ÖZET: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde uzman tabip olarak çalışan başvuran, 31/05/2021 tarihinde aldığı doçent unvanına bağlı maaş ve ek ödemelerin yapılmasını talep etmiştir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak atanan başvuran, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki haklardan yararlanamayacağını öğrenmiştir. Başvuranın, eğitim araştırma hastanelerinde çalışanların doçentlik unvanlarına bağlı ilave ödenek aldığını belirtmesi, bu kişilerin hukuki statülerinin farklı olduğunu kanıtlayacak bilgi ve belge sunulmaması nedeniyle geçersiz kalmıştır.

Kurum, başvuranın doçentlik unvanına bağlı maaş ve ek ödemeleri alabilmesi için 2547 sayılı Kanun kapsamındaki bir kadroda bulunması gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca, başvuranın referans gösterdiği Danıştay kararı, benzer bir hukuki statüde olmayan bir davacıya aittir ve bu nedenle emsal olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığına karar verilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/18418-S.21.29392

BAŞVURU NO : 2021/16247

KARAR TARİHİ : 30/12/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Doçentlik kadrosunun maaş ve ek ödemesinin alınması talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, 2009 yılında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinde uzmanlık öğrencisi olarak göreve başladığını, Devlet hizmet yükümlülüğü kurası sonucuna göre aynı üniversitede 2014 yılında uzman hekim olarak atandığını belirtmektedir. Başvuran, tıp fakültesinden tıp fakültesi hastanesine uzman hekim olarak atamasının 657 sayılı Kanun çerçevesinde yapıldığını, 31/05/2021 tarihinde doçentlik unvanını aldığını ifade etmektedir. Başvuran, kendisiyle aynı şartları haiz olup eğitim araştırma hastanelerinde çalışanların doçentlik unvanlarına bağlı ilave ödenek aldığını, kendisine 2547 sayılı Kanun’a tabi olmadığından bu ödeneklerden faydalanamayacağının açıklandığını,

657 sayılı Kanun’a tabi çalışmanın da kendi talebi olmadığını belirtmektedir. Bu çerçevede başvuran

Kurumumuzdan yükseköğretim kurumlarında doçentlik unvanının sağladığı maaş ve döner sermaye katkılarından kendisinin de faydalanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Selçuk Üniversitesi Rektörlüğünün 15/10/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Üniversitenin uzman doktor ihtiyacının karşılanması amacıyla Başbakanlık Makamının (mülga)

2005/22 sayılı Genelgesi’nin 3 üncü maddesine istinaden Sağlık Bakanlığından uzman doktor talebinde bulunulduğu, bakanlıkça yapılan kura sonucunda göre başvuranın 56. Dönem Devlet hizmet yükümlülüğü görevini yerine getirmek içi eş durumu mazeretiyle Bakanlığa müracaat ettiği, 657 sayılı Kanun çerçevesindeki uzman tabip kadrosuna yerleştirildiği, Devlet hizmet yükümlülüğü atamasının 2014 yılında yapılmasına rağmen bu zamana adar başvuranın mevcut kadroya atanmanın kendi talebi olmadığına dair bir şikâyette bulunmadığı,

2.2. Başvuranın 2547 sayılı Kanun kapsamında öğretim üyesi sınıfında yer alanların mali ve sosyal haklarından faydalanma talebi 2914 sayılı Kanun ile atanma şartına bağlı olduğundan, 2547 sayılı Kanun’a göre doçent unvanını almış olmasının bu kadro için belirlenen haklardan yararlanmaya yeterli olmadığı, 2.3. Eğitim ve araştırma hastaneleri 209 sayılı Kanun’a tabi iken, üniversite hastanelerinin 2547 sayılı

Kanun’a tabi olduğu, 2.4. Başvuranın başvurusunda değindiği Danıştay Kararındaki biyokimya uzmanının hangi kadroda olduğu hakkında net bir ifade bulunmadığı, bu sebepten kararın emsal gösterilmesinin doğru olmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinin son fıkrasında; “Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mensupları ve Sayıştay savcı ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin, Devlet Mühendislik ve Mimarlık

Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademilerinin, Türkiye ve Orta – Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardımcıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehtaran Bölüğü

Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera ve Balesi ve Belediye Opera ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının sanatkar memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor-Toto Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir.”, “Ders görevi” başlıklı 89 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.”, 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (l) ve (m) bentlerinde; “l) Öğretim Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlileridir. m) Öğretim Üyeleri: Yükseköğretim kurumlarında görevli profesör, doçent ve doktor öğretim üyeleridir.”, 7. 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu

Kanunun amacı, 4/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda yer alan öğretim elemanları

tanımına giren personeli sınıflandırmak, aylıklarını ve ek göstergelerini düzenlemek, derece yükseltilmesi ve kademe ilerlemesinin şekil ve şartları ile, sosyal haklardan yararlanma, ek ders ücreti, üniversite, idari görev ve geliştirme ödeneklerinin miktarını tespit etmek, emekli ve yabancı öğretim elemanlarının sözleşmeli olarak çalıştırılma usul ve esaslarını belirlemektir.”, 8. 2005/22 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nin 3 üncü maddesinde; “3359 sayılı Kanun hükümlerine göre

Devlet hizmet yükümlülüğü, Adalet Bakanlığı, Adli Tıp Kurumu, üniversiteler, mahalli idareler, ve tabip veya uzman tabip çalıştırabilen diğer kamu kurum ve kuruluşlarında da yerine getirilebilmektedir. Bu nedenle söz konusu kurum ve kuruluşlar, Devlet hizmet yükümlüsü olarak istihdam etmek istedikleri tabip ve uzman tabiplere ilişkin ihtiyaç listelerini Sağlık Bakanlığına bildirecekler ve bu istekler anılan Bakanlık tarafından değerlendirilecektir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 657 sayılı Kanun’a tabi uzman tabip olarak çalışan başvuran, 31/05/2021 tarihi itibariyle almış olduğu doçent unvanına göre maaş ve ek ödemesinin yapılmasını Kurumumuzdan talep etmektedir.

11. 657 sayılı Kanun’da üniversitelerin öğretim üyelerinin ve yardımcılarının özel hükümlere tabi olacağı belirtilmiş, 2547 sayılı Kanun’da öğretim elemanlarının unvanlarına yer verilmiş, bu kişilerin aylık ve ek göstergeleri ise 2914 sayılı Kanun’da düzenlenmiştir. Diğer bir anlatımla, yükseköğretim kurumlarında görevli profesör, doçent ve doktor olan öğretim üyeleri, maaş ve ek ödeme bakımından 2914 sayılı Kanun’a tabidirler. 2005/22 sayılı Başbakanlık Genelgesi ise, devlet hizmet yükümlülüğünün üniversitelerde de yerine getirilebilmesi imkânı tanımaktadır.

12. Başvuru konusu olayda, başvuranın Selçuk Üniversitesi Temel Tıp Bilimleri Bölümü Tıbbi Biyokimya

Anabilim Dalı’nda araştırma görevlisi iken 2014 yılındaki 56. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü

Mazeret Durumu (Eş ve Sağlık) Kurasına başvurduğu, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine uzman tabip olarak atandığı görülmektedir. Bu atamadan önce başvuran 2547 sayılı Kanun’a tabi iken atamadan sonra, devlet hizmet yükümlüsü olan başvuran 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olup maaş ve diğer ödemelerde esas alınacak düzenleme, bu kanundur.

13. 2014 yılında yürürlüğe giren 2005/22 sayılı Başbakanlık Genelgesi kapsamında başvuran, Selçuk

Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı’nda görevlendirilmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, görevlendirmeyle başvuranın hukuki statüsünün değişmediği, 2547 sayılı Kanun kapsamında değil 657 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında görevlendirilmiş olmasıdır. Bu itibarla, başvuranın maaş ve diğer ödemelerinde tabi olacağı düzenlemeler, 657 sayılı Kanun ve ilgili

düzenlemeleridir. Başvuranın doçentlik unvanına bağlı maaş ve ek ödemeleri alması ise, 2547 sayılı Kanun kapsamındaki bir kurumda doçent kadrosunda bulunmasına bağlıdır.

14. Başvuran, eğitim araştırma hastanelerinde çalışanların doçentlik unvanlarına bağlı ilave ödenek alındığını belirtmekte ise de, bu kişilerin başvuranla aynı statüde olup olmadıklarına ilişkin bilgi ve belge

Kurumumuza sunulmamış olup Kurumumuzca bu aşamada da eğitim ve araştırma hastanelerindeki personelin farklı maaş ve ödeme düzenlemelerine tabi oldukları değerlendirmesi dışında bir tespitte bulunulamamıştır.

15. Başvuranın başvurusunda yer verdiği Danıştay kararı hakkında yapılan değerlendirmede de, kararın biyokimya uzmanının bir üniversitenin yardımcı doçentlik kadrosuna atanma talebinin reddedilmesi üzerine açılan bir dava hakkında verildiği, dolayısıyla buradaki davacının başvuranla aynı hukuki statüde olmadığı ve kararın başvuru konusu olayda emsal olarak değerlendirilemeyeceği belirlenmiştir.

16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi