Disiplin cezasının hukuka uygunluğu ve yer değiştirme puanlarına etkisi değerlendirilirken 657 sayılı Kanun’un uygulanması (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/69291-S.20.75480

BAŞVURU NO : 2020/22404

KARAR TARİHİ : 25/08/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ANTALYA VALİLİĞİ

BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasının iptal edilmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 07/05/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Antalya ili Kemer İlçe Milli Eğitim

Müdürlüğünde olarak görev yaptığını, uyarma cezası ile tecziye edildiğini ve

İl Disiplin Kurulu’na yaptığı itirazın reddedildiğini belirtmektedir. Başvuran, disiplin cezasına bağlı olarak Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan

Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik ekindeki

Performans ve Yeterlilik Formu’na göre değerlendirme puanı kaybettiğini, için 2020 yılı Yer Değiştirme Kılavuzu kapsamında yapılacak işlemlerde mağdur olacağını belirtmektedir. Başvuran, İl Disiplin Kurulu’na yaptığı itirazın değerlendirildiği toplantıya üyesi olduğu sendika temsilcisinin davet edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu açıklamaktadır. Bu kapsamda başvuran, verilen disiplin cezasının kaldırılmasını

Kurumumuzdan talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Milli Eğitim Bakanlığının 12/06/2020 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Başvuranın Antalya ili Muratpaşa ilçesi Mesleki Eğitim Merkezi iken görevde yükselme sınavı ile atandığı aynı il Kemer ilçesi İlçe Milli Eğitim müdürlüğü görevine 02/05/2017 tarihinde başladığı, 2.2. İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlerinin 2020 Yılı Yer Değiştirme Kılavuzu’na göre uyarma cezası ile ilgili herhangi bir eksi puan verilmediği, başvuranın yer değiştirme döneminde mağdur olmayacağı, açıklamalarına yer verilmektedir.

3. Antalya Valiliğinin 10/07/2020 tarihli ve tarihli yazısında; 3.1. Başvurana verilen 31.012020 tarihli ve sayılı ‘Uyarma” cezasına itiraz ettiğine ilişkin

13.02.2020 tarihli dilekçesini görüşmek üzere İl Disiplin Kurulu’nun 25/03/2020 tarihinde

toplandığı, başvuranın üyesi olduğu sendika temsilcisinin sendikayı temsilen toplantıda bulunması, bulunmadığı takdirde yerine vekaleten bir yetkilinin görevlendirilmesi, ayrıca soruşturma dosyasını toplantı tarihinden önce inceleyebileceği hususlarının 17/03/2020 tarihli ve sayılı yazıyla sendikaya belgegeçer yoluyla iletildiği, ayrıca sendika temsilcisinin de telefon yoluyla bilgilendirildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinin “A-Uyarma” fıkrasının birinci bendinin (a) alt bendinde; “A-Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli

olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak,”, “BKınama” fıkrasının birinci bendinin (a) alt bendinde;: “Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak,”, üçüncü fıkrasında; “Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.”, 7. 18/11/2012 tarihli ve 28471 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı

İl ve İlçe Millî Eğitim Müdürlükleri Yönetmeliği’nin “İl ve ilçe yöneticilerinin görevleri ve işbölümü” başlıklı 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında; “İl/ilçe millî eğitim şube müdürü, sorumluluğuna verilen hizmetleri yürütmek millî eğitim müdürlüğü adına toplantılara katılmak, doğrudan millî eğitim müdürüne bağlı birimler/bürolar hariç, birimlerle/bürolarla ilgili yazışmaları ve belgeleri millî eğitim müdürü adına imzalamak, ilçe millî eğitim müdürlüğüne vekâlet etmek ve millî eğitim müdürü tarafından verilen diğer görevleri yürütmekle görevli ve sorumludurlar.”, 8. İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri Şube Müdürlerinin 2020 yılı Yer Değiştirme

Kılavuzu’nun “Esaslar” başlıklı 2 nci maddesinin 2.6 ncı fıkrasında; “Yer değiştirmeye esas puan, Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği ve yer

Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğe ekli Ek-2 Performans ve Yeterlilik değerlendirme formu ve Ek-3 Hizmet bölgeleri Çizelgesi ile Yönetmeliği 28 inci maddesinin birinci fıkrasına göre hesaplanan puanların toplamından oluşacaktır.”, ekli formun disiplin cezaları bölümünde; “a) Her kınama, tevbih veya kusurlu sayılma için (-2), b) Ders ücretlerinin kesilmesi için (-3), c) Her aylıktan kesme veya maaş kesilmesi için (-4), ç) Her kademe ilerlemesinin durdurulması, kıdem veya derece indirilmesi için (-6) puan düşülmektedir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KANLKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan

Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, için yapılacak yer değiştirme işlemlerinde mağdur edilmemesi için hukuka uygun olmadığını da iddia ettiği disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.

11. 657 sayılı Kanun’da memurların ceza uygulanacak fiil ve hallerini tanımlamakta olup verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmaması halinde memurun ‘kınama’ cezasıyla tecziye edileceği hüküm altına alınmıştır. Kanun ayrıca, idarelere geçmiş çalışmaları olumlu olan, ödül veya başarı belgesi almış kişilere bir derece hafif olan cezayı uygulama konusunda idarelere takdir hakkı tanımaktadır.

12. Milli Eğitim Bakanlığı İl ve İlçe Millî Eğitim Müdürlükleri Yönetmeliği’ne göre, şube müdürleri doğrudan millî eğitim müdürüne bağlı birimler/bürolar hariç, birimlerle/bürolarla ilgili yazışmaları ve belgeleri millî eğitim müdürü adına imzalamak, ilçe millî eğitim müdürlüğüne vekâlet etmek ve millî eğitim müdürü tarafından verilen diğer görevleri yürütmekle görevli ve sorumludurlar.

13. Milli Eğitim Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme

Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik ekindeki Performans ve Yeterlilik Değerlendirme

Formu’nun alınan disiplin cezalarına ilişkin bölümünde ise, ilgililerin aldıkları her kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları için belirli oranlarda puan düşüleceği belirtilmektedir.

14. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın tecziye edildiği fiilde konunun, Kemer ilçesindeki bir okulda çalışmakta olan bir öğretmenin 18-22/06/2018 ile 03-14/09/2018 tarihleri arasında herhangi bir mazereti ve sağlık özrü olmadan, aralıksız 12 gün görevine gelmemesi, ancak 15/09/2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bulunduğu aylıksız izin talebinin onaylanması olduğu görülmektedir.

15. Soruşturma evrakının tetkik edilmesinden, herhangi bir mazereti ve sağlık özrü olmaksızın görevine gelemeyen öğretmen hakkında yapılan inceleme ve araştırmada bu öğretmene verilen izinler için 12 gün görevine gelmemesi nedeniyle görevden çekilmiş sayılması gerekirken, gerekli iş ve işlemleri yapmadığı gerekçesiyle başvuran hakkında da disiplin cezasının verilmesinin teklif edildiği görülmüştür. İnceleme ve araştırma kapsamında, konu ile ilgili gerekli inceleme ve araştırmaların yapılması için Valilik Makamından gerekli izinlerin alındığı, disiplin cezasının verilmesi ve savunmanın alınmasına ilişkin ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslara riayet edildiği belirlenmiştir.

16. Başvuranın çalışmakta olduğu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından hakkında soruşturma yürütülen öğretmenin mazeretsiz ve sağlık özrü olmadan görevine gelmediğinin İl

Milli Eğitim Müdürlüğüne iletildiği anlaşılmaktadır. İdari görevleri bulunması itibariyle disiplin mevzuatına ilişkin bilgiyi haiz olması beklenen İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü yetkilileri tarafından İl Milli Eğitim Müdürlüğünün talimatı beklenmeksizin personelin aylıksız izin talebine yönelik işlemlerinin de yürütülmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Her ne kadar başvuran, üst birim tarafından hangi işlemin yapılması gerektiğiyle ilgili herhangi bir geri dönüşte bulunulmadığını belirtmekte ise de, hakkında tecziye işlemi yapılması gerektiği açıkça bilinebilecek bir personelin aylıksız izin talebinde de bulunduğu, üst makama daha önce bu personelle ilgili yapılan bilgilendirmelere herhangi bir geri dönüşte de bulunulmadığı yönünde bir işlem de başlatılmadığı tespit edilmiştir.

Soruşturma evrakının tetkikinden de, başvuran ile birlikte sorumlu olan diğer yetkililer için disiplin işlemlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

17. Başvuran, iş yükünün fazla olması nedeniyle gerekli ihtimamı göstermesinin beklenmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını belirtmekte ise de, bu durumun başvuranın görevlerini tam ve dikkatle yerine getirme sorumluğunu azaltmadığı değerlendirilmiştir.

18. Başvuran aldığı disiplin cezasının 2020 yılı yer değiştirmelerine kendisi açısından olumsuz bir durum yaratacağını belirtmekte ise de, Performans ve Yeterlilik Değerlendirme Formu incelendiğinde, uyarma cezası için puan eksiltme yoluna gidilmediği, dolayısıyla tecziye edildiği ceza nedeniyle başvuranın menfaatinin menfi etkilenmeyeceği görülmektedir.

19. Başvuran yargı içtihatlarına göre hakkında disiplin soruşturması yürütülen devlet memurunun üyesi olduğu sendika temsilcisinin disiplin kurullarında yer almasının asli şekil şartı olduğuna, İl Disiplin Kurulunun ilgili toplantısında sendika temsilcisinin yer almaması dolayısıyla disiplin kurulunca alman kararın ve disiplin cezasının hukuka aykırı olduğuna yer verildiği, bu çerçevede İl Disiplin Kurulu’nda disiplin cezasının görüşüldüğü toplantıya üyesi olduğu sendika temsilcisinin davet edilmemesinin cezasının iptalini gerektirdiğini belirtmektedir. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın itirazını değerlendirecek olan İl Disiplin Kurulu toplantısına sendika üyesinin davetini ve bu üye tarafından soruşturma evrakının Valilik ek hizmet binasındaki İl İdare Kurulu Müdürlüğünde incelenebileceğini içeren Antalya Valiliğinin 17/03/2020 tarihli ve sayılı yazının, toplantının düzenleneceği 25/03/2020 tarihinden önceki 20/03/2020 tarihinde sendikaya belgegeçerle gönderildiği tespit edilmiştir.

20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

22. Başvuranın tecziye edildiği “uyarma” cezası sebebiyle şube müdürlerinin yer değiştirme değerlendirmesinde puanının düşürülmesi iyi yönetim ilkeleriyle bağdaşmayacağından, bu yönde yapılacak bir işlemin, Kurumumuza başvurulması halinde, inceleme ve araştırmaya konu edilebileceği de değerlendirilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Antalya İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvurana ve ANTALYA VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi