TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 18203-18203 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/6658 2018/ 6658
KARAR TARİHİ : 02/11/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasının kaldırılması talebi .
BAŞVURU TARİHİ : 18/05/2018 18.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığını, görevden uzaklaştırıldığını bu süreçte tarafına verilen Aylıktan Kesme cezasının hukuka aykırı olarak verildiğini belirterek disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun konuyla ilgili bilgi belge isteme yazısına istinaden 19.07.2018 tarihinde Ankara
Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; 2.1. Başvuranın 8.7.2018 tarihinde 701 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığı, 2.2. Başvuranın FETÖ/PDY soruşturması kapsamında 26.4.2017 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı,
18.7.2016 tarihinde çıkarılan İçişleri Bakanlığının 2016/ 17 sayılı genelgesi ile söz konusu terör
örgütü kapsamında haklarında soruşturma yapılanların adlarına kayıtlı silah ve fişeklerini teslim etmesinin istenildiği, 2.3. Başvuranın görev silahını teslim ettiği, seri numaralı 7,65 mm çaplı tabancasını bulamadığı, taşınma esnasında boş poşet veya kutular içinde atılmış olabileceğini, silahın kayıp
1 / 6olduğunu 4.7.2017 tarihinde beyan ettiği, 27.7.2017 tarihine Mamak İlçe Emniyet Müdürlüğüne,
tabancanın kayıp olduğu ve Cumhuriyet Savcısı talimatınca arama çalışmalarının başlatıldığı bilgisinin verildiği,
2.4.14.8.2017 tarihinde, Kayaş Polis Merkezi Amirliğince düzenlenen Kayıp Eşya tutanağı ile ilgili
tahkikat evrakının Ankara İl Emniyet Müdürlüğüne gönderildiği, 2.5. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün 8.9.2017 tarihli Müdürlük makamının oluru ile konuyla ilgili soruşturma yapmak üzere Komiser Yardımcısı ’ın görevlendirildiği, 2.6. Adı geçen tarafından yapılan soruşturma sonucunda 2017/ 2180 tarih ve 10.2017 tarihli
Soruşturma Raporu düzenlendiği, raporun sonuç bölümünde Genel Kolluk Disiplin Hükümleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 8/ 3-a- 2 maddesi gereğince Aylıktan Kesme cezası verilmesi kanaatine varıldığı, 2.7. İl Polis Disiplin Kurulu tarafından 18.12.2017 tarihinde savunma istenildiği, başvuranın süresinde savunma verdiği, 2.8. İl Polis Disiplin Kurulu Başkanlığı tarafından 23.3.2018 tarihinde karar verildiği, 3 günlük aylıktan kesme cezası kararı verildiği, kararın başvurana tebliğ edildiği, anlaşılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” hükmü, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında
“Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde ;
“ Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler …”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı; Emniyet
Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlemektir .” 5.2. Disiplin cezaları başlıklı 7 inci maddesinde; “( 1) Personele verilecek disiplin cezaları
şunlardır :
a) Uyarma cezası : Personele görevinin icrasında veya hal ve hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir .
2 / 6b) Kınama cezası : Personele görevinin icrasında veya hal ve hareketlerinde kusurlu olduğunun yazı
ile bildirilmesidir .
c) Aylıktan kesme cezası : Disiplin cezası verilen personelin, fiilin ağırlık derecesine göre zam ve tazminatlar hariç brüt aylığından onbeş günlüğe kadar kesinti yapılmasıdır . Ceza, aylığı tahakkuk ettiren birimce personelin aylığından kesilmek suretiyle yerine getirilir . Aylıktan kesme tam Türk
Lirası üzerinden yapılır ve kuruşlar dikkate alınmaz .
ç) Kısa süreli durdurma : Personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin dört, altı veya on ay süre ile durdurulmasıdır .
d) Uzun süreli durdurma : Personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin oniki, onaltı, yirmi veya yirmi dört ay süre ile durdurulmasıdır .
e) Meslekten çıkarma : Personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır .
f) Devlet memurluğundan çıkarma : Personelin bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılmasıdır .
( 2) Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir .
( 3) Birinci fıkranın (c), (ç) ve (d) bentlerinin uygulanmasında, cezanın üst ve alt kademeleri ağır ya da hafif ceza sayılmaz .
( 4) Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlerin kendi kanunlarında düzenlenen meslekten ayırmayla ilgili hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez .
( 5) Devlet memurluğundan çıkarma ya da meslekten çıkarma cezalarından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olanlar, uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından başlayarak beş yıl, diğer cezaların uygulanmasından başlayarak on yıl geçtikten sonra, atamaya yetkili amire başvurarak verilmiş olan disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir . İlgilinin bu süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse söz konusu ceza özlük dosyasından silinir .
