|
ÖZET: Başvuru, 2023 Mart döneminde doçentlik unvanı için yapılan başvurunun reddine ilişkin itirazı kapsamaktadır. Başvuran, Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümünde görevli bir akademisyendir. Doçentlik başvurusunun reddedilme gerekçesi, jüri üyelerinin başvuranın asgari şartları sağlamadığını belirtmesi ve başvuruda sunulan bazı eserlerin ilgili bilim alanıyla uyumlu olmaması olarak gösterilmiştir. Başvuran, jüri raporunun sübjektif olduğunu ve bilimsel bir değerlendirme yapılmadığını savunarak, itirazında eserlerin katkısının dikkate alınmasını talep etmiştir.
İdare, başvurunun ön inceleme aşamasını tamamladıktan sonra, ilgili belgeleri Kuruma iletmiştir. Doçentlik başvurusunun değerlendirilmesi, Yükseköğretim Kanunu ve Doçentlik Yönetmeliği çerçevesinde yapılmış olup, jüri üyeleri tarafından yapılan değerlendirmelerin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuranın itirazları, jüri raporundaki tespitlerin geçerliliğini sorgulasa da, yapılan incelemelerde jüri üyelerinin kararlarının objektif kriterlere dayandığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine dair karar, ilgili mevzuat ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda verilmiştir. İlgili taraflara tebliğ edilen bu karar, başvuranın hukuki hak arama sürecini başlatma imkanını da sağlamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/273-S.24.441
BAŞVURU NO : 2023/14255
KARAR TARİHİ : 10.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Doçentlik başvuru sonucuna itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06.09.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza iletilen tarihli başvuru dilekçesinde özetle; (a) Başvuranın, Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Enerji Sistemleri
Mühendisliği Bölümünde Doktor Öğretim Üyesi unvanı ile görev yaptığı, (b) 2023 yılı Mart ayında Mühendislik Temel Alanı Otomotiv Mühendisliği Bilim Alanında Doçentlik başvurusunda bulunduğu, (c) Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı (ÜAK) Doçentlik Komisyonunun 07.07.2023 tarihli yazısında
“2023 Mart Dönemi’nde yapmış olduğunuz doçentlik başvurunuz, jüri üyenizin/üyelerinizin Asgari
Başvuru Şartlarını Sağlamadığınız hususundaki değerlendirmeleri üzerine konu Doçentlik
Komisyonun 06 Temmuz 2023 tarihli 2023/08 sayılı toplantısında görüşülmüş olup, görüşmeler sonucunda; ‘ – – alan dışı olması nedeniyle 1a 40 puan şartını sağlamıyor.’ kararı gereği
Doçentlik Yönetmeliği’nin (Değişik: RG-12/6/2020-31153) 6/1 maddesi uyarınca Asgari Başvuru
Şartlarını sağlamadığınız tespit edildiğinden 2023 Mart Dönemi doçentlik başvurunuz iptal edilmiştir” şeklindeki açıklamaya yer verilerek, kararın bildirildiği, (d) Doçentlik Eser İnceleme Raporundaki “Gerekçeli Kişisel Raporun” tamamen sübjektif esaslarla düzenlendiği; bilimsel olarak hiçbir değerlendirmenin yapılmadığı; jürinin yeterli bilimsel inceleme yapmadan karar verdiğinin açık olduğu, /
(e) Keza karara konu makalenin nitelik olarak başvurulan alana katkısının, detaylı ve hakkaniyetli bir değerlendirme sonucunda Otomotiv Mühendisliği Bilim Alanı ile uyumlu olduğunun görüleceği, (f) Hukuka aykırı olarak düzenlenen hatalı ve eksik jüri raporunun, adayın akademik kariyeri bakımından geri dönülmesi güç ve ciddi menfaat ihlallerine sebebiyet vereceği, İfade edilmiş ve Doçentlik Eser İnceleme Raporu Gerekçeli Kişisel Raporuna göre düşülmesi istenen 10 puan geri verilerek, asgari şartları sağlamadığı yönündeki kanaatin ortadan kaldırılması ve bu bağlamda doçentlik başvurusunun kabulünün sağlanmasını talep edilmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiş ve İdareden başvuru konusu hakkındaki açıklamaları ile birlikte ilgili bilgi ve belgeleri Kurumumuza iletmesi istenmiştir.
3. İdarenin 13.10.2023 tarihli ve E. – – sayılı cevap yazısıyla, başvuranın 2023
Mart döneminde 930-Otomotiv Mühendisliği bilim alanından yapmış olduğu doçentlik başvurusuna ilişkin dosya muhteviyatı Kurumumuza iletilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca:
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Doçentlik ve atama” başlıklı 24’üncü maddesinin ilgili
hükümleri uyarınca:
Madde 24 – a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez
yapılır. Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır:
(1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile […] Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak.
[…] (3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak.
b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir.
Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. […].
c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir.
ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
[…]
7. Doçentlik Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinin ilgili hükümleri uyarınca:
MADDE 6 –
(1) Doçentlik değerlendirme jürisi, adayın başvuru dosyasını ilk olarak bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden değerlendirir. […]. Jürinin adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığı yönündeki değerlendirme raporları ise Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir. Buna göre; a) Asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın doçentlik başvurusu Doçentlik
Komisyonu tarafından iptal edilir. Asgari başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin jüri raporu/raporları isimleri gizlenerek Doçentlik Komisyonu kararı ile birlikte elektronik ortamda adayın erişimine açılır. […].
b) Adayın asgari başvuru şartlarını sağladığının tespit edilmesi halinde ise ilgili jüri üyesine/üyelerine “başarılı/başarısız” şeklinde değerlendirme raporu hazırlaması için Doçentlik
Komisyonu tarafından ek süre verilir. Ek süre içinde rapor düzenlemeyen jüri üyesinin görevi
Doçentlik Komisyonu tarafından sonlandırılır. Görevi sonlandırılan üye/üyeler ile “asgari başvuru şartlarını sağlamamıştır” görüşünde ısrar eden üye/üyeler yerine yedek üye raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır.
(2) Doçentlik değerlendirme jürisi, hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlali bulmadığı ve asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ettiği adayın akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle “başarılı” veya “başarısız” bulduğunu belirten ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlar. Jüri üyesi raporunu süresi içinde
Doçentlik Bilgi Sistemine yükler.
[…] (8) Beş üyeden oluşan jürilerde en az üç üyenin, üç üyeden oluşan jürilerde ise en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır. […] (10) Bilimsel/sanatsal yayın ve akademik çalışmalarının değerlendirilmesi sonucunda başarılı olan adaya, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararı ile ilgili bilim/sanat alanında
“Doçentlik Unvanı” verilir ve “Doçentlik Belgesi” düzenlenir.
8. 2023 Mart Dönemi Doçentlik Başvuru Kılavuzu’nun ilgili kısımları uyarınca:
/
[…]
1.3 Doçentlik değerlendirmesi, ÜAK’ın görüşü üzerine YÖK tarafından belirlenen bilim/sanat
alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılır.
1.4 Bu kılavuz, ilgili mevzuat uyarınca doçentlik başvurusu yapabilme şartlarını, zamanını,
usulünü ve doçentlik başvurusunun değerlendirilme sürecini kapsamaktadır.
1.5 Doçentliğe başvuran adaylar, bu kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul
etmiş sayılırlar.
[…] 2.1.1. 2547 sayılı Kanun’un 24. maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: […]
ÜAK’ın görüşü üzerine YÖK tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak.
Ayrıca; başvurulan doçentlik bilim alanı ile ilgili çalışmalara verilen birim puanlar esas alınarak, adayın en az 100 puan karşılığı bilimsel etkinlikte bulunmuş olması ve en az 90 puan karşılığı çalışmanın doktora unvanını almasından sonra gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir.
Bilim alanınıza özel şartlar için 2023 Mart Dönemi Doçentlik Başvuru Şartları linkine tıklayınız.
9. 2023 Mart Dönemi Doçentlik Başvuru Kılavuzu’nun 2.1.1 numaralı bendi delaletiyle bilim alanlarına özel şartlar elektronik ortamda yayımlanmış olup Mühendislik Temel Alanına ilişkin başvuru şartlarına
Tablo 9 içerisinde yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 1. Olay ve Olgular 11. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşıldığı üzere; 12. Başvuran (aday), 29.03.2023 tarihli dilekçesi ile 2023 Mart dönemi “9- Mühendislik Temel Alanı; 930
– Otomotiv Mühendisliği Bilim Alanı” kapsamında doçentlik başvurusunda bulunmuştur.
13. Adayın başvurusu üzerine teşkil edilen Doçentlik jürisinde görevli üyelerden (asıl) […] tarafından sunulan eser inceleme raporunda; “[…] 2) Doçentlik Başvuru Şartlarında ‘Mühendislik temel alanında başvurulan doçentlik bilim alanı ile ilgili olarak aşağıdaki çalışmalara verilen birim puanlar esas alınmak suretiyle; ……’ ifadesi yer almaktadır. […] – – kodlu […] makalenin doçentlik başvurusunda belirtilen bilim alanı (Otomotiv Mühendisliği) ve anahtar kelime (İçten Yanmalı Motorlar) ile ilgili / uyumlu OLMADIĞI görülmektedir. Bahse konu makalenin asgari puan şartını sağlamak için kullanılmasının UYGUN OLMADIĞI değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, ilgili makaleden elde edilen 10 Puanın çıkarılması durumunda, Doçentlik Başvuru Şartlarında yer alan 1-a bendi için gerekli olan asgari 40 Puanın sağlanmadığı ve 1-a bendinde Toplam 34,67 Puan alındığı
görülmektedir. Bu nedenle [adayın] Doçentlik Yayın Aşaması Başvurusu için asgari şartları
SAĞLAMADIĞI değerlendirilmiştir.
3) Başvuru Formu 1-b bendinde beyan edilen – – kodlu […] makaleden 6,4 Puan
alındığı görülmektedir. Bu makalenin de başvurulan bilim alanı ve anahtar kelime ile ilgili / uyumlu olmadığı, bu nedenle, bu yayının da başvuruda puanlamada kullanılmasının UYGUN
OLMADIĞI değerlendirilmiştir.
4) Beyannamede kodlu […] yayından 5 Puan alındığı tespit edilmiştir. Ancak,
ilgili makale 2012 yılında Energy Education Science and Technology Part A: Energy Science and Research isimli dergide yayımlanmış ve Doçentlik Bilgi Sistemi – Dergi ve Çeyreklik Dilim
Bilgileri kısmında yer almamaktadır. Bu nedenle, bu yayının da başvuruda kullanılmasının
UYGUN OLMADIĞI değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, [adayın] doçentlik başvurusunda beyan ettiği bazı bilimsel çalışmalarının
Otomotiv Mühendisliği Doçentlik Bilim Alanı ve Anahtar Kelime olan İçten Yanmalı Motorlar ile uyumlu OLMADIĞI ve asgari başvuru şartlarını sağlamada KULLANILAMAYACAĞI nedeniyle 2023 Mart dönemi itibariyle Doçentlik Yayın Aşamasında asgari başvuru şartlarını
“SAĞLAMADIĞI” […]”
Şeklindeki açıklamalara yer verilmiştir.
14. Söz konusu değerlendirme üzerine konu Doçentlik Komisyonunun 06.07.2023 tarihli toplantısında gündeme alınmış ve görüşme neticesinde – anılan jüri üyesinin raporunun “2)” numaralı paragraf başlığı kapsamında yer verilen tespit dikkate alınarak – “ – – alan dışı olması nedeniyle 1a 40 puan şartını sağlamıyor.” şeklindeki gerekçe ile adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
15. Aday, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına muhatap 10.07.2023 tarihli dilekçesiyle anılan karara itiraz etmiştir. Doçentlik Komisyonunun 24.08.2023 tarihli / sayılı kararıyla başvuranın itirazının reddine karar verilmiş ve ÜAK Genel Sekreterliğinin 29.08.2023 tarihli yazısıyla itiraz sonucu başvuruna bildirilmiştir.
2. Değerlendirme 16. Doçentlik başvurularının şartları, usulü ve değerlendirme sürecine ilişkin hususlar, Yükseköğretim
Kanunu’nun 24’üncü maddesi ile Doçentlik Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri altında düzenlenmiştir (§§6,7).
17. Doçentlik Yönetmeliği’nin 4 ila 6’ncı maddeleri kapsamında getirilen düzenlemeler uyarınca; 18. Doçentlik başvurusunda bulunacak olan bir adayın, “Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine
Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar” yapmış olması gerekmektedir. Söz konusu şart ile birlikte Doçentlik Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde belirtilen diğer şartları haiz olan adaylar başvuruda bulunabileceklerdir.
19. Adayların süresi içerisinde başvurularını tamamlamasını müteakiben, Doçentlik Komisyonu tarafından her bir aday için “başvurulan bilim/sanat alanı göz önünde bulundurularak değerlendirme yapmak üzere” beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan jüri teşkil edilmektedir. İlgili adayın başvurduğu bilim/sanat alanında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jürinin üç asıl ve bir yedek üyeden oluşturulması da mümkün kılınmıştır.
20. Doçentlik değerlendirme jürisi, ilk etapta bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden bir değerlendirme yapmaktadır.
Jürinin, asgari başvuru şartlarının sağlanmadığı yönündeki değerlendirme raporları Doçentlik Komisyonu tarafından incelenmekte ve bu durumun tespiti halinde doçentlik başvurusu iptal edilmektedir.
21. Adayın asgari başvuru şartlarını sağladığının tespit edilmesi halinde ise ilgili jüri üyesine/üyelerine
“başarılı/başarısız” şeklinde değerlendirme raporu hazırlaması için Doçentlik Komisyonu tarafından ek süre verilmektedir. Tanınan süre içinde rapor düzenlemeyen jüri üyesinin görevi Doçentlik Komisyonu tarafından sonlandırılmakta olup görevi sonlandırılan üye/üyeler ile “asgari başvuru şartlarını sağlamamıştır” görüşünde ısrar eden üye/üyeler yerine yedek üye raporları sırasıyla değerlendirmeye alınmaktadır.
22. Bu durumda jüri üyelerince, adayın akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle “başarılı” veya “başarısız” yönündeki kanaatini belirten ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlanmaktadır. Değerlendirme sonucunda bir adayın başarılı olarak kabul edilmesi için beş üyeden oluşan jürilerde en az üç üye tarafından, üç üyeden oluşan jürilerde ise en az iki üye tarafından “başarılı” addedilmiş olması gerekmektedir.
23. Söz konusu düzenlemelerden anlaşıldığı üzere, bilhassa adayların akademik çalışmalarının niteliği ve bilim ya da sanat alanına katkısı yönünden yapılacak olan değerlendirmelerde jüri üyelerine geniş bir takdir alanı bırakılmıştır. Bu bağlamda jüri üyeleri kendi bilimsel değerlendirmeleri doğrultusunda kanaatlerini ortaya koymakta ve kişisel raporlarını sunmaktadırlar (KDK, Başvuru No : 2023/14255 2022/4941, 22.09.2022, §13.1).
24. Bununla birlikte, jüri üyelerine başvuruların değerlendirmesi bağlamında geniş bir takdir alanı bırakılmış olması söz konusu değerlendirmelerin bütünüyle denetim alanı dışında kalacağı sonucunu ortaya çıkartmayacaktır. Bu bağlamda gerçekleştirilecek bir denetimde özellikle; takdir yetkisini ve kapsamını belirleyen kuralların tanımladığı çerçeve içerisinde hareket edilip edilmediği; yetkinin ilgili diğer hukuk kuralları ile uyumlu bir şekilde kullanılıp kullanılmadığı; olay ve olguların doğru tespit edilip edilmediği; değerlendirme sonucunda ulaşılan kanaatin esaslı ve yerinde gerekçelere dayanıp dayanmadığı hususları ile genel olarak yetkinin kullanımında suistimal ya da keyfilik olup olmadığı değerlendirilecektir. Keza, benzer konularda yürütülen inceleme ve araştırmalarda, jüri üyelerince sunulan raporlarda objektif değerlendirmelerden uzaklaşılıp uzaklaşılmadığı ve sonuçta varılan kanaatin bilimsel ölçütlere dayanıp dayanmadığı Kurumumuzca gözetilmiştir (KDK, Başvuru No : 2023/14255 2022/265, 30.06.2022, §13.3).
25. Başvuranın Kurumumuza iletmiş olduğu 09.09.2023 tarihli dilekçesi ve ekleri ile ÜAK’a muhatap
10.07.2023 tarihli itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; başvuran
tarafından ileri sürülen temel iddiaların aşağıda özetlendiği şekilde olduğu anlaşılmıştır:
26. – – kodlu makalenin doçentlik başvurusunda belirtilen bilim alanı ve anahtar kelime ile ilgili olmadığı yönündeki tespite ilişkin olarak başvuran; söz konusu makalenin “Yeni Nesil Ultrasonik ve
Mikrodalga Destekli Konvektif Kurutucu Tasarımı ve İmalatı” isimli TÜBİTAK TEYDEB 1512 projesinden üretildiğini; proje kapsamında geliştirilen tekniğin biyodizel eldesi için kullanılan bitkilerde de uygulanabilir olduğunun görüldüğünü; ayrıca içten yanmalı motorların çalışma şartlarında da ısı transferinin mevcut olduğunu ve prototip makine üzerinde her türlü malzeme veya ürün üzerindeki ısı transferinin incelenebileceğini; dolayısıyla makalenin nitelik olarak başvurulan alana katkısı detaylı ve hakkaniyetli değerlendirildiğinde Otomotiv Mühendisliği bilim alanı ile uyumlu olduğunun görüleceğini belirtmiştir.
27. – – kodlu makalenin başvurulan bilim alanı ve anahtar kelime ile ilgili olmadığı yönündeki tespite ilişkin olarak başvuran; anılan makalenin enerji sistemleri mühendisliği alanında danışmanlığını yaptığı bir yüksek lisans tezinden üretildiğini; enerji sistemleri mühendisliği ve otomotiv mühendisliği
bilim dallarının, Tablo 9 uyarınca Mühendislik Temel Alanı kategorisinde yer aldığını; ayrıca anılan çalışmaya ilişkin puanın silinmesinin asgari şartları sağlayıp sağlamama açısından etkiye sahip olmadığını ifade etmiştir.
28. – – kodlu makalenin yayımlandığı derginin, Doçentlik Bilgi Sistemi – Dergi ve Çeyreklik Dilim
Bilgileri kısmında yer almadığı yönündeki tespite ilişkin olarak başvuran; söz konusu makalenin yayımlandığı yılda dünyada ve ülkemizde dergi çeyreklik dilimi şeklinde bir sistemin mevcut olmadığını belirtmiştir.
29. – – kodlu makale; başvuran tarafından Asgari Başvuru Şartlarının Sağlandığına İlişkin
Bildirim Formu’nun 1’inci maddesinin (a) bendi kapsamında, 10 puan değerine karşılık doktora sonrası çalışma şeklinde beyan edilmiştir. Tablo 9’un “SCI, SCI-Expanded, SSCI veya AHCI kapsamındaki dergilerde yayımlanmış makale” başlıklı 1 (a) bendi uyarınca mezkûr bölümde en az bir makalede başlıca yazar olmak kaydıyla en az 40 puan alınması gereklidir. Başvuranın ilgili bölümde yer verilen eserlerinin puan olarak karşılığı 44,67 olarak beyan edilmiş olup bu bağlamda – – kodlu makalenin kabul edilmemesi halinde aranan asgari puanın (40) altına düşülmesi ve doğrudan asgari başvuru şartlarının karşılanmaması sonucu ortaya çıkmaktadır.
30. – – kodlu makale, Bildirim Formu’nun “Diğer uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış makale” başlıklı 1 (b) bendi kapsamında 6,4 puan değerine karşılık doktora sonrası çalışma şeklinde beyan edilmiştir. Tablo 9 uyarınca ilgili bölüme ilişkin bir asgari puan şartı bulunmamaktadır. – – kodlu makale ise lisansüstü tezlerden üretilmiş yayınlara ilişkin 2 (a) bendi kapsamında 5 puan değerine karşılık doktora öncesi çalışma olarak beyan edilmiştir. Başvuranın söz konusu maddeye ilişkin toplam ham puan beyanı 19 olup Tablo 9’un ilgili hükmü uyarınca anılan madde kapsamında (asgari puan şartı aranmaksızın)
en fazla 10 puan alınabilmektedir.
31. Diğer yandan, bahse konu jüri üyesi raporunda (bkz. §13) – – ve – – kodlu eserlerin puanlamada dikkate alınmaması gerektiği yönünde görüş bildirilmiş olmakla birlikte; Doçentlik
Komisyonunun 06.07.2023 tarihli kararında, jüri üyesi raporunun “2)” numaralı paragrafı kapsamında yer verilen tespit dikkate alınarak münhasıran – – kodlu eserin alan dışı olduğu gerekçesi ile işlem tesis edildiği görülmüştür (bkz. §14). Ayrıca, başvuran tarafından beyan edilen toplam ham puan (888,23)
ve doktora sonrası çalışmalara ilişkin beyan edilen puan değeri göz önüne alında söz konusu iki eserin asgari başvuru şartlarının taşınıp taşınmadığı hususunda doğrudan etkiye sahip olmadığı anlaşılmıştır. Keza başvuranın Kurumumuza iletmiş dilekçesinde de özellikle – – kodlu eser üzerinden düşürülen 10 puanın geri verilmesi talep edilmiştir. Bu sebeple Kurumumuzca yapılan değerlendirmelerde, asıl uyuşmazlık konusu olan – – kodlu makaleye ilişkin tespitler ve başvuran iddiaları esas alınmıştır.
32. 2547 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinde, “[…] her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak” doçentlik başvurularında aranan şartlar arasında sayılmıştır (§6). Ayrıca, 2023 Mart Dönemi Doçentlik Başvuru
Kılavuzu’nun 2.1.1 numaralı bendi delaletiyle yayımlanan Tablo 9’un (§9) “Koşul No 91” kenar başlıklı bölümünde, “Mühendislik temel alanında başvurulan doçentlik bilim alanı ile ilgili olarak aşağıdaki çalışmalara verilen birim puanlar esas alınmak suretiyle; […] bilimsel etkinlikte bulunmuş olması gerekir.” hükmüne yer verilmiş ve ilgili alt başlık kapsamında (Bkz. “1. Makaleler”) belirtilen eserlerin başvurulan bilim alanı ile ilgili olması gerektiği açıkça ifade edilmiştir.
33. 2547 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesi ile Doçentlik Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesi hükümleri uyarınca Doçentlik değerlendirme jürisinin, adayın başvuru dosyası üzerinden bir değerlendirme yapması gerekmektedir. – – kodu ile beyan edilen makale başlık, konu ve içerik yönlerinden ele alındığında, başvuranın itirazları dâhilinde ileri sürülen hususları (§26) açık ve seçik bir şekilde ortaya
/
koyan ve bu bağlamda anılan eserin otomotiv mühendisliği alanı ile ilgisini kuşkuya düşürmeyecek şekilde belirlemeye olanak sağlayan bir unsur tespit edilememiş olup buna mukabil, ilgili jüri üyesinin değerlendirmelerinin açıkça bir suistimal ya da keyfiyet içerdiği veya objektiflikten uzaklaşıldığı yönünde bir değerlendirmede bulunulamamıştır.
34. Bu çerçevede tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusu ile ilgili olarak İdarece yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 35. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
36. Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyelerin, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirdikleri kişisel raporlarını ayrıntılı ve gerekçeli olarak hazırlayarak Üniversitelerarası Kurula göndermeleri gerektiği 2547 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinde açıkça hüküm altına alınmıştır. İlgili jüri üyesinin raporuna bakıldığında, – – kodlu makalenin doçentlik başvurusunda belirtilen bilim alanı ve anahtar kelime ile ilgili olmadığı yönünde tespitte bulunulmakla birlikte söz konusu hususa ilişkin ayrıntılı ve gerekçeli açıklamalara raporda yer verilmediği; ayrıca Doçentlik Komisyonunun gerek
06.07.2023 tarihli kararında gerekse de başvuranın itirazı üzerine verilen kararında tesis edilen işlemin
gerekçelerinin açıklanmadığı görülmüştür.
37. Bu çerçevede yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin “kararların gerekçeli olması” olması ilkesine uygun davranmadığı ve bundan sonraki işlemlerinde anılan ilkeye uygun hareket etmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
38. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
39. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi