Disiplin cezası verme yetkisi ve süreçlerinin hukuka uygunluğu ile savunma hakkının gözetilmesi bağlamında aylıktan kesme cezası değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/89305-S.20.97742

BAŞVURU NO : 2020/87517

KARAR TARİHİ : 09/12/2020

RET KARARI

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasının iptal edilmesi talebi.

BAŞVURU TARİHİ : 10/07/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Bursa Teknik Üniversitesi Disiplin Kurulunun 16/06/2020 tarih ve sayılı yazısı ile 657 sayılı Kanunun 125/ C maddesinin (a) ve (e) bentleri gereğince en üst sınırdan verilen 1/8 oranında aylıktan kesme cezasının kaldırılmasını, mobbing uygulamalarına son verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında Bursa Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün 22/09/2020 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında kadrosunda görev yaptığı, 2.2. Başvuran hakkındaki, 1) 02/03/2020 tarihli tutanakta; Şikayet sahibinin “yıllık izin talebinin iş yoğunluğu sebebiyle uygun görülmediğinin kendisine bildirilmesi esnasında odada bulunan diğer personellerin yanında hakaret ederek el kol hareketlerinde bulunarak ‘izin vermezseniz rapor alırım’ şeklinde ifadeler kullandığı, sürekli rapor ve izin alarak görevlerini yerine getirmediği, kontrollük görevi yapmakla yükümlü olduğu şantiyesinde çalışması istendiğinde ise bağırarak ve saygısızca davranışlarda bulunduğu”; 2) 03/03/2020 tarihli tutanakta; “Üniversitemiz Yıldırım Yerleşkesi işine ait görevlerini tüm uyarı ve bildirimlere rağmen yerine getirmediği, görevli olduğu şantiyeye gitmesi ve vazifesini takip etmesi gerekirken kasti olarak görev yerine gitmediği ve yükümlü olduğu vazifeleri yapmadığı”; 3) 11/03/2020 tarihli tutanakta; “Üniversitemiz Genel Sekreterinin de iştirak ettiği

Yıldırım Yerleşkesi şantiye incelemesinde ün şantiye sahasında bulunmadığı, Şube Müdürü ‘dan izin almadan şantiyeye saat 09.15’de geldiği, incelemeler esnasında lakayt tavırlar sergilediği, kendisine

Genel Sekreter tarafından “projelere hâkim oldunuz mu?” sorusuna “yok”, akabinde yöneltilen “ne zaman hâkim olursunuz?” sorusuna “yakında” yanıtını arkadaşlarını ve amirlerini haksız isnat ve iddialarıyla karalama yoluna gitmesi, çalışma ahengini bozmasına vesile olacak davranışlarının devam etmesi sebebiyle disiplin cezasının yeniden değerlendirilmesini mümkün kılmadığı, 2.8. Başvuranın mesai saatlerine riayet etmesi, verilen görevleri hassasiyetle yerine getirmesi, amirlerince verilen görevleri aksatmaması için iyi niyetimizi belirten ikaz yazılarımıza rağmen başvuranın sürekli bir vaziyette yazı içeriğinde belirtilen hususlara aykırı hal ve davranışlarına devam ettiği, açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak

Kurumumuza gönderilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde; “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller

şunlardır:

(…)

C – Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.

Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak, b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek, c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak, d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak, e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek, (…)” 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 6.1. “Genel esaslar” başlıklı 53 üncü maddesinin (a), (b) fıkralarında; “a. (Değişik: 2/12/2016 – 6764/26 md.) Yükseköğretim Kurulu Başkanı üst kuruluşlar, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürlerinin; rektör, üniversitenin; bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürü, bağımsız vakıf meslek yüksekokulunun; dekan, fakültenin; enstitü ve yüksekokul müdürleri, enstitü ve yüksekokulların; kadrosu bulunan uygulama araştırma merkezi ile bağımsız enstitü müdürleri, uygulama araştırma merkezi ile enstitünün; bu birimlerin genel sekreter veya sekreterleri de bağlı birim personelinin disiplin amirleridir.

b. (Değişik: 2/12/2016 – 6764/26 md.) Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır. (Ek cümleler:15/4/20207243/7 md.) Öğretim elemanları dışında iş sözleşmesiyle çalışan personel 22/5/2003 tarihli ve

4857 sayılı İş Kanunu ve iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesine tabidir. Memurlar hakkında

ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesi uygulanır.” 6.2. “Disiplin soruşturması ve savunma hakkı” başlıklı 53/A maddesinde;

“Disiplin soruşturmasında uyulacak esaslar şunlardır:

a) Disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiilin işlendiğini öğrenen disiplin amiri yazılı olarak disiplin soruşturması başlatır. Üst disiplin amirinin soruşturma açtığı veya açtırdığı disiplin olayında alt disiplin amiri ayrıca soruşturma yapamaz veya yaptıramaz. Daha önce açılmış soruşturma varsa bunlar üst amirin açtığı veya açtırdığı soruşturma ile birleştirilir.

b) Bilimsel araştırma ve yayın etiğine ilişkin disiplin cezası verilmesini gerektiren fiiller açısından soruşturma başlatılmadan önce bilimsel araştırma ve yayın etiği kurullarınca inceleme yapılması zorunludur.

c) Disiplin amiri soruşturmayı kendisi yapabileceği gibi soruşturmayı yapmak üzere birim içerisinden soruşturmacı veya komisyon görevlendirebilir. Ancak zorunlu hallerde rektörlük aracılığıyla diğer birimlerden soruşturmacı talep edilebilir.

d) Soruşturmacının görev ve unvanı, soruşturulanın görev ve unvanının üstünde veya onunla aynı düzeyde olmalıdır.

e) Fiilin ast ile üst tarafından birlikte işlenmesi hâlinde soruşturma usulü ve disiplin cezası verme yetkisi üste göre belirlenir.

f) Soruşturulanın disiplin cezası verilmesini gerektiren fiili işlediği ve disiplin soruşturmasının başlatıldığı tarihteki görev veya unvanının farklı olması hâlinde disiplin soruşturması, üst görev veya unvanı esas alınarak yürütülür. Disiplin amirinin belirlenmesi ve uygulanacak diğer disiplin hükümleri, görev yapılan kurumun tabi olduğu mevzuata göre belirlenir.” 6.3. Savunma hakkı kapsamında gözetilecek hususlar başlıklı 53/B maddesinde; a) Soruşturulana, iddialar hakkında savunma imkânı tanınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte geçerli bir mazereti olmaksızın savunmasını yapmayan, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

b) Savunmaya davet yazısında hakkında disiplin soruşturması açılan fiilin neden ibaret bulunduğu, savunmasını belirtilen sürede yapmadığı takdirde savunmasından vazgeçmiş sayılacağı bildirilir…

6.4. Zamanaşımı başlıklı 53/C maddesinde; “Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezalarında bir ay içinde, b) Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin soruşturması açılamaz.” 6.5. “Disiplin cezası verme yetkisi” başlıklı 53/Ç maddesinde; “Disiplin cezası vermeye

yetkili amir ve kurullar şunlardır:

a) Uyarma ve kınama cezaları sıralı disiplin amirleri tarafından, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından verilir.

b) Aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezaları kişinin görevli olduğu birimdeki disiplin kurulu kararı ile verilir.

c) Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları atamaya yetkili amirin teklifi üzerine Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verilir.

d) Rektörler, bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri ve dekanlar hakkında aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları Yüksek Disiplin

Kurulu kararıyla verilir.

e) (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2017/33; K.:2019/20 sayılı

Kararı) Bu kapsamda yapılan soruşturmalar sonucunda verilecek cezalar Yüksek Disiplin

Kurulunca verilir. Disiplin cezası vermeye yetkili makamlar, soruşturmada eksiklik olduğunun tespiti halinde eksikliklerin giderilmesi amacıyla dosyayı iade edebilir, soruşturmacı tarafından önerilen disiplin cezasını aynen verebilir, hafifletebilir veya reddedebilir. Teklif edilen cezanın reddedilmesi halinde ilgili disiplin amiri ya da kurulu tarafından ret gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içerisinde yeni işlem tesis edilebilir. Disiplin cezası verme yetkisi devredilemez.

Disiplin kurulları gerekli gördüğü takdirde ilgilinin özlük dosyasını ve her türlü evrakı incelemeye, ilgili yerlerden bilgi almaya, her türlü incelemeyi yaptırmaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.” 6.6. “Disiplin kurullarının teşekkülü” başlıklı 53/E maddesinde; “Yüksek Disiplin Kurulu Yükseköğretim Genel Kuruludur.

(Değişik ikinci fıkra:15/4/2020-7243/8 md.) Üniversite disiplin kurulu üniversite yönetim kuruludur. Üniversiteye bağlı birimlerin yönetim kurulları disiplin kurulu olarak görev yapar.

Rektörlüğe bağlı birimlerdeki disiplin kurulu; akademik personel ve daire başkanı kadrosunun dengi ve üstü kadrolarda bulunanlar için rektör yardımcısı başkanlığında üniversite yönetim kurulunca her takvim yılı başında belirlenen profesör unvanlı dört öğretim üyesinden, memurlar için ise Genel Sekreterin başkanlığında, Hukuk Müşaviri ile Personel Dairesi

Başkanından oluşur.

Yükseköğretim Kurulu personeli için disiplin kurulu, Genel Sekreterin başkanlığında, I. Hukuk

Müşaviri ile Personel, Strateji Geliştirme, İdari ve Mali İşler Daire başkanlarından teşekkül eder.

Üniversitelerarası Kurul personeli için disiplin kurulu, Genel Sekreterin başkanlığında Genel

Sekreter Yardımcısı ve Hukuk Müşavirinden teşekkül eder.

Yüksek Disiplin Kurulu hariç, disiplin kurullarında profesörlerle ilgili hususların görüşülmesinde doçent ve doktor öğretim üyeleri, doçentlerle ilgili hususların görüşülmesinde doktor öğretim üyeleri ve kendileri ile ilgili hususların görüşülmesinde ilgili üyeler görüşmelere katılamazlar.

Soruşturmada görev alanlar disiplin kurullarındaki oylamalara, disiplin kurulunda görev alanlar ile disiplin cezası verenler bu cezalara itirazların görüşüldüğü kurullardaki oylamalara katılamazlar.

Herhangi bir sebeple disiplin kurullarının teşekkül edememesi halinde eksik üyelikler eşdeğer unvana sahip öğretim üyeleri arasından senato tarafından belirlenen üyelerce tamamlanır.” 6.7. “İtiraz” başlıklı 53/F maddesinde;

“Disiplin cezalarına itiraz edilebilecek amir ve kurullar şunlardır:

a) (Değişik:15/4/2020-7243/9 md.) Uyarma ve kınama cezalarına karşı itiraz, ilgilinin görevli olduğu birimin disiplin kuruluna, rektör tarafından verilen uyarma ve kınama cezalarına karşı üniversite disiplin kuruluna, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri için

Yüksek Disiplin Kuruluna yapılabilir. Cezayı veren disiplin amiri disiplin kurullarına katılamaz. Bu halde ilgili disiplin kuruluna, üyelerden en yüksek unvanlı öğretim üyesi, en yüksek unvanlı öğretim üyesinin birden fazla olması halinde en kıdemli üye, öğretim üyesi bulunmaması halinde en kıdemli öğretim görevlisi başkanlık eder.

b) Aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezasına karşı itiraz ilgilinin görevli olduğu üniversite disiplin kuruluna, yükseköğretim üst kuruluşlarında görev yapan personel için Yüksek Disiplin Kuruluna yapılabilir.

İtiraz süresi, cezanın tebliğ tarihinden itibaren yedi gündür.

İtiraz mercileri, itiraz tarihinden itibaren altmış gün içinde karar verir.

İtiraz mercileri itirazı kabul ya da reddedebilir. İtirazın kabul edilmesi halinde ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar, ancak ilgili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından kabul gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içerisinde yeni bir işlem tesis edilebilir.” hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuran hakkında yürütülen soruşturma sonucunda verilen disiplin cezasının usul ve esas açısından hukuken yerinde olduğu gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Bursa Teknik Üniversitesi Disiplin Kurulunun 16/06/2020 tarihinde, 657 sayılı

Kanunun 125/ C maddesinin (a) ve (e) bentleri gereğince verilen 1/8 oranında aylıktan kesme cezasının kaldırılmasını, mobbing uygulamalarına son verilmesini talep etmektedir.

9. 12/06/2020 tarihli Disiplin Kurulu kararında; Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında olarak görevli başvuran hakkında “Verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapma konusunda isteksiz olduğu, özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç geldiği, erken ayrıldığı, görev mahallini terk ettiği, görevine ve çalışma arkadaşlarına karşı kayıtsız kaldığı, görev sırasında amirlerine karşı hal ve hareketlerinde saygı seviyesini aştığı, görev sırasında amirine karşı söz ve eylemleri ile saygısız davrandığı, denetim ve kontrollük ile görevlendirildiği proje için ilgisiz davrandığı ve gerekli hazırlıkları yapmadığı, görevinin gerektirdiği sorumlulukları üstlenmekte özensiz ve yetersiz kaldığı” iddialarıyla ilgili yapılan soruşturma sonucu sübuta eren eylemleri sebebiyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/C maddesinin (a) ve (e) bentleri gereğince 1/8 oranında “AYLIKTAN KESME” cezası ile tecziye edilmesine oy birliği ile karar verilmiştir.

10. Disiplin cezası vermeye yetkili organlar, bu organların oluşumu, çalışma usulü, karar oluşturması, bu kararlara itiraz ve bütün bu sürecin her aşaması için öngörülen süre koşulları ile disiplin cezası işlemi sıkı şekil şartına bağlı olarak uygulanmalıdır. Başvuruya konu disiplin cezasına ilişkin sunulan bilgi ve belgelerden, 02/03/2020, 03/03/2020, 11/03/2020, 12/03/2020 tarihlerinde gerçekleşen fiiller nedeniyle düzenlenen tutanaklar kapsamında 17/03/2020 tarihinde soruşturma onayının verildiği, 19/06/2019 tarihinde

’in muhakkik olarak görevlendirildiği; 22/04/2020 tarihinde başvuranın ifadesinin alındığı; 27/04/2020 tarihinde muhakkik tarafından soruşturma raporunun sunulduğu; 27/04/2020 tarihli Disiplin Kurulu toplantısında başvuranın savunmasının istenmesine karar verildiği; 15/05/2020 tarihli Disiplin

Kurulu toplantısında, dosyadaki eksikler sebebiyle muhakkike dosyanın iade edilmesine karar verildiği; 29/05/2020 tarihinde başvuranın son savunmasının talep edildiği; 11/06/2020 tarihinde muhakkik tarafından yeniden hazırlanan soruşturma raporunun sunulduğu; 12/06/2020 tarihli Disiplin Kurulu toplantısında, muhakkik tarafından soruşturma raporunda teklif edilen 1/8 oranında aylıktan kesme cezasının uygulanmasına karar verildiği; başvurana 16/06/2020 tarihinde disiplin cezasının tecziye edildiği ve ilgiliye 22/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği, ilgilinin 26/06/2020 tarihli dilekçesi ile Disiplin Kuruluna itirazda bulunduğu ve 03/07/2020 tarihinde itirazı reddedilerek disiplin cezasının kesinleştiği tespit edilmiştir.

11. Üniversite akademik ve idari personeli hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 53 üncü ve müteakip maddelerinde öngörülen usul ve esaslara göre yürütüldüğü, başvuranın durumu ile ilgili olarak Yükseköğretim Kanununun 53 üncü maddesinin (a) fıkrası uyarınca genel sekreterin bağlı birim personelinin disiplin amiri olduğunun, aynı maddenin (b) fıkrasında ise memurlar hakkında 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 125 inci maddesinin uygulanacağının hükme bağlandığı, bu doğrultuda Genel

Sekreterlik makamı tarafından başvuran hakkında soruşturma başlatıldığı ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde yürütülen soruşturma sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 125/C maddesinin (a) ve (e) bentleri uyarınca aylıktan kesme cezası verildiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, söz konusu disiplin soruşturma sürecinde yürütülen iş ve işlemlerin, zamanaşımı süreleri, usulüne uygun savunma alınması, itiraz süreci, ceza vermeye yetkili makam gibi usulü işlemler açısından ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu değerlendirilmektedir.

12. Başvuranın, hakkında verilen disiplin cezasına itirazı kapsamında, yukarıda yer verilen isnatlarda yer alan hareketlerin sübuta erip ermediği ve söz konusu isnatlar için öngörülen disiplin cezasının başvurana uygulanmasına olanak bulunup bulunmadığı hususlarının ayrı ayrı incelenmesi gerekmektedir.

13. Bu çerçevede, İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden, başvuranın 14/12/2017 ve 24/01/2020 tarihli yazılar ile farklı gerekçeler sebebiyle 2 (iki) defa ikazda bulunulduğu; daha öncesinde 18/07/2018 tarihli yazı ile yapılan disiplin soruşturması neticesinde 657 sayılı Devlet

Memurları Kanununun 125/A maddesinin (a) ve (f) bentleri gereğince “Uyarma” cezası ile tecziye edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Benzer şekilde, 28/11/2019 tarihli yazı ile de başvuranın amirinin izni olmadan 2 (iki) gün görev mahalline gelmediğinin tespit edilmesi nedeniyle savunmasının istendiği görülmüştür.

14. Başvuruya konu edilen disiplin cezasına ilişkin olarak ise; “verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapma konusunda isteksiz olduğu, özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç geldiği, erken ayrıldığı, görev mahallini terk ettiği, görevine ve çalışma arkadaşlarına karşı kayıtsız kaldığı, görev sırasında amirine karşı söz ve eylemleri ile saygısız davrandığı, denetim ve kontrollük ile görevlendirildiği proje için ilgisiz davrandığı ve gerekli hazırlıkları yapmadığı, görevinin gerektirdiği sorumlulukları üstlenmekte özensiz ve yetersiz kaldığı” iddialarıyla yapılan disiplin soruşturması kapsamında alınan ifadelerden ve soruşturmaya konu hususlara ilişkin tutanaklardan, soruşturma dosyası kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden başvuran hakkında iddia edilen bu eylemlerin sübuta erdiği anlaşılmaktadır.

15. İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden, başvuranın daha önce bu ve benzeri konulardan ikaz edilmesi, ayrıca yine daha öncesinde başka bir disiplin soruşturması sonucu disiplin cezası almış olması sebebiyle, 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen “Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir” hükmünün, başvuran hakkında uygulanma imkanı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

16. Başvuran tarafından mobbing iddiasına da yer verilmiştir. Mobbing, “İşyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından diğer kişi ya da kişilere yönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde devam eden, yıldırma, pasifize etme veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlıklarına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar bütünü” olarak tanımlanmış, mobbingin unsurları olarak; işyerinde gerçekleşmesi, sistemli bir şekilde yapılması, süreklilik kazanmış bir sıklıkla tekrarlanması, kasıtlı yapılması, yıldırma, pasifize etme ve işten uzaklaştırma amacında olması, mağdurun kişiliğinde, mesleki durumunda veya sağlığında zarar ortaya çıkması hususları sayılmıştır. [Bkz, İşyerlerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Bilgilendirme Rehberi, Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu, Çalışma ve Sosyal

Güvenlik Bakanlığı (Mayıs 2014)] 17. Yargıtay 22 nci Hukuk Dairesinin 16/09/2014 tarihli ve E:2014/18743, K:2014/24185 sayılı kararında; “Mobbingin meydana gelebilmesi için bir işçinin hedef alınarak, uzun bir süre ve belli aralıklarla sistematik biçimde tekrarlanan, mağdurun karşı koymasına rağmen yapılan aşağılayıcı, küçük düşürücü ve psikolojik olarak acı veren, işteki performansı engelleyen veyahut olumsuz bir çalışma ortamına sebep olan tehdit, şiddet, aşağılama, hakaret, ayrımcılık, ağır eleştiri, taciz ve çalışma şartlarını ağırlaştırma gibi eylem, tutum ve davranışların uygulanması gerekir. … Mobbingde, hedef alınan kişinin şerefine, kişiliğine, karakterine, inancına, değerlerine, yeteneklerine, tecrübelerine, birikimlerine, düşüncelerine, etnik kökenine, yaşam biçimine, kültür ve benzeri yönlerine topluca bir saldırı söz konusudur.

Bu saldırı, dedikodu ve söylenti çıkarma, iftira atma, toplum önünde küçük düşürme, hafife alma, karalama, kötüleme ve yok sayma gibi kişiyi zihinsel, ruhsal, fiziksel ve bedensel olarak etkileyebilecek eylemlerle yapılmaktadır. Süreklilik göstermeyen, belli aralıklarla sık sık tekrarlanmayan, ara sıra münferit olarak meydana gelmiş birkaç haksız, kaba, nezaketsiz veya etik dışı davranış mobbing olarak nitelendirilemez.” değerlendirmesine yer verilmiştir.

18. Sonuç olarak, yukarıda yer verilen hususlar kapsamında başvuran hakkında soruşturma başlatıldığı, söz konusu soruşturma neticesinde tarafların ve tanıkların ifadelerine başvurulduğu, bahse konu iddialarla ilgili yapılan soruşturma sonucu sübuta eren eylemleri sebebiyle aylıktan kesme cezasının uygulandığı, bu kapsamda başvuran hakkında yapılan soruşturma ve verilen disiplin cezası ile bu işlemlere konu olaylarda başvuranın mobbinge maruz kaldığı yönünde somut bir emarenin tespit edilemediği, dolayısıyla mobbing iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.

19. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuran hakkındaki verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek iddialarının soruşturma raporu kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler kapsamında sübuta erdiği ve bahse konu fiil karşılığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/C maddesinin (a) ve (e) bentleri uyarınca aylıktan kesme cezası verildiği anlaşılmış olup; İdarenin anılan işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Bursa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Bursa Teknik Üniversitesi Rektörlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi