TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14187-14187 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/6264 2018/ 6264
KARAR TARİHİ : 13/08/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasının iptal edilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 07/05/2018 7.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, Bursa Devlet
Klasik Türk Müziği Korosu Müdürlüğü’ne bağlı ses sanatçısı olarak çalışmakta olan Müvekkili .
hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde Bakanlık Makamının 20/ 12/ 2017 tarih
– – sayı sayılı onayı ile Devlet Memurları Kanununun 125/A-a maddesi gereğince uyarma cezası verildiğini, disiplin cezası verilmesi işleminde öncelikle soruşturmaya başlama ve karar verme süreleri gibi usul hükümlerine uyulmadığını ayrıca esas yönünden de söz konusu disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunu belirterek bahse konu disiplin cezasının iptal edilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Kültür ve Turizm
1 / 7Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen, 04/ 07/ 2018 tarih ve sayılı
cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın müvekkili hakkında yürütülen disiplin soruşturmasında 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununda öngörülen disiplin soruşturmasına başlama ve karar verme süreleri gibi usul hükümlerine uyulmadığı iddiası ile ilgili olarak; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zamanaşımı” başlıklı
127 nci maddesinde “Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu
fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren ; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar . Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar .” hükmünün yer aldığı,
2.2 Yürütülen disiplin soruşturmasının, Bakanlık Makamının 05/ 05/ 2017 tarih, sayılı Onayları
ile uygun görüldüğü ve Teftiş Kurulu Başkanlığının 05/ 05/ 2017 tarih, sayılı görev talimatları ile de Müfettişliklerinin görevlendirildiği dikkate alındığında, . hakkında yürütülen disiplin soruşturmasında soruşturmaya başlama zamanaşımından söz edilemeyeceği,
2.3 Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Karar Süresi” başlıklı 128 nci
maddesinde “Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar .
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerde soruşturma dosyası, kararını bildirmek üzere yetkili disiplin kuruluna 15 gün içinde tevdi edilir . Disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir .
Memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan soruşturmaya ait dosya, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren azami altı ay içinde bu kurulca, karara bağlanır . ” hükmünün yer aldığı,
2.4 Müfettişliklerince yürütülen disiplin soruşturması sonucunda getirilen tekliflerin 06/ 07/ 2017
tarih, / sayılı Soruşturma Raporunda yer aldığı, Bakanlık Makamının 20/ 12/ 2017 tarih, sayılı
Onayları ile de bahse konu tekliflerin uygun görüldüğü, yukarıda yer alan mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere Bakanlık Makamınca uygun görülen 20/ 12/ 2017 tarih, sayılı Onayın soruşturmanın tamamlandığı gün olarak esas alınması gerektiği, zira Müfettişliklerince tanzim edilen 06/ 07/ 2017 tarih, / sayılı Soruşturma Raporunun Bakanlık Makamına sunulduğu tarih itibariyle soruşturmanın tamamlandığından söz edilemeyeceği, dolayısıyla . hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde verilen kararın mezkûr Kanunun 128 nci maddesine aykırı olmadığı,
2.5 Bursa Devlet Klasik Türk Müziği Korosu Müdürlüğünde görevli birçok Devlet Korosu
Sanatçısının hiçbir izin almadan konser ve turne çalıştırma faaliyetleri olmasına rağmen, başvuranın müvekkiline 15 temmuz darbe girişimi esnasında yaşanan olağanüstü dönemdeki aksaklıkların fırsat bilinerek disiplin cezası verildiği iddiası ile ilgili olarak; Müfettişliklerince yürütülen disiplin soruşturmasının, Bakanlık Makamının 05/ 05/ 2017 tarih, sayılı Onayları ve Teftiş Kurulu
2 / 7Başkanlığının 05/ 05/ 2017 tarih, sayılı görev talimatları uyarınca gerçekleşmiş olduğu, bahse
konu iddiaların ise adı geçenin kendi kişisel düşüncelerinden ibaret olduğu,
2.6 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “İtiraz” başlıklı 135 inci maddesi uyarınca adı geçenin
08/ 02/ 2018 tarihli itiraz dilekçesi ile Disiplin Kuruluna itirazda bulunduğu ve Disiplin Kurulunun 20/ 02/ 2018 tarihli kararı gereğince de yapılan itirazın reddedildiği, bunun dışında mevzuat açısından disiplin cezasının yeniden gözden geçirilmesi yahut uzlaşma yoluyla çözümün sağlanması gibi bir uygulamanın söz konusu olmadığı ve konuyla ilgili olarak idari açıdan tüm yolların tüketildiği,
2.7 Şikayet konusu talebe ilişkin olarak şikayet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı
organlarınca açılmış/sonuçlanmış bir davanın da söz konusu olmadığı bildirilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı ile arasında imzalanmış olan T.C.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI (ORKESTRA-KORO-TOPLULUK) HİZMET
SÖZLEŞMESİ’nin 13 üncü maddesinde; Sözleşmeli personel, kurumlarının sanat anlayışı ve ilkeleriyle çelişmeyen nitelikteki resmi ve özel konser, radyo-televizyon programı, topluluk, koro ve orkestra çalışmalarına Yetkili Kurulun görüşü ve Genel Müdürlüğün belirleyeceği şartlarla ve onayıyla görevlerini aksatmayacak sürelerle katılabilirler . Yine aynı usul ve esaslar çerçevesinde kurumlarda ders görevini ifa edebilirler .
5.1. “Disiplin Hükümleri” başlıklı 20 nci maddesinde; Sözleşmeli personele verilecek disiplin
cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
A – Uyarma : Görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir .
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır : a) 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinin (A)
fıkrasında sayılan fiil ve haller, (…)
5.2. 22 nci maddesinde; “Bu sözleşmede düzenlenen disiplin suç ve cezalarının uygulanması ile ilgili olarak 657 sayılı Kanunun 124- 135 inci maddelerinde yer alan hükümler uygulanır .
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde; Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her
bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
3 / 7A – Uyarma : Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile
bildirilmesidir .
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak, (…)
6.1 “Zamanaşımı ” başlıklı 127 nci maddesinde;
“Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, … başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar . ”
6.2 “Karar süresi” başlıklı 128 inci maddesinde; Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan
kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar .
(…)
Düzenlemeleri bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın müvekkili hakkında tesis edilen disiplin cezası işleminde, Devlet Memurları Kanununun 128 inci maddesinde öngörülen 15 günlük karar verme süresi açısından hukuka aykırı bir yön görülememiş, ancak söz konusu disiplin cezası işleminde Devlet Memurları Kanununun 127 nci maddesinde düzenlenen ve disiplin soruşturmasına başlanması için öngörülen süre şartına uyulmadığı değerlendirilerek bahse konu disiplin cezasının geri alınması yönünde Kültür ve Turizm Bakanlığına tavsiyede bulunulması önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, disiplin cezası verilmesi işleminde öncelikle soruşturmaya başlama ve karar verme süreleri gibi usul hükümlerine uyulmadığını ayrıca esas yönünden de söz konusu disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunu belirterek bahse konu disiplin cezasının iptal edilmesi talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
9. Şikayet başvurusunun çözüme kavuşturulabilmesi amacıyla öncelikle başvuranın, yürütülen disiplin soruşturmasında soruşturmaya başlama ve karar verme süreleri gibi usul hükümlerine uyulmadığı iddiasının incelemesi gerekmiştir .
9.1 Bu bağlamda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 127 nci maddesinde; Uyarma, kınama,
aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin
4 / 7soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı,
128 inci maddesinde ise; Disiplin amirlerinin uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını
soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorunda oldukları hükme bağlanmıştır .
9.2 Soruşturmaya başlama ve ceza verme zamanaşımı süreleri, idare açısından cezalandırma
yetkisini sınırlandıran süreler olup disiplin soruşturmalarında disiplin suçu oluşturan fiil ve hallerin gerçekleştiği ve söz konusu fiil ve halin işlendiğinin öğrenildiği tarihlere dikkat edilmesi gerekmektedir . Danıştay ve idari yargı kararlarında da belirtildiği üzere, disiplin soruşturmasına başlanılması soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlamaktadır . Bu işleme kadar geçen süre ise, idarenin soruşturmaya başlama zamanaşımı için gözetmesi gereken süredir . Soruşturmanın açılıp açılmayacağına veya hangi merci tarafından açılacağına karar verilmesi için yapılan yazışmalar ve ön incelemeler de bu süreye dahildir . (Bakınız . Danıştay 12. Dairesinin 18/ 02/ 2009 tarihli ve
E :2008 / 6979, K:2009 / 854 sayılı; Danıştay 12. Dairesinin 27/ 10/ 2015 tarihli ve E : 2012/ 11481, K:2015 / 5579 sayılı; Danıştay 10. Dairesinin 20/ 03/ 1991 tarihli ve E :1998 / 2495, K:1991 / 1002 sayılı kararları)
9.3 İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde; “ 11/ 01/ 2017 tarihinde düzenlenecek olan
konserin yönetiminde başvuranın müvekkilinin görev almasının planlandığına” ilişkin Bursa Nilüfer
Belediye Başkanlığının 21/ 12/ 2016 tarih ve sayılı yazısı üzerine Genel Müdürlük
Makamından alınan 29/ 12/ 2016 tarih ve sayılı onay ile konunun incelenmesi için muhakkik görevlendirildiği,
9.4 Muhakkik tarafından hazırlanan 15/ 03/ 2017 tarihli raporda; . ’nin görevlendirilmediği halde
11/ 01/ 2017 tarihinde Nilüfer Belediyesi Türk Sanat Müziği Korosunu çalıştırmayı planladığı iddiasının doğru olduğu tespitinde bulunulduğu, ayrıca aynı muhakkik raporu ile . ’ye, Nilüfer
Belediyesi Sanat Kulübü Derneği Türk Sanat Müziği Korosunu çalıştırması karşılığında 2016 yılı içerisinde ödeme yapıldığı ancak Genel Müdürlük Makamının 29/ 12/ 2016 tarih ve sayılı onay emrinin kapsamında olmayan söz konusu hususun incelenmesi gerektiği, bu incelemenin de müfettişlik bilgi ve tekniği gerektirdiği sonuç ve kanaatine varılmak suretiyle Genel Müdürlük
Makamına sunulduğu,
9.5 Akabinde Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün, 27/ 03/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ile;
muhakkik raporunda belirtilen iddiaların, muhakkik onay emrinin kapsamı dışında kaldığı ve incelenmesinin müfettişlik bilgi ve tekniği gerektirdiği belirtilerek Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderildiği,
9.6 Teftiş Kurulu Başkanlığınca da Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünün, 27/ 03/ 2017 tarih ve
sayılı yazısı ve eki muhakkik raporunda belirtilen iddiaların incelenmesi, gerekirse soruşturulması için Bakanlık Makamından 05/ 05/ 2017 tarih ve sayılı onayın alındığı anlaşılmıştır .
9.7 Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yargı kararları birlikte düşünüldüğünde, disiplin
soruşturmasına konu olayın Genel Müdürlük Makamına sunulan 15/ 03/ 2017 tarihli muhakkik raporuyla öğrenildiğinin kabulü gerekmekte olup bu tarihten itibaren 1 aylık soruşturma süresi içerisinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekirken Bakanlık Makamından alınan 05/ 05/ 2017 tarih ve sayılı onay ile söz konusu disiplin soruşturmasına başlanması işleminde süre şartına
5 / 7uyulmadığı değerlendirilmiş ancak Devlet Memurları Kanununun 128. maddesiyle disiplin amiri
veya kurullarına karar vermek için tanınan sürelerin, idarenin iç işleyişi ve düzeni ile ilgili olduğu, bu süre geçirildikten sonra ceza verilmiş olmasında yasaya aykırılık olmadığına ilişkin Danıştay 5 inci Dairesinin 17/ 10/ 1991 tarihli ve E :1991 / 1370, K:1991 / 1358 sayılı Kararı da göz önünde bulundurulduğunda ilgili idarece disiplin soruşturma raporu üzerine tanınan 15 günlük süreden sonra disiplin cezası verilmesi işleminde ise hukuka aykırı bir yön görülememiştir .
10. Başvuranın, verilen disiplin cezasında esasa yönelik hukuka aykırılık iddiaları açısından ise kararımızda bahse konu disiplin cezası işleminde Devlet Memurları Kanununun 127 nci maddesinde düzenlenen ve disiplin soruşturmasına başlanması için öngörülen süre şartına uyulmadığı tespiti yapıldığından dolayı herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır .
11. Tüm bu açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; başvuranın müvekkili hakkında tesis edilen disiplin cezası işleminde, Devlet Memurları Kanununun 128 inci maddesinde öngörülen 15 günlük karar verme süresi açısından hukuka aykırı bir yön görülememiş, ancak söz konusu disiplin cezası işleminde Devlet Memurları Kanununun 127 nci maddesinde düzenlenen ve disiplin soruşturmasına başlanması için öngörülen süre şartına uyulmadığı değerlendirilmiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvuranın müvekkiline ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği anlaşılmış olup idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Bursa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile; Başvuranın müvekkili hakkında yürütülen disiplin soruşturmasında, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 127 nci maddesinde, soruşturmaya başlama için öngörülen 1 aylık süre şartına uyulmadığından söz konusu disiplin cezasının geri alınması hususunda KÜLTÜR VE TURİZM
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün
6 / 7içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın, BAŞVURANA ve KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi