|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Maltepe 1 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na nakil talebi, çeşitli disiplin cezaları ve güvenlik gerekçeleri nedeniyle reddedilmiştir. Başvuranın, disiplin cezasının kaldırılma süresi ve iyi halli olmaması gibi durumlar, nakil talebinin olumsuz sonuçlanmasında etkili olmuştur. Ayrıca, Maltepe 2 No’lu L Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda sağlık durumunun dikkate alınarak tedavi sürecinin sürdürüldüğü belirtilmiştir.
Hukuki değerlendirmede, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 54. maddesi uyarınca, hükümlülerin kendi istekleri ile nakil talep edebilmeleri için iyi halli olmaları ve disiplin cezası almamış olmaları gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın durumunun bu şartları sağlamadığı sonucuna varılarak, nakil talebinin reddi yönünde karar verilmiştir. Bu bağlamda, infazın amacı olan yeniden sosyalleşme ve güvenlik önlemleri dikkate alınarak hukuka uygun bir karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10570-10570 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/2378 2018/ 2378
KARAR TARİHİ : 13/06/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın bulunduğu ceza infaz kurumundan, Maltepe 1 No”lu L Tipi Kapalı
Ceza İnfaz Kurumu”na nakil talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 26/02/2018 26.2.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Maltepe 2 No’lu L Tipi Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü bulunan başvuran, epilepsi nedeniyle kriz ve nöbetlerinin olduğunu, omurilik bölgesinde sıkıntı olduğundan eğilip kalkmada sıkıntı çektiğini, ciddi sağlık sorunlarının olduğunu, cezaevindeki ortam nedeniyle mikrop kapma riski ile karşı karşıya olduğunu, İstanbul Maltepe 1 Nolu Ceza İnfaz Kurumu’na naklinin yapılmasını talep ettiği halde, başka bir kuruma naklinin gerçekleştirildiğini, 13/ 12/ 2017 tarihinde Maltepe 2 Nolu
Ceza İnfaz Kurumu’na naklinin gerçekleştirildiğini, ancak nakledildiği bu kurumda yatak sıkıntısı çektiğini, koğuşların kalabalık olduğunu, çamaşır makinesi olmadığını, kendisi ile şahsi ve genel ihtiyaçlarını karşılayacak, dostane tanıdığı tutuklu/hükümlü olmadığını, Maltepe 1 No’lu Kapalı
Ceza İnfaz Kurumu’nda 9 yıldır bulunduğundan, Maltepe 1 No’lu Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na naklini talep etmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü’nden 20/ 03/ 2018 tarih ve E : sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen Genel Müdürlüğün 20/ 04/ 2018 tarihli cevabi yazısında;
1 / 92.1. ‘ Adı geçenin, Maltepe 1 No’lu Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun 26/ 05/ 2017 tarihli ve
2017/ 2737 sayılı “Durumlarına Uygun Ceza İnfaz Kurumlarına Ayırma” kararında; adı geçenin anılan Kurumda bulunan 2. Müdürler, infaz ve koruma başmemurları ile infaz ve koruma memurları ile hasımlı olduğu, bu nedenle üzücü olaylara sebebiyet vermemek amacı ile 01/ 06/ 2017 tarihinde asayiş ve güvenlik nedeni ile Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği, daha sonra
Maltepe Ceza İnfaz Kurumu Kampüsünde hastane bulunması nedeniyle Ümraniye E Tipi Kapalı
İnfaz Kurumundan 13/ 12/ 2017 tarihinde Maltepe 2 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na tedavi takibinin kolay olacağı gerekçesiyle nakledildiği, 2.2. Hükümlü hakkında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 24/ 08/ 2017 tarihli ve 2863 sayılı sağlık kurulu raporunda; “Tedavi görmesini gerektiren rahatsızlığı vardır .
Başkasının bakımına muhtaç değildir . Tedavisi hastanemizde yapılabilir” ifadelerine yer verildiği, buna göre hastalık nedeniyle bir başka kuruma nakledilmesinin gerekmediği, 2.3. Maltepe 2 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu 23 Nolu Aile Hekimliği doktoru tarafından 04/ 04/ 2018 tarihli hastanın genel durumuyla ilgili görüşleri doğrultusunda bilgilendirme raporu hazırlandığı, 2.4. Anılan raporda özetle; “hastanın multimorbiditesi dolayısı ile onlarca kez sağlık sistemini kullandığı, bununla ilgili 290 sağlık dosyası kaydının bulunduğu, 29/ 01/ 2018 tarihinde göğüs cerrahisinin pyotorax fistülü teşhisi ile isimli ilacı yazdığı, bu teşhisle ilacın yazımının uyum arz etmediğinin fark edildiği, 14- 15 Mart 2018 tarihinde FTR ve Nörolojiye sevk edildiği, 19/ 03/ 2018 tarihinde gittiği FTR tarafından beyin cerrahisine tekrar sevk edildiği, 20/ 03/ 2018 tarihinde de gittiği nöroloji doktorunun isimli ilacın suiistimalinden şüphelendiği, ve ilaçları için rapor çıkartılması için beyin cerrahisine sevk edildiği, 27/ 03/ 2018 tarihinde beyin cerrahisinin adlı ilacı yazdığı, ” hususlarının belirtildiği, 2.5. Yapılan muayene kayıtlarına göre hasta neurontin lyrica adlı ilacı almak için defalarca talepte bulunduğu, bu amaçla Kurum Aile Hekimliğimize sık sık tedavi için başvurduğu, sonuçta ilgili doktor tarafından bu ilacın alınmasına kanaat getirilerek kendisine bu ilaç reçete edildiği, hasta ısrarla ilaçlarının toplu verilmesini istediği, ancak bu ilaçların kontrole tabi ilaçlar olduğu için ancak tek tek verileceği Kurum Aile Hekimliği tarafından rapor düzenlenerek belirtildiği, 2.6. Adı geçenin ceza infaz kurumlarında barındırıldığı sürede rahatsızlıkları nedeniyle gerek barındırıldığı Kurum revirlerinde, gerek Kampüs Devlet Hastanesinde gerekse de ilgili hastanelerin ilgili bölümlerinde tüm muayene ve tedavilerinin yapılarak ilaçlarının reçete edildiği, 2.7.Yürürlükteki infaz mevzuatına göre hükümlü ve tutukluların öncelikle ilde bulunan hastanelere, il düzeyinde tedavi imkânı (bulunamaması halinde diğer illerdeki hastanelerin ilgili bölümlerine ve üniversite hastanelerine sevk edildikleri, hasta hükümlü ve tutuklunun hangi uzmanlık alanında tetkik ve tedavi görmesine muayene eden kurum doktorunun, kurum doktoru bulunmuyorsa sağlık ocağı veya hastanede görevli doktorun karar verdiği, bu aşamada kurum idaresinin bir yetkisinin bulunmadığı, 2.8. Ayrıca; ceza infaz kurumlarında barındırılan tüm hükümlü ve tutuklulara olduğu gibi adı geçenin sağlık sorunları ile ilgili gerekli tüm tetkiklerin ve tedavilerin özenle yerine getirildiği, infaz kurumlarında yaşayan hükümlü ve tutukluların, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaşın yararlanabildiği sağlık haklarından ve hizmetlerinden öncelikli olarak yararlandırıldığı, yapılan
2 / 9işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu, muayene ve tedavi kayıtlarına bakıldığında herhangi bir
ihmalin söz konusu olmadığı, 2.9. Hükümlünün Maltepe 1 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakil talebinin bulunduğu
Kurumun 21/ 02/ 2018 tarihli ve 2018/ sayılı yazısı ile gönderildiği ve İstanbul Anadolu
Cumhuriyet Başsavcılığının 22/ 02/ 2018 tarihli ve B.M. 2018/ sayılı yazısı ile reddedildiği, aynı nakil talebinin Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 05/ 05/ 2015 tarihli ve sayılı yazısı ile “güvenlik nedeni ile” uygun görülmediği, 2.10. Hükümlünün Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığı’nın 23/ 11/ 2017 tarihli ve 2017/ sayılı kararı ile ” 2 Ay Haberleşme Veya İletişim Araçlarından
Yoksun Bırakma Veya Kısıtlama” cezası aldığı, bu cezasının infazına 15/ 02/ 2018 tarihinde başlanıldığı, 2.11. Adı geçenin talep ettiği Maltepe 1 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1,756 kişi olduğu ve 06.04.2018 tarihinde alınan UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi)
raporunun incelenmesi sonucunda, doluluk oranın ise %120 olduğu, Maltepe 2 No’lu L Tipi Kapalı
Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin de 1.756 kişi, Karaisalı K1 Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin de 60 kişi olduğu, 2.12. Şikâyet konusu ile ilgili olarak iyi halli olmayan hükümlünün 167 No’lu Genelgenin 15’inci maddesi hükümleri uyarınca kendi isteği ile nakil talebinde bulunamayacağı, 2.13. Söz konusu başvuru ile ilgili olarak kayıtlarımızın incelenmesinden ‘ın nakil talebi ile ilgili olarak herhangi bir dava dosyasının bulunmadığı, 2.14. Hükümlünün Maltepe 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda 18/ 07/ 2009- 06/ 12/ 2013, 02/ 01/ 2014- 21/ 01/ 2014, 12/ 03/ 2014- 01/ 06/ 2017 tarihleri arasında barındırıldığı, 2.15. Ceza İnfaz kurumları planlanıp inşa edilirken ve sonrasında hükümlü tutuklu barındırılırken
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Ceza İnfaz Alanındaki Tavsiye Kararlarında belirtmiş olduğu minimum ceza infaz kurumu standartları göz önünde bulundurulduğu, bazı illerde aniden çok sayıda tutuklama olduğunda geçici olarak kalabalıklaşma yaşanabildiği, ancak bu sorun sevk ve nakillerle kısa zamanda giderildiği, Kurumların kapasitesi ölçüsünde yatak dağıtımının Ceza İnfaz Kurumları tarafından düzenli olarak yapıldığı, 2.16. Hükümlünün 167 Notlu Genelgenin 15’inci maddesine göre iyi halli olmadığı gerekçesiyle kendi isteği ile nakil talebinde bulunamayacağı, Kurumca yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığı anlaşıldığı” 3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Maltepe 2 Nolu L Tipi Ceza İnfaz
Kurumu’ndan 21/ 05/ 2018 tarih ve E : sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen İnfaz Kurumu’nun 23/ 05/ 2018 tarihli cevabi yazısında; 3.1. “Maltepe 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda 18/ 07/ 2009- 06/ 12/ 2013, 02/ 01/ 2014- 21/ 01/ 2014, 12/ 03/ 2014- 01/ 06/ 2017 tarihleri arasında barındırıldığı, Maltepe 1 Nolu L
Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nun 26/ 05/ 2017 tarih ve 2017/ numaralı Durumlarına Uygun
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayırma Kararında Maltepe 1 Nolu Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan 2. Müdürler, İnfaz Koruma Başmemurları ve İnfaz Koruma Memurları ile hasımlı olduğu üzücü olaylara sebebiyet vermemek amacı ile 01/ 06/ 2017 tarihinde Asayiş ve Güvenlik Nedeni ile
3 / 9Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na nakil edildiği, Maltepe Ceza İnfaz Kurumu
Kampüsünde hastane bulunması sebebiyle Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan da 13/ 12/ 2017 tarihinde Maltepe 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan Asayiş ve Güvenlik nedeniyle ayrıldığından Kurumumuza Tedavi takibinin kolay olacağı gerekçesiyle nakil edildiği, 3.2. Hükümlünün Kurumumuzda A- 10 koğuşunda kaldığı, koğuşta 40 tutuklu/hükümlünün birlikte kaldığı, şu anda cezaevi mevcudunun kapasitesinin üzerinde olması nedeniyle tüm koğuşların mevcudunun kapasitesinin üzerinde bulunduğu, koğuşlarda çamaşır makinesinin bulunmadığı ve koğuşlarda yatak sıkıntısının olmadığı, 3.3.Hükümlünün Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığı’nın 23/ 11/ 2017 tarihli ve 2017/ sayılı karan ile 2 AY Haberleşme veya İletişim Araçlarından
Yoksun Bırakma Veya Kısıtlama disiplin cezası aldığı, bu disiplin cezasını infaz ettiği ve disiplin cezasının yasal kaldırma süresinin 14/ 07/ 2018 olduğu, 3.4. Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nun 23/ 11/ 2017 tarih 2017/ sayılı disiplin cezası kararından sonra Kurumumuzun 26/ 04/ 2018 tarih ve 2018/ sayılı kararı ile 1 Ay Bazı Bazı
Etkinliklere Katılmaktan Alıkoyma disiplin cezası İle cezalandırıldığı, hükümlünün bu disiplin cezasını henüz infaz etmediği, 3.5. Hükümlünün şu anda iyi halli olmadığı, 3.6. Hükümlünün nakil talep ettiği Maltepe 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Maltepe 2
Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu aynı kampüs içerisinde yer aldığı anlaşılmıştır .”
Bilgilerinin verildiği görülmüştür .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması ” başlıklı 13. maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir . Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz .” , 4.1.Anayasanın ‘ ‘Özel hayatın gizliliği’’ başlıklı 20. maddesinde ‘‘ Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir . Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz .’’ , 4.2. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74.
maddesinin 3. ve 4. fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler ”, 5. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ‘‘Özel ve aile hayatına saygı hakkı’’ başlıklı 8.
maddesinde; ‘‘ 1. Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir .
2. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir .’ ’ ,
4 / 96. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu’nun ‘‘ İnfazda temel
amaç’’ başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında ‘‘ Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı ile ulaşılmak istenilen temel amaç, öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmaktır .’’, 6.1.‘‘ Hapis cezalarının infazında gözetilecek ilkeler ’’ başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının ilgili bentlerinde ‘‘Hapis cezalarının infaz rejimi, aşağıda gösterilen temel ilkelere dayalı olarak
düzenlenir :
c) Cezanın infazında hükümlünün iyileştirilmesi hususunda mümkün olan araç ve olanaklar kullanılır . Hükümlünün kanun, tüzük ve yönetmeliklerle tanınmış haklarının dokunulmazlığını sağlamak üzere cezanın infazında ve iyileştirme çabalarında kanunîlik ve hukuka uygunluk ilkeleri esas alınır .
d) İyileştirmeye gereksinimleri olmadığı saptanan hükümlülere ilişkin infaz rejiminde, bu hükümlülerin kişilikleriyle orantılı bireyselleştirilmiş programlara yer verilmesine özen gösterilir ve bu hususlar yönetmeliklerde düzenlenir .
e) Cezanın infazında adalet esaslarına uygun hareket edilir . Bu maksatla ceza infaz kurumları kanun, tüzük ve yönetmeliklerin verdiği yetkilere dayanarak nitelikli elemanlarca denetlenir .
f) Ceza infaz kurumlarında hükümlülerin yaşam hakları ile beden ve ruh bütünlüklerini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin alınması zorunludur . ’’; 6.2. “Disiplin cezalarının niteliği ve uygulama koşulları” başlıklı 37. maddesinde “( 1) Hükümlü hakkında kurumda, düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumları, kusurlu olarak ihlâl ettiğinde, eyleminin niteliği ile ağırlık derecesine göre
Kanunda belirtilen disiplin cezaları uygulanır .
( 2) Suç oluşturan eylemlerden dolayı açılan kamu davası, disiplin soruşturması yapılmasını ve cezanın uygulanmasını engellemez .” ; 6.3. “Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması ” başlıklı 48. maddesinin 4. fıkrasında “İnfaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında aşağıda belirtilen süreler esas alınır; a) Kınama cezası onbeş gün, b) Bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezası bir ay, c) Ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma cezası üç ay, d) Haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlama cezası üç ay, e) Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezası üç ay, f) Hücreye koyma cezası 44 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hâllerde altı ay, üçüncü fıkrasındaki hâllerde bir yıl, g) Hücre cezasına karşılık ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezası, (f) bendinde belirtilen süre,
5 / 9Sonunda disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla (a) ve (b) bentlerinde belirtilen cezalar
kurum en üst amiri tarafından, diğer bentlerde belirtilen cezalar, kurumun en üst amirinin önerisi ve disiplin kurulu kararıyla kaldırılır .”; 6.4.‘‘ Hükümlülerin nakilleri ” başlıklı 53. maddesinde; “Hükümlüler, kendi istekleri veya toplu sevk, disiplin, asayiş ve güvenlik, hastalık, eğitim, öğretim, suç ve yargılama yeri nedenleriyle başka bir kuruma nakledilebilirler .”; 6.5. ‘‘ Kendi istekleri ile nakil’’ başlıklı 54. maddesine göre , “ ( 1) Hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; a) Gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, b) Nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, c) Koşullu salıverilmelerine beş aydan az süre kalmamış olması, d) İyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, e) İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, f) Mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, g) Daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması, Gerekir . Çocuk hükümlüler bakımından bu fıkranın (b) bendi uygulanmaz .’’, 7. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi İle Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Tüzük’ün ‘‘Kendi istekleri ile nakil ’’ başlıklı 165. maddesinde, 5275 sayılı Kanununun 54.
maddesinde hükümlülerin kendi istekleri ile nakilleri için aranan şartlar söz konusu Tüzük ile tekrar vurgulanmıştır .
8. Adalet Bakanlığının 05/ 06/ 2015 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe konulan 167 sayılı ‘‘ Ceza
İnfaz Kurumlarının Tahsisi, Nakil İşlemleri ve Diğer Hükümler ’’ konulu Genelgenin
‘‘Hükümlülerin Kendi İstekleri İle Nakilleri’’ başlıklı 15. maddesinde, Kanunun ve Tüzük’ün
‘‘ Kendi istekleri ile nakil ’’ maddelerinde aranan şartlara ek olarak;
‘‘ h) Talep ettikleri ceza infaz kurumunda kendileri, diğer hükümlüler ve kurum açısından güvenlik riski oluşturmaması, ı)Disiplin nedeniyle ayrıldıkları kurumlar hariç, talep ettikleri kurumlarda daha önce kalmış iseler, Bakanlıkça değerlendirilmek üzere; kendileri, diğer hükümlüler veya kurum açısından somut gerekçelerle güvenlik riski oluşturup oluşturmayacakları hususunda bu yer idare ve gözlem kurulunun taleple ilgili görüşünün alınmış olması, j) Bakanlık tarafından dönem itibariyle isteğe bağlı nakle kapatılmış olmaması, gerekir ’’ ; düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit
6 / 9edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne
sunulmuştur .
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazıyla ulaşılmak istenen temel amaç, Kanunun 3. maddesinde, “… öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmak… ” olarak ifade edilmiştir . Bu düzenleme doğrultusunda Kanun koyucu, bir taraftan suçun karşılığı olan cezanın uygulanmasıyla benzer fiilleri engellemeyi hedeflemekte; diğer taraftan ise, hükümlüyü topluma kazandırarak sosyal barışı tesis etmeye çabalamaktadır . Dolayısıyla infazın özellikle hapis cezasının infazının amacı, sadece belli bir yerde çekilmesi gereken cezanın sürekliliği için hükümlünün infaz kurumunda muhafaza edilmesi değildir . Hükümlü, büyük olasılıkla, cezanın infazından sonra yeniden topluma döneceğinden, infaz sırasında hükümlünün yeniden toplumun bir üyesi olmasını sağlamak ve suç işlenmesini önlemek amacıyla iyileştirilmesi gerekliliği ön plana çıkmıştır .
11. 5275 sayılı Kanunun 53- 58. maddelerinde ‘Hükümlülerin nakilleri’ başlığı altında, nakile ilişkin hükümler düzenlenmiş, 54. maddede ‘Kendi istekleri ile nakil’ , 55. maddede ‘Disiplin nedeniyle nakil’ , 56. maddede ‘Zorunlu nedenlerle nakil’ , 57. maddede ‘ Hastalık nedeniyle nakil’ şartları düzenlenmiştir .
12. Hükümlülerin ‘Kendi istekleri ile nakil” hükmü ile nakil talep edebilmeleri için birtakım şartlar ( 5.5. prgrf, 6., 7. prgrf ) aranmış, bunlar arasında hükümlülerin “İyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması” şartı; Aynı şekilde 167 No’lu Genelge’nin 15. maddesinde Kanun ve Tüzük’e ek olarak “ Disiplin nedeniyle ayrıldıkları kurumlar hariç, talep ettikleri kurumlarda daha önce kalmış iseler, Bakanlıkça değerlendirilmek üzere; kendileri, diğer hükümlüler veya kurum açısından somut gerekçelerle güvenlik riski oluşturup oluşturmayacakları hususunda bu yer idare ve gözlem kurulunun taleple ilgili görüşünün alınmış olması” şartı düzenlenmiştir .
13. Başvuran naklini talep ettiği Maltepe 1 No’lu Ceza İnfaz Kurumu’nda iken, Kurumun bazı çalışanları ile arasında bulunan hısım nedeniyle 01/ 06/ 2017 tarihinde Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza
İnfaz Kurumu’na nakledilmiştir .
14.Başvuran hakkında düzenlenen Adli Tıp Kurumu’nun 15/ 02/ 2017 tarihli kararında, başvuranın hastalığı nedeniyle, tedavisinin ve düzenli aralıklarla kontrollerinin yapılması gerektiği belirtilmiştir .
15. 13/ 12/ 2017 tarihli İstanbul Anadolu Başsavcılığı’nın 2017/ Bakanlık Muhabere Dosya sayılı kararıyla, başvuranın “Maltepe Kampüs içerisinde Devlet hastanesi bulunması ve hükümlünün dosyasındaki sağlıkla ilgili bilgi ve belgelerine göre” Maltepe 2 No’lu L Tipi Kapalı
Ceza İnfaz Kurumu’na naklinin uygun görüldüğüne karar verilmiştir .
16. Başvuran hakkında Maltepe 1 No’lu L Tipi Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü’nün 11/ 04/ 2017 tarih 2017/ 407 Karar numarası ile “Ücret Karşılığı Çalışılan İşten Yoksun Bırakma / 1 Ay” disiplin cezası verildiği (Aynı kararda, hükümlü hakkında, aynı Ceza İnfaz Kurumu’nun 16/ 02/ 2017 tarih ve 2017/ sayılı kararı ile de disiplin cezası verildiği) , Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nun 23/ 11/ 2017 tarih
7 / 92017/ Karar sayılı kararıyla başvuran hakkında “Haberleşme veya İletişim Araçlarından Yoksun
Bırakma Veya Kısıtlama/ 2 Ay” cezası verildiği, Maltepe 2 No’lu L Tipi Ceza İnfaz Kurumu ‘ndan gelen 23/ 05/ 2018 tarihli cevabi yazıya göre, Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan aldığı disiplin cezasının yasal kaldırma süresinin 14/ 07/ 2018 olduğu görülmüştür . Başvuranın, Maltepe 2
No’lu L Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nun 26/ 04/ 2018 tarih ve 2018/ sayılı kararı ile “ 1 Ay Bazı
Etkinliklere Katılmaktan Alıkoyma” disiplin cezası aldığı ve bu cezayı henüz ifa etmediği ( 3.4. prgrf)
anlaşılmıştır .
17. Yukarıda açıklanan tüm bu gerekçelerle, 17.1. Başvurana Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan verilen disiplin cezasının 14/ 07/ 2018 tarihinde kaldırılacak olması, 17.2. Başvuranın Maltepe 2 No’lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan verilen disiplin cezasını henüz infaz etmemiş bulunması, 17.3. Başvuranın iyi halli olmadığı, 17.4. Başvuranın nakil talebinde bulunduğu Maltepe 1 No’lu Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan
Asayiş ve Güvenlik nedeniyle , Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na nakledilmiş olması, 17.5. Başvuranın sağlık durumu dikkate alınarak, bünyesinde Devlet Hastanesi barındıran Maltepe 2
No’lu Ceza İnfaz Kurumu’na nakledilmiş olması, 17.6. Başvuranın nakil talep ettiği Maltepe 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Maltepe 2
Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu aynı kampüs içerisinde yer aldığı, 17.7. Başvuran, bulunduğu ceza infaz kurumunun dolu olduğu gerekçesi ile nakil talep etmiş olsa da, başvuranın nakil talep ettiği kurum ile bulunduğu ceza infaz kurumunun doluluk oranının aynı olduğu, 17.8. Bilgileri göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın Maltepe 1 No’lu Ceza İnfaz Kurumu’na nakil talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri ” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup; 19. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; hem başvuranın dilekçesi hem de şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından idare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği; böylece “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmıştır . Buna karşılık, başvurana iletilen cevabi yazıda, idarenin kararına karşı hangi sürelerde hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği anlaşıldığından “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup idareye bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21. Maddesinin 1.
8 / 9fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı
(varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi