|
ÖZET: Danıştay, içkili eğlence yeri olarak faaliyet gösteren bir diskotekte konsomatris çalıştırılmasının mevzuata aykırı olduğunu belirlemiştir. 2559 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca, bu durumun idari para cezası ile yaptırımı mümkünken, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yönündeki işlemin hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. Mahkeme, diskotek ruhsatı bulunan işyerinde konsomatris çalıştırılmasının yasak olduğunu, ancak bu durumun işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine neden olamayacağını vurgulamıştır.
Kararda, 1608 sayılı Kanun çerçevesinde yasaklanan faaliyetin men edilmesi gerektiği, ancak ruhsat iptalinin bu şekilde uygulanamayacağı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, Danıştay, İdare Mahkemesi’nin kararını hukuka uygun bulmuş, ancak gerekçesinin düzeltilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Sonuç olarak, davalı idarenin temyiz talebi reddedilmiş ve İdare Mahkemesi’nin kararı onanmıştır. Bu durum, ruhsat iptali yerine idari para cezasının uygulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/14425 E. , 2021/4962 K.
“İçtihat Metni”
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/14425
Karar No : 2021/4962
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E: …, K: … sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokak No: … adresinde içkili eğlence yeri olarak faaliyet gösteren diskoteğin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Onuncu Dairesinin 02/12/2019 günlü, E:2016/10543, K:2019/9037 sayılı bozma kararına uyularak verilen … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; içkili eğlence yeri olan diskotek faaliyet konulu ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde konsomatris çalıştırılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmakla birlikte; anılan durumun 2559 sayılı Kanun’un 6. maddesine aykırılık teşkil edeceği ve bu halde ilgili işletmeye belediye encümenince idari para cezası yaptırımının uygulanmasının mümkün olduğu görüldüğünden, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uygulanmak suretiyle davacıya ait ruhsatın iptal edilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan uyuşmazlığa konu işyerine yönelik olarak diskotek ruhsatı düzenlendiği, davalı idarece konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, anılan faaliyetin diskotek ruhsatı düzenlenen bir işyerinde yürütülemeyeceği, ancak 1608 sayılı Kanun’da yasaklanan faaliyetin men edilebileceğinin öngörüldüğü, bu durumda, 1608 sayılı Kanun uyarınca tespit edilen aykırı faaliyetin men edilmesi gerekirken, işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine sebep olacak şekilde çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği, bu nedenle faaliyet konusu diskotek olan işyeri ilgilisine 15 gün süreli tebligat yapılarak konsomasyon faaliyetlerine son verilmesi, işyeri ruhsatında belirtilen amaç dışında faaliyette bulunulmaması, aksi takdirde ruhsatının iptal edileceğinin belirtildiği; ancak işyerinde yapılan kontrolde, pavyon ruhsatı olmamasına rağmen konsomasyon yaptırmak suretiyle amaç dışı faaliyette bulunulduğunun tespit edildiği; bu nedenle söz konusu diskotek olarak faaliyet gösteren işyerinin işletme izin belgesinin iptal edildiği ileri sürülerek Mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçesi düzeltilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararı uyarınca, Dairemize doğrudan iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokak No:… adresinde bulunan içkili eğlence yeri olarak faaliyet gösteren diskotekte yapılan 25/01/2014 tarihli denetimde, pavyon ruhsatı olmamasına rağmen konsomasyon faaliyeti yapılmak suretiyle amaç dışı faaliyette bulunulduğunun tespit edildiği, Fatih Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü’nün tarih ve sayılı yazısı ile bu hususun davalı idareye iletilmesi sonrasında, 27/02/2014 tarihli tebligat ile işyeri ilgilisine faaliyet konusu içkili istirahat ve eğlence yeri olan diskotekte işletme izin belgesinde belirtilen amaç dışında faaliyette bulunulmaması aksi halde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğinin bildirildiği, 15/11/2014 tarihli şikayet üzerine 13/12/2014 tarihli denetimde pavyon ruhsatı olmamasına rağmen konsomasyon faaliyeti yapılmak suretiyle amaç dışı faaliyete devam edildiğinin tespiti sonrası davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı İçkili İstirahat ve Eğlence Yeri İşletme İzin Belgesinin, … günlü, … sayılı dava konusu işlemle; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 13. maddesi gereğince iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 6. maddesinde, faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, bu Kanunun 12. maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, iş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idari para cezası verileceği, bu maddede öngörülen idari para cezalarının, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verileceği, verilen idari para cezalarına dair kararların ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edileceği, bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebileceği, itirazın, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmayacağı, itiraz üzerine verilen kararın kesin olduğu, itirazın zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılacağı, idari para cezalarının 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunacağı hükümleri ifade edilmiştir.
10/05/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 36. maddesinde; “… Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde, genel kadın olarak tescil edilenler çalıştırılamaz… Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir…”, 39. maddesinde de;…. 36 ncı maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen hususların tespiti hâlinde, yetkili idare tarafından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen usûle göre idari para cezası uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, içkili eğlence yeri olan diskotek faaliyet konulu ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde konsomatris çalıştırılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmakla birlikte; anılan durumun 2559 sayılı Kanun’un 6. maddesine aykırılık teşkil edeceği ve bu halde ilgili işletmeye belediye encümenince idari para cezası yaptırımının uygulanmasının mümkün olduğu görüldüğünden, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 13. maddesi uygulanmak suretiyle davacıya ait ruhsatın iptal edilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği yönündeki mahkeme karar gerekçesinde hukuki isabetsizlik bulunmamakta ise de, kararda bu gerekçenin yanı sıra, “Öte yandan uyuşmazlığa konu işyerine yönelik olarak diskotek ruhsatı düzenlendiği, davalı idarece konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, anılan faaliyetin diskotek ruhsatı düzenlenen bir işyerinde yürütülemeyeceği, ancak 1608 sayılı Kanunda yasaklanan faaliyetin men edilebileceğinin öngörüldüğü, bu durumda, 1608 sayılı Kanun uyarınca tespit edilen aykırı faaliyetin men edilmesi gerekirken, işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine sebep olacak şekilde çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı” hususuna da yer verilmiş olmasında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E: …, K: … sayılı kararın, gerekçesi yukarıda belirtilen şekilde düzeltilmek suretiyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay’da karar düzeltme yolu açık olmak üzere 15/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
Sorular: 1- Tebligat Kanunu nasıl uygulanır? 2- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelikte hangi konularda hukuki işlem tesis edilebilir? 3- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 36. Maddesindeki düzenlemeler nelerdir? 4- Konsomatrisler ne şekilde çalışabilir? 5- İdari para cezalarına karşı nasıl itiraz edilir? Cevaplar: Kavramlar: |