|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın doçent unvanını kazandığı 19/09/2018 tarihinden, Rektörlük Oluru ile doçentlik onayını aldığı 10/03/2020 tarihine kadar geçen süreye ilişkin ek ders ücretlerinin ödenmesi talebi incelenmiştir. Başvuran, bu tarihler arasında doçent unvanına göre ek ders ücretlerinin ödenmesini istemiştir. Maliye Bakanlığı’nın yazısına göre, doçent unvanına sahip ancak doçent kadrosunda bulunmayan öğretim elemanlarının ek ders ücretlerinin doçent kadrosundakilerle aynı şekilde ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Kurum değerlendirmesi sonucunda, başvuranın doçent unvanına bağlı olarak fiilen görev yaptığı ve bu nedenle ek ders ödeneğinden yararlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Üniversitenin, bu haklardan yararlanmak için Rektörlük Oluru şartı aramasının hukuka aykırı olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın ek ders ücreti farklarının ödenmesi gerektiği tavsiye edilmiştir. Bu karar, yükseköğretim personelinin haklarının korunması açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3382-S.23.5677
BAŞVURU NO : 2022/18247
KARAR TARİHİ : 16/03/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Doçent unvanına göre ek ders ücretlerinin ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/12/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yaptığını, 25.12.2019 tarihinde doçentlik unvanı almaya hak kazandığını, mahkeme kararı ile bu tarihin 19.09.2018 olarak düzenlendiğini, ek ders ödemelerinin 19.09.2018 tarihinden itibaren tarafına doçent unvanına göre ödenmesi gerekirken geçmişe yönelik olarak ek ders fark ücretlerinin ödenemediğini belirterek, 19.09.2018 tarihinden itibaren girdiği derslerin, ek ders ücretlerinin tarafına doçent unvanı esas alınarak ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 14/12/2022 tarihli ve – / -S. sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Rektörlüğü Hukuk Müşavirliğinden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden özetle; 2.1. Başvuranın doçentlik başvurusunun iptal edildiği, başvuran tarafından anılan idari işlemin iptali talebiyle dava açıldığı, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 19.9.2019, / sayılı kararı ile Doçentlik başvurularında, “tanınmış uluslararası yayınevi” ifadelerinin Danıştay tarafından iptal edilmesi ile, başvurunun bu şartları taşımadığından (başvuruda yer alan yayınevinin uluslararası tanınmış yayınevi olduğuna dair teyit bilgisinin olmadığı ve sözlü sınavın kaldırılmış olduğu) reddi gerekçesinin dayanaksız
kaldığı gerekçesiyle ÜAK işleminin (Doç. başvurusunun iptali) iptaline ve 25.12.2019 tarihinde alınan
Doçent unvanının, 19.9.2018 tarihinde verilmiş sayılmasına karar verildiği, 2.2. Başvuranın İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığına verdiği 28.10.2022 tarihli dilekçesinde, ek ders ödemelerinin 19.9.2018 tarihinden itibaren doçent unvanına göre tarafına ödenip ödenmeyeceği yönünde görüş talep ettiği, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca verilen 10.11.2022 tarih ve sayılı görüşte, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin 11/4 maddesi gereğince, Rektörlük Makamından Doçentlik onayının alınmasının gerektiği, 10.3.2020 tarihinde onayın verildiği, ancak geriye dönük olarak ek ders ödemelerinin ödenmesine imkân tanıyacak bir mahkeme kararı sunmadığından “ek ders ödemelerinin geriye dönük olarak yapılmasının mümkün olmadığı” bilgisine yer verildiği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 2914 sayılı Yükseköğretim Personeli Kanunu’nun “Ek ders ücreti” başlıklı 11 inci maddesinde, “2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye
Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. (…)
Ek ders ücreti, aşağıdaki göstergelerin Devlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen (1)(2)
katsayı ile çarpımından oluşur.
Ek Ders Ücreti
Unvanı Göstergesi
——————————————————— ———————— Profesör 300
Doçent 250 (2)
Doktor Öğretim Üyesi 200
(2)
Öğretim Görevlisi (…) 160 (…)” 6. Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin “Atama süreci” başlıklı 11 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “(4) Rektör dosya inceleme sonuçlarına dayanarak, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun gerekçeli görüşünü de aldıktan sonra atama hakkındaki kararını verir.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. 1 no.lu paragrafta da açıklandığı üzere başvuran özetle; mahkeme kararı ile doçentlik unvanı aldığı 19/09/2018 tarihinden Rektörlük Oluru ile doçentlik onayını aldığı 10/03/2020 tarihine kadar geçen süreye ilişkin derslerin, ek ders ücretlerinin tarafına doçent unvanı esas alınarak ödenmesini talep etmektedir.
9. Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu; başvuranın Zonguldak Bülent Ecevit
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi i Bölümünde öğretim üyesi olduğu, 25/12/2019 tarihinde düzenlenen doçentlik unvan tarihinin mahkeme kararı ile
Üniversitelerarası Kurul tarafından 19/09/2018 olarak yeniden düzenlendiği, 10/03/2020 tarihinde ise
Rektörlük Oluru ile doçentlik onayı aldığı görülmektedir.
10. Doçentlik unvanı kazanılmasından doçentlik kadrosuna atama yapılmasına kadar geçen süreç kapsamında kişilere yapılacak ödemelere ilişkin Maliye Bakanlığının 03/10/2016 tarihli ve S. sayılı yazısında özetle; “Yükseköğretim Genel Kurulunun 18/5/2016 tarihli ve 10 numaralı oturumunda alınan
Genel Kurul Kararı göz önünde bulundurularak, doçent unvanına sahip olan ancak doçent kadrosunda bulunmayan öğretim elemanlarının zorunlu ders yükleri ve ek ders ücreti ödemelerinin doçent kadrosunda olanlar gibi uygulanması gerektiği, bu itibarla, doçent unvanını almış ancak doçent kadrosuna atanmamış araştırma görevlisi ve yardımcı doçent kadrosunda bulunanların aylık ve diğer mali haklarının atanmış oldukları kadrolar dikkate alınarak ödenmesi, buna karşılık ders vermeleri halinde, öncelikle doçent unvanı için öngörülen haftada asgari on saat zorunlu ders yükü düşüldükten sonra 2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde yine doçent unvanı için öngörülen gösterge esas alınarak ek ders ücreti ödenmesi gerektiği mütalaa edilmektedir.” denilmektedir.
11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; somut olayda, doçent kadrosuna atanamamış olsa da doçent unvanına bağlı olarak fiilen bu unvanın gerektirdiği işleri yürüten başvuranın doçent unvanına bağlı bulunan ek ders ödeneğinden yararlandırılması gerektiği, Üniversitenin bu haklardan yararlanmak için Rektörlük Oluru ile doçentlik onayı alınması şartı araması işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, bu kapsamda başvuranın, Doçentlik unvanı aldığı 19/09/2018 tarihinden Rektörlük Oluru ile
doçentlik onayını aldığı 10/03/2020 tarihine kadar geçen süreye ilişkin ek ders ücreti farklarının ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Zonguldak İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın doçentlik unvanını elde ettiği 19/09/2018 tarihinden Rektörlük Oluru ile doçentlik onayını aldığı 10/03/2020 tarihine kadar geçen süreye ilişkin ek ders ücreti farklarının ödenmesi hususunda
ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi