|
ÖZET: Devlet Malzeme Ofisi (DMO) Kreş ve Gündüz Bakımevi’nden yararlanma talebinde bulunan başvuran, Maliye Bakanlığı personelinin kurum içi olarak kabul edilmesini ve kendisinden kurum personeli ile aynı ücreti ödemesini istemiştir. Ancak DMO, Sosyal Tesisler Yönergesi gereği, Ofis çalışanları ile diğer kamu çalışanları arasında ücret farkı uygulamaktadır. DMO Genel Müdürlüğü, kreş ücretlerini Ofis personeli için 600 TL, diğer kamu personeli için 750 TL olarak belirlemiştir.
Yapılan incelemelerde, DMO’nun özerk bir yapı olarak, kreş hizmetlerini öncelikle kendi çalışanlarına sağlamak amacıyla kurulduğu ve diğer kamu çalışanlarına da mevcut kapasite dahilinde hizmet verdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, diğer kamu kurumlarının da benzer ücretlendirme uygulamaları yaptığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebi reddedilmiş ve DMO’nun uygulamalarının mevzuata uygun olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, DMO’nun kreş ve gündüz bakımevi hizmetleri için belirlediği ücretler ve uygulama farklılıkları, ilgili mevzuat çerçevesinde hukuka uygun bulunmuş, başvuranın iade talebi de reddedilmiştir. |
2.3) Devlet Malzeme Ofisi Sosyal Tesisler Yönergesinin 11’inci maddesine göre, kreş ve gündüz
bakımevine müracaat halinde ayrımın Ofis çalışanları ve diğer kamu çalışanları olarak yapıldığı ve bu durumda Sosyal Tesisler Yönergesinde kreş ve gündüz bakımevinin kabulündeki öncelik sırası ve ücretlendirmesinde “Ofis çalışanı” ibaresinin yalnızca Devlet Malzeme Ofisinde çalışan personeli kapsadığı,
2.4) DMO Genel Müdürlüğüne bağlı Kreş ve Gündüz Bakımevine kabulde ilk olarak Ofis
personelinin çocuklarına daha sonra diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki personel çocuklarına öncelik tanındığı,
2.5) DMO Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisler Yönergesinin Kreş ve Gündüz Bakımevi başlıklı 13’
üncü maddesindeki “Kreş ve Gündüz Bakımevi hizmetleri ücretli olup, çocuk bakımevi bölümüne devam eden 0- 6 yaş grubundaki her çocuk velisinden, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına ait çocuk bakımevlerine kabul edilecek devlet memurları ile diğer kamu personelinin her çocuğu için Maliye
Bakanlığınca tespit edilen aylık ücret alınır .” hükmüne istinaden çıkarılan DMO Genel Müdürlük
Makamının 06/ 06/ 2017 tarih ve sayılı Oluru ile kreş ücretlerinin Ofis personelinin her çocuğu için 600,- TL, diğer kamu personelinin her çocuğu için 750,- TL olarak tespit edildiği ve başvuranın
Ofis personeli olmadığından, DMO Genel Müdürlüğü Makamının Olurunda belirtilen diğer kamu personeli çocuklarından alınan ücrete tabi olduğu,
2.6) Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait kreş ve
çocuk bakımevlerine kabul edilecek devlet memurları ve diğer kamu personelinin her çocuğu için aylık bakım ücreti asgari tutarının 21/ 01/ 2017 tarih ve 29955 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Maliye Bakanlığının ( 2017- 3) sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ile tespit edildiği,
2.7) Aynı Tebliğin 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kreş ve
çocuk bakımevlerine kabul edilecek devlet memurları ile diğer kamu personelinin her çocuğu için aylık bakım ücreti asgari 165,00 TL olarak tespit edilmiştir . Ancak, belirlenen asgari aylık ücretlerin kreş ve çocuk bakımevi hizmetlerinin karşılanmasında yeterli olmadığı durumlarda, kurum ve kuruluşlar belirlenen ücretin üzerinde bedel tespit etmeye yetkilidir .” ibaresinin bulunduğu,
2.8) Tebliğin “Ortak Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında “Bir kurum veya
kuruluşun eğitim ve dinlenme tesisleri, misafirhane, kreş ve çocuk bakımevlerinden yararlanan diğer kurum ve kuruluşların personeli ve emeklileri ile bunların eşleri, üstsoy ve altsoylarına, kurum personeli için belirlenen tarifenin % 25 fazlası uygulanır .” denildiği,
2.9) Ayrıca, Tebliğin 7’nci maddesinin on ikinci fıkrasında “Bir kurum veya kuruluşun bağlı ve ilgili
kuruluşlarına ait eğitim ve dinlenme tesisleri ile misafirhanelerinden yararlandırılan o kurum ve kuruluşun personeli ve emeklisi ile bunların eşleri, üstsoy ve altsoylarına, bağlı ve ilgili kuruluş personeli için belirlenen tarife uygulanabilir .” ifadesinde eğitim ve dinlenme tesisleri ile misafirhane ibaresi geçmekte iken kreş ve gündüz bakımevinden bahsedilmediği ve bu çerçevede
Devlet Malzeme Ofisi Kreş ve Anaokulu Müdürlüğünden faydalanan Ofis personeli hariç diğer tüm kamu personelinden yüzde 25 fazla ücret alındığı,
2.10) Maliye Bakanlığı bünyesinde, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Gündüz Çocuk Bakımevi
Müdürlüğünün bulunduğu ve Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı Gündüz Çocuk Bakımevi Müdürlüğü
Yönergesine göre Muhasebat Genel Müdürlüğü personeli olarak görev yapmakta olan
.
2 / 6buradan aynı koşullarda faydalanabileceğinin düşünüldüğü,
belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, “A . İktisadi
Devlet Teşekkülleri (İDT)” başlıklı ekinde, Devlet Malzeme Ofisi Maliye Bakanlığının ilgili teşekkülü olarak belirtilmektedir .
4) 04/ 05/ 2007 tarihli ve 26512 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Malzeme Ofisi Genel
Müdürlüğü Ana Statüsünün,
4.1) “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının ı bendi;
“Ofis : Sermayesinin tamamı Devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü”
4.2) “Teşekkülün yapısı” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası;
“Bu Ana Statü ile teşkil olunan Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür .” şeklindedir .
5) Devlet Malzeme Ofisi Sosyal Tesisler Yönergesinin, Kreş ve Gündüz Bakımevi bölümün 11’inci
maddesinde;
“Kreş ve gündüz bakımevine, müracaatı bulunan Ofis ve diğer kamu çalışanlarının çocuklan kabul edilir . Kreş ve Gündüz Bakımevine kabulde aşağıdaki öncelik sırası esas alınır .
a) Anne ve babası Ofis’de çalışan çocuklar, b) Annesi Ofis’de çalışan çocuklar, c) Babası Ofis’de çalışan çocuklar, ç) Diğer kamu personeli çocukları .” ifadesi mevcuttur .
6) 21/ 01/ 2017 tarihli ve 29955 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maliye Bakanlığının ( 2017- 3)
sayılı Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğin,
6.1) “Kreş ve çocuk bakımevleri ücretleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “Kamu
kurum ve kuruluşlarına ait kreş ve çocuk bakımevlerine kabul edilecek devlet memurları ile diğer kamu personelinin her çocuğu için aylık bakım ücreti asgari 165,00 TL olarak tespit edilmiştir .
Ancak, belirlenen asgari aylık ücretlerin kreş ve çocuk bakımevi hizmetlerinin karşılanmasında yeterli olmadığı durumlarda, kurum ve kuruluşlar belirlenen ücretin üzerinde bedel tespit etmeye yetkilidir .” hükmü yer almaktadır .
6.2) “Ortak Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin dokuzuncu fıkrasının c bendinde “Bir kurum veya
3 / 6kuruluşun eğitim ve dinlenme tesisleri, misafirhane, kreş ve çocuk bakımevlerinden yararlanan diğer
kurum ve kuruluşların personeli ve emeklileri ile bunların eşleri, üstsoy ve altsoylarına, kurum personeli için belirlenen tarifenin % 25 fazlası uygulanır .” denilmektedir .
6.3) “Ortak Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin on ikinci fıkrasında “Bir kurum veya kuruluşun
bağlı ve ilgili kuruluşlarına ait eğitim ve dinlenme tesisleri ile misafirhanelerinden yararlandırılan o kurum ve kuruluşun personeli ve emeklisi ile bunların eşleri, üstsoy ve altsoylarına, bağlı ve ilgili kuruluş personeli için belirlenen tarife uygulanabilir .” ifadesine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın Devlet Malzeme Ofisi Kreş ve Gündüz Bakımevinden
yararlanmada Maliye Bakanlığı personelinin kurum içi olarak kabul edilmesi, kurum personeli ile aynı ücreti ödemesi ve geçmişte fazla olarak ödediğini iddia ettiği ücretlerin iadesi talebine ilişkin yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde idarenin işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmediği değerlendirilerek başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran; 1’inci paragrafta belirtildiği üzere; Devlet Malzeme Ofisi Kreş ve Gündüz
Bakımevinden yararlanmada Maliye Bakanlığı personelinin kurum içi olarak kabul edilmesi, Kurum personeli ile aynı ücreti ödemesi ve geçmişte fazla olarak ödediğini iddia ettiği ücretlerin iadesini talep etmekte olup, İdare tarafından 2’nci paragrafta belirtildiği şekilde; Devlet Malzeme Ofisi
Kreş ve Anaokulu Müdürlüğünden faydalanan Ofis personeli hariç diğer tüm kamu personelinden yüzde 25 fazla ücret alındığı savunulmaktadır .
9) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde elde edilen bulgular yönünden;
9.1) Başvuranın Devlet Malzeme Ofisi Kreş ve Gündüz Bakımevinden yararlanmada Maliye
Bakanlığı personelinin kurum içi olarak kabul edilmesini ve kendisinden kurum personeli ile aynı ücretin alınmasını talep ettiği,
9.2) Öte yandan, DMO Genel Müdürlüğünün Maliye Bakanlığının 2017- 3 sayılı Kamu Sosyal
Tesislerine İlişkin Tebliğinin “Ortak Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin dokuzuncu fıkrasının (c)
bendine göre işlem yaparak Kreş ve Gündüz Bakımevinden faydalanan diğer kurum ve kuruluşların personelinden kurum personeli için belirlenen tarifenin % 25 fazlasını aldığı,
9.3) DMO Genel Müdürlüğünün; 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname uyarınca Maliye Bakanlığının ilgili teşekkülü olarak belirlendiği, Devlet Malzeme Ofisi
Genel Müdürlüğünün Ana Statüsü uyarınca tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yapılandırıldığı, Devlet Malzeme Ofisi
Sosyal Tesisler Yönergesine göre Kreş ve Gündüz Bakımevinden yararlanmada Ofis ve diğer kamu çalışanları şeklinde ayrıma gidildiği,
9.4) Kurumun Kreş ve Gündüz Bakımevinin öncelikli olarak Genel Müdürlük çalışanlarının kreş
ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulduğu ve bu yönde faaliyet gösterdiği, ancak mevcut kapasite
.
4 / 6dahilinde diğer kamu çalışanlarına da hizmet verildiği,
9.5) Kurumun Ana Statüsüyle belirlenen özerk yapısı çerçevesinde Devlet Malzeme Ofisi Sosyal
Tesisler Yönergesinin Yürütme başlıklı 52’nci maddesinde Yönerge hükümlerini yürütmek üzere
DMO Genel Müdürüne yetki verildiği, söz konusu yetkiye istinaden çıkarılan DMO Genel Müdürlük
Makamının 06/ 06/ 2017 tarih ve sayılı Oluru ile kreş ücretlerinin Ofis personelinin her çocuğu için 600,- TL, diğer kamu personelinin her çocuğu için 750,- TL olarak tespit edildiği ve başvuran
Ofis personeli olmadığından kreş hizmetleri için diğer kamu personeli çocukları için belirlenen tutara göre ücretlendirildiği,
9.6) Konuyla ilgili olarak başka idareler yönünden yapılan araştırma kapsamında, Ulaştırma
Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına bağlı Karayolları Genel Müdürlüğü ile Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığına bağlı Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü kreşlerinde Bakanlık çalışanlarına diğer Kurum çalışanı şeklinde farklı ücret uygulandığı, tespit edilmiştir .
10) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; DMO Genel Müdürlüğünün mevzuatında
Maliye Bakanlığının ilgili teşekkülü olarak; tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülü şeklinde yapılandırılması nedeniyle kreş kabul ve ücretlendirme işlemlerinin Kurum tarafından çıkarılan Yönerge ve Olur çerçevesinde yürütüldüğü ve
Ofis ve diğer kamu çalışanları için ayrı ücretler belirlendiği anlaşılmış olup, şikayet konusu husus hakkında yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu, başvuranın Devlet Malzeme Ofisi Kreş ve
Gündüz Bakımevinden yararlanmada Maliye Bakanlığı personelinin Kurum personeli ile aynı koşullarda yararlandırılması talebinin konuyla ilgili mevzuata göre reddedildiği tespit edilmiştir . Ayrıca, incelenen bazı Bakanlıkların bağlı veya ilgili kurum ve kuruluşlarının da DMO
Genel Müdürlüğü gibi kreş ve gündüz bakımevlerine öğrenci kabulünde ve ücretlendirmede kurum personeli ve diğer kamu kurum personeli şeklinde farklılaştırmaya gittikleri tespit edilmiş olup, Devletin farklı kurum ve kuruluşlarında benzer uygulamalar yapıldığı görüldüğünden somut olayda
İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi halinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
Buna göre ilgili İdarenin işlemine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
5 / 6VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve DEVLET MALZEME OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.