5.3. Disiplin cezası verilecek fiiller başlıklı 8 inci maddesinde ;“ 3) Aylıktan kesme cezasını
gerektiren fiiller şunlardır :
а) Üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller; 1) Mevzuat veya talimata aykırı olarak eksik kuşam ve teçhizatla göreve çıkmak .
2) Amir ve üstlerinin, görev ve mesleki konulara veya tutum ve davranışlarına ilişkin uyarılarına
uymamak ya da bu uyarılara kayıtsız kalmak, amir ve üstleri tarafından sorulan soruları gereken süre içinde yanıtlamamak …” 5.4. “Emniyet teşkilatı disiplin kurulları” başlıklı 16ncı maddesinde ; “ ( 1) Emniyet teşkilatında, disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere, illerde, eğitim ve öğretim birer polis disiplin kurulu, merkezde ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez kurumlarında
Disiplin Kurulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu oluşturulur .
5.5. “Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri ” başlıklı 17 nci maddesinde ; ( 1)
Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir .
a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki;
1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün
disiplin cezalarını,
2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer
disiplin cezalarını, verebilir .
5.6. “Zamanaşımı ” başlıklı 29 uncu maddesinde; “( 1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamede sayılan
3 / 6fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten
itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde, b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
( 2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
( 3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar .
( 4) Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir bir şekil noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren ceza verme yetki ve sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar .” 5.7. “Cezalara itiraz ve cezanın kesinleşmesi ” başlıklı 30 uncu maddesinde; “( 1) Disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, cezanın tebliğ edilmesinden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. 1 no.lu paragrafta da ayrıntılı açıklandığı üzere başvuran, tarafına verilen Aylıktan Kesme cezasının kaldırılmasını talep etmektedir .
8. Başvuranın Mamak İlçe Emniyet Müdürlüğüne bağlı Kayaş Polis Merkezi Amirliğinde polis memuru olarak görev yaparken FETÖ/PDY soruşturması kapsamında 26.4.2017 tarihinde görevden uzaklaştırılması nedeniyle adına kayıtlı silah ve fişeklerini teslim etmesinin istenildiği anlaşılmıştır .
Ancak başvuran 7,65 mm çaplı tabancasını bulamadığını 4.7.2017 tarihinde beyan etmiştir .
9. Mamak İlçe Emniyet Müdürlüğünün konuyla ilgili gerekli işlemleri başlatarak durumu 14.8.2017 tarihinde Ankara İl Emniyet Müdürlüğüne bildirdiği, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün ise 8.9.2017 tarihli olurla konuyla ilgili soruşturma yapmak üzere Komiser Yardımcısı ın görevlendirdiği tespit edilmiştir . Amir durumu öğrendikten itibaren yasal süresi içinde soruşturma işlemlerine başlamıştır .
10. Soruşturmacı tarafından düzenlenen 27.10.2017 tarih ve sayılı Soruşturma Raporunda başvuranın kusurlu olduğu kanaatine varılarak Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin ( 8/ 3-a- 2) maddesi gereğince “Üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını davranışlarına ilişkin gerektiren fiiller; Amir ve üstlerinin, görev ve mesleki konulara veya tutum ve uyanlarına uymamak ya da bu uyanlara kayıtsız kalmak, amir ve üstleri tarafından sorulan soruları gereken süre içinde yanıtlamamak” suçundan AYLIKTAN KESME CEZASI verilmesi kanaatine varılmıştır . 18.12.2017 tarihinde Ankara İl Polis Disiplin Kurulunca başvuranın savunmasının istenildiği, 25.12.2017 tarihinde savunma istem yazısının başvurana tebliğ edildiği ve başvuranın
4 / 628.12.2017 tarihinde savunmasını verdiği anlaşılmıştır .
11. İl Polis Disiplin Kurulu 23.3.2018 tarihli kararı ile başvuranın Genel Kolluk Disiplin Hükümleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ( 8/ 3-a- 2) maddesi gereğince 3 günlük AYLIKTAN
KESME CEZASI ile tecziye edilmesine karar verdiği, daha önceden tecziyesi bulunması nedeniyle bir hafif cezanın verilmediği anlaşılmıştır .
12. Disiplin cezaları, kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla; kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin emrettiği ödevleri yerine getirmeyen, uyulmasını zorunlu kıldığı hususlara uymayan ve yasakladığı işleri yapan devlet memurlarına durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilen cezalardır ve belli usul ve esaslara tabidir . Genel Kolluk Disiplin Hükümleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususlar düzenlenmektir .
Kararnamede disiplin cezalarının hangi usul ve esaslara tabi olduğu tek tek sayılmıştır . Söz konusu usul ve esaslar açısından yapılan incelemede başvurana verilen disiplin cezasının hukuka ve hakkaniyete uygun olarak verildiği değerlendirilmektedir .
13. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu başvuranın aylıktan kesme cezasının kaldırılması talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve ANKARA VALİLİĞİ İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine;
5 / 6Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi