TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/901-S.1357
BAŞVURU NO : 2018/12597
KARAR TARİHİ : 15/04/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TORUL KAYMAKAMLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin cezasının kaldırılması ve görev yeri değişikliği nedeniyle yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebi
BAŞVURU TARİHİ : 17/10/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvurularda başvuran özetle, Torul İlçe Hastanesinin 12/10/2018 tarihli yazısına istinaden tarafında uyarma cezası verildiğini, Anayasanın 40/2 maddesi gereğince tarafına gönderilen disiplin cezası yazısında yasa yolları ve sürelerinin bildirilmemesi nedeniyle ilgili ceza kararının hukuka aykırı olduğunu, idarece açılan bir disiplin soruşturmasını yapmakla görevlendirilen soruşturmacının daha sonra disiplin amiri sıfatıyla ceza vermesinin objektiflik ve tarafsızlık ilkesine uygun düşmediğini, soruşturmacı ile cezayı veren kişinin aynı olması nedeniyle cezada hukuka uyarlık bulunmadığını, tarafına açılan soruşturmanın işiyle alakalı olmadığını, özel hayatıyla alakalı olan bir konu yüzünden ceza aldığını, mahkemede görülmekte olan dava sonuçlanmadan suçlu veya suçsuz olduğu belli olmadan memuriyetiyle alakalı olmayan bir konu ile ilgili disiplin cezası almasının kendisini mağdur ettiğini, bunun yanında, hakkında yer değişikliğinin de yapıldığını belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. 19/11/2018 tarih ve sayılı yazımıza cevaben Torul Kaymakamlığı Torul Sağlık Grup
Başkanlığının 27/11/2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1 tarafından disiplin cezasına itiraz edilmediği, uyarma cezasının 12/10/2018
tarihinde kesinleştiği, tebliğ edilen disiplin cezasına ilişkin yazıda kanun yolları ve sürelerinin gösterilmediği,
2.2 Disiplin cezasının kaldırılması talebinin verilen ceza sonrası adı geçenin kurum amirine karşı
yaptığı saygısız davranışlardan ve tehditlerinden dolayı karşılanmayacağı,
Hususları belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
Disiplin amiri ve disiplin cezaları başlıklı 124 üncü maddesinde; “Disiplin amirleri; kurumların kuruluş ve görev özellikleri dikkate alınarak Devlet Personel Başkanlığı’nın görüşüne dayanılarak özel yönetmeliklerinde tayin ve tespit edilecek amirlerdir. Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve yönetmeliklerin
Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.”,
Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi başlıklı 131 inci maddesinde; “Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuk ve hakkaniyet yönünden bir aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, tarafına verilen uyarma cezasına ilişkin olarak yasa yolları ve sürelerinin bildirilmemesi nedeniyle cezanın hukuka aykırı olduğunu, soruşturmacının daha sonra disiplin amiri sıfatıyla ceza vermesinin objektiflik ve tarafsızlık ilkesine uygun düşmediğini, tarafına açılan soruşturmanın işiyle alakalı olmadığını, özel hayatıyla alakalı olan bir konu yüzünden ceza aldığını, mahkemede görülmekte olan dava sonuçlanmadan suçlu veya suçsuz olduğu belli olmadan memuriyetiyle alakalı olmayan bir konu ile ilgili disiplin cezası almasının kendisini mağdur ettiğini, bunun yanında, hakkında yer değişikliğinin de yapıldığını belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
2
8. Torul Kaymakamlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından
Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
9. Torul Cumhuriyet Başsavcılığının Torul Kaymakamlığına göndermiş olduğu 28/05/2018 tarihli yazısıyla; cinsel taciz, tehdit, hakaret suçu ile ilgili olarak hakkında soruşturma başlatıldığı bilgisinin verildiği, aynı zamanda tarafından da Kaymakamlık makamına adı geçen hakkında şikayette bulunulduğu,
10. Kaymakamlık Makamının 06/06/2018 tarih, sayılı yazısıyla Sağlık Grup Başkanlığına adı geçen hakkında idari yönden soruşturma yapılması hususunda talimat verildiği, Sağlık Grup
Başkanlığın 27/06/2018 tarih, sayılı yazısıyla Torul İlçe Devlet Hastanesi Başhekiminin disiplin soruşturmasını yapmak üzere görevlendirildiği, bu görevlendirme doğrultusunda 25/09/2018 tarihli
Disiplin Raporunun düzenlendiği,
11. Anılan raporda özetle; tarafların ve şahitlerin ifadeleri doğrultusunda karşılıklı olarak hakaret, küfür ve tehditlerin olduğunun anlaşıldığı tespiti yapılarak, başvuran hakkında “Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak” fiilinden dolayı uyarma cezasıyla tecziyesinin önerildiği,
12. Kaymakamlık makamının savunma alınması talimatı doğrultusunda 05/10/2018 tarihinde başvuranın savunmasının talep edildiği, 08/10/2018 tarihinde başvuranın vermiş olduğu savunmanın uygun bulunmaması nedeniyle 12/10/2018 tarihinde uyarma cezasının tebliğ edildiği,
Anlaşılmış olup, Kurumumuza müracaat edilerek, disiplin cezasının kaldırılması talep edilmektedir.
13. Anılan disiplin cezasının usul ve esas yönünden incelenmesinde; 27/05/2018 tarihinde şikayetçi
. ve ailesi ile arasında vuku bulan olay nedeniyle ’nın Cumhuriyet
Başsavcılığına şikayette bulunduğu, 28/05/2018 tarihinde Başsavcılığın soruşturma başlatıldığı bilgisini Torul Kaymakamlığına bildirdiği, aynı gün şikayetçi tarafından da Kaymakamlığa başvuruda bulunulduğu, Kaymakamlık makamı tarafından olayın öğrenilmesi üzerine 06/06/2018 tarihinde idari yönden soruşturma yapılması hususunda Torul Sağlık Grup Başkanlığına talimat verildiği, bu doğrultuda, başvuran hakkında soruşturmanın süresine uygun olarak açıldığı, disiplin soruşturması yapmak üzere aynı zamanda başvuranın çalıştığı hastanenin başhekimi olan Torul İlçe Devlet
Hastanesi Başhekiminin görevlendirildiği, soruşturma yapılması talimatının Kaymakamlık tarafından verildiği ve Başhekim tarafından yapılan soruşturma raporunun da Kaymakamlık Makamına onaylatıldığı göz önüne alındığında, Başhekim tarafından yapılan soruşturmanın disiplin amiri sıfatıyla değil soruşturmacı kimliğiyle yapılmış olması nedeniyle başvuran tarafından iddia edildiğinin aksine usule ilişkin herhangi bir aykırılığın bulunmadığı,
14. Başvuran tarafından, adli sürecin beklenmediği, suçlu veya suçsuz olduğu belli olmadan ceza verilmesinin mağduriyete neden olduğu ileri sürüldüğü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 131 inci maddesi uyarınca adli kovuşturmanın disiplin soruşturmasını geciktiremeyeceği, mahkumiyet kararı verilip verilmemesinin disiplin cezasının uygulanmasına engel olamayacağı hüküm altına alındığından, adli ve idari sürecin birlikte yürütülmesinin önünde hukuken bir engel olmadığı,
15. Başvuranın, tarafına açılan soruşturmanın işiyle alakalı olmadığı, özel hayatıyla alakalı olan bir konu yüzünden ceza aldığı hususundaki iddiasıyla ilgili olarak, şikayetçi ve başvuran arasında 3
meydana gelen olayda, kendileri dışında olaydan etkilenen kişilerden birkaçının başvuran ile aynı hastanede görev yaptıkları görülmüş olup, meydana gelen olayın hizmet dışında gerçekleştiği görülse de çalışma ortamına etki edebileceği, aynı zamanda, kamu görevlilerinin hizmet içinde olduğu kadar, hizmet dışında da Devlet Memurluğu kimliklerine uygun olarak görevin saygınlığını, itibarını ve güvenini korumaları gerekmesi nedeniyle başvuran hakkında yürütülen ceza işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı,
16. Disiplin cezasının tebliğ edildiği 12/10/2018 tarih, sayılı yazıda, başvuranın soruşturmaya konu fiili nedeniyle uyarma cezası verildiği ancak, bu işleme karşı kanun yolları ve ilgili sürelerinin bildirilmediği, bu hususun Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda da teyit edildiği, ancak anılan hususların disiplin cezası işleminin kurucu bir unsuru olmadığı, bu anlamda, söz konusu bilgilerin tebliğde yer almamasının cezasının uygulanmasına engel teşkil etmediği,
17. Torul Kaymakamlığının Gümüşhane Valiliğine yazmış olduğu 18/10/2018 tarih, sayılı yazısında, adı geçenin devlet memurluğuna yakışmayan hal ve hareketlerde bulunmak suçlarından dolayı disiplin cezası aldığı, bu tip davranışları halen devam ettirerek kurum içerisinde huzursuzluk çıkarmak suretiyle olumsuz örnek teşkil ettiği, Torul Asliye Ceza Mahkemesinde devam etmekte olan davada şikayetçi tarafından şahit olarak gösterilen Devlet Hastanesi personelleri ile birlikte çalıştığı göz önüne alındığında, mahkemece yürütülen dava sonucunda hakkında cezai işlem uygulanması halinde şahitlik yapan personele karşı olabilecek muhtemel eylemleri de birlikte değerlendirildiğinde görev yerinin değiştirilmesinin teklif edildiği, Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü tarafından da 01/11/2018 tarihinde adı geçenin İlçe Devlet Hastanesine tayin edildiği, söz konusu görev yeri değişikliğinin idari yönden uygulanan bir işlem olduğu ve işlemin gerekçeli olarak verildiği, bu anlamda herhangi bir usule aykırılığın bulunmadığı,
Görülmüş olup,
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle başvuran hakkında uygulanan disiplin cezası ve görev yeri değişikliği işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı görülmüştür.
20. Ancak, disiplin cezalarının kamu görevlilerine tebliğinde ilgili kanun yolları ve sürelerinin gösterilmesi ve yürütülen soruşturmalarda disiplin cezasını tesis eden disiplin amiri ile soruşturmacı kimliğinin aynı görev altında birleşmemesi hususunda azami dikkat ve özenin gösterilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
4
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURAN ve TORUL KAYMAKAMLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-im zalı dır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi 5