|
ÖZET: Başvuru, Sinop Valiliği İl Disiplin Kurulu tarafından verilen kınama cezasının iptali talebiyle ilgilidir. Başvuran, 75. Yıl Devlet Hastanesi’nde nöroloji uzmanı olarak görev yapmaktadır. Disiplin cezası, başvuranın icap nöbeti gereği çağrılmasına rağmen hastalara müdahale etmemesi nedeniyle verilmiştir. Başvuran, tek hekim olarak görev yaptığını ve bu nedenle icap nöbeti tutma yükümlülüğünün bulunmadığını savunmuştur. Ayrıca, ilgili mevzuat ve Danıştay kararlarına atıfta bulunarak, icap nöbetinin yalnızca birden fazla uzman hekim bulunan durumlarda geçerli olduğunu belirtmiştir.
Sinop İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın acil durumlarda çağrılmasına rağmen icapçı olmadığını bildirdiğini ve bu nedenle kınama cezasının verildiğini açıklamıştır. Ayrıca, başvuranın hastalara müdahale etmemesi durumunun, sağlık hizmetlerinin sağlanması açısından kabul edilemez olduğunu vurgulamıştır. İlgili mevzuat, acil durumlarda uzman hekimlerin çağrılara uyması gerektiğini belirtmektedir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine karar vermiştir. Bu karar, başvuranın icap nöbeti tutma yükümlülüğü olmadığı iddiasının hukuka aykırı olduğu sonucuna dayanmaktadır. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6080-S.24.9544
BAŞVURU NO : 2023/20019
KARAR TARİHİ : 05.06.2024
RET KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİNOP VALİLİĞİ
Disiplin cezasının kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 08.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran adına başvuruda bulunan Hekim Birliği, Sağlık Ve Sosyal Hizmetler
Çalışanları Sendikası; ’ın, 75. Yıl Devlet Hastanesinde Nöroloji branşında tek hekim olarak uzman unvanı ile görevini ifa ettiğini, Sinop Valiliği İl Disiplin Kurulunun 20.09.2023 tarih ve sayılı yazısı ile icap nöbet listesi gereğince çağrıya cevap verme yükümlüğü olduğu iddia edilen
‘ın “teşhis ve tedavinin uzamasına sebebiyet verdiği, eksik ve hatalı davrandığından” bahisle
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. Maddesinin (B) fıkrası gereğince müvekkil KINAMA cezası
ile tecziye edilmiştir.
1.1. 20.12.2019 tarih sayılı T.C Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün
Tek Hekim İcap Nöbetleri hakkında ki yazısında yataklı tedavi işletme yönetmeliği 42/A bölümüne değindiği kısımda, “icap nöbeti esas olarak evde tutulan, ilgili uzman doktora mesai saatleri dışında da kurumun her türlü tıbbi ve idari gerekleri yönünden sorumluluk yükleyen, mesai dışında bulunduğu yeri bildirme ve işin gereği icabı kuruma makul bir süre içinde ulaşabileceği bir mesafede bulunma yükümlülüğü getiren ve gerektiğinde kuruma davet edildiğinde iştirak edilen nöbet türü olup, bir uzman hekime bu kapsamda icap nöbeti yazılabilmesi için uzman adedinin birden fazla olması gerekir” şeklindeki açıklaması mevcut olduğu,
1.2. Danıştay 12. Daire Başkanlığı . ve 11/04/2019 tarih ve sayılı kararında; Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 42. maddesinin (A) bendi
ve dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, görev yaptığı sağlık kurumunda dalında tek uzman hekim olan davacıya icap nöbeti tutturulabilmesine imkan bulunmadığını tespit edilerek görev yaptığı sağlık kurumunda dalında tek uzman hekim olan davacıya davalı idare tarafından icap nöbeti yazılması işlemlerini hukuka aykırı bularak iptal edildiği,
1.3. Bu hususla ilgili olarak yine Danıştay 5. Dairesinin ve Sayılı kararında:
“Görev yaptığı sağlık kurumunda dalında tek uzman hekim olan davacıya, Yataklı Tedavi Kurumları
İşletme yönetmeliğinin anılan hükmü uyarınca, icap nöbeti tutturulabilmesine imkan bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediğinin hüküm altına alındığı,
1.4. ’nın görev yaptığı hastanede nöroloji alanında tek hekim olması hasebiyle icap nöbeti tutamayacağına ilişkin daha öncesinde bir dilekçe vermiş bulunmasıyla birlikte bahsi geçen olaylara ilişkin olarak ’ya, resmi kanallardan bir arama yapılmamış olup kişisel telefonlardan bilgi içeriği doyurucu olmayan mesaj yoluyla bilgilendirme yapılmış ve şebeke problemleri nedeniyle iletişim sağlıklı olamadığı,
ifade edilerek mezkur cezanın kaldırılması talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sinop İl Sağlık Müdürlüğü’nün 05.01.2024 tarihli cevabi yazısında; “Başvuranın 75. Yıl Devlet
Hastanesi’nde Nöroloji uzmanı olarak görev yaptığı, 17.04.2023 tarihinde mezkur hastanenin acil servisine ambulans ile getirilen adlı hasta için çağrıldığında tek hekim olduğu için icap bakmayacağını bildirmesine ilişkin adı geçen uzman hekim hakkında tutulan tutanağa ve yine adı geçen uzman hekimin
20.04.2023 tarihinde İl Dışı Olur’u olmadan anılan hastane pratisyen hekimleri tarafından hayati tehlikesi
mevcut hastalara icapçı olarak çağrılmasına rağmen kendisine ulaşılamadığına dair tutulan tutanağa istinaden, ilgili hekim hakkında yapılan soruşturma neticesinde Kınama Disiplin Cezası ile tecziye edildiği, başvuranın cezaya itirazı “hastalara bakmamasında kusurlu olduğu” gerekçesiyle Valilik İl Disiplin Kurulu tarafından 20.09.2023 tarihinde reddedildiği, 2.1. Yukarıda belirtilen 20.12.2019 tarih sayılı T.C Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri
Genel Müdürlüğünün Tek Hekim İcap Nöbetleri hakkındaki mezkur yazısında ayrıca; 16.10.2009 tarihli ve
27378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama
Usul ve Esasları Hakkında Tebliğin 12/9. Maddesine açıklık getirildiği ve ilgili maddenin dayanağının esas itibariyle Yataklı Tedavi İşletme Yönetmeliği’nin 42/C maddesinde “Acil nöbeti tutan hekimin talebi üzerine yapılacak çağrıya ilgili dal uzmanı ve diğer personel uymaya zorunludur” hükmü olduğu, bu madde gereğince branşında tek hekim olan uzmanın ilgili çağrıya uyma zorunluluğu olduğu, bu yükümlülüğün mezkur 42/a maddesinde düzenlenen icap nöbeti statüsünde sayılmadığı, Danıştay İdari Dairelerinin muhtelif kararlarında da bu yönde hükümler yer aldığı dolaysıyla tek hekim olarak görev yapan personel icap nöbetine dahil edilmediği ancak acil vakkalarda çağrıya uyma yükümlülüğü olduğu” ifade edilmiştir.
2.2. Başvuran hakkında soruşturmanın 08.05.2023 tarihinde açıldığı ve 13.06.2023 tarihinde tamamlandığı, mezkur soruşturmada: “Başvuran ifadesinde, 24.04.2023 tarihinde yıllık izin aldığını ve bu talebi önceden
İdareye bildirdiği ayrıca bu durumu 22.03.2023 tarihinde Başhekime whatsapp üzerinden bildirdiği,
17.04.2023 tarihinde ilgili hasta için kendisine ulaşıldığı, kendisinin de yapılması gerekenleri bildirdiği
ancak icapçı olmadığı için gelemeyeceğini söylediği, 20.04.2023 tarihinde icapçı olmadığı için yola çıktığı, yolda kendisine hasta ile ilgili mesaj geldiği kendisinin de icapçı olmadığı beyan ettiği, yolda olması nedeniyle telefonunun çekmediği bu nedenle telefonunun kapalı olarak algılandığı, 2 ayrı hastanede görev yaptığını” ifade ettiği,
2.2.1. 17.04.2023 tarihi Acil Servis Nöbetçi Tabibi Dr. . ifadesinde: “ 112 tarafından bayılma şikayeti ile getirilen hasta için Nöroloji Uzmanı olan başvuran Sinop Merkezde görevlendirmede olduğu için kendisine kons atılamadığı için telefonla aradığını ancak başvuranın hasta hakkında hiçbir şey sormadan
“tek hekim olduğu için icap bakmayacağını” belirttiği akabinde kendisinin 112’yi aradığını, 112’nin kendisine hastanın nöroloji uzmanı olan başka bir merkeze sevk edilmesi gerektiğini bildirdiği ve akabinde hastanın sevki yapıldığı,”nı beyan ettiği, 2.2.2. 20.04.2023 tarihi Acil Servis Nöbetçi Tabibi Dr. ifadesinde:20.04.2023 tarihinde 112 tarafından arandığını, Beyin Bt ve Mr.’ı çekilen bir hastayı kendilerine yönlendireceklerini beyan ettikleri, bu konuda başvurana mesajla ulaştığı başvuranın ise mesaj ile cevaben “ icapçı olmadığını” beyan ettiği, hasta hastaneye geldiğinde başvuranın arandığı ama başvuranın telefonunun kapalı olduğu, 112’nin hastayı kabul edecek bir nöroloji uzmanı aramaya başladığı ve bulması neticesinde hastanın Samsun’a gönderildiği, hastaya kendi hastanelerinde hiçbir tedavi uygulanmadığı, hastanın hayati tehlikesinin bulunduğunu” ifade ettiği, 2.2.3. 75. Yıl Devlet Hastanesi Başhekimi Dr. “Başvuranın başka doktorlar hakkında açılan icap soruşturmalarını inceleyerek cep telefonuna ulaşılmaması durumunda hayatın olağan akışı içinde kabul edilerek ceza verilmeyeceğini görmesi üzerine kasıtlı olarak cep telefonunu kapattığını” ifade ettiği, 2.2.4. Yapılan soruşturmada ilgili ifadeler ve yapılan değerlendirme neticesinde “ Başvuranın Kınama
Cezası ile tecziyesi” kanaatine varıldığı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi dinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 13.01.1983 tarihli 17927 sayılı Mük. Resmi Gazete’de yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları
İşletme Yönetmeliği’nin Nöbet Türleri başlıklı 42. Maddesinin; 5.1. A fıkrasında: “İcapçı nöbeti (Ev nöbeti): Uzman adedi nöbet tutacak miktarlardan az, fakat birden fazla olan kurumlarda uzmanlar sırayla ev nöbetini tutarlar. Bunun için aylık ev nöbet listeleri hazırlanır.
Ev nöbetçisi mesai saatleri dışında kurumun idari ve tıbbi her türlü gereklerinden sorumludur. Ev nöbetçisi akşam vizitlerini yapmaya, mesai dışında bulunduğu yeri bildirmeye, kuruma her davette gelmeye mecburdur”, 5.2. C Fıkrasında: “C) Acil nöbetler: Uzman durumu müsait olan kurumlarda lüzum görülen branşlar için normal nöbete ilave olarak ayrıca acil nöbeti konulabilir. Bu takdirde acil nöbetine iştirak edecek diğer sağlık ve yardımcı sağlık personelinin kimler olacağını ve bunların miktarını baştabib tesbit eder. Acil nöbeti tutanlar bir başka nöbete dahil edilmezler. Acil nöbeti tutan uzmanın talebi üzerine yapılacak, çağrıya ilgili dal uzmanı ve diğer personel uymaya zorunludur.”, 6. 16.10.2009 tarihli ve 27378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil
Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğin 12 nci Maddesinin 9 uncu fıkrasında: “ Ana Dal ve Yan Dal branşlarından uzman tabip mevcudu 1 (bir) olan branşlar acil branş
nöbetine dahil edilemez. Bunlar ihtiyaç halinde çağrı yöntemi ile sağlık tesisine davet edilmek üzere icap nöbeti tutturulur. İcap nöbetçisi uzman tabibin sağlık tesisine davet edilip edilemeyeceğine, gerekli tıbbi değerlendirmeler yapıldıktan sonra, acil servis sorumlu tabibi veya nöbetçi uzman tabibince karar verilir.
Sağlık tesisine davetin bizzat bu tabiplerden birisi tarafından yapılması esastır.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran adına başvuruda bulunan Hekim Birliği, Sağlık ve Sosyal Hizmetler
Çalışanları Sendikası, özetle; başvuranın 75. Yıl Devlet Hastanesinde Nöroloji branşında tek hekim olarak uzman unvanı ile görev yaptığını, Sinop Valiliği İl Disiplin Kurulunun 20.09.2023 tarih ve sayılı yazısı ile icap nöbet listesi gereğince çağrıya cevap verme yükümlüğü olduğunu ancak adı geçenin “teşhis ve tedavinin uzamasına sebebiyet verdiği, eksik ve hatalı davrandığından” bahisle 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 125. Maddesinin (B) fıkrası gereğince müvekkil KINAMA cezası verildiğini belirterek, söz konusu cezanın kaldırılmasını talep etmektedir.
9. 20.12.2019 tarih sayılı T.C Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün
Tek Hekim İcap Nöbetleri hakkındaki Yazıda: Uzman hekimlerin, İcap nöbeti tutabilmeleri için uzman adedinin birden fazla olması gerektiği, Tebliğin 12/9 uncu maddesinin dayanağının Yönetmeliğin 42/C maddesi olduğu, bu nedenle ilgili düzenleme gereğince tek hekim uzmanın ilgili çağrıya uyma zorunluluğu bulunduğu, bu yükümlülük, Yönetmeliğin 42/a bendinde düzenlenen icap nöbeti statüsünde sayılmayıp acil hizmetler kapsamında vakaya özgü acil çağrıya uyma halidir” ibarelerine yer verilmiştir.
10. Somut olayda: 17.04.2023 tarihinde 112 acil servis ambulansı ile “hayati tehlikesi vardır” notu ile
Boyabat Devlet Hastanesi’ne gelen hasta için başvuranın aranmasına rağmen başvuranın icap nöbeti olmadığını belirtmesi üzerine hastanın başka bir hastaneye sevkedildiği,
10.1. 20.04.2023 tarihinde 112 acil servis ambulansı ile “hayati tehlikesi vardır” notu ile Devlet
Hastanesi’ne sevk edilen hasta için başvurana mesaj atıldığı başvuranın cevaben “icapçı olmadığını” bildirdiği, akabinde acil nöbeti tutan hekimin 112’ti aradığı ve 112 tarafından hastanın hastaneye yönlendirilmesi gerektiği, ifade edildiği, akabinde hastanın 75. Yıl Hastanesi’ne ulaşması üzerine başvuranın arandığı ancak telefonuna ulaşılamadığı, bu arada hastanın sarı alanda bekletildiği, Samsun’da
Nöroloji uzmanı bulunmasına binaen hastanın Samsun’a sevkedildiği,
anlaşılmıştır.
11. Yukarıda değinilen mevzuatın incelenmesi neticesinde: İcap nöbeti ve acil durumlar halinde uygulanan prosedürün farklı uygulamalar olduğu, icap nöbetinin evde tutulan ve ilgili uzman doktora mesai saatleri dışında da tıbbi yönden sorumluluk yükleyen ve davet edildiğinde iştirak edilen bir nöbet türü olduğu, diğer taraftan, ilgili mevzuat kapsamında, acil nöbeti tutan uzmanın talebi üzerine yapılacak çağrıya ilgili dal uzmanı ve diğer personelin uymaya zorunlu bulunduğu, anlaşılmaktadır.
11.1. Başvuran her ne kadar tek hekim olması nedeniyle, icap nöbeti tutma zorunluluğu olmadığını beyan etse de, ilgili tarihlerde başvuranın çağrılma nedeninin icap nöbeti olmadığı, hastaların hayati tehlikesi olması nedeniyle, görevli acil nöbeti tutan doktor tarafından yapılan aramalar olduğu ve yapılan bu işlemin mevzuata uygun olduğu, ilgili mevzuatta açık olarak, “Acil nöbeti tutan uzmanın talebi üzerine yapılacak çağrıya ilgili dal uzmanı ve diğer personel uymaya zorunlu olduğunun” hüküm altına alındığı, dolayısıyla başvuranın bu çağrıya uyması gerekmekte iken icapçı olmadığını beyan etmesinin mevzuat açısından kabul edilebilir olmadığı, 11.2. Diğer taraftan; sağlık ve yaşam hakkının en önemli ve kutsal haklar olduğu ve Anayasa ve çeşitli sözleşmelerle koruma altına alınmış olduğu, Anayasa’da açık olarak Devletin sağlık hizmetleri sağlayarak
“vatandaşlara hayatını sürdürebileceği şartları oluşturma” yükümlülüğünün Devlete verildiği, başvuranın göreve gelmemesinin yapılan bu düzenlemelere aykırılık taşıdığı, anlaşılmıştır.
12. Dolayısıyla, yukarıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuat ve İdare’den alınan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; ilgili İdare tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci Maddesinin B fıkrası gereğince başvurana Kınama Cezası verilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmaktadır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SİNOP İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi