|
ÖZET: Başvuran, İzmir Bakırçay Üniversitesi’nde araştırma görevlisi olarak görev yaparken, görev süresinin uzatılmaması nedeniyle 2547 sayılı Kanunun 33/a bendi kapsamında atamasının yapılmasını talep etmiştir. Ancak, idare bu talebi, başvuran hakkında yürütülen disiplin soruşturması ve alınan ceza nedeniyle reddetmiştir. Danıştay, başvuranın 2547 sayılı Kanunun geçici 84. maddesi gereğince atama talebinin hukuken yerinde olmadığını, zira ilgili mevzuatın gerektirdiği şartların sağlandığını belirtmiştir.
Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak, idarenin işlemlerinin hukuka uygun ve belirlilik ilkesine dayanması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın durumunun, disiplin soruşturması ve ceza alması gibi unsurların, 2547 sayılı Kanunun 33/a bendi kapsamında değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın atama talebinin yeniden değerlendirilmesi yönünde İzmir Bakırçay Üniversitesi Rektörlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/13753-S.23.21743
BAŞVURU NO : 2023/6946
KARAR TARİHİ : 27/10/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : 2547 sayılı Kanun’un 33 üncü maddenin (a) fıkrası kapsamında atamasının yapılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 18/05/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 17.03.2020 tarihi itibariyle İzmir Bakırçay Üniversitesi Rektörlüğü Fakültesi
Anabilim Dalı’nda 2547 sayılı Kanunun 50/d hükmü kapsamında araştırma görevlisi olarak çalışmakta iken 17.03.2023 tarihi itibariyle atamasının yenilenmemesine karar verildiği ve Üniversite ile
17.03.2023 tarihi itibariyle ilişiğinin kesildiği, 09.02.2023 tarihinde yayımlanmasıyla yürürlüğe giren 2547
sayılı Kanunun geçici 84. maddesine istinaden 14.03.2023 tarihinde 33/a bendi kapsamında atamasının yapılması talebinde bulunduğunu, ancak talebinin reddedildiğini, gerek Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte gerek talep tarihinde 2547 sayılı Kanun 50 nci madde (d) bendi kapsamında araştırma görevlisi olması ve süresi içinde talep etmesi nedeniyle 2547 sayılı Kanun’un 33 üncü maddenin (a) bendi kapsamında atanmaya hak kazandığını, bu nedenlerle 2547 sayılı Kanun 50 nci maddesinin (d) bendi kapsamında görev süresinin uzatılmamış olmasının da önem arz etmediğini belirterek 23.03.2023 tarihli ve E- – sayılı İzmir Bakırçay Üniversitesi Rektörlüğü oluru ile 2547 sayılı Kanunun geçici 84. madde uyarınca atamasının yapılması talebinin reddi işleminin geri alınarak 2547 sayılı Kanun’un 33 üncü maddenin (a) fıkrası kapsamında atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden İzmir Bakırçay Üniversitesi
Rektörlüğünün 23/6/2023 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazısında;
2.1. Üniversite Fakültesi Bölümünde Anabilim Dalında 50/d statüsüyle araştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken Rektörlüğe gelen bir ihbar neticesinde 04.08.2022 tarihli ve E- – – sayılı soruşturma emri ile başvuran hakkında disiplin soruşturması
açıldığı, soruşturma süresince İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı ile yapılan yazışmada 20. Ağır Ceza
Mahkemesinin kararı ile Polis Akademisi FETÖ/PDY yapılanmasından dolayı örgüt üyeliği nedeniyle 5 yıl hürriyeti bağlayıcı ceza almış olduğu hususunun anlaşıldığı, söz konusu yargı kararları çerçevesinde örgüt üyeliğinden aldığı ceza nedeniyle 6 ay boyunca açığa alındığı ve bu sürede ilişiği kesilmediği, ancak mevcut durumda kurumda çalışması mümkün olmamakla birlikte beraat etme ve görevine dönme ihtimali ve süresinin belirsizliği karşısında görev süresini uzatmama ve geçiş talebini kabul etmeme hususlarının kamu yararı, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından zaruri görüldüğü,
2.2. Başvuranın 20.09.2022 tarih ve E- – – sayılı Rektörlük Olur’u ile
Personel Daire Başkanlığının 21.09.2022 tarih ve E- – – sayılı yazısına istinaden 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 53/B maddesi uyarınca açığa alındığı, bu süreç içerisinde başvuru sahibinin dolan görev süresi ile ilgili yapmış olduğu süre uzatımı başvurusunun, halen açığa alınma durumunun devam etmesi ve açığa alınma dosyasının istinaf sürecinde olduğu hususlarının öğrenildiği, mevcut yargı kararı ile göreve başlatılmasının mümkün olmaması ve kanun yollarının uzun bir süre daha devam edeceğinin açık olması karşısında kamu yararı, kamu kaynaklarının etkin kullanılma zorunluluğu gerekçeleri ile fakülte yönetimince görev süresinin uzatılmaması kararının verildiği ve Rektörlük makamınca uygun görüldüğü,
2.3. Başvuranın 2547 sayılı Kanunun 33/a bendi kapsamında atamasının yapılmasına ilişkin talep tarihinde halen araştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 53/B maddesi uyarınca açığa alındığı ve 2547 sayılı Kanunun 33/a bendi kapsamında atamasına ilişkin aranan diğer şartları taşıdığı ancak görev süresi uzatımına ilişkin talebinin reddi aşamasındaki aynı gerekçelerle 33/a bendi kapsamında atama talebinin reddedildiği
açıklamasına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun
5.1. “Araştırma görevlileri” başlıklı 33 üncü maddesinde, “a)Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanıdır. Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler.”, /
5.2. “Lisans üstü öğretim” başlıklı 5 nci maddesinde, “Usul ve şartları;…
d) Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilirler.”,
5.3. “Geçici 84 üncü maddesinde, “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte; 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında istihdam edilenlerden tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık eğitimi yapmakta olanlar ve bu eğitimlerini tamamlamış olanlar hariç; tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam eden veya bu eğitimlerini tamamlamış araştırma görevlilerinin, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde talep etmeleri ve 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun 3 üncü maddesindeki şartları taşımaları kaydıyla, kadrolarının bulunduğu üniversite tarafından 33 üncü maddenin (a) fıkrası kapsamında atamaları yapılır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir.”
6. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun
6.1. “Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.”,
6.2. “Arşiv araştırması” başlıklı 4 üncü maddesinde, “(1) Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı
Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, İzmir Bakırçay Üniversitesi Rektörlüğü Fakültesi Anabilim Dalı’nda
2547 sayılı Kanunun 50/d hükmü kapsamında araştırma görevlisi olarak çalışmakta iken görev süresinin
uzatılmamasına karar verildiği ve 17.03.2023 tarihi itibariyle Üniversite ile ilişiğinin kesildiği, 09.02.2023 tarihinde yayımlanmasıyla yürürlüğe giren 2547 sayılı Kanunun geçici 84. maddesine istinaden 14.03.2023
tarihinde 33/a bendi kapsamında atamasının yapılması talebinde bulunduğunu, ancak talebinin reddedildiğini, gerek Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte gerek talep tarihinde 2547 sayılı Kanun 50 nci madde (d) bendi kapsamında araştırma görevlisi olması ve süresi içinde talep etmesi nedeniyle 2547 sayılı
Kanun’un 33 üncü maddenin (a) bendi kapsamında atanmaya hak kazandığını belirterek 2547 sayılı
Kanun’un 33 üncü maddenin (a) fıkrası kapsamında atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 inci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.
10. Dosya kapsamında yapılan inceleme çerçevesinde, 17/3/2020 tarihi itibariyle İzmir Bakırçay
Üniversitesi Rektörlüğü Fakültesi Anabilim Dalında 2547 sayılı Kanunun 50/d hükmü kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapmakta iken başvuran hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde başvuranın 20. Ağır Ceza Mahkemesinin kararı ile Polis Akademisi FETÖ/PDY yapılanmasından dolayı örgüt üyeliği nedeniyle 5 yıl hürriyeti bağlayıcı ceza almış olması nedeniyle başvuran hakkında 6 ay boyunca görevden uzaklaştırıldığı, söz konusu süreç dikkate alınarak Yönetim
Kurulunun 24/2/2023 tarihinde vermiş olduğu kararda yer verilen “almış olduğu cezaya ilişkin kanun yolları devam ettiğinden uzun bir süre daha açığa alma işleminin devam edeceği anlaşıldığından görev süresinin uzatılması ile ilgili talebin, kamu yarar ve gerekleri açısından uygun görülmediği” gerekçesiyle başvuranın görev süresinin uzatılmamasına karar verildiği, bu defa başvuran 14/3/2023 tarihli dilekçesi ile 9/2/2023 tarihinde yürürlüğe giren 2547 sayılı Kanunun geçici 84 üncü maddesi kapsamında söz konusu
Kanun maddesinin yürürlüğe girdiği tarih ile halihazırda araştırma görevlisi kadrosunda bulunması nedeniyle 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında atamasının yapılması talebinde bulunmuş ancak ilgili idarenin 23/3/2023 tarihli yazısıyla başvuranın görev süresinin uzatılmaması ve buna ilişkin sunulan gerekçeler nedeniyle başvuranın talebini reddettiği anlaşılmaktadır.
11. Başvuruya esas mevzuat hükümlerinde, 2547 sayılı Kanunun geçici 84 üncü madde hükmü gereğince
33 üncü maddenin (a) fıkrası kapsamında atamaların yapılması için “bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte
(9/2/2023 tarihi) 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında istihdam edilenlerden tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik eğitimine devam eden veya bu eğitimlerini tamamlamış araştırma görevlilerinin, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde talep etmeleri ve 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun 3 üncü maddesindeki şartları taşımaları” olarak belirlenen tüm şartların birlikte gerçekleşmesi gerektiği, ilgili idare tarafından da tespit edildiği üzere başvuranın 2547 sayılı Kanunun geçici 84 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 50/d kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapma şartını taşıdığı açık olmakla birlikte 7315 sayılı Kanun kapsamında öngörülen araştırma ve soruşturma usulüne uygun olarak yapılmaksızın disiplin soruşturması kapsamında temin edilen bilgiler esas alınarak değerlendirmenin yapıldığı, söz konusu değerlendirmenin ise ilgili kanun hükmünün gereği olarak değerlendirilemeyeceği ve bu yönüyle 2547 sayılı Kanunun geçici 84 üncü madde hükümlerine uygun olarak değerlendirme yapılmaksızın başvuranın 2547 sayılı Kanunun 33/a maddesi kapsamında atamasının reddedilmesinin hukuken yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 2547 sayılı Kanun’un 33 üncü maddenin (a) fıkrası kapsamında atamasının yapılması talebinin ilgili mevzuata uygun olarak usulüne uygun yapılmaksızın reddedilmesi hukuken yerinde olmadığından ilgili idareye tavsiyede bulunmak gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili idarenin başvurana verdiği cevaplarda ise hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İzmir İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile,
Başvuranın 2547 sayılı Kanun’un 33 üncü maddenin (a) fıkrası kapsamında atamasının yapılması talebinin,
7315 sayılı Kanun kapsamında öngörülen arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmanın usulüne uygun
olarak yapılarak başvurunun yeniden değerlendirilmesi yönünde İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İZMİR
BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURANA ve İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/