|
ÖZET: Başvuran, Nevşehir Derinkuyu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde Şef olarak görev yaparken aldığı disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesini talep etmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 133. maddesi uyarınca, uyarma ve kınama cezalarının üzerinden 5 yıl geçmesi durumunda, bu cezaların silinmesi için atamaya yetkili amirin takdir yetkisi bulunmaktadır. Başvuranın talebi, bu süre zarfında başka bir ceza almaması ve disiplin cezalarının üzerinden 5 yıl geçmesi gerekçesiyle yapılmıştır.
Ancak, ilgili idare başvuranın 19/07/2022 tarihinde aldığı yeni bir uyarma cezası ve devam eden soruşturmalar nedeniyle talebin reddedildiğini belirtmiştir. İdarenin, başvuranın davranışlarını değerlendirerek takdir yetkisini kullanması gerektiği ve bu çerçevede başvuranın isteğinin haklı kılacak nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvurunun reddi hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/6740-S.23.11095
BAŞVURU NO : 2022/19409
KARAR TARİHİ : 02/06/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : NEVŞEHİR VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 28/12/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Nevşehir Derinkuyu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde Şef olarak görev yapmakta olduğunu, hakkında yürütülen soruşturmalar neticesinde tarafına 17/07/2013 tarihinde Uyarma, 01/04/2014 tarihinde
Kınama, 14/07/2014 tarihinde Uyarma, 14/11/2016 tarihinde de Kınama cezaları verildiğini, 2013 yılında yapılan soruşturma konusu ile aynı nedenden dolayı hakkında soruşturma açılarak verilen disiplin cezasının
Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca kaldırıldığını, söz konusu disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesini talep ettiğini ancak “cezalarının özlük dosyasından silinmesi haklı kılacak nitelikte görülmeyerek” talebinin reddedildiğini belirterek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133 üncü maddesi gereğince disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Nevşehir Valiliği İl Milli Eğitim
Müdürlüğünün 1/2/2023 tarihli ve – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Adı geçenin başvuruda bulunduğu silinme talepli cezalardan sonra da ceza alması, görev yaptığı kurumlarca da uygun görüş bildirilmemesi, 19/07/2022 tarihinde uyarma cezası alması ve 20/07/2022 tarihinde soruşturmaya bağlı olarak görev yeri değiştirmesi de dikkate alınarak 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 133. Maddesinde davranışları bu isteğini haklı kılması durumunda atamaya yetkili amir tarafından silinebileceği belirtilmiş olup, ceza kaydının silinmesini haklı kılacak bir durum görülmediğinde talebinin reddedildiği,
2.2. 2017-2022 yıllarında görev yaptığı Avanos İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve soruşturma kapsamında 20/07/2022 tarihinde atandığı Derinkuyu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce ceza kaydının silinmesine ilişkin uygun görüş bildirilmediği,
2.3. Adı geçenin Valiliğe karşı açmış olduğu davalar bulunmakta olup, Kayseri 2. İdare Mahkemesinin
/ ve / sayılı kararları ile davalara red kararı verildiği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.
Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin cezalarının bir süre sonra özlük dosyasından silinmesi” başlıklı 133 üncü maddesinde, “Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir.
Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu karar özlük dosyasına işlenir.”,
hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Nevşehir Valiliği Derinkuyu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde Şef olarak görev yapmakta iken Avanos
İlçe Müdürlüğüne ataması yapılan başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133 üncü maddesi gereğince tarafına verilen uyarma ve kınama disiplin cezalarının üzerinden 5 yıllık süre geçmesi ve bu süre zarfında başka bir ceza almamış olması nedeniyle söz konusu disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesini talep etmektedir.
8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 133 üncü maddesi gereğince, Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memurun uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebileceği, memurun, bu süre içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu karar özlük dosyasına işleneceği düzenlenmiş bulunmakta olup, konuya ilişkin ilgili idarenin takdir yetkisinin bulunduğu görülmektedir.
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkelerinden biridir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, verdiği kararlar ve işlemlerde objektif, gerçekçi ve hukuken geçerli sebeplere ve somut delillere dayanması gerektiği, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
10. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, başvuran hakkında yürütülen soruşturmalar neticesinde tarafına 17/07/2013 tarihinde Uyarma, 01/04/2014 tarihinde Kınama, 14/07/2014 tarihinde Uyarma, 14/11/2016 tarihinde de Kınama cezaları verildiği, 8/12/2022 tarihinde söz konusu disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesini talep ettiği ancak “cezalarının özlük dosyasından silinmesi haklı kılacak nitelikte görülmediğinden” talebinin reddedildiği, buna gerekçe olarak da başvuran hakkında 19/7/2022 tarihinde Uyarma cezasının verildiği ve hakkında devam eden soruşturmaların olduğu anlaşılmıştır.
11. Bu kapsamda, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesi konusunda, atamaya yetkili amirin talepte bulunanın davranışlarını değerlendirerek karar verme açısından takdir yetkisinin bulunduğu açık olup, ilgili idare tarafından sunulan bilgi ve belgeler çerçevesinde başvuranın bahse konu disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesi için öngörülen süreler içerisindeki davranışlarının, bu isteğini haklı kılacak nitelikte olmadığı yönünde kanaat çerçevesinde başvuruya konu talebin reddedilmesinde kullanılan takdir yetkisinin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine uygun olduğu değerlendirilmiştir.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 133 üncü maddesi gereğince tarafına verilen uyarma ve kınama disiplin cezalarının üzerinden
5 yıllık süre geçmesi ve bu süre zarfında başka bir ceza almamış olması nedeniyle söz konusu disiplin
cezalarının özlük dosyasından silinmesi yönündeki başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak talep edilen bilgiler çerçevesinde başvuran hakkında devam eden soruşturmalara ilişkin bilgilerin eksik gönderildiği, ayrıca idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verebilirlik” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve NEVŞEHİR VALİLİĞİ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi