve kurum merkezinde ayrıca Milli Eğitim Müdürlüklerinde birer Disiplin Kurulu bulunur .” 5.7.“İtiraz ” başlıklı 135 inci maddesinde; “ Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir .
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir . İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır
İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler . Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir .” 6. Diyanet İşleri Başkanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliğinde, taşra teşkilatı olan ilçe müftülüğünde görevli diğer personelin disiplin amirinin Şube Müdürü/İlçe Müftüsü üst disiplin amirin ise
Kaymakam olduğu, düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme :
8. 1 numaralı paragrafta da ayrıntılı belirtildiği üzere başvuran, tarafına verilen disiplin cezalarının kaldırılmasını ve cezaların özlük dosyasından silinmesini talep etmektedir .
9. Başvuran hakkındaki, “ 24.3.2016- 17.03.2017 tarihlerinde 2 gün göreve gelmediği, sorumlu
.
7 / 11olduğu görevlerini tam ve zamanında yapmadığı, sorumlu olduğu birçok işi zamanında yerine
getirmediği, borçlarını zamanında ödemeyerek icralık olduğu” iddiaları ile ilgili Canik
Kaymakamlığı İlçe Müftülüğünün 22.03.2017 tarihli yazısı ile soruşturma yapılmasına karar verildiği ve Samsun Valiliğinin 31.3.2017 tarihli onayı ile 23.3.2016- 23.3.2017 tarihleri arasında
Canik İlçe Müftülüğündeki işlemlerin araştırılması için İl Müftülük ’ın görevlendirildiği anlaşılmıştır . Murakıp tarafından ise 27.7.2017 tarihli Soruşturma Raporu düzenlenmiştir .
10. Soruşturma raporu ve eklerinden başvuranın 24.11.2016- 17.03.2017 tarihlerinde görevinin başında olmadığı, bu durumun 25.11.2016 ve 17.3.2017 tarihlerinde şube müdürü ve çalışanlar tarafından tutanak altına alındığı tespit edilmiştir . 657 sayılı Kanunun “Zamanaşımı” başlıklı 127 nci maddesi gereği disiplin amirinin bu fiil ve hallerin işlendiğini öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlaması gerekmektedir . Söz konusu hüküm gereğince başvuranın
17.3.2017 tarihinde görevde olmadığı ile ilgili soruşturmanın yapılabileceği, 24.11.2016 tarihinde
görevinin başında olmaması fiili ile ilgili soruşturmanın ise zamanaşımına uğradığı anlaşılmıştır .
Çünkü başvuranın disiplin amiri olan şube müdürü 24.11.2016 tarihindeki fiilin soruşturmasını söz konusu fiili öğrendiği 25.11.2016 tarihinden itibaren 1 ay içinde başlatması gerekmektedir .
Başvuranın 17.3.2017 tarihinde görevine özürsüz olarak 1 gün gelmediği, başvuranın durumu inkar etmediği anlaşılmıştır . Dolayısıyla başvurana; özürsüz bir gün göreve gitmemesi nedeniyle, 657
Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinin (C) bendinin (b) fıkrası uyarınca
Aylıktan Kesme Cezasının önerilebileceği anlaşılmaktadır . Soruşturma raporunun sonuç kısmında başvurana söz konusu cezanın önerildiği ancak fiillerin zamanaşımı yönünden ayrıntılı ele alınmadığı bir bütün olarak ele alındığı ayrıca başvuranın 16.5.2014 tarihinde de aynı suç ve aynı mevzuat hükmünden dolayı Aylıktan Kesme Cezasıyla tecziye edildiğinden 2 yıl Kademe
İlerlemesinin Durdurulması Cezası ile tecziye edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı anlaşılmıştır . Başvuranın İl Disiplin Kuruluna bu ceza ile ilgili savunma verdiği ve savunmasından,
17.3.2017 tarihinde sağlık kurulu raporu almak için hastaneye gittiği, sağlık kurulu raporunun bu
tarihli olduğu bu nedenle görevine gidemediğini belirttiği anlaşılmıştır . İl Disiplin Kurulu ise başvurana özürsüz olarak göreve gelmemek fiilini işlediği sebebiyle 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun değişik 125.maddesinin (C) bendinin (b) fıkrası uyarınca Aylıktan Kesme Cezası ile tecziye edilmesi gerekmekle birlikte 16.05.2014 tarihinde aynı ceza ile tecziye edildiğinden bahisle bir derece ağır ceza olan 2 Yıl Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası ile tecziye edilmesine karar verdiği anlaşılmıştır . Başvuran karara itiraz etmemiştir . Karar kesinleşerek başvuranın
11.12.2017 tarihinden itibaren iki yıl müddetle kademe ilerlemesinin durdurulduğu anlaşılmıştır .
11. Başvuranın “Sorumlu olduğu görevlerini tam ve zamanında yapmadığı” iddiaları ile ilgili olarak; görevlinin gelen-giden evrak, onay kayıt defterlerini usulüne uygun bir şekilde tutmak, gidecek olan evrakları postaya hazırlamak ve gelen evrakı almak ve kaydını mevzuata uygun bir şekilde yapmak, yardımlarla ilgili tutanakları tanzim etmek, zamanında imzaya sunmaktan sorumlu olduğu, fakat görevi olmasına rağmen Canik İlçe Müftülüğü Cami Müezzin Kayyımı
’nun 4.11.2016 tarihinde yapılacak olan Yurtdışı Din Görevlisi mülakat sınavına katılacağına dair 07.10.2016 tarihli dilekçesini havale edilmeden ve evrak kayıta girilmeden şahsın dosyasına koyduğu ve işlem yapmadığı, Mahallesi a Camii’ne yardım talebini içeren 15.11.2016 tarihli ve sayılı dilekçe ile ilgili işlem yapmadığı, 03.01.2017 tarihli
8 / 11Performans Değerlendirme Formunu içeren yazıya zamanında işlemini yapıp postaya vermediği, bu
durumun 17.01.2017 tarihinde İlçe Müftülük Şube Müdürü tarafından tespit edilip bir an evvel postaya vermesi konusunda uyarılmasına rağmen evrakın evrak defteri arasında olup yine postaya verilmediğinin tespitinin yapıldığı bu konuda 19.1.2017 tarihli şube müdürü ve çalışanlar tarafından da imzalanan tutanak tutulduğu, yine Murakıp ’a ait sayılı evrakın görevliye 22.02.2017 tarihinde teslim edilmiş olmasına rağmen 28.02.2017 tarihi itibari ile postaya verilmeyip gönderi defterinin arasında bekletildiği, dosya düzenlemesi ile evrakların işleyişi, masasında işlemi biten evrakları bekletmeme, toplanan yardımlarla ilgili tutanakları toplanan yere göre tanzim etmek ve zamanında imzaya sunmak hususlarında da aksaklık ve noksanlarının olduğu bu hususta da 28.2.2017 tarihli tutanak tutulduğu ve Şube Müdürü ve çalışanlar tarafından da imzalandığı anlaşılmıştır . Başvuranın görev alanına giren yardım toplama faaliyetleri ile ilgili
27.1.2017 tarihinde Türkiye Diyanet Vakfı Diyarbakır Şubesine, 10.2.2017 tarihinde ise Samsun İli
19 Mayıs ilçesi Kuran Kursu ve Müftülük binasına toplanan yardımlarla ilgili ise cami görevlileri
tarafından müftülüğe gelen tutanakların tasnifini yapmadığı ve zamanında hesaba havale yapmadığının tespit edildiği ve tespitin 9.3.2017 tarihinde tutanak altına alındığı, tutanakta Şube
Müdürünün imzasının bulunduğu anlaşılmıştır . Canik İlçe Müftülüğünce yapılan bu tespitler ve belgeler gerekli soruşturma yapılması için 22.3.2017 tarihinde Samsun İl Müftülüğüne gönderilmiştir . Samsun İl Müftülüğünce verilen 31.3.2017 tarihli onay ile disiplin soruşturmasına başlanılmıştır . 10 no.lu paragrafta yer verildiği üzere 1 aylık zamanaşımı süreci içinde disiplin soruşturmasına başlanılması gerekmektedir . Olayın öğrenildiği tarih ile disiplin soruşturması onayının alındığı tarih arasında 1 aylık zamanaşımı süresi vardır . Başvuran farklı tarihlerde görev ve sorumluluklarını yerine getirmemiş ve disiplin amiri olan şube müdürü tarafından da tespitler tutanak altına alınmıştır . Söz konusu tutanaklardan 9.3.2017 tarihinde tutanak altına alınan hususla ilgili başvurana ceza verilebileceği diğer tutanak altına alınan işlem ve eylemlerin zamanaşımına uğradığı tespit edilmiştir . 9.3.2017 tarihinde tutanak altına alınan durumda ise başvuranın “Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiilini işlediğinin anlaşıldığı dolayısıyla, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinin (B) bendinin (a) fıkrası uyarınca Kınama Cezasının önerilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır . Soruşturma raporunda da söz konusu mevzuat gereği aynı cezanın önerildiği, başvuran aynı suçu işlemesinden dolayı
16.5.2014 tarihinde aynı ceza ile tecziye edildiği ve cezaya sebep olan fiilin sicilden silinmesine
ilişkin süre içinde tekerrür ettiği tespit edildiğinden başvuranın bir derece ağır ceza olan 1/ 8
Oranında Aylıktan Kesme Cezası ile tecziye edilmesinin uygun olacağının önerildiği anlaşılmıştır .
12. Başvurandan 17.10.2017 tarihli yazıyla, verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davrandığı ve borçlarını zamanında ödemeyerek icralık olduğu iddiaları ile ilgili yazılı savunma verilmesi istenildiği, başvuranın 27.10.2017 tarihli savunmasını verdiği, savunmasında hangi görevlerin ne zaman yapılmadığına dair bilgi almadan savunma yapamayacağı bilgisini verdiği, borçları ile ilgili ise memuriyetine son verildiği dönemde borçlarını ödeyememesinden kaynaklandığına dair savunmasını verdiği tespit edilmiştir . Savunma sonucunda başvurana “Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiilini işlediğinden 657 sayılı
9 / 11Kanunun değişik 125. maddesinin (b) bendinin (a) fıkrası uyarınca Kınama ile tecziye edilmesi
gerekmekle birlikte aynı suçtan dolayı daha önce ceza aldığından 1/ 8 Oranında Aylıktan Kesme
Cezası ile tecziye edilmesinin uygun bulunduğu, “ borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak ” fiilini işlediğinin sübut olması nedeniyle de söz konusu
Kanunun 125 inci maddesinin (B) bendinin (k) fıkrası uyarınca Kınama Cezası ile tecziye edilmesinin uygun bulunduğu bilgisinin verildiği, başvuranın 13.11.2017 tarihinde bu duruma itiraz ettiği ve itirazının 21.12.2017 tarihli ve 77 sayılı İl Disiplin Kurulunda görüldüğü ve “ Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiilini işlediğinden bahisle başvuranın
657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin (b) bendinin (a) fıkrası uyarınca Kınama Cezası ile tecziye
edilmesine ancak tekerrür sebebiyle 1/ 8 Oranında Aylıktan Kesme Cezası ile tecziye edilmesine olan itirazının reddedildiği ve cezanın kesinleştiği ancak “ borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak ” fiilinin karşılığı olan Kınama Cezasıyla tecziye edilmesine yönelik itirazının kabul edildiği, cezanın verilmediği anlaşılmıştır . İdarenin başvurandan, “verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde kusurlu davranmak” fiili ile ilgili savunma vermesini istediği yazıda, başvurana hangi eylem ve işlemlerinde kusurlu davrandığına dair ayrıntılı bilgi vermediği ancak murakıbın soruşturma esnasında başvuranın ifadesini aldığı ve görevlerdeki kusurlarını tek tek saydığı dolayısıyla başvuranın kusurlu davrandığı hususlarla ilgili bilgi sahibi olduğu tespit edilmiştir . Ancak iyi yönetim ilkeleri gereği idarenin savunma isterken savunma istediği hususları daha açık yazması gerektiği değerlendirilmektedir .
13. Memurlar hakkındaki disipline dair hükümler 657 sayılı Kanunun 124 ile 144 üncü maddeleri arasında düzenlenmiştir . Bu düzenlemeler arasında disipline konu fiilin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren, uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında; 1 ay içinde disiplin soruşturmasına başlanılması gerektiği ve disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmesi gerektiği aksi takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı belirtilmiştir . Başvuranın 24.3.2016- 17.03.2017 tarihleri arasındaki eylem işlemleri soruşturmaya konu edilmiştir .
Soruşturma raporunda da bir yıllık süreç incelenirken soruşturma zamanaşımına uğramamış eylem ve işlemlerin açıkça belirtilmediği tespit edilmiştir . Yani Murakıbın bu süreçteki hususları bir bütün halinde değerlendirdiği görülmektedir . Ancak zamanaşımına uğramayan ve disiplin cezasına konu olan eylem ve işlemler için soruşturma raporunda önerilen ceza ve yasal dayanakların geçerli olduğu, raporun sonuç bölümünün değişmeyeceği anlaşılmaktadır . Ayrıca öneri niteliğinde olan raporda amir ve disiplin kurullarını yanıltacak, şüpheye düşürecek bilgi ve bulguların bulunmadığı, başvuranın cezaya sebep olan eylem ve işlemlerinin birbirini takip ettiği ve çoğunun birbirinin aynısı olduğu, raporda başvuranın son bir yıldaki eylem ve işlemlerine yer verilerek bunun kanıtlanmaya çalışıldığı gerçeğinden de yola çıkıldığında raporun hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı kanaatine varılmaktadır .
14. Disiplin cezaları, kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla; kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin emrettiği ödevleri yerine getirmeyen, uyulmasını zorunlu kıldığı hususlara uymayan ve yasakladığı işleri yapan devlet memurlarına durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilen cezalardır . Yani kamu hizmetinin belli bir düzen içerisinde yürütülmesi için
10 / 11alınan önlemlerden biridir . Başvuranın bazı eylem ve işlemleri ile idaredeki düzeni bozduğu
anlaşıldığından idare tarafından disiplin cezalarının hukuka ve hakkaniyete uygun olarak verildiği tespit edilmektedir . Bu nedenle cezaların özlük dosyasından çıkarılmasına imkan bulunmamaktadır .
15. Yukarı yapılan açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurana verilen disiplin cezaları ile ilgili idarenin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu dolayısıyla başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme :
16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme, kanunlara uygunluk ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
17. Ayrıca iyi yönetim ilkeleri gereği, idarenin bundan sonra personelinden savunma isterken önerilen cezaların dayanağı ile ilgili personele ayrıntılı bilgi vermesi ve soruşturma raporlarında disiplin cezalarına sebep olan işlem ve eylemleri zamanaşımı yönünden ayrıntılı düzenlemesi gerektiği kanaatine varılmaktadır . Dolayısıyla idarenin soruşturma yapma ve savunma alma süreçlerinde daha özenli ve daha dikkatli olması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Yozgat İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE ;
Ret kararının BAŞVURANA, SAMSUN VALİLİĞİ ve YOZGAT VALİLİĞİ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi