|
ÖZET: Başvuru, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü tarafından disiplin soruşturması açılması talebine ilişkindir. Başvuran, 24-25 Ocak 2022 tarihlerinde olumsuz hava koşulları nedeniyle evden çalışma düzenlemesi yapılmasına rağmen, 25 Ocak’ta göreve gelmediği gerekçesiyle disiplin cezası aldığını belirtmiştir. İlgili disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesinin ardından, yeniden disiplin soruşturması açılmış ve yine “uyarma” cezası verilmiştir. Başvuran, bu süreçte kendisine yöneltilen suçlamaların asılsız olduğunu ve bu nedenle ilgili kişiler hakkında disiplin soruşturması talep etmektedir.
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın disiplin cezasına ilişkin olarak, 25 Ocak 2022 tarihinde iş yerine gelmediği ve amirinin telefonlarına cevap vermediği gerekçesiyle tutanak tutulduğunu bildirmiştir. Soruşturma sonucunda, başvuranın davranışlarının devlet memurluğu ilkelerine aykırı olduğu tespit edilerek “uyarma” cezası verilmiştir. Ancak, başvuranın itirazı neticesinde mahkeme, disiplin cezasının hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine karar vermiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, başvuran hakkında herhangi bir iftira veya disiplin suçu işlenmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, idarenin soruşturma açmama kararı hukuka uygun bulunmuştur. Başvuran, bu kararın tebliğinden itibaren idare mahkemesinde dava açma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9132-S.24.14209
BAŞVURU NO : 2024/6701
KARAR TARİHİ : 02.09.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Disiplin soruşturması açılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27.05.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran 24-25.01.2022 tarihinde olumsuz hava şartları nedeniyle Bolu valiliğinin emri ve rektörlüğün
24.01.2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden evden çalışma yapılan 25.01.2022 tarihinde,
göreve gelmediği gerekçesi ile hakkında tutanak tutulduğunu ve bu tutanak esas alınarak göreve gelmemek fiilini işlediği gerekçesi ile hakkında disiplin soruşturması açıldığını ve bu soruşturma neticesinde ise
“UYARMA” cezası verildiğini, ilgili disiplin cezasının yargı kararı iptal edilmesi sonucu, yeniden hakkında soruşturma açılarak yine “UYARMA” cezası verildiğini, gerek soruşturma açılması aşamasında gerekse soruşturma sonucunda, hiçbir bilgi ve belgeye dayanmayan soyut iddialar ile tarafına suç isnat edildiğini, bu nedenle soruşturma raporuna, hakkında suç isnat ederek disiplin cezası almasına sebep olan soruşturmacı . ile ilgili disiplin cezasının yargı kararı iptal edilmesi neticesinde, yani iki yıl sonra hiçbir eylem ve fiil olmadığı halde yeni bir suç isnat ederek hakkında, genel sekreter vekili olduğu dönemde disiplin soruşturması açan . hakkında,17/04/2024 tarihinde Bolu Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, sonrasında ise BAİBÜ Disiplin ve Ceza İşleri Birimi tarafından 12/05/2024 tarihli ve sayılı kararı ile . ile . hakkında soruşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini öğrendiğini belirterek ilgililer hakkında disiplin soruşturması açılmasını talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Bolu Abant İzzet Baysal
Üniversitesi Rektörlüğünün 14/06/2024 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde,
2.1. Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının ilgi (b) yazısında belirtildiği üzere; “Olumsuz hava koşulları nedeniyle ulaşımda yaşanan sıkıntılara bağlı olarak Valilik Makamınca 24-25 Ocak 2022 Pazartesi ve Salı günleri kamuda çalışan engellilerin ve hamilelerin idari izinli sayılmalarına, diğer idari ve akademik
/
personelin de mesailerini evden çalışma esasına göre yürütmelerine karar verildiği, Daire Başkanlığına
Üniversite Genel Sekreterliğinin 24.01.2022 tarihinde sayılı yazısı ile bildirildiği, Daire
Başkanlığı tarafından (o süreçte Başkanlığımızdaki iş süreci göz önüne alınarak) “Daire Başkanı, Şube
Müdürleri, Birim Sorumluları ve Şefimiz Burada olacak. Diğer Personeli de işler aksamayacak şekilde büroda olacak şekilde ayarlayalım. Diğer personel de evden çalışacak şekilde görevlendirme yapalım.” notuyla tüm personele duyurulduğu, yazının, 24.01.2022 tarihinde mesai başladıktan sonra gelmesi ve personele duyurulmasına bağlı olarak duyuru notunda zikredilen pozisyonda görev yapanların 24.01.2022 tarihinde mesaiyi ofisinde tamamladıkları, 25.01.2022 tarihinde de iş yerinde mesailerini yürüttükleri, ancak başvuranın 25.01.2022 tarihinde Daire Başkanlığınca yapılan planlamaya uymayarak iş yerine gelmediği, durum tespiti için bir tutanak hazırlandığı, tutanağın Genel Sekreterlik Makamına 09.02.2022 tarih ve sayılı yazı ile gönderildiği” bildirilmiş ve yazı ekinde söz konusu belgeler sunulduğu, bunun üzerine Rektörlük Makamının 05.03.2022 tarihli ve E- – – sayılı oluru ile başvuran hakkında “Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 09.02.2022 tarihli ve sayılı yazısına konu 25.01.2022 tarihinde işe gelmemek ve/veya soruşturma aşamasında tespit edilecek soruşturulan fiile bağlı sair fiiller.” nedeniyle disiplin soruşturması başlatıldığı,
2.2. Soruşturma sonucunda düzenlenen 28.04.2022 tarihli soruşturma raporunda “2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunun 53. maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125. maddesi kapsamında ; görevlendirme ile Öğrenci işleri Daire Başkanlığı Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğü görevini yürüten başvuran hakkında açılan disiplin soruşturması sonunda belge ve tanık ifadelerini birlikte değerlendirildiğinde başvuranın Birim amirinin telefonlarını dikkate almıyorum gibi bir ifade vermesinin uygun görülmediği, hakkında Devlet memurları Kanunu’nun 125.maddesinin 125/A-e bendi uyarınca (
Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak) fiili kapsamında “UYARMA” cezası ile tecziyesi” teklif edildiği, Rektörlük Makamının 20.05.2022 tarihli kararıyla söz konusu teklif uygun görülerek birim amirine karşı tutum ve yaklaşımından dolayı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 53-b maddesine atıfla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125/A-e maddesi “Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak” disiplin suçu kapsamında “uyarma” disiplin cezası ile tecziyesine karar verildiği,
2.3. Başvuranın söz konusu disiplin cezasına itirazı Üniversite Disiplin Kurulunun 16.06.2022 tarihli ve
/ sayılı kararı ile oy çokluğu ile reddedildiği, başvuran söz konusu disiplin cezasının iptali için dava açtığını, Bolu İdare Mahkemesinin 24.11.2023 tarihli ve / E. / K. sayılı kararı ile “Bu durumda, soruşturma olurunda bulunmayan ve soruşturma esnasında disipline aykırı olduğu tespit edilen fiiller ile ilgili olarak soruşturma onayı verecek makamın bilgilendirilmesi, sözü edilen makamca verilecek soruşturma oluru üzerine soruşturmanın davacının bu fiilini kapsar şekilde yürütülmesi ve bu şekilde yapılacak soruşturma sonucunda ulaşılan kanaate göre öneride bulunulması gerekirken, soruşturma sırasında tespit edilen hususlarla ilgili olarak ek soruşturma oluru alınmaksızın konunun incelenmesinde ve disiplin yönünden getirilen teklif doğrultusunda tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı” gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verdiği,
2.4. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 53/C maddesinin son paragrafı “Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içerisinde, zamanaşımı süresinin dolması veya üç aydan daha az süre kalması hâlinde en geç üç ay içerisinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.” Hükmü kapsamında, bu kapsamda başvuran hakkında “Amirine saygısız davranmak” fiiline ilişkin soruşturma oluru alınmasına ve soruştura yürütülmesine 04.01.2024 tarihli ve sayılı oluru ile karar verildiği, ancak söz konusu olurun sehven Genel Sekreter V. imzası ile gönderildiği anlaşıldığı, 11.03.2024 tarihli ve sayılı yazı ile soruşturmacıya soruşturmanın Rektörlük Makamı eli ile yürütüldüğü bildirildiği, soruşturma neticesinde
düzenlenen 15.03.2024 tarihli soruşturma rapor ile “BAİBÜ Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı Destek
Hizmetleri Şube Müdürü olarak görevlendirilen hakkında “Amirine Saygısız Davranma” fiili kapsamında açılan soruşturmada tanık ifadeleri alındığı, gerekli yazışmalar yapılarak soruşturma sonucunda muhakkik tarafından başvuranın görevlerini zamanında yerine getirdiği ancak iş yerindeki Amir durumunda olan Personellerle nedeni bilinmeyen bir şekilde dargın olduğu ve birim toplantılarına katılmadığı şeklinde verilen cevapların başvuranın iş barışına uymadığı ve iş yerindeki arkadaşlarıyla da uyum sıkıntısı çektiğini gösterdiği, bu ifadeler muhacezesinde Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Rektörlüğü’nün 04.01.2024 tarihli ve E- – sayılı oluru ile Öğrenci İşleri
Daire Başkanlığı Destek Hizmetleri Şube Müdürü olarak görevlendirilen hakkında “Amirine
Saygısız Davranma’ fiili kapsamında yapılan soruşturma neticesinde 657 Devlet Memurları Kanununun 125/A-h Bendinde ‘Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak’ kapsamında uyarı cezası ile tecziyesi gerekirken, Personelin 11.12.1989 yılından bu yana çalışıyor olması ve sicil özetinde herhangi bir cezai durumunun olmaması da dikkate alınarak başvurana “iş yerinde Personellerle uyum içinde çalışması, Birim toplantılarına katılması, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması” hususunun yazıyla bildirilmesi” kanaati oluştuğu, Rektörlük Makamının 22.03.2024 tarihli ve sayılı kararı ile soruşturma raporu doğrultusunda soruşturmaya konu fiilin 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunun 125-A-h “Görevin işbirliği ilkesi içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak” disiplin suçuna uyduğu ve “Uyarma” disiplin cezası ile tecziyenizi gerektirdiği ancak daha önce disiplin cezası almamış olduğunuzdan herhangi bir disiplin cezası uygulanmamasına karar verildiği, başvurana
29.03.2024 tarihinde tebliğ edildiği,
2.5. Bolu Cumhuriyet Başsavcılığının 22.02.2024 tarihli ve Soruşturma No: / sayılı görevsizlik kararının Üniversiteye bildirildiği, söz konusu görevsizlik kararı ve eklerin tetkikinden; başvuranın
17.04.2024 tarihli şikayet dilekçesi ile ” . ve . hakkında TCK’nın 267/1 maddesi gereğince kamu
davası açılması için iddianame düzenlenmesi talep ettiği ancak Bolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 53/c maddesi gereği iddia olunan suçun görev sırasında veya görevi dolayısıyla işlenmiş olduğu, anılan yasa hükmü gereği ilk soruşturma yapılması ve sonuca göre ilgili
Kurullar tarafından son soruşturmanın açılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, ayrıntısıyla izah edildiği üzere kamu görevlilerinin sadece görevlerini yerine getirdiği, sayılı şikayetçiye herhangi bir iftira atılmadığı mahkeme kararındaki gerekçeye uygun şekilde işlem tesis edildiği, bu nedenle başvurana 12.05.2024 tarihli ve sayılı yazıyla söz konusu şikayete konu işlem ve kişiler hakkında herhangi bir soruşturma açılmasına yer olmadığına karar verildiği, alınan karara karşı 60 gün içinde İdare Mahkemeleri nezdinde dava açma hakkının bulunduğu, Ayrıca alınan karar 13.05.2024 tarihli ve sayılı yazı ile Bolu Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmiş ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunun “İsnat ve İftiralara Karşı Koruma” başlıklı 25. maddesi “Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya mücerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı takdirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını
Cumhuriyet Savcılığından isterler.” hükmü uyarınca başvuran hakkında işlem tesis edilmesi talep edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Yükseköğretim Kanununun
5.1. “Disiplin soruşturması ve savunma hakkı” başlıklı 53/A maddesinde- (Ek: 2/12/2016 – 6764/27 md.)
“Disiplin soruşturmasında uyulacak esaslar şunlardır:
a) Disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiilin işlendiğini öğrenen disiplin amiri yazılı olarak disiplin soruşturması başlatır. Üst disiplin amirinin soruşturma açtığı veya açtırdığı disiplin olayında alt disiplin amiri ayrıca soruşturma yapamaz veya yaptıramaz. Daha önce açılmış soruşturma varsa bunlar üst amirin açtığı veya açtırdığı soruşturma ile birleştirilir.” 5.2. Zamanaşımı başlıklı 53/c maddesinde
“Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezalarında bir ay içinde, b) Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin soruşturması açılamaz.
Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiil açısından altı yıl geçmiş ise disiplin cezası verilemez.
Bilimsel bir eserin akademik atama ve terfilerde kullanılması ya da kısmen veya tamamen yeniden yayımlanması hâlinde ikinci fıkrada belirtilen zamanaşımı süreleri yeniden işlemeye başlar.
Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içerisinde, zamanaşımı süresinin dolması veya üç aydan daha az süre kalması hâlinde en geç üç ay içerisinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, kendisine iftira atıldığı gerekçesiyle hakkında idari soruşturma açılmasına sebep olan ve yürüten personel hakkında soruşturma açılmasını talep etmektedir.
8. Hava koşullarının uygun olmaması nedeniyle valilik tarafından bazı personellerin 24-25 Ocak 2022
Pazartesi ve Salı günleri idari izinli sayılabileceği bunun üzerine de Üniversite İdaresi tarafından Daire
Başkanlığına Üniversite Genel Sekreterliğinin 24.01.2022 tarihinde sayılı yazısı ile ilgili yazının bildirildiği, Daire Başkanlığı tarafından (o süreçte Başkanlığımızdaki iş süreci göz önüne alınarak)
“Daire Başkanı, Şube Müdürleri, Birim Sorumluları ve Şeflerin Üniversitede bulunması gerektiğinin belirtildiği, başvuranın şube müdür olmasına rağmen 25.01.2022 tarihinde Üniversiteye gelmediği, birim sorumlusunun telefonlarına da cevap vermediği, dolayısıyla hakkında soruşturma açıldığı, soruşturma sırasında “Birim amirinin telefonlarını dikkate almıyorum” ifadesi nedeniyle de ayrıca soruşturma yapılarak “Uyarma” cezası verildiği, başvuranın İdare Mahkemesinde dava açması sonucunda soruşturma sırasında ortaya çıkan diğer eylemler için ayrıca soruşturma izni alınmamış olunması nedeniyle söz konusu cezanın iptal edildiği, akabinde yeniden soruşturma yürütülerek sonucunda disiplin cezası tecziyesine gerek olmadığının değerlendirildiği ancak kişinin yazı ile uyarıldığı anlaşılmıştır.
9. Bahsi geçen olaylar çerçevesinde soruşturma sırasında başvuranın kendisi tarafından söylenen “birim amirinin telefonlarını dikkate almıyorum.” İfadesinin saygısızlık olarak kabul edilmesi neticesinde soruşturma yapıldığı, ancak ek soruşturma izni alınmadığı için neticede verilen uyarma disiplin cezasının iptal edildiği, bunun üzerine de idare tarafından mahkeme kararında belirtilen şekilde soruşturma açılarak ilgili ifadesi için yazı ile uyarıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuran hakkında herhangi bir iddiada bulunan kimse olmadığı gibi mahkeme tarafından belirtilen usullere göre idari işlem tesis edilmiştir.
10. Başvuran hakkında herhangi bir iftiraya sebep olacak iddiada bulunulmadığı anlaşılmış olup, Yükseköğretim Kanunun ilgili maddesinde soruşturmanın açılması için herhangi bir disiplin suçunun işlenmesine sebep olacak eylemin varlığı aranmaktadır. Söz konusu personelin başvuran hakkında iftiraya sebep olacak herhangi bir iddiada bulunmadığı, mahkeme kararını yerine getirmek için soruşturma başlatıldığı değerlendirildiğinde disiplin cezası gerektirecek bir eylemin olmaması nedeni ile soruşturma açılmaması işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
11. Yapılan değerlendirme neticesinde; disiplin cezası gerektiren herhangi bir eylem olmadığından idare tarafından soruşturma açılmaması işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili ilkelere aykırılık saptanmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Bolu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, /
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/