|
ÖZET: Başvuran, Artvin Valiliği’ne karşı disiplin cezasının kaldırılması talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. Başvurusunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 8. maddesi gereği, resmi sıfatının gerektirdiği itibarı korumak amacıyla şube ihtiyaçlarını üst makama iletmek için yazılı başvuruda bulunduğunu ifade etmiştir. İlk talebinin işleme alınmaması üzerine ikinci bir yazı yazmak zorunda kaldığını belirten başvuran, bu durumun disiplin cezasına neden olduğunu savunmaktadır. Ayrıca, disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunu ve yürütülen soruşturmanın usul açısından eksik olduğunu iddia etmektedir.
İdare, başvuran hakkında uygulanan disiplin cezasının hukuka uygun olduğunu savunurken, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek, disiplin cezasının geri alınması ve ilgili kararın yeniden incelenmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulunmuştur. Kurum, başvuranın hak kaybına uğramaması için gerekli adımların atılmasını talep etmektedir. Bu bağlamda, Artvin Valiliği’nin disiplin cezası uygulamasının hukuka uygunluğunun yeniden gözden geçirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/7881-S.24.12386
BAŞVURU NO : 2024/3764
KARAR TARİHİ : 31.07.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ARTVİN VALİLİĞİ
Disiplin cezasının kaldırılması talebi hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 13.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 8 inci maddesinde yer alan “Devlet memurları,
resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar.” hükmünün bilinciyle şubede rutin görevini yürütürken şube ihtiyaçlarını üst makama bildiren ilk talebinin işleme alınması için evrak kayıta bıraktığını, talep yazısının işleme alınmadığı bilgisinin kendisine uluşması nedeniyle ikinci yazı yazmak zorunda kaldığını,
1.1) Başvuruya konu ceza tecziyesine bahane kabul edilen 18.07.2023 tarih ve sayılı yazıda (ikinci
yazı): kendisine aktarılan bilgiyi yani evrakının (yazıcı talep dilekçesinin (ilk talebinin) işleme alınmadığı bilgisini bağlı olduğu üst makama bildirmek ve evrak kayıt biriminin dilekçeyi/evrakı kayıta almaması durumunun sonlandırılması için gereğini bağlı olduğu üst makamdan talep ettiğini, bahse konu yazısını da üst makama takdim ibaresi olan “arz ederim” ile tamamladığını,
1.2) 18.07.2023 tarih ve sayılı yazının “Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve
davranış” olmadığını, aksine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Müracaat, şikâyet ve dava açma” başlıklı 21 inci maddesinin memura tanıdığı kanuni müracaat hakkının kullanılması olduğunu, Türk Ceza Kanunu’nun 121 inci maddesinde belirtilen “Kişinin belli bir hakkı kullanmak için yetkili kamu makamlarına verdiği dilekçenin hukuki bir neden olmaksızın kabul edilmemesi” suçunu bildirme (önleme-sonlandırma) amacı çerçevesinde talep ve bildirim yazısı olduğunu,
1.3) Bahse konu ceza tecziyesine bahane kabul edilen durum/fiil (ikinci yazım) için daha önce de
disiplin soruşturması yürütüldüğünü soruşturma neticesinde amirlik Makamına karşı isnat ve
suçlamalarda bulunmak ve amirine karşı düzeltici faaliyette bulunulması tavsiyesinde bulunmak fiilini işlediği isnadıyla Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilmesinin istendiği ancak ceza tecziyesi isteminin İl Disiplin Kurulunca ret edildiğini,
1.4) Hakkında yürütülen disiplin cezası aşamasında, “Tecziyesi istenilen cezanın karşılığı olan fiilin
gerçekleştiğinin şüpheye mahal vermeyecek şekilde açık ve ispatlanmış olması gerekirken mevcutta gerçekleşmemiş durumun ispatlanamayacağını, isnat edilen fiilin gerçekleşmediğini, soruşturma sebebi kabul edilen durumun (18.07.2023 tarih ve sayılı dilekçesi) isnat edilen fiili karşılamadığını, yazının herhangi bir kusurlu durum kapsamına da girmediğini, gerçekleşmemiş fiil isnadı ile soruşturma başlatıldığını ve yürütülmekte olduğunu, kanunda suç olarak sayılmayan ve kanuni şartları oluşturmayan bir durum için ceza tecziye edilemeyeceğini” gerek ifadesinde gerekse savunmasında belirtmesine rağmen bu durumun dikkate alınmadığını,
1.5) Soruşturma kapsamında teklif edilen kademe ilerlemesi ceza teklifinin İl Disiplin Kurulu
tarafından reddedilmesinden sonra soruşturma yapmadan hakkında disiplin cezası uygulandığını,
1.6) Esasen birbiri arasında kopukluk olmayan aynı zaman diliminde gerçekleşmiş birbirini
izleyen, hatta birinin sonucu diğerinin sebebi-başlangıcı olan durumların bir bütün olarak ele alınıp incelenmesi gerekirken yürütülen soruşturmada hadisenin esas parçası olan durumun muhakkik tarafından yok sayıldığını, ikinci yazı yazılıp kayda girinceye kadar müştekinin (Müdür
Yardımcısının) dilekçesini odasında tutup bekletmiş olmasının konuyu tümden ele alıp incelemesi/soruşturması gereken muhakkik tarafından yok sayılıp incelenmediğini, bu durumun yürütülen süreci ve soruşturmanın sonunda hazırlanan soruşturma raporu ve rapor esas alınarak önerilen ceza tecziyesini ve öneri doğrultusunda verilen kararı hukuki dayanaktan/hakikatten yoksun bıraktığını,
1.7) Soruşturmada, taraflar dışında kalan soruşturmadan bağımsız şahısların verdiği beyanların esas
alınması gerekirken sürecin var olan iki tanığının ifadelerinin değil şikâyetçinin kendisinin tanık kabul edilip beyanlarının esas alınarak kendisine disiplin cezası verildiğini,
1.8) Soruşturma neticesinde muhakkik tarafından tanzim edilen soruşturma raporu dikkatle
incelendiğinde; tanıkların her ikisinin ifadeleriyle sabit olduğu üzere; müdür yardımcısı tarafından şikâyet edilen ifadenin kendisine ait olmadığı, kendisinin yazısında kendisine iletilen bilgiye yer verdiği alıntı yaptığının çok açık olduğu buna rağmen ilk bakışta fark edilebilecek husus olmasına rağmen kasıtla şikâyet üzerine soruşturma başlatılmış olduğunu ve soruşturma çerçevesinde şikâyette iddia/isnat edilen ile fiili durumun tam aksi olduğunu yani yazının herhangi bir isnat içermediği, üstelik bilginin (alıntılamanın) doğru olduğu, müdür yardımcısı (müşteki) tarafından dilekçenin bekletilerek/tutularak kayda girmesinin engellendiğinin görüleceğini,
1.9) Soruşturma raporunda; müdür Yardımcısı (müşteki) tarafından dilekçesinin bekletilerek/tutularak
kayda girmesinin engellendiği hususunun muhakkik tarafından fark edildiği ve bu kabul ile tanıklara sorular yönelttiği ancak daha sonra muhakkikin bu hususu göz ardı ettiği yani evrakın kayda girilmemesinin nedenini sonuca bağlamadan bırakıldığını,
1.10) Dönemin Müdür vekilinin oluru ile başlatılan soruşturma neticesinde soruşturulan durumun
sözde karşılığı olarak istenilen cezanın İl Disiplin Kurulunca reddedilmesi sonrasında aynı durum için başka bir ceza tecziyesinin (başvuruma konu uyarma disiplin cezası tecziyesi) İdarenin
Kanuniliği ilkesine aykırılık teşkil ettiğini,
1.11) Bahse konu durum/fiil için aynı soruşturma kapsamında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
125. Maddesinde sayılan fiillerden hangisi kapsamına girdiği bent ve alt bent belirtilmeden birden çok kez istenen savunma taleplerinin her birisinde disiplin suçu isnadının değiştirildiği ve esasen kusur/suç olmayan mevcut duruma kanunda olmayan disiplin suçu isnadı ile ceza tecziyesinin istendiği ancak Kurul tarafından reddedilen ve sürecin devamında başvurusuna konu olan uyarma cezası tecziyesi uygulamasının aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 7.Ek Protokolünde bahsi geçen “Non bis in idem” (aynı fiilden dolayı iki kez yargılama olmaz) ilkesine de aykırılık teşkil ettiğini belirterek,
1.12) Hakkında uygulanan disiplin cezasına esas yürütülen sürecin incelenmesi, hukuka uygunluğunun
irdelenmesi, hukukun temel ilkelerine aykırılıkların ortaya çıkarılması, bu münasebetle uğradığı haksızlığın giderilmesi ile kasıtlı olarak hak kaybına sebep olanlar hakkında gereğinin yapılmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Bilgi-belge isteme yazımıza istinaden gönderilen Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
İl Müdürlüğü cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerde özetle; başvuran hakkında uygulanan disiplin cezasının hukuka uygun olduğu açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun
5.1) “Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10 uncu maddesinin
ikinci fıkrasında;
“Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.”
5.2) “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde;
“Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller
şunlardır:
/
B Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
… e)Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak,
… Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir”
5.3) Disiplin amiri ve disiplin cezaları başlıklı 124 üncü maddesinde;
“Disiplin amirleri; kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerinde tayin ve tespit edilecek amirlerdir. Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve yönetmeliklerin
Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.”,
5.4) Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar başlıklı 126 ncı maddesinde;
“Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir..”,
Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.
Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır.”
5.5) “Savunma hakkı” başlıklı 130 uncu maddesinde;
“Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.”
6) 30/04/2021 tarihli ve 31470 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurları
Disiplin Yönetmeliğin;
6.1) “İl disiplin kurulu” başlıklı 10 uncu maddesinde;
“İl disiplin kurulu; valinin görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, vali tarafından görevlendirilen il hukuk işleri müdürü veya il idare kurulu müdürü ile üç il idare şube başkanı ve varsa memurun üyesi olduğu sendikanın temsilcisinden oluşur.”
6.2) “Disiplin kurullarının görev ve yetkileri” başlıklı 14 ünü maddesinde;
“(1)Disiplin kurulları;
a)Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası teklifini değerlendirmeye,
b)Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı yapılan itirazları değerlendirmeye,
…(2) Disiplin kurullarının ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder.”
6.3) “Karar süreleri” başlıklı 31 inci maddesinde;
“…(4) Disiplin cezası tekliflerinin disiplin kurulları veya yüksek disiplin kurullarınca reddedilmesi hâlinde, ceza vermeye yetkili amirlerce, ret kararlarının alındığı tarihi izleyen on beş gün içinde 657 sayılı Kanun ile bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara uyulmak kaydıyla başka bir disiplin cezası verilebilir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirildiğinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntısına yer verilen başvurusunda özetle; hakkında uygulanan disiplin
cezasına esas yürütülen sürecin incelenmesi, hukuka uygunluğunun irdelenmesi, hukukun temel ilkelerine aykırılıkların ortaya çıkarılması, bu münasebetle uğradığı haksızlığın giderilmesi ile kasıtlı olarak hak kaybına sebep olanlar hakkında gereğinin yapılmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.
9) Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce gönderilen belgeler incelenmiş,
aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
10) Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde olarak
görev yapan . müdürlük makamına yazmış olduğu 24.07.2023 tarihli dilekçesinde; “
’nun, müdür yardımcılığı makamına belgenet üzerinden yazmış olduğu 18/07/2023 tarihli ve sayılı yazıda; gerçekle bağdaşmayan isnatta bulunarak amirine karşı gerçekte olmayan bir durum hakkında düzeltici faaliyet yürütülmesi tavsiyesinde bulunduğunu belirterek adı geçen hakkında
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesi uyarınca işlem yapılmasının” talep edildiği
bunun üzerine Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 01.08.2023 tarih ve
sayılı Olur’u ile “Amirine karşı gerçekle bağdaşmayan şekilde isnatta bulunduğu” gerekçesiyle başvuran hakkında 657 sayılı DMK disiplin hükümleri uyarınca disiplin soruşturması başlatıldığı,
11) Yaptırılan disiplin soruşturması sonucunda; muhakkik tarafından düzenlen ……. 22/08/2019
tarihli Disiplin Soruşturması Raporunda; Başvuranın elden vermiş olduğu,17.08.2023 tarih ve evrak kayıt nolu dilekçesinin içeriğinde bulunan “ … Odada halen yazıcı bulunmamaktadır. Şifahi olarak defaten bu durum yani ihtiyaçlar dile getirilmişse de eksikliklerimiz tam olarak halen karşılanmamıştır.
“…Birim gereksinimlerimizin ivedilikle karşılanması hususunda” gibi ifadeler ile emrivaki bir durum ve emredici bir durum takındığı, ayrıca belge net üzerinden yazmış olduğu 18.07.2023 tarih ve sayılı yazının içeriğinde bulunan “… Eksikliklerimizi yazılı talep etmek istediğimizde Müdürlük evrak kayıtlara sokulmadığı, yırtılıp imha edildiği” ifadesi ile amirlik makamını suçlayarak amirine karşı yanlış bir isnatta (iftira) da bulunduğu, yine aynı yazısının devamında teşdiden “ … Başta yazıcı olmak üzere birim gereksinimlerimizin ivedilikle karşılanması ve taleplerimize (talep dilekçemize) karşı ortaya konulan bu tutumun devam ettirilmemesi…” gibi ifadeler ile bilinçli bir şekilde amirine karşı (emredici, küçük düşürücü, aşağılayıcı ve amirlik makamını suçlayarak, amirlik makamını zan altına bırakabilecek ifadelerle) soruşturmaya konu fiilleri işlediği” belirtilerek, başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 125 inci maddesinin D-bendinin (d ve l) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesi cezası ile tecziye edilmesi gerektiği önerisinde bulunulduğu,
12) Muhakkik tarafından getirilen öneri doğrultusunda, Artvin Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğünün
05.10.2023 tarih ve sayılı yazısıyla, 657 sayılı DMK’nın 125 inci maddesinin D bendinin (d ve l) alt
bendini ihlal ettiği iddiasıyla başvurandan savunma istendiği,
13) Artvin Valiliği İl Disiplin Kurulunun 20.10.2023 tarih ve Esas No: / sayılı kararıyla da
“657 sayılı DMK ya uygun olduğu ancak getirilen teklifin sübuta eren eylemle örtüşmediğinden, DMK nın 125/D ve l maddesinde önerilen “Kademe İlerlemesinin Durdurulması” ceza teklifinin reddedilmesine, dosyanın yeniden değerlendirilmek üzere yapılmak üzere Artvin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği”, bunun üzerine Artvin Valiliği İl İdare Kurulu
Müdürlüğünün 02.11.2023 tarih ve sayılı yazısı ile 657 sayılı DMK’nın 125 inci maddesi uyarınca gereğinin yapılması için disiplin soruşturma dosyasının Artvin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüğüne gönderildiği,
14) Bunun üzerine Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 17.11.2023 tarih
ve sayılı yazısı ile de 657 sayılı DMK’nın 125 A/e bendi uyarınca başvuranın uyarma cezası ile tecziye edildiği, başvuranın bu cezaya 24.11.2023 tarihli dilekçesi ile itiraz ettiği, Artvin Valiliği İl Disiplin
Kurulunun 20.12.2023 tarih ve; Esas / sayılı kararıyla itirazının reddedilerek cezanın kesinleştiği görülmüştür.
15) Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin
mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle sübjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptir. Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatla belirlenmiş, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmuştur.
/
16) Bilindiği üzere disiplin cezası verme yetkisi, hiyerarşi yetkisine sahip olan amirin -kanunda aksi
öngörülmediği sürece- devredilemeyen yetkilerden birisi olup, Devlet Memurları Kanunu’nun 126 ncı maddesinde disiplin cezası vermeye yetkili amirler ile kurullar belirtilmiştir. Mezkur bu madde de, uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amirler; il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde valiler tarafından, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının ise amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verileceği, disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi olmadığı cezayı kabul veya reddedebileceği, ret halinde atamaya yetkili amirlerin 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbest olduğu hüküm altına alınmış, benzer düzenlemeye Devlet Memurları Disiplin
Yönetmeliğinde de yer verilmiştir.
17) Bu kapsamda somut olay açısından başvuru dosyasında yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde
yürütülen disiplin soruşturmasının usul açısından yapılan incelemesi neticesinde; yaptırılan disiplin soruşturması sonucunda; muhakkik tarafından düzenlen 12/09/2023 tarihli disiplin soruşturması raporunda; başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin D-bendinin (d ve l) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesi cezası ile tecziye edilmesi teklifinin getirilmesi nedeniyle disiplin soruşturma dosyasının Artvin Valiliği İl Disiplin Kurulunda görüşülmesi sonucunda, Kurulun 20.10.2023 tarih ve Esas
No: / sayılı kararıyla “Kademe İlerlemesinin Durdurulması” ceza teklifinin reddedilmesine karar verilerek, dosyanın yeniden değerlendirilmek üzere yapılmak üzere Artvin Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğüne gönderildiği bunun üzerine disiplin amiri yetkisiyle Artvin Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü tarafından başvurana uyarma cezası uygulandığı görülmüştür.
18) 657 sayılı Kanunun 126 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasında disiplin kurulunca cezanın ret edilmesi
halinde atamaya yetkili amirlerin 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbest olduğu açıkça hüküm altına alınmasına rağmen yapılan incelemede disiplin soruşturma dosya ve raporunun karar vermeye yetkili atamaya yetkili amire gönderilmediği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından alınan bilgiye göre şube müdürü atama yetkisinin Bakan Yardımcılığı makamında olduğu) bu haliyle Artvin Çevre
Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü tarafından başvuran hakkında uygulanan disiplin cezasının usul yönünden hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir.
19) Bu çerçevede, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile dosya kapsamı bir bütün olarak
değerlendirildiğinde, başvuran hakkında muhakkik tarafından getirilen kademe ilerlemesi durdurulması disiplin cezasına ilişkin teklifin, İl Disiplin Kurulu tarafından reddedilmesi üzerine, 657 sayılı Kanun’un
126 ncı maddesi ile münhasıran atamaya yetkili amire verilen. başka bir disiplin cezası verme yetkisinin
atamaya yetkili olmayan il müdürü tarafından kullanılması nedeniyle başvuran hakkında tesis edilen disiplin cezası işleminin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu, bu sebeple söz konusu disiplin cezasının geri alınması ile Artvin Valiliği İl Disiplin Kurulunun 20.10.2023 tarih ve Esas No: / sayılı kararının yeniden değerlendirilmesi amacıyla atamaya yetkili amire sunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka uygun
hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir.
28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde: “Kurum inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına davalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk,
ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tulum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar. ” şeklinde yer verilmektedir. Söz konusu Yönetmelik hükmünde yer alan ilkelerin kaynağını teşkil eden Avrupa Birliği Temel Haklar Şartının 41 inci maddesinde de iyi yönetim hakkından bahsedilmekte olup benzer ilkelere Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen “Avrupa Doğru İdari
Davranış Yasasında” da yer verilmiştir.
21) Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; İdareden istenilen bilgi ve belge talep
yazılarımıza yasal süre içerisinde cevap verildiği, şikâyet konusuyla ilgili evrakların gönderildiği, kararlara karşı başvuru yollarının gösterildiği, kararların zamanında bildirildiği, anlaşılmış olup, İdarenin bu yönden iyi yönetim ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre,
Başvuran hakkında uygulanan disiplin cezasının geri alınması ile Artvin Valiliği İl Disiplin Kurulunun
20.10.2023 tarih ve Esas No: / sayılı kararının yeniden değerlendirilmesi amacıyla atamaya
yetkili amire sunulması gerektiği yönünde ARTVİN VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ARTVİN
VALİLİĞİ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın Başvurana ve gereği için Artvin Valiliğine tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi