|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Fatih … Anadolu Lisesi’nde öğretmen olarak görev yaparken aldığı aylıktan kesme disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmiştir. İstanbul 8. İdare Mahkemesi, başvuranın disiplin cezasının iptaline karar vermiş, ancak İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu, başvuranın olumlu çalışma geçmişini dikkate alarak 1/30 oranında aylıktan kesme cezası uygulamıştır. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, başvuranın verilen emirleri kasten yerine getirmediğine dair bir kastın bulunmadığını ve disiplin cezası ile eylemi arasında adil bir dengenin kurulmadığını belirterek, uygulanan cezanın hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir.
Bu bağlamda, başvuranın eyleminin ‘verilen emirleri kasten yapmamak’ fiili kapsamında değerlendirilmesi için gerekli ölçü ve ağırlıkta olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın disiplin cezasının kaldırılması ve eyleminin yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, disiplin cezasının uygulanmasında hukukun ve hakkaniyetin gözetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/3419-S.20.5464
BAŞVURU NO : 2019/21072
KARAR TARİHİ : 02/03/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezası hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 02/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İstanbul Fatih … Anadolu Lisesinde biyoloji öğretmeni olarak görev yapmakta iken 29/07/2019 tarihinde emekli olduğunu, hakkında verilen disiplin cezasının İstanbul 8.
İdare Mahkemesi’nin … sayılı kararı ile iptal edildiğini ve anılan mahkeme kararının İstanbul
Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdare Dava Dairesinin … sayılı kararı ile gerekçesi düzeltilerek onandığını, 01/11/2019 tarihli dilekçe ile hakkında uygulanan cezanın silinmesini talep ettiğini, bu kez mahkemenin iptal ettiği cezanın yerine ‘maaş kesim cezası’ ile tecziye edildiğini, hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle 22/11/2019 tarihli dilekçe ile tebliğ edilen ceza yazısını ve eklerini iade ettiğini belirterek sicilindeki ceza kaydının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 31/12/2019 tarihli … sayılı yazısında; İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Anadolu Lisesi emekli öğretmeni başvuran hakkında maarif müfettişlerince düzenlenen 12.10.2017 tarih ve … sayılı soruşturma raporunda yapılan iş ve işlemlerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği hükümlerine göre yerine getirildiği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Bakanlıkların kurulması ve bakanlar” başlıklı 113 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatı kanunla düzenlenir.” “İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği” başlıklı 123 üncü maddesinin son fıkrasında; “Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ‘Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller’ başlıklı 125.maddesinde; “Devlet memurlarına verilecek disiplin
cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
…
D – Kademe ilerlemesinin durdurulması: Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl durdurulmasıdır. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını
gerektiren fiil ve haller şunlardır:
…
n) Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak, …
Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir”,
6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun ‘Kararların sonuçları’ başlıklı 28 inci maddesinde; “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuruya ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, hakkında verilen aylıktan kesme disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
9. Yukarıda verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ise fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl durdurulması olduğu, verilen görev ve emirleri kasten yapmamanın kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve hallerden olduğu görülmektedir.
10. Konu ile ilgili olarak açılan davada, İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nin … sayılı kararı ile 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesi hükmü uyarınca alt ceza uygulanabilirliği tartışılmaksızın tesis edildiğinden bahisle dava konusu edilen işlemin iptaline karar verildiği, anılan mahkeme kararının uygulanması hususunda tesis edilen İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Disiplin
Kurulunun 18.07.2019 tarih ve … sayılı kararı ile başvuranın çalışmalarının olumlu olması ve herhangi bir disiplin cezasının bulunmaması nedeniyle bir alt ceza olarak 1/30 oranında aylıktan
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
kesme cezası verildiği, mezkûr mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusu neticesinde
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 02.09.2019 tarih ve … sayılı kararında; ”… 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun davacı hakkında uygulanan sevk maddesi de dikkate alındığında; davacının soruşturmaya konu edilen tarihler arasında öğretmenlik mesleğindeki, 25 hizmet yılını doldurmuş olduğu ve tarafına ek ders görevi verilmesi hususunda muvafakatinin bulunmadığı, bu nedenle de ilgili yasal düzenlemelere aykırı şekilde tarafına ek ders görevi verildiğinden bahisle yapmış olduğu itiraz ve şikayet başvuruları sonucunda ders programının talebi doğrultusunda yeniden düzenlendiği gözetildiğinde davacının verilen emir ve görevleri yerine getirmeme kastıyla hareket ettiğinden söz edilemeyeceği açıktır.
Bu durumda davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucu düzenlenen soruşturma raporu ekinde yer alan tutanaklar, ifadeler, nöbet defterleri, hizmet cetvelleri ile dava dosyasında bulunan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; soruşturmaya konu olayın meydana geliş şekli, yoğunluğu ve hizmetin yürütülmesine olan etkisiyle ‘verilen emir ve görevleri kasten yapmamak’ fiili kapsamında değerlendirilmesini gerektirecek ölçü ve ağırlıkta olmadığı ve bu yönüyle davacının eylemi ile hakkında uygulanan disiplin cezası arasında adil bir dengenin kurulmadığı anlaşıldığından ek ders görevlerini yerine getirmediği gerekçesiyle davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/D-n maddesi uyarınca 1 yıl süreyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılması ve 1.derecenin 4.kademesinde bulunması nedeniyle söz konusu cezanın brüt aylığından ¼ oranında kesinti yapılmak suretiyle uygulanması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. …” gerekçesine yer verilerek İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nin
… sayılı kararının gerekçesinde hukuki isabet bulunmadığı belirtilmiştir.
11. Başvuru konusu olayda, her ne kadar İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nin … sayılı kararının uygulanması hususunda İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Disiplin Kurulunun 18.07.2019 tarih ve 581 sayılı kararı ile başvuranın bir alt ceza uygulanmak suretiyle 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile tecziyesine karar verilmiş ise de, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari
Dava Dairesinin 02.09.2019 tarih ve … sayılı kararının gerekçesi dikkate alındığında, başvuranın verilen emir ve görevleri yerine getirmeme kastıyla hareket ettiğinden söz edilemeyeceği, başvuranın soruşturmaya konu eyleminin ‘verilen emir ve görevleri kasten yapmamak’ fiili kapsamında değerlendirilmesini gerektirecek ölçü ve ağırlıkta olmadığı ve başvuranın eylemi ile hakkında uygulanan disiplin cezası arasında adil bir dengenin kurulmadığından bahisle başvuranın ek ders görevlerini yerine getirmediği gerekçesiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediğine hükmedilmiştir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28 inci maddesi uyarınca ve İstanbul Bölge İdare
Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 02.09.2019 tarih ve … sayılı kararı doğrultusunda başvuranın bir alt ceza uygulanmak suretiyle 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile tecziyesine ilişkin İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Disiplin Kurulunun 18.07.2019 tarih ve 581 sayılı kararının ortadan kaldırılması hususunda tavsiyede bulunulması gerektiği değerlendirilmiştir.
13. Öte yandan İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 02.09.2019 tarih ve
… sayılı kararında, başvuranın fiilinin ‘verilen emir ve görevleri kasten yapmamak’ kapsamında değerlendirilmesini gerektirecek ölçü ve ağırlıkta olmadığı ve başvuranın eylemi ile hakkında uygulanan disiplin cezası arasında adil bir dengenin kurulmadığı belirtildiğinden söz konusu mahkeme kararının uygulanmasını teminen başvuranın soruşturmaya konu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
eyleminin disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından yeniden değerlendirilmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuranın soruşturmaya konu eyleminin disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından yeniden değerlendirilmesinin önü açık olmakla beraber 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun
28 inci maddesi ve İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin mezkûr kararı
uyarınca başvuranın bir alt ceza uygulanmak suretiyle 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile tecziyesine ilişkin İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Disiplin Kurulunun 18.07.2019 tarih ve 581 sayılı kararının kaldırılması hususunda İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın başvurana ve İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İstanbul İl Milli Eğitim
Müdürlüğü’nce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.