|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nde disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmiştir. Öğrenci, 22.11.2023 tarihinde Analiz 3 dersi vize sınavında kopya çektiği iddiasıyla hakkında tutanak tutulduğunu ve 05.03.2024 tarihinde 15 gün okuldan uzaklaştırma cezası aldığını belirtmiştir. Başvuran, sınav sırasında gözetmenin izinsiz telefonunu kullandığını ve bu durumun kendisi için onur kırıcı olduğunu ifade etmektedir.
İdare, disiplin cezasının verilmesinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur. Disiplin soruşturması sonucunda, öğrencinin kopya çektiği tespit edilmiş ve Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince ceza uygulanmıştır. İdare, öğrencinin sınav kurallarına uymadığını ve verilen cezanın, öğrencinin geçmiş davranışları ve pişmanlığı dikkate alınarak belirlendiğini belirtmiştir. Ayrıca, disiplin cezasının eğitim hakkını ihlal etmediği, zira cezanın süresinin sınav tarihlerine denk getirilmediği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İdarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu, disiplin cezasının kaldırılmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Başvuranın iddialarının somut delillerle desteklenmediği ve disiplin sürecinin mevzuata uygun yürütüldüğü değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9585-S.24.14799
BAŞVURU NO : 2024/5630
KARAR TARİHİ : 10.09.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, disiplin cezasının kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza şikayet başvurusunda bulunan (T.C Kimlik No:
başvurusunda özetle; İstanbul Medeniyet Üniversitesi öğrenci numaralı İlköğretim
Öğretmenliği Bölümü 3. sınıf öğrencisi olduğunu, 11.22.2023 tarihinde Analiz 3 dersi vize sınavında kopya çektiğinden bahisle hakkında tutanak tutularak, 05.02.2024 tarihinde hakkında disiplin soruşturması başlatıldığını, yapılan soruşturma sonucunda 05.03.2024 tarihinde 15 gün okuldan uzaklaştırma cezası verildiğini, verilen cezanın haksız olduğunu, sınav anında gözetmen hocanın izinsiz bir şekilde şahsi telefonunu kurcalayarak galerisine baktığını, Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanının tarihinde 3. sınıf öğrencileriyle yaptığı toplantıda kendisi hakkında kopya çekildiğini, tüm arkadaşları ve hocalarının yanında dile getirerek gururunu hiçe saydığını ve onur kırıcı olduğunu, tarafından açıkça bu dersi geçemeyeceğinin tarafına bildirildiğini ve bu kapsamda tehdit edildiğini belirterek; bahse konu disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 07.05.2024 tarihli ve S. sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla İstanbul Medeniyet Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Rektörlüğü Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanlığı tarafından gönderilen 14.05.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Öğrencilerin Disiplin İşleri” başlıklı 54. Maddesi, İstanbul
Medeniyet Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 25/3. Maddesi kapsamında iş ve işlemlerin yürütüldüğü,
2.2 Öğrenciye, sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek, disiplin suçuna karşılık fakülte yönetim kurulu
kararı ile yükseköğretim kurumundan 2 hafta uzaklaştırma cezası verildiği,
2.3 Öğrencinin sübuta eren fiiline karşılık gelen disiplin cezasının “yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl
için uzaklaştırma” cezası iken, Fakülte Disiplin Kurulu tarafından bir derece alt ceza verilmesine ilişkin mevzuat ve bu doğrultuda soruşturmayı yürüten öğretim üyesinin önerisi dikkate alınarak bir alt ceza olan
“Yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma” cezasının yine üst sınırdan verilmeyerek, uzaklaştırma süresinin iki hafta olarak takdir edildiği ve bu yaptırımın özellikle öğrencinin sınavlarına gelen tarihe denk getirilmeyerek sınavlara girmesine olanak tanındığı,
2.4 Sınav sürecinde öğrencilerin sınav kurallarına uygun davranıp davranmadığını denetlemenin
Yönetmelik hükmüne göre sınav gözetmenlerinin görevleri arasında olduğu, bu kapsamda, kopya aracı olarak kullanıldığı anlaşılan telefonun, öğrencinin ifadesinde ve gözetmenlerce tutulan tutanakta da görüldüğü üzere öğrencinin bacakları arasına sıkıştırılarak konumlandığı, gözetmenlerce ekranın açık olduğu anlaşılan bu telefonun öğrenci tarafından ekranı kapatılarak gözetmene verildiği, gözetmenlerin talebi üzerine ekranın öğrencinin rızasıyla kendisi tarafından açılarak gözetmenlere teslim edildiği, gözetmenlerin de öğrencinin telefonunda sınavda sorulan soruların çözümünün yer aldığını gözlemlediği,
2.5 Akabinde sınav gözetmenlerinin öğrencinin kopya çektiğine dair tutanakları ve dersin hocası olan Sayın
Doç. Dr. dilekçesine bağlı olarak soruşturma açıldığı, öğrencinin hem lehine hem de aleyhine olan tüm durumlar değerlendirilerek hazırlanmış olan soruşturma raporu sonucunda hukuka uygun olarak karar verildiği,
2.6 Disiplin suçu sübuta erdiğinden söz konusu disiplin cezasının kaldırılmasının mümkün olmadığı
belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1 “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2. maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî
dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir”,
3.2 “I. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği” başlıklı 12. maddesinde; “ Herkes, kişiliğine bağlı,
dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder.”
3.3 “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42. maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından
yoksun bırakılamaz…”
3.4 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve
dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.5 “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130. maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan
bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime
dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere
Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun: “Öğrencilerin disiplin işleri:” başlıklı 54. Maddesinde; “(1) Disiplin cezaları ve disiplin cezalarını gerektiren disiplin suçları: a) Kınama: Öğrenciye öğrencilikle ilgili kusurlu davranışlarından dolayı kınandığının yazılı olarak bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren eylemler şunlardır:… 5) Sınavlarda kopyaya teşebbüs etmek,… c) Yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma: Öğrenciye, yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl uzaklaştırıldığının ve bu sürede öğrencilik haklarından yararlanamayacağının yazı ile bildirilmesidir. Yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:… 5) Sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek,… (3) Disiplin amirleri: a) Bir fakülte, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu içinde öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma açmaya ilgili fakülte dekanı, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu müdürü yetkilidir… c)
Soruşturma, yetkili disiplin amirinin belirleyeceği soruşturmacı veya soruşturmacılar eliyle yürütülür… (4)
Soruşturmanın süresi ve zamanaşımı: a) Disiplin soruşturmasına, disipline konu olay öğrenilince derhal başlanılır ve soruşturma en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır. Soruşturma bu süre içinde tamamlanamaz ise soruşturmacı gerekçeli olarak ek süre talep edebilir. Disiplin amiri sunulan gerekçeyi ve zamanaşımı sürelerini dikkate alarak her defasında otuz günü geçmemek üzere altmış güne kadar, toplu olarak işlenen suçlarda ise doksan güne kadar ek süre verebilir. b) Bu maddede sayılan disiplin suçu niteliğindeki eylemleri işleyen öğrenciler hakkında, bu eylemlerin işlendiğinin soruşturma açmaya yetkili amirlerce öğrenildiği tarihten itibaren; 1) Kınama, yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezalarında bir ay içinde, 2) Yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma ile yükseköğretim kurumundan çıkarma cezalarında üç ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde, disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. c) Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin işlendiği tarihten itibaren, en geç iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde, disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Ancak, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamındaki fiillerde; zamanaşımı süresi adli yargı hükmünün kesinleştiği günden itibaren başlar…(5)
Savunma hakkı: a) Hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun neden ibaret olduğu, savunmasını yapacağı tarihten en az yedi gün önce yazılı olarak bildirilir; ayrıca öğrenci bilgi sistemi üzerinden veya elektronik posta ya da kısa mesaj ile de bildirilebilir. Bu yazıda; öğrenciden belirtilen gün, saat ve yerde savunmasını yapmak üzere hazır bulunması istenilir. b) Savunma yapmak üzere gelen kişi, savunmasını sözlü olarak yapabileceği gibi yazılı olarak da sunabilir. Yazılı savunma sunulduktan sonra
soruşturmacı öğrenciye ek sorular yöneltebilir. c) Öğrenciye gönderilecek davetiyede; çağrıya özürsüz olduğu halde uymadığı veya özrünü zamanında bildirmediği takdirde, savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delillere dayanılmak suretiyle hakkında gerekli kararın verileceği belirtilir. ç) Geçerli bir özür bildiren veya mücbir sebep dolayısıyla davete uymadığı anlaşılan öğrenciye uygun bir süre verilir… d) Soruşturma öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütülür. (6)
Disiplin soruşturmasında uyulacak esaslar: a) Soruşturmanın gizliliği esastır. b) Soruşturmacı tanık dinleyebilir, keşif yapabilir ve bilirkişiye başvurabilir. Soruşturma işlemleri bir tutanakla tespit olunur.
Tutanak; işlemin nerede ve ne zaman yapıldığı, işlemin mahiyeti, kimlerin katıldığı, ifade alınmış ise soruları ve cevapları belirtecek şekilde düzenlenir ve soruşturmacı, katip, ifade sahibi ve varsa keşif sırasında hazır bulunanlarca imzalanır. İfade alınırken tanığa ve bilirkişi tayini durumunda bilirkişiye yemin ettirilir; tanığın kimliği, adresi ve benzeri açıklayıcı bilgileri belirtilir. c) Yükseköğretim kurumlarının personeli, soruşturmacıların istedikleri her türlü bilgi, dosya ve başka belgeleri hiçbir gecikmeye mahal bırakmaksızın verirler ve istenecek yardımları yerine getirirler. ç) Soruşturmacı, hakkında soruşturma açılan kişi ve eylemlerle sınırlı olmak üzere soruşturmayı yürütür ve tamamlar.
Soruşturma esnasında soruşturulan eylemin dışında başka disiplin suçlarının işlendiğini veya aynı suç kapsamında başka kişilerin soruşturmaya dahil edilmesi gerektiğini tespit eden soruşturmacı, durumu yetkili mercie bildirir… Öğrenci hakkında verilen karar, uygulanmak üzere öğrencinin kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumuna gecikmeksizin bildirilir. f) Yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl uzaklaştırma cezası ile çıkarma cezasını gerektiren suçlarda soruşturma açmaya yetkili amirin teklifi üzerine veya re’sen, rektörün kararıyla otuz günü geçmemek üzere öğrencinin yükseköğretim kurumu binalarına sokulmaması yönünde tedbir uygulanabilir. g) Soruşturma sonuçlandığında bir rapor düzenlenir. Raporda soruşturma onayı, soruşturmaya başlama tarihi, soruşturulanın kimliği, isnat edilen suç konuları, soruşturmanın safhaları, deliller ve alınan savunma özetlenir. İsnat edilen suçun sabit olup olmadığı tartışılır ve sabit bulunması halinde eyleme uyan disiplin cezası teklif edilir. Soruşturmayla ilgili belgelerin asıl veya suretleri bir dizi pusulasına bağlanarak rapora eklenir. Soruşturma raporu, dosya ile birlikte soruşturmayı açan mercie tevdi edilir…(7) Disiplin cezası verme yetkisi: a) Kınama ve yükseköğretim kurumlarından bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezaları ilgili fakülte dekanı, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu müdürünce verilir…c) Yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma cezası ile yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları, yetkili disiplin kurulunca verilir. ç) Fakülte, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulunca yürütülen soruşturmalarda bu birimlerin yönetim kurulları, rektörlük tarafından yürütülen soruşturmalarda ise üniversite yönetim kurulu, disiplin kurulu görevini yerine getirir… (9) Oylama, karar ve karar süreleri: a)
Disiplin cezası vermeye yetkili makamlar, soruşturmada eksiklik olduğunun tespiti halinde eksikliklerin giderilmesi amacıyla dosyayı iade edebilir, soruşturmacı tarafından önerilen disiplin cezasını aynen verebilir, hafifletebilir veya reddedebilir… d) Disiplin cezalarını vermeye yetkili amirler ile disiplin kurulları, disiplin suçunu oluşturan eylemlerin ağırlığını, soruşturulan öğrencinin daha önce bir disiplin cezası alıp almadığını, işlediği fiil dolayısıyla pişmanlık duyup duymadığını, yükseköğretim kurumundaki geçmiş davranış, çalışma ve başarılarını dikkate alarak bir derece alt ceza verebilir. Bir derece alt cezayı, asıl cezayı vermeye yetkili makam verir. (10) Disiplin soruşturmasının sonucunun bildirilmesi, başvuru yolları ve cezaların uygulanması: a) Disiplin soruşturmasının sonucu, hakkında disiplin soruşturması yürütülen öğrenci ile varsa mağdura bildirilir. b) Disiplin soruşturması sonunda verilen disiplin cezası, soruşturma açmaya yetkili amir tarafından yukarıda sayılanlara ilaveten; öğrenciye burs veya kredi veren kuruluşa ve yükseköğretim kurumuna bildirilir. c) Disiplin cezası vermeye yetkili amir veya kurul kararlarında hangi tarihten itibaren uygulanacağı belirtilmediği takdirde, disiplin cezaları verildikleri tarihten itibaren uygulanırlar. ç) Disiplin amirleri ve kurullarınca verilen disiplin cezalarına karşı on beş gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir. Dosya kapsamında, disiplin suçunu oluşturan fiil sebebiyle doğrudan mağdur olan kişi de aynı usulle karara itiraz edebilir. Cezalar öğrencinin dosyasına işlenir. d) İtiraz halinde, üniversite yönetim kurulu, on beş gün içinde itirazı kabul veya reddeder. İtirazın
kabulü halinde yetkili disiplin amiri veya kurulu kabul gerekçesini dikkate alarak otuz gün içinde karar verir. e) Öğrencilere verilen disiplin cezalarına karşı, itiraz hakkı kullanılmadan da idari yargı yoluna başvurulabilir. (11) Özel olarak düzenlenen haller hariç öğrenciye yapılacak tebligatta, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak yükseköğretim kurumuna kaydolurken bildirdiği adresi değiştirdiği halde, bunu mensubu bulunduğu yükseköğretim kurumuna bildirmeyen veya yanlış ya da eksik bildiren öğrenciye, yükseköğretim kurumunda kayıtlı adresine gönderilmiş tebligat, usulüne uygun tebligat sayılır. (12) Disiplin soruşturmasına ait dosyalar dizi pusulasıyla birlikte teslim edilir ve alınır. Dizi pusulasının altında teslim eden ve alanın imzaları bulunur.”
6. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim Ve Sınav Yönetmeliği’nin;
6.1 “Sınavlar” başlıklı 25. Maddesinde; “…(3) Sınavların kurallara uygun yapılmasından ilgili öğretim
elemanı ve sınav gözetmenleri sorumludur…”
6.2 “Sınav notuna itiraz ve düzeltme” başlıklı 31. Maddesinde; “(1) Sınav notuna itirazlar yalnızca
maddi hata gerekçesiyle yapılabilir; sınavın yeniden değerlendirilmesine yönelik itirazlar dikkate alınmaz.
(2) Sınav notuna itiraz eden öğrenci, sınav notunun ilanını izleyen üç iş günü içerisinde ilgili dekanlığa başvurur. İtirazlar ilgili yönetim kurulu tarafından bir hafta içerisinde karara bağlanır. (3) İlan edilen sınav sonucu ile ilişkili herhangi bir maddi hatanın yapılmış olmasının öğretim elemanı tarafından fark edilmesi halinde öğretim elemanı, düzeltme istemi ile ilgili gerekçeli başvurusunu ilan tarihinden itibaren
10 gün içinde ilgili birime yapmak zorundadır. Başvuru, ilgili birim yönetim kurulu tarafından karara
bağlanır.”
6.3 “Disiplin” başlıklı 35. Maddesinde; “(1) Öğrencilerin disiplin işlemleri 18/8/2012 tarihli ve 28388
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.”
6.4 “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 38. Maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan
hâllerde 2547 sayılı Kanun hükümleri ile YÖK tarafından çıkarılan düzenlemeler ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.”
7. 11.03.2023 tarihli ve 32129 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci
Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik’in;
7.1 1. maddesinde; “ 18/8/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim
Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.”,
7.2 2. maddesinde; “Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.”
7.3 3. maddesinde; “ Bu Yönetmelik hükümlerini Yükseköğretim Kurulu Başkanı yürütür.”
8. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Sınav Yönergesinin;
8.1 “Gözetmenlerin Uyması Gereken Kurallar” başlıklı 17. Maddesinde; “(1) Sınavlarda
görevlendirilen gözetmenlerin uyması gereken kurallar şunlardır: (a) Gözetmenler sınavın başlama saatinden en az beş dakika önce görevli oldukları sınav salonuna gelir ve salonu kontrol ederek oturma düzenini sağlarlar. (b) Gözetmenler, sınav süresince öğrencilerle yalnızca sınavın yürütülmesi ile ilgili olarak gerekli uyarı ve bilgilendirmeleri yaparlar. (c) Sınav sorumlusunun izni dışında sınav salonunu terk
/
edemezler. 60 dakika ve üzerindeki sınavlarda, sınav sorumlusunun onayı ile sınavın işleyişini bozmayacak şekilde en çok 15 dakika ve sıralı olacak şekilde sınav salonundan ayrılabilirler. Bu süre içinde yedek gözetmen, gözetmen olarak görev yapar. (d) Sınav esnasında cep telefonlarının, sınavla ilgili iletişim dışında kullanamazlar. (e) Sınavda gazete, kitap vs. okuyamaz ve cep telefonu ile meşgul olamazlar. (f)
Sınav esnasında, ses çıkaracak şekilde yürümek, sınava katılan öğrencilerin dikkatini dağıtacak ölçüde yakın mesafede durmak gibi, öğrencilerin dikkatinin dağılmasına neden olacak davranışlarda bulunamazlar. (g) Sınav evrakını tam ve eksiksiz olarak sınav sorumlusuna teslim ederler. (h) Bir görev değişikliğinin yapılması gerektiği durumlarda, mazereti olan görevlinin, kendisi ile birlikte yerine girecek diğer görevlinin imzasını taşıyan “Görev Devir Tutanağı”nı, ilgili sınava en az bir gün kala Sınav
Koordinatörüne teslim ederler. (i) Kopya şüphesi, kopya çekilmesi, sınav kurallarının ihmali gibi durumlarda sınav sorumlusunu bilgilendirir ve sınav sorumlusu ile birlikte bu öğrenciler hakkında Yasal
İşlem Tutanağı tutarlar.”
8.2 “Öğrencilerin Uyması Gereken Kurallar” başlıklı 18. Maddesinde; “ (1) Sınava giren öğrencilerin
uyması gereken kurallar şunlardır: (a) Sınavın ilk 15 dakikası ve son 5 dakikası içinde salondan çıkılamaz.
Salondan çıkan öğrenci, yeniden salona girip sınava devam edemez. (b) Sınavın başladığı 15 dakikadan sonra sınava girilemez. (c) Oturma düzeninin sağlanmasında ve korunmasında sınav gözetmeni tarafından verilen talimat ve yapılan uyarıları dikkate alınır. (d) Sınav yoklama tutanağı, tükenmez kalemle imzalanır.
(e) Sınav süresince sınav kâğıdı diğer öğrenciler tarafından görülmeyecek şekilde muhafaza edilir. (f)
Sınavını bitiren öğrenci, belirlenen süreler haricinde sınav salonunda ve koridorda bekleyemez. (g) Sınav sorumlusunun izin vermesi durumunda sınavda basit işlemler yapabilen hesap makinesi kullanabilir.
Kullanılan makinede alfabetik tuş takımı ve program yapılmasına, saklanmasına, çalıştırılmasına imkân veren tuşlar bulunamaz. (h) Kâğıt, kitap, defter, not vb. dokümanlar; pergel, açıölçer, cetvel vb. araçlar; cep telefonu, bilgisayar, tablet, telsiz, kamera vb. iletişim, depolama, kayıt ve veri aktarma cihazları ile sınava girilemez. (i) Ruhsatlı veya resmî amaçlı olsa bile silah ve silah yerine geçebilecek nesneler ile sınava girilemez. (j) Sınav süresince gözetmenlere soru sorulamaz. Gerekli durumlarda sınav sorumlusu, yüksek sesle sorulara cevap verebilir. (k) Cevap ve soru kâğıdının üzerindeki gerekli isim, imza ve numara gibi bilgiler eksiksiz doldurulur. (l) Cevap kâğıdına yazılacak her türlü yazı ve yapılacak işaretlemeler için koyu yazan siyah kurşun kalem kullanılır. (m)Kopya çekmek, vermek ya da çekilmesine yardımcı olmak gibi eylemlerde bulunan öğrenciler hakkında Yasal İşlem Tutanağı düzenlenir ve haklarında disiplin soruşturması başlatılır. (n) Cevap ve soru kâğıdını yırtmak, başka bir öğrencinin yerine sınava girmek ya da kendisi yerine başka birini sınava sokmak eylemlerinden herhangi birini gerçekleştiren öğrenciler hakkında Yasal İşlem Tutanağı tutulur ve haklarında disiplin soruşturması başlatılır. (o) Sınav başlamadan önce Öğrenci Kimlik Belgesi sıra üzerine bırakılır ve sınav boyunca sıra üzerinde bulundurulur. (p) Derse ait sınavda cevaplama için verilen süreye dersi veren öğretim elemanınca sınav kâğıdında veya sözlü olarak bildirildiği şekli ile uyulur. (q) Soru kâğıdında bir hata ya da eksiklik olması halinde sınav sorumlusuna ve gözetmenine bilgi verilir. (r) Sınav sırasında kalem, silgi gibi araç-gereç paylaşımında bulunamazlar. (s) Soru ve cevap kâğıdı, sınav bitiminde sınav gözetmenine eksiksiz ve sağlam bir şekilde teslim edilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER ’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda; disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
11. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. Maddesinde hiç kimsenin eğitim hakkından yoksun bırakılamayacağı düzenleme altına almıştır.
12. Anayasa’nın 42. maddesinin birinci fıkrasında da AİHS Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. Maddesindeki düzenlemeye benzer bir düzenlemeye yer verilerek; kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı ve öğrenim hakkının kapsamının kanunla belirleneceği düzenlenmiştir.
13. AİHM’de, eğitimin toplum için taşıdığı öneme karşın, birçok temel hak ve özgürlükte olduğu gibi eğitim hakkının da mutlak ve sınırsız bir hak olmadığını, niteliği gereği devlet tarafından düzenleme yapılmasını gerektirdiğinden bazı kısıtlamalara tabi tutulmasının da doğal olduğunu, eğitim kurumlarını düzenleyen kuralların, toplumun ihtiyaç ve kaynakları ile eğitimin farklı düzeylerine has özelliklerine göre, zaman ve mekân içinde değişiklik gösterebileceğini, bu nedenle, devletlerin bu konuda yapacakları düzenleme ve uygulamalarda belli bir takdir alanına sahip olduklarını, devletin bu takdir alanının, eğitim kurumunun seviyesinin yükseldikçe arttığını (AİHM, Ponomaryovi/Bulgaristan, 5335/05, 21.06.2011), ancak, hiçbir kısıtlamanın söz konusu hakkı, esasına halel getirecek ve etkililiğini ortadan kaldıracak ölçüde engellememesi gerektiğini, söz konusu kısıtlamaların, ilgililerce öngörülebilir olması ve AİHS 1 No’lu
Protokol’ün 2. maddesi uyarınca meşru bir amaç izlemesi gerektiğini (AİHM, Leyla Şahin /Turkey, 44774/98, 10.11.2005) belirtmektedir.
14. Somut olayda idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde;
14.1 Başvuranın; İstanbul Medeniyet Üniversitesi İlköğretim Öğretmenliği lisans programı
öğrencisi olduğu, 22.11.2023 tarihi saat 09.00’da yapılan – 3 vize sınavı sırasında gözetmenler tarafından kopya çektiğinden bahisle hakkında tutanak tutularak sınıftan çıkarıldığı,
14.2 Akabinde İstanbul Medeniyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanlığı’nın 30.01.2024 tarihli
ve sayılı oluru ile disiplin soruşturması açılmasına karar verildiği ve soruşturmacı görevlendirildiği,
14.3 Disiplin soruşturması sonucunda başvuran hakkında kopya çekildiğine yönelik iddiaların sübuta
erdiği, Yükseköğretim Kanununun 54. Maddesinin “Yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:… 5) Sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek,…” hükmü gereğince fiiline karşılık yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma verilmesi gerekse de; 54. maddenin; “d) Disiplin cezalarını vermeye yetkili amirler ile disiplin kurulları, disiplin suçunu oluşturan eylemlerin ağırlığını, soruşturulan öğrencinin daha önce bir disiplin cezası alıp almadığını, işlediği fiil dolayısıyla pişmanlık duyup duymadığını, yükseköğretim kurumundaki geçmiş davranış, çalışma ve başarılarını dikkate alarak bir derece alt ceza verebilir. Bir derece alt cezayı, asıl cezayı vermeye yetkili makam verir.” hükmü gereğince başvurana bir alt ceza olan Yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezasının verilmesinin teklif edildiği,
/
14.4 Fakülte Disiplin Kurulu tarafından yapılan 04.03.2024 tarihli toplantıda; Başvuran hakkında
“Yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma” cezası kapsamında 11.03.2024-
25.03.2024 tarihleri arasında 2 hafta olmak üzere uzaklaştırma cezasının verildiği anlaşılmıştır.
15. Başvuranın; “disiplin cezasının kaldırılması” iddiasına ilişkin olarak;
15.1 Anayasamızın 130’uncu maddesinde, üniversitelerin “kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe”
sahip olduğu ifade edildikten sonra, yükseköğretim kurumlarının organları ile işleyişleri, bu kurumlardaki öğretim düzeyleri ile süreleri, yükseköğretime giriş, devam vb. konuların kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
15.2 Yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst
kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla çıkarılan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 14. Maddesinde; üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak, görüş bildirmek, Rektörün onayından sonra Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak Senatonun görevleri arasında sayılmıştır. Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek ise Kanunun 18. maddesi ile Fakülte
Yönetim kuruluna verilmiştir. Bu çerçevede, Kanunun 43’üncü maddesinde de; yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversite tarafından hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği kaydedilerek, üniversitelere, Anayasa hükmüne uygun olarak, akademik alanda hareket alanı tanınmıştır.
15.3 Tıp Fakültesi ve Diş Hekimliği Fakültesi hariç olmak üzere, İstanbul Medeniyet Üniversitesine bağlı
eğitim programları kapsamında uygulanacak lisans eğitim-öğretimi ve sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkarılan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim Ve Sınav
Yönetmeliği’nin “Disiplin” başlıklı 35. Maddesinde; öğrencilerin disiplin işlemlerinin Yükseköğretim
Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre yürütüleceği düzenlenmiştir. 11.03.2023 tarihli ve 32129 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin
Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik’in; 1. maddesinde; “ 18/8/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldığı ve bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceğinin düzenlendiği, bunun yanında İstanbul Medeniyet
Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim Ve Sınav Yönetmeliği’nin 38. Maddesinde; Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde 2547 sayılı Kanun hükümleri ile YÖK tarafından çıkarılan düzenlemeler ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmıştır.
15.4 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 54. Maddesinde; disiplin cezaları ve disiplin cezalarını gerektiren
disiplin suçlarına yer verilmiş hem de disiplin işlerinde izlenecek usul ve süreler açıkça ortaya konulmuştur.
Kanun koyucu tarafından sınavlarda kopyaya teşebbüs etmek Kınama Cezası olarak düzenlenmiş iken; sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek, Yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma cezası olarak düzenlenmiştir. Bütün bunlarla birlikte; Yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma ile yükseköğretim kurumundan çıkarma cezalarında üç ay içinde disiplin soruşturmasına başlanılmadığı taktirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı, disiplin cezalarını vermeye yetkili amirler ile disiplin kurullarının, disiplin suçunu oluşturan eylemlerin ağırlığını, soruşturulan öğrencinin daha önce bir disiplin cezası alıp almadığını, işlediği fiil dolayısıyla pişmanlık duyup duymadığını, yükseköğretim kurumundaki geçmiş davranış, çalışma ve başarılarını dikkate alarak
bir derece alt ceza verebileceği hüküm altına alınmıştır.
15.5 İstanbul Medeniyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nde yapılacak sınavlara ilişkin usul ve
esasları düzenlemek amacıyla çıkarılan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Sınav
Yönergesinin 18. Maddesinde; öğrencilerin uyması gereken kuralların düzenlendiği ve madde hükmü kapsamında; kâğıt, kitap, defter, not vb. dokümanlar; pergel, açıölçer, cetvel vb. araçlar; cep telefonu, bilgisayar, tablet, telsiz, kamera vb. iletişim, depolama, kayıt ve veri aktarma cihazlarının sınava girilmesi yasak olan araçlardan sayıldığı yine kopya çekmek, vermek ya da çekilmesine yardımcı olmak gibi eylemlerde bulunan öğrenciler hakkında da Yasal İşlem Tutanağı düzenleneceği ve haklarında disiplin soruşturması başlatılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.
15.6 Somut olayda idare tarafından Kurumumuza gönderilen soruşturma dosyası incelendiğinde;
15.6.1 22.11.2023 tarihi saat 09.00’da yapılan 3 vize sınavı sırasında gözetmenler
tarafından telefondan kopya çektiğinden bahisle hakkında 22.11.2023 tarihli tutanak tutularak sınıftan çıkarıldığı, 11.12.2023 tarihinde 3 dersi öğretim görevlisi tarafından söz konusu hususun
Bölüm Başkanlığına iletildiği, 23.01.2024 tarihinde, Bölüm Başkanlığı tarafından Eğitim Fakültesi
Dekanlığına durumun bildirildiği, Dekanlık tarafından 30.01.2024 tarihinde disiplin soruşturması açılmasına karar verildiği ve soruşturmacı görevlendirildiği, sürecin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 54. Maddesi 4/b-2 hükmüne uygun olduğu,
15.6.2 Soruşturmacı tarafından başvuranın tutanak altına alınan fiilinin nitelendirilmesi kapsamında;
konuya ilişkin delillerin (öğrencinin cevap kağıdı, sınav cevap anahtarı, dersin kaynak kitap çözümleri, ilgili ders öğretim üyesinin beyanı, başvuranın savunması ve sınav gözetmeninin ifadesi) toplandığı, kopya çektiğine yönelik kanaat oluştuğu, kopya çekme fiilinin 2547 sayılı Kanunun 54. Maddesinin 1/c-5 hükmü kapsamında yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma cezasını gerektirdiği, ancak Kanunun 54/9-d hükmü kapsamında; başvuranın pişman ve üzgün olması, sınavda cep telefonlarına ilişkin yazılı bir uyarının yapılmamış olması, öğrencinin transkripti de dikkate alınarak bir alt derece ceza olan
Yükseköğretim Kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezasının verilmesinin uygun olacağının değerlendirildiği, Fakülte Disiplin Kurulu tarafından yapılan 04.03.2024 tarihli toplantıda da; başvuran hakkında “Yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma” cezası kapsamında 11.03.2024-25.03.2024 tarihleri arasında 2 hafta olmak üzere uzaklaştırma cezasının verildiği,
15.6.3 Soruşturma raporu kapsamında başvuranın cevap kağıdında yapılan incelemede; 2, 3 ve 5. soruya
cevap verildiği, soruların ders kitabındaki çözümleri de dikkate alındığında 3. Soruda ara basmaktaki işlemlerin yapılmadan kitaptaki çözümün cevabının yazıldığı, 2. Soru da kitapta alpha notasyonu ile sorulup çözülen sorunun sınavda beta notasyonu ile sorulduğu ancak öğrencinin soruyu alpha olarak çözüp akabinde betaya çevirdiği bazı basamaklarda ise alpha olarak kalmaya devam ettiğinin belirtildiği, bu kapsamda gözetmenler tarafından tutulan tutanakta belirtilen “telefon ekranında formüller bulunduğu ve öğrencinin masa altında telefon açık şekilde ders notlarına bakıyordu” ifadesi ile örtüştüğüne ilişkin soruşturma raporu dikkate alındığında başvuranın eyleminin teşebbüs aşamasında kalmadığının belirtildiği,
15.6.4 2022 Adalet Bakanlığı Arabulucuk Sınavına giren davacının akıllı saat ile sınava girdiğinden bahisle
sınavının geçersiz sayılmasına ilişkin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Yönetim Kurulunun kararının iptali istemiyle açılan davada İdare Mahkemesince; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, sınava ilişkin güvenlik önlemleri alma hususunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğu, idareye verilen bu yetkinin nihai amacının sınava katılanların eşit şartlarda yarışmalarını sağlamak ve kimsenin hak ettiği nottan fazlasını almasına izin vermemek olduğu, uyuşmazlıkta, davacının katıldığı sınava ilişkin düzenlemelere uygun
olarak davranması gerektiği, söz konusu sınava yasak olmasına karşın kolunda akıllı saatle girdiği ve kopya çekmediği hususlarının çekişme konusu olmadığı, mevzuat uyarınca davacının sınavın nizamına ve güvenliğine uygun davranmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, ayrıca, her ne kadar davacı tarafından kopya çekilmediği ileri sürülmüş ise de dava konusu işlemin sebep unsurunun davacının kopya çekmesi değil, yasak cihazlardan olan akıllı saat ile sınava girmesi olduğundan, davacının bu yöndeki iddiasının yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği davada
Danıştay 10. Dairesi Başkanlığı tarafından idare mahkemesinin kararının hukuka uygun bulunduğu ve temyiz isteminin reddine karar verildiği, (Bkz: Danıştay 10. Dairesinin 20.03.2023 tarihli ve 2023/1517E.
2023/1393K. sayılı Kararı)
15.6.4 Sınavda gözetmen ve dersin öğretim üyesi tarafından cep telefonlarına ilişkin bir uyarı yapılmamış
olsa da; İstanbul Medeniyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nde yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkarılan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Sınav
Yönergesinin “Öğrencilerin Uyması Gereken Kurallar” başlıklı 18. Maddesinin “(h) Kâğıt, kitap, defter, not vb. dokümanlar; pergel, açıölçer, cetvel vb. araçlar; cep telefonu, bilgisayar, tablet, telsiz, kamera vb.
iletişim, depolama, kayıt ve veri aktarma cihazları ile sınava girilemez.” hükmü gereğince cep telefonu ile sınavlara girilmesinin yasaklandığı bu kapsamda başvuranın mevzuat uyarınca sınavın nizamına ve güvenliğine uygun davranmadığı,
15.6.5 Sonuç olarak; İdare tarafından yapılan işlemlerin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 54. Maddesi
ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Sınav Yönergesinin 18. Maddesi kapsamında kaldığı, yine yaptırım kararının öğrencinin vize sınavlarına gelen tarihe denk getirilmeyerek sınavlara girmesine de olanak tanındığı dikkate alındığında idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
16. Başvuranın; “ tarafından açıkça bu dersi geçemeyeceğinin tarafına bildirildiği ve bu kapsamda tehdit edildiği” iddiasına ilişkin olarak;
16.1 İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda bahse konu hususun ilgili öğretim üyesine
sorulduğu ve bu kapsamda alınan beyanında özetle; 22.11.2023 tarihinde dersinin sınavında, gözetmenlerce başvuranın kopya çektiğine dair tutanağın tutulması akabinde ve öğrenci hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda 2547 sayılı Kanunun ilgili hükmü uyarınca kendisine Fakülte Yönetim
Kurulu tarafından disiplin cezası verildiği, öğrencinin sınav notunun sıfır olduğu ancak hakkında disiplin soruşturması açılıncaya kadar sınav notuna bir itirazının bulunmadığı, kendisini tehdit ettiği ve dersi geçemeyeceğini bildirdiği konusundaki iddianın doğru olmadığı belirtilmiştir.
16.2 Başvuranın disiplin soruşturması kapsamında alınan 21.02.2024 tarihli ifadesinde; “Sınav sonucunda
“0”(sıfır) aldığımda buna itiraz etmedim, çünkü tutanak tutulduktan sonra ile görüştüm, kendisi de benim kopya çektiğim yönünde kanaati olduğunu söyleyince ben de bundan dolayı itiraz etmemin yararlı olmayacağını düşündüğüm için itiraz yoluna başvurmadım.” hususlarını belirttiği anlaşılmıştır.
16.3 Somut olayda; Başvuran tarafından her ne kadar Kurumumuza yapılmış olan başvuruda ilgili öğretim
üyesi tarafından tehdit edildiği iddiası bulunsa da başvuranın disiplin soruşturması kapsamında alınan
21.02.2024 tarihli ifadesinde ilgili soruşturmacıya bu konuda bir beyanda bulunmadığı dikkate alındığında
başvuranın iddiasının soyut kaldığı anlaşılmış olup; destekleyici somut bilgi, belge ve bulguya rastlanılmamıştır.
/
17. Başvuranın; “Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanının tarihinde 3. sınıf öğrencileriyle yaptığı toplantıda kendisi hakkında kopya çekildiğine ilişkin yapmış olduğu konuşmanın onur kırıcı olduğunu” iddiasına ilişkin olarak;
17.1 İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda; Fakültede dönem sonu genel olarak yapılan
akademik danışmanlık toplantılarına ilgili danışman öğretim elemanları ile birlikte dekanlık olarak da katılım sağlandığı ve bu toplantılarda öğrencilere sınav, disiplin, öğrenci işleri, fakülte işleyiş süreçleri hakkında bilgi verildiği, bu toplantılardan birinin de tarihinde Fakülte İlköğretim
Öğretmenliği, öğrencileri ile yürütüldüğü, toplantıda öğrenme-öğretme süreci ile ilgili diğer hususlar ile birlikte, kopya çekme veya kopya teşebbüsü olaylarının disiplin mevzuatı karşılığına ilişkin öğrencilerin bilgilendirildiği bu kapsamda; Fakülte Dekanı tarafından başvuranın kopya çektiğine dair sınıfta bilgilendirme yaptığı iddiasının doğru olmadığı belirtilmiştir.
17.2 Somut olayda; Başvuran tarafından her ne kadar Kurumumuza yapılmış olan başvuruda Eğitim
Bilimleri Fakültesi Dekanının tarihinde 3. sınıf öğrencileriyle yaptığı toplantıda kendisi hakkında kopya çekildiğine ilişkin yapmış olduğu konuşmanın onur kırıcı olduğunu iddiası bulunsa da başvuranın iddiasının soyut kaldığı anlaşılmış olup; destekleyici somut bilgi, belge ve bulguya rastlanılmamıştır.
18. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır. Öte yandan;
19.1 İyi yönetim ilkelerinden biri olan kanunlara uygunluk; en geniş anlamıyla, idarenin genel kabul
görmüş evrensel hukuk ilkelerine, Anayasa kurallarına, uluslararası hukuk kurallarına, yasalara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine, düzenleyici işlemler ile hakkaniyete uygun işlem tesis etmesini ifade etmektedir.
19.2 Hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin önkoşullarındandır. Kişilerin hukuki
güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletinde yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir. (Bkz: Anasaya Mahkemesinin, 22/5/2013 tarihli ve
E.2013/39, K.2013/65 sayılı Kararı)
19.3 İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin “Disiplin” başlıklı
35. Maddesinde; öğrencilerin disiplin işlemlerinin Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre yürütüleceği düzenlenmiştir. 11.03.2023 tarihli ve 32129 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair
Yönetmelik’in; 1. Maddesinde ise; 18/8/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin yürürlükten kaldırıldığının belirtildiği dikkate alındığında hukuki belirlilik ilkesi gereği idare tarafından mevzuatta gerekli güncellemenin yapılması bu kapsamda; kanunlara uygunluk ilkesine de uygun davranılması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı İstanbul İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA VE İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/