|
ÖZET: Başvuran, Kastamonu Ticaret İl Müdürü olarak görev yaptığı süre zarfında maaş farkı ve özlük haklarının ödenmesini talep etmiştir. Ancak, disiplin soruşturması sonucunda görevden alınması nedeniyle, Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, başvuranın bu haklardan yararlanamayacağına hükmedilmiştir. İdare, başvuranın 2 yıl 9 ay 18 gün süresince İl Müdürü olarak görev yaptığını, ancak disiplin cezası nedeniyle Araştırmacı kadrosuna atandığını belirtmiştir.
Danıştay içtihatları doğrultusunda, idarenin hatalı ödediği meblağı geri alma hakkı bulunmaktadır. Başvuranın, Araştırmacı kadrosuna atandıktan sonra yapılan hatalı ödemenin iadesini talep etmesi hukuka uygun bulunmuştur. Ancak, başvuranın İl Müdürlüğü dönemindeki mali haklardan yararlandırılmaması işlemi, kanuna aykırı olarak değerlendirilmemiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, kamu denetçiliği kurumunun idarenin işlemlerine ilişkin şikayetleri inceleme yetkisi çerçevesinde verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/12958-S.23.20489
BAŞVURU NO : 2023/6821
KARAR TARİHİ : 13/10/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
TİCARET BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Tarafından alınan fazla ödemenin iadesi ve maaş farkının da verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/05/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 21.02.2020 tarihli ve 31046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/ 64 sayılı
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Kastamonu Ticaret İl Müdürü olarak çalışmakta iken 03.12.2022 tarihli ve 32032 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2022/628 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile görevinden alındığını, Bakanlık Makamının 05.12.2022 tarihli Bakan onayı ile Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel emrinde çalışmak üzere Araştırmacı olarak atandığını, daha sonra da 07.04.2023 tarihinde bakan onayı ile
Sakarya Ticaret İl Müdürlüğüne Şube Müdürü olarak atandığını, ve görevine 08.05.2023 tarihinde başladığını, Cumhurbaşkanı kararnamesi ile görevden alınanlar ‘’ … yönetici kadro, pozisyon veya görevlerinde kesintisiz olarak en az iki yıl fiilen görev yapmış olanların mali hakları, atandıkları söz konusu kadro ve pozisyonlarda bulunmaları kaydıyla, atandıkları tarihi takip eden ay başından itibaren ikinci yılın sonuna kadar fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç önceki görevine ait ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam edilir.’’ denildiğini, araştırmacı olarak atandığı günden itibaren Ocak -Şubat 2023 tarihleri arasında bu hüküm uygulanmakta iken ekte sunduğu belgelerden görüleceği üzere 375 sayılı
Kanun Hükmünde kararnamenin ek 35’inci maddesinin onbirinci fıkrasında “Bu Madde hükümleri, atanma şartlarını kaybetme ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucunda görevden alınanlar hakkında uygulanmaz” hükmüne istinaden kendisine 28.098.35 TL. Kişi borcu çıkarıldığını ve 15.03.2023 tarihinde
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası nezdindeki TR nolu ibana
28.098.35 TL. ödediğini, bundan sonra da 08.05.2023 tarihine kadar araştırmacı özlük hakları uygulanarak
ona göre maaş verildiğini, İl Müdürü olarak 2 yıl 9 ay 18 gün hizmeti olması ve atanma şartlarını kaybetmeye neden olacak disiplin cezası öngörülmemesi nedeniyle özlük haklarına etki edecek ücret
kesintisine engel bir durum olmadığını, belirterek 05/12/2022- 05/05/2023 tarihleri arasındaki Araştırmacı
– İl Müdürü maaş farkının ve özlük haklarına ilişkin kaybının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Ticaret Bakanlığı tarafından gönderilen TARİHHH tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; Başvuranın 21/02/2020 tarih ve 31046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 220/64 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Kastamonu Ticaret İl Müdürlüğü görevine atandığı, 03/12/2022 tarihli ve
32032 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2022/628 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile görevinden alındığı,
Bakanlık Makamının 07/04/2023 tarihli Onayı ile daha önce görev yapmış olduğu Şube Müdürü kadrosuna (Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü) atandığı, Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereğince yapılacak atama ve görevden alma işlemlerinde Makamın tajdir yetkisinin olduğu, ayrıca Ticaret
Başmüfettişi tarafından düzenlenen 12/09/2022 tarihli ve sayılı İdari Soruşturma raporunda “…
’nın Kastamonu Ticaret İl Müdürlüğü görevinden alınmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.” Önerisine yer verildiği, ilgili soruşturma raporunda 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunun 125/B-g maddesi gereğince Kademe İlerlemesinin Durdurulması disiplin cezası ile tecziye edilmesi önerildiği, Kastamonu Valiliğinin 01/11/2022 tarihli ve sayılı yazısı ile Uyarma, aynı tarih ve sayılı yazısı ile de Kınama cezaları verildiği, itiraz üzerine Valilik İl Disiplin Kurulunun 29/12/2022 tarih ve sayılı kararı ile ceza önerisinin reddine karar verildiği, Makamın 09/01/2023 tarih ve sayılı onayı ile 657 sayılı Kanunun 126/3’üncü maddesi gereğince başka bir ceza ile cezalandırılmamasına karar verildiği belirtilmiştir.
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802
Sayılı Hakimler Ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C.
Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılması, Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem
Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 35 inci maddesinde “(a) ve (c) bentlerindeki yönetici kadro, pozisyon veya görevlerinde kesintisiz olarak en az iki yıl fiilen görev yapmış olanların malî hakları, atandıkları söz konusu kadro veya pozisyonlarda bulunmaları kaydıyla, atandıkları tarihi takip eden ay başından itibaren ikinci yılın sonuna kadar, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç önceki görevine ait ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam edilir.
…
Bu madde hükümleri, atanma şartlarını kaybetme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucunda görevden alınanlar hakkında uygulanmaz.” düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, İl Müdürü olarak görev yapmasından dolayı kaynaklanan maaş farkı ve özlük haklarına ilişkin kaybının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
8. İdare tarafından gönderilen belgelerden, başvuranın 2 yıl 9 ay 18 gün İl Müdürü olarak görev yaptığı, ancak hakkında açılan disiplin soruşturması nedeni ile 05.12.2022 tarihinde Genel Müdürlüğe araştırmacı kadrosuna atandığı anlaşılmıştır.
9. Devlet Memurları Ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek
Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 35 inci maddesinde yönetici kadro ve pozisyonlarda en az iki yıl boyunca görev yapanların görevlerinden ayrılmaları durumunda da fiili çalışma şartı gerektirmeyen ek ödeme ve mali haklardan yararlanacağı hüküm altına alınmış olsa da disiplin soruşturması neticesinde söz konusu hükmün uygulanmayacağı belirtilmiştir.
10. Başvuranın iki yılı aşkın süredir yönetici pozisyonda çalışmış olmasına rağmen hakkında açılan idari soruşturmanın ardından 12.09.2022 tarihli soruşturma raporunda İl Müdürlüğü görevinden alınmasının uygun olacağı görüşünün bildirildiği ve akabinde Araştırmacı kadrosuna atandığı anlaşılmıştır. İlgili kanun hükmünde kararname maddesi gereğince söz konusu madde hükmünün başvuran açısından uygulanmayacağı açıktır.
11. Ayrıca Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 14.06.1974 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 22/12/1973 tarihli ve E.1968/8 K.1973/14 sayılı kararında idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayanarak ödediği meblağı her zaman geri alabileceği, bu haller dışında kalan hatalı ödemenin yapıldığı tarihten itibaren başlamak kaydıyla 60 gün içinde alabileceği, 60 gün geçtikten sonra da geri istemesinin mümkün olmadığı karar altına alınmıştır. Buna göre başvuranın 05.12.2022 tarihinde Araştırmacı kadrosuna atandığı ve 07/04/2023 tarihinde şube müdürü olarak atamasının yapıldığı tarihe kadarki dönemde Araştırmacı kadrosunda çalıştığı dolayısıyla en son hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlanarak 60 gün içinde idarenin ödemiş olduğu meblağın iadesini talep edebileceği göz önünde bulundurulduğunda, 03.03.2023 tarihinde fazla yapılan ödemenin iadesinin talep edilmesinde hukuka aykırılık yoktur.
12. Yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurana İl Müdürlüğü nedeni ile ödenen mali haklardan yararlandırılmaması işleminde kanuna aykırılık bulunmamaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından söz konusu ilkelere aykırılık oluşturacak herhangi bir işlem tesis edildiğine ilişkin kanaat oluşmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Sakarya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu kararın BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi