ÖZET: Danıştay 2. Dairesi, bir polis memuruna verilen disiplin cezasının hukuka uygunluğunu değerlendirmiştir. Davacı, izinsiz devamsızlık nedeniyle 3 günlük aylık kesimi cezası almış, ancak bu cezanın verilmesi sırasında davacının akıl ve ruh sağlığına dair ciddi şüpheler olduğu tespit edilmiştir. İdare Mahkemesi, davacının akli melekelerinin yerinde olmadığına dair bir sağlık raporu bulunmamasına rağmen, amirleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve sağlık kurumları tarafından düzenlenen raporlar doğrultusunda, davacının psikolojik olarak değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Mahkeme, disiplin cezasının amacına ulaşabilmesi için memurun akıl ve ruh sağlığının değerlendirilmesinin şart olduğunu belirtmiştir. Bu inceleme yapılmadan verilen cezanın hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmış ve disiplin cezası iptal edilmiştir. Sonuç olarak, Danıştay, davacının akıl sağlığına dair gerekli muayenelerin yapılmadan verilen cezanın hukuka uygun olmadığını belirterek, İdare Mahkemesi kararını onamıştır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/899 E.  ,  2022/3920 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/899
Karar No : 2022/3920

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Kocaeli İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, “İzinsiz veya kurumunca kabul edilir özrü olmaksızın 24 saate kadar görevine gelmemek” fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünün 5/A-9. maddesi uyarınca “3 günlük aylık kesimi cezası” ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Kocaeli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
… İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş olup; anılan karar, Danıştay Beşinci Dairesinin 26/10/2017 günlü, E:2016/15358, K:2017/21789 sayılı kararıyla bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; bozma kararına uyularak ara kararı yapıldıktan sonra vesayet davasına ilişkin … Sulh Hukuk Mahkemesinin E…. sayılı dava dosyasının sonuçlanmasına kadar dava dosyasının bekletilmesine karar verilmiş ise de davacı tarafından açılan bir diğer davada … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı “davacı hakkında karar verildiği esnada kısıtlama kararı olmadığı ve davacıya vasi de atanmadığı açık olduğundan, vasiden ve vesayet makamından icazet alınması gerekmediği” gerekçesiyle verilen işlemin iptaline ilişkin ısrar kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/05/2021 günlü, E:2021/156, K:2021/1017 sayılı kararı ile onandığı dikkate alınarak halihazırda devam eden vesayet davasına ilişkin bekletme ara kararından sarfınazar edilmek suretiyle, disiplin cezası ile ulaşılmak istenen amacın tam olarak gerçekleşebilmesi için memurun ceza gerektiren fiilinin ve kendisine bu nedenle verilen cezanın neden ve sonuçlarını değerlendirebilecek akıl ve ruh sağlığına sahip olmasının şart olduğu, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği ve işlemin tesisine neden olan fiili işlediği tarihlerde davacının akli melekelerinin yerinde olmadığına dair usulüne uygun bir sağlık kurulu raporu mevcut değil ise de; ciddi davranış bozuklukları nedeniyle psikolojik yönden değerlendirmeye tabi tutulması gerektiği yolunda amirleri tarafından tespit ve değerlendirmelerin yapılması üzerine, sevk edildiği sağlık kurumları tarafından düzenlenen raporlarda davacı hakkında kısıtlılık tedbiri uygulanması gerektiğinin belirtildiği bu durumda; dava konusu işlemin tesisinden önce akıl ve ruh sağlığını yitirmiş olduğu yolunda hakkında ciddi şüphe ve değerlendirmeler bulunan davacının, öncelikle uzman kişilerce akıl ve ruh sağlığı yönünden muayenesinin sağlanması ve bu muayene sonucundaki tespitlere göre işlem tesis edilmesi gerekirken, bu yönden bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın tesis edilen dava konusu işlemin, 3 günlük aylık kesimi cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının 15/07/2017 tarihinde malulen emekliye ayrıldığı, davacını disiplin cezasının verildiği tarihte psikolojik durumu hakkında herhangi bir tespit bulunmadığı gibi o tarihte mesleğine devam ettiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, davacının bağlantı istemi yerinde görülmediğinden; bağlantı isteminin reddine karar verildikten sonra, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. **Temyiz Nedir?**

Cevap: Temyiz, bir kararın Danıştay tarafından incelenerek değiştirilmesi veya iptal edilmesidir.

2. **İçtihat Metni Nedir?**

Cevap: İçtihat metni, bir mahkeme veya danıştay tarafından verilen ve örneğe benzeyen durumlarda aynı sonuca varılacak şekilde hazırlanmış olan hukuksal kararlar toplamıdır.

3. **Davacı ve Davalı Ne Demek?**

Cevap: Davacı, dava açanı; davalı ise davanın karşı tarafını ifade eder.

4. **Vasi Nedir?**

Cevap: Vasi, bir kimsenin akıl ve ruh sağlığını kaybetmiş olmasından dolayı onun mal varlığını idare etmekle yükümlü olan kişidir.

5. **Kısıtlama Kararı Nedir?**

Cevap: Kısıtlama kararı, bir kimsenin akıl ve ruh sağlığının bozuk olduğundan dolayı mal varlığı ile ilgili işlemlerin yapılması için gereken yetkilere sahip olunmasıdır.

6. **Temyiz Giderleri Ne Demek?**

Cevap: Temyiz giderleri, davalı tarafından ödenen masraflardır. Bu kavram 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası ile düzenlenmiştir.

7. **Kanun’un Geçici 8. Maddesi Uyarınca Uygulanmasına Devam Edilen Kanun Nedir?**

Cevap: Bu sorunun cevabı, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrasıdır.

8. **Tetkik Hakimi Nedir?**

Cevap: Tetkik hakimi, davaya ilişkin olayın tetkiki için görevlendirilen hâkimdir.