|
ÖZET: Başvuran, 19.01.2022 tarihinde doçent unvanını almasına rağmen, Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğü’nde Dr. Öğretim Üyesi kadrosunda görev yapmaktadır. Başvurusu, doçentlik unvanına bağlı mali haklardan yararlanma talebini içermektedir. Başvuran, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 5. maddesi uyarınca doçent unvanının ek göstergeden yararlanmak için yeterli olduğunu belirtmiş, ayrıca Danıştay kararlarına atıfta bulunarak, doçent unvanını almış olmanın mali haklardan faydalanma açısından yeterli olduğunu savunmuştur.
Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın kadro unvanının Dr. Öğretim Üyesi olması nedeniyle talebin reddedildiğini açıklamıştır. 7417 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler sonucunda, doçent unvanlı kadrolara atanmış olanların 5400 ek gösterge rakamından yararlanabileceği ifade edilmiştir. Başvuranın, doçent unvanına sahip olmasına rağmen bu kadroda bulunmadığı için talebinin hukuken geçerli olmadığı belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kısmen reddine, ancak unvana bağlı olan ek ders, eğitim öğretim ödeneği ve geliştirme ödeneğinden yararlandırılması yönünde Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğü’ne tavsiyede bulunmuştur. Ayrıca, 2914 sayılı Kanun’un 5. maddesinin ek gösterge cetveli ile uyumlu hale getirilmesi için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na öneride bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2960-S.24.4714
BAŞVURU NO : 2023/15780
KARAR TARİHİ : 14.03.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Doçentlik unvan şartına bağlı olan özlük haklarından yararlanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan şikayet başvurusunda başvuran; doçent ünvanını 19.01.2022 tarihinde aldığını, akademik kadroya atanmamış öğretim üyelerine maaş, ek ders ücreti ve döner sermaye payı gibi mali hakların ek gösterge üzerinden ödendiğini, doçent ünvanı almasına karşılık maaş, ek ders ücreti ve döner sermaye gibi mali haklardan ve ek göstergeden yararlanamadığını, 2914 sayılı Kanunun “Gösterge tablosu ve ek göstergeler” başlıklı 5 inci maddesi bağlamında doçent ünvanı almış olmanın ek göstergeden ve diğer mali haklardan yararlanmak için yeterli olduğunu, doçentlik ünvanı kazanılmasından doçentlik kadrosuna atama yapılmasına kadar geçen sürede kişilere yapılacak ödemelere ilişkin Maliye Bakanlığının
03.10.2016 tarihli ve sayılı yazısında özetle; “Yükseköğretim Genel Kurulunun 18.5.2016 tarihli ve
numaralı oturumunda alınan Genel Kurul Kararı göz önünde bulundurularak, doçent ünvanına sahip olan ancak doçent kadrosunda bulunmayan öğretim elemanlarının zorunlu ders yükleri ve ek ders ücreti ödemelerinin doçent kadrosunda olanlar gibi uygulanması gerektiği, bu itibarla, doçent ünvanını almış ancak doçent kadrosuna atanmamış araştırma görevlisi ve yardımcı doçent kadrosunda bulunanların aylık ve diğer mali haklarının atanmış oldukları kadrolar dikkate alınarak ödenmesi, buna karşılık ders vermeleri halinde, öncelikle doçent ünvanı için öngörülen haftada asgari on saat zorunlu ders yükü düşüldükten sonra 2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde yine doçent ünvanı için öngörülen gösterge esas alınarak ek ders ücreti ödenmesi gerektiği mütalaa edilmektedir.” denildiğini, dolayısıyla 2914 sayılı
Kanunun 5 inci maddesi hükmü gereğince, doçent ünvanını almış olmak ve 3. dereceyi kazanılmış hak olarak elde etme şartının bu ünvan için öngörülen ek göstergeden yararlanmak için yeterli sayıldığını, Danıştay 8. Dairesinin E.2004.3876 ve K.2005.1605 sayılı kararında “yardımcı doçent kadrosunda bulunan davacının doçent ünvanına sahip olduğu ve davalı idare bünyesinde doçent kadrosunda bulunan kişilerle aynı hak ve görevlerde bulunduğunun anlaşılması ve Danıştay 8. Dairesinin yerleşik içtihatları ile sabit olduğu üzere 2914 sayılı Yasanın anılan 5. maddesinin 418 sayılı KHK ile değiştirilmesinden önceki halinde kadroya atanma şartı aranırken anılan değişiklikten sonra bu şartın aranmadığı, dolayısıyla doçent ünvanını almış olmanın bu ünvan için öngörülen ek göstergeden yaralanmak için yeterli olduğu anlaşılmaktadır.” denildiğini, Danıştay kararlarında da açıkça yer aldığı üzere emekliliğe esas derecesi en az 3 olan öğretim elemanının doçent ünvanının karşılığı olan ek gösterge rakamından yararlanacağının açık olduğunu ifade etmiş olup doçent ünvanını aldığı 19.01.2022 tarihinden itibaren doçentlere uygulanan görev tazminatı, maaş, ek ders ücreti, geliştirme ödeneği, eğitim öğretim ödeneği farklarının ve döner sermaye gibi mali hakların hesaplanarak yasal faizi ile ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Akdeniz
Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 29.12.2023 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın Üniversitenin Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü Eski Yunan Dili ve Edebiyatı Yardımcı Doçent kadrosuna 15.07.2015 tarihinde naklen atandığı, 19.01.2022 tarihinde
Doçent ünvanı aldığı Üniversitenin Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü Latin Dili ve
Edebiyatı Anabilim Dalı Doktor Öğretim Üyesi kadrosunda görev yaptığı, 2.2. 7417 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa ekli Ek
Gösterge Cetvelinde değişiklik yapılarak, “Unvan” adlı başlığın “Kadro Unvanı” şeklinde düzenlendiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Personel Daire Başkanlığının 03.05.2023 tarih ve sayılı yazısı ekinde gönderilen Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel
Müdürlüğünün 11.04.2023 tarihli ve sayılı yazısında “… Doçent ünvanlı kadrolarda bulunanlar için 5400 (15.01.2023 tarihinden önce ise 4800) ek gösterge rakamı öngörülmüştür.
Bir başka ifadeyle kanun koyucu tarafından söz konusu 5400 ek gösterge rakamından faydalanacak olanlar, Doçent ünvanlı kadrolara atananlar ve bu kadroları işgal eden kişiler olarak tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, bu itibarla, başvuranın kadro ünvanının Dr. Öğr. Üyesi olması nedeniyle herhangi bir işlem yapılamadığı, 2.3. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak Üniversiteye karşı açılmış davalar sonucunda verilen mahkeme karar örneklerinin yazı ekinde gönderildiği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun; 5.1. “Doktor Öğretim Üyesi” başlıklı 23 üncü maddesinin (a) bendinde “Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.”, 5.2. “Doçentlik ve atama” başlıklı 24 üncü maddesinde “a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası
Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır. Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır:…
b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir.
Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. (Değişik cümle:15.4.2020-7243.2 md.) Jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır.
c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir.
ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
d) Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için, doçentlik unvanına sahip olmanın yanında
Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler. Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde bu sınav Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır.
e) Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday
varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar.”, 6. 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun; 6.1. “Öğretim elemanlarının sınıflandırılması” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu Kanuna tabi öğretim elemanlarının sınıfları ile başlangıç dereceleri aşağıda gösterilmiştir.
A) Öğretim üyeleri sınıfı:
Bu sınıf; profesörler, doçentler ve doktor öğretim üyelerinden oluşur.
a) Profesörler, profesör kadrosuna atandıkları tarihi izleyen aybaşından itibaren birinci derecenin, b) Doçentler, doçent kadrosuna atandıkları tarihi izleyen aybaşından itibaren üçüncü derecenin, c) Doktor öğretim üyeleri, doktor öğretim üyesi kadrosuna atandıkları tarihi izleyen aybaşından itibaren beşinci derecenin, ilk kademe aylığını alırlar.
Yukarıdaki (a), (b) ve (c) bentlerine göre üst dereceye atananlar, bu dereceleri kazanılmış hak olarak aldıktan sonra geçirecekleri her yıl için bir kademe ilerlemesinden yararlanırlar…”, 6.2. “Gösterge tablosu ve ek göstergeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “Üniversite öğretim elamanlarının aylıklarının hesaplanmasında, Devlet memurlarının aylıklarına esas olan gösterge tablosu ve katsayı dikkate alınır.
Aylıkların hesabında ayrıca, bu Kanuna ekli ek gösterge cetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları dikkate alınır.”, 7. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 8 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Personel ve
Prensipler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
…
j) Memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermek,” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kadro ünvanı Dr. Öğr. Üyesi olan başvuran, doçent ünvanını aldığı 19.01.2022 tarihinden itibaren doçentlik ünvan şartına bağlı olan mali hakların yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. İlgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, 7417 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa ekli Ek Gösterge Cetvelinde değişiklik yapılarak, “Unvan” adlı başlığın “Kadro Unvanı” şeklinde düzenlenmesi hasebiyle, kadro ünvanı Dr.
Öğr. Üyesi olan başvuranın talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.
11. Kurumumuz tarafından aynı talebi konu edinen 2022/14016, 2022/15277 numaralı şikayet başvurularında, bu konuda Danıştay 8. Dairesinin 09.03.2017 tarih ve E. 2012/5599, K. 2017/1511 sayılı
“… Bu itibarla, İdare Mahkemesince davacının emekliliğe esas derecesinin (kazanılmış hak aylığı derecesinin) ve buna bağlı olarak da yukarıda belirtilen açıklamalar da göz önünde bulundurularak, yalnız doçent kadrosuna atanmış olmaya bağlı ödentiler ile emekliliğe esas derecenin en az 3. derece kadroda bulunmaya bağlı ödentilerin ve doçent unvanını almanın yeterli olduğu ödentiler ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerekmektedir…” şeklindeki kararı doğrultusunda değerlendirme yapılarak, “…
2914 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde ifadesini bulan “aylık”, diğer bir ifadeyle “maaş”; bu madde
uyarınca standart olarak alınmakta olan ve makam tazminatı, görev tazminatı, döner sermaye, ek ders ücreti gibi herkes için geçerli olmayan ödentilerin dışında kalan Devlet memurlarının aylıklarına esas olan gösterge tablosu ve katsayının, ayrıca bu Yasaya ekli ek gösterge cetvelinde yer alan unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamlarının dikkate alındığı mali haklar bütünüdür. Dolayısıyla, doçentler için öngörülen mali haklar arasında; 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde döner sermaye katkı payı,
2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde ek ders ücreti, 12 inci maddesinde üniversite ödeneği, 14 üncü
maddesinde geliştirme ödeneği, Ek 1 inci maddesinde eğitim öğretim ödeneği, Ek 2 nci maddesinde de makam tazminatı ve “Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkında Karar” başlıklı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca “görev tazminatı” gibi ödemelere yer verilmiş olup, doçent unvanını almakla birlikte doçent kadrosuna atanmayanların doçentlik kadrosu için öngörülen maaşı alabilmeleri için bahsi geçen ödeme kalemlerinin ayrı ayrı irdelenmesi gerekmektedir… Bu kapsamda, 2914 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen hükümleri gereğince, doçent unvanını almış olmak ve 3 üncü dereceyi kazanılmış hak olarak elde etme şartı bu unvan için öngörülen ek göstergeden yararlanmak için yeterli sayılmakta olup, Danıştay kararlarında da açıkça yer aldığı üzere emekliliğe esas derecesi en az 3 üncü derecede bulunan öğretim elemanının doçent unvanının karşılığı olan ek gösterge rakamından yararlanacağı açıktır.” ifadelerine yer verilmek suretiyle, doçentlik unvanının alındığı tarihten itibaren, doçent unvanının karşılığı olan mali hakların yasal faiziyle birlikte başvurana ödenmesi hususunda ilgili idarelere Tavsiyede bulunulması yönünde karar verildiği görülmektedir.
12. Ancak, 01.07.2022 tarih ve 7417 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile 2914 sayılı Yükseköğretim
Personel Kanununa ekli Ek Gösterge Cetvelinde değişiklik yapılarak, “Unvanı” şeklindeki ibarenin
“Kadro Unvanı” olarak değiştirildiği ve söz konusu değişikliğin 15.01.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiği, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 5 inci maddesinde yer alan “… Aylıkların hesabında ayrıca, bu Kanuna ekli ek gösterge cetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları dikkate alınır.” Şeklindeki hükümde yer alan “unvan” ibaresinde ise, herhangi bir değişikliğe gidilmediği, bunun sonucunda, çeşitli tereddütler yaşanması akabinde, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 8 inci maddesinin birinci fıkrasında ile memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermek hususlarında yetkili kılınmış Cumhurbaşkanlığı
İdari İşler Başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün görüşüne başvurulduğu anlaşılmaktadır.
13. Bu kapsamda, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının, konuya ilişkin görüş talebini konu edinen
01.02.2023 tarihli ve sayılı yazına istinaden, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler
başkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 11.04.2023 tarih ve sayılı yazısında, “…2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun; Gösterge tablosu ve ek göstergeler” başlıklı 5 inci maddesi, “Üniversite öğretim elamanlarının aylıklarının hesaplanmasında, Devlet memurlarının aylıklarına esas olan gösterge tablosu ve katsayı dikkate alınır. Aylıkların hesabında ayrıca, bu Kanuna ekli ek gösterge cetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları dikkate alınır.” hükmünü, amir olup mezkûr Kanuna ekli ek gösterge cetvelinde Doçent unvanlı kadrolarda bulunanlar için 5400 (15.01.2023 tarihinden önce ise 4800) ek gösterge rakamı öngörülmüştür. Bir başka ifadeyle, kanun koyucu tarafından söz konusu 5400 ek gösterge rakamından faydalanacak olanlar, Doçent unvanlı kadrolara atanan ve bu kadroları işgal eden kişiler olarak tespit edilmiştir. … Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar muvacehesinde, mezkûr Kanunun 24 üncü maddesi kapsamında Doçentlik unvanına sahip olup Doçent unvanlı kadrolarda bulunmayanların, 2914 sayılı Kanun hükümleri uyarınca Doçent unvanlı kadrolar için belirlenmiş olan 5400 ek gösterge rakamından faydalandırılmasına imkan bulunmadığı mütalaa edilmektedir. …” ifadelerine yer verilerek 5400 ek gösterge rakamından Doçent unvanlı kadrolara atanan ve bu kadroları işgal eden kişilerin yararlanabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
14. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurmak ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında
Anayasaya ve hukuk kurallarına uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir. (AYM, E. 2002.38, K. 2002.89, KT: 08.10.2002) Bu kapsamda, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları doğrultusunda hareket etmesi kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birini teşkil etmektedir.
15. Somut olayda, 19.01.2022 tarihinde Doçent ünvanı almaya hak kazanan ancak, kadro ünvanı Dr.
Öğretim üyesi olan başvuran tarafından, her ne kadar gerek emsal nitelikteki yargı kararları ve
Kurumumuzun kararları doğrultusunda, Doçentlik ünvan şartına bağlı olan özlük haklarından yararlanması gerektiği iddia edilmişse de, 01.07.2022 tarih ve 7417 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi ile 2914 sayılı
Yükseköğretim Personel Kanununa ekli Ek Gösterge Cetvelinde değişiklik yapılarak, “Unvanı” şeklindeki ibarenin “Kadro Unvanı” olarak değiştirildiği ve söz konusu değişikliğin 15.01.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiği, yaşanan tereddütlerin akabinde, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 8 inci maddesinin birinci fıkrasında ile memur ve diğer kamu görevlilerine ilişkin mevzuat hükümlerinin uygulanmasını izlemek, uygulama birliğini sağlayıcı tedbirleri almak, uygulamayı yönlendirmek ve ortaya çıkacak tereddütleri gidermek hususlarında yetkili kılınmış Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı
Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü tarafından Doçentlik ünvanına sahip olup Doçent ünvanlı kadrolarda bulunmayanların, 2914 sayılı Kanun hükümleri uyarınca Doçent ünvanlı kadrolar için belirlenmiş olan 5400 ek gösterge rakamından faydalandırılmasına imkan bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiş olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, ilgili idarece tesis edilen işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı değerlendirilmiştir.
16. Bununla birlikte doçent ünvanına sahip olmakla alınan ödemeler yalnızca ek gösterge ile sınırlı değildir.
Kurumumuz emsal kararlarında da yer verilen Danıştay’ın ödemeleri tek tek ele aldığı tabloda;
MALİ HAKLAR YASAL AÇIKLAMA
DAYANAK
2914 sayılı -Doçentlik unvan şartına bağlı olup, kişinin bu ödenekten
EK GÖSTERGE
Kanunun 5 nci yararlanabilmesi için doçent unvanını almış olması ve emekliliğe maddesi esas derecesinin en azından 3. derecede bulunması şarttır.
EK DERSLER 2914 sayılı – Doçentlik unvan şartına bağlı olup, doçentlik kadrosuna
Kanunun 11 nci atanmadan doçentler için belirlenen ek ders ücreti haklarından maddesi yararlanacaklardır.
ÜNİVERSİTE 2914 sayılı -Doçentlik kadro şartına bağlı olup; kişinin bu mali haktan
ÖDENEĞİ Kanunun 12 nci yararlanabilmesi için doçent unvanını almış olmasının yanında maddesi doçent kadrosuna atanmış olması da gerekmektedir.
GELİŞTİRME 2914 sayılı -Doçentlik unvan şartına bağlı olup, kişinin bu ödenekten
ÖDENEĞİ Kanunun 14 nci yararlanabilmesi için doçent unvanını almış olması ve emekliliğe maddesi esas derecesinin en azından 3. derecede bulunması şarttır.
MAKAM 2914 sayılı -Doçentlik kadro şartına bağlı olup; kişinin bu mali haktan
Kanunun ek 2 nci yararlanabilmesi için doçent unvanını almış olmasının yanında
TAZMİNATI
maddesi doçent kadrosuna atanmış olması da gerekmektedir.
2914 sayılı -Doçentlik unvan şartına bağlı olup, kişinin bu ödenekten
EĞİTİM
ÖĞRETİM Kanunun ek 1 inci yararlanabilmesi için doçent unvanını almış olması ve emekliliğe maddesi esas derecesinin en azından 3. derecede bulunması şarttır.
ÖDENEĞİ
Görev Tazminatı -Doçentlik kadro şartına bağlı olup; kişinin bu mali haktan
GÖREV
TAZMİNATI Ödenmesi yararlanabilmesi için doçent unvanını almış olmasının yanında
Hakkında Karar doçent kadrosuna atanmış olması da gerekmektedir.
Bu tablo ek gösterge cetvelindeki değişiklikten öncesine ait olmakla şu an için ek göstergeye ilişkin ödemelerde kadro şartı olduğu; ancak bunun dışında; ek ders, geliştirme ödeneği, eğitim öğretim ödeneği gibi mali hakların unvan şartına bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle İdarece kadro ve ünvan şartı ayrımı yapılarak doçentlik unvanına sahip olunmasının yeterli olduğu hakların ödenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
17. Diğer yandan, benzer durumda yaşanabilecek tereddütleri bertaraf etmeyi teminen 7417 sayılı
Kanun’un 10 uncu maddesi ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa ekli Ek Gösterge Cetvelinde yer alan “Unvanı” şeklindeki ibarenin “Kadro Unvanı” olarak değiştirilmiş iken, 2914 sayılı
Yükseköğretim Personel Kanununun 5 inci maddesi hükmü metninde yer alan “ünvan” ibaresinde herhangi bir değişiklik yapılmamış olduğu dikkate alındığında, söz konusu hüküm metninin, anılan Kanuna ekli Ek
Gösterge Cetveli ile uyumlu şekilde yeniden düzenlenmesi yönünde çalışma yapılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Antalya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; Başvuranın, Doçentlik kadro şartına bağlı olan ek gösterge, üniversite ödeneği, görev tazminatı ve makam tazminatından yararlanma talebinin REDDİNE, Ünvana bağlı olan ödemelerden ek ders, eğitim öğretim ödeneği ve geliştirme ödeneğinden yararlandırılması yönünde AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 5 inci maddesi hükmünün, anılan Kanuna ekli Ek
Gösterge Cetveli ile uyumlu şekilde yeniden düzenlenmesi yönünde çalışma yapılması hususunda
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarelerce
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE ve YÜKSEKÖĞRETİM
KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, yasal düzenlemeye ilişkin keyfiyetin TÜRKİYE BÜYÜK
MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA sunulmasına, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi