|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın doçentlik başvurularının asgari koşulları sağlamadığı gerekçesiyle iptal edilmesi üzerine yapılan itirazlar incelenmiştir. Başvuran, 2015 Ekim ve 2018 Nisan dönemlerinde Ekonometri Bilim Alanında yaptığı başvuruların yanı sıra, 2019 Mart döneminde Nicel Karar Yöntemleri alanındaki başvurusunun da iptaline itiraz etmiştir. İtirazlar, Doçentlik Komisyonu tarafından değerlendirilmiş ve başvuranın asgari koşulları sağlamadığına dair raporlar doğrultusunda reddedilmiştir.
Hukuki değerlendirmede, doçentlik başvurusu için gerekli olan özgün bilimsel yayın ve çalışmaların, doktora unvanı alındıktan sonra gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın sunduğu eserlerin çoğunluğunun başvurduğu bilim dalıyla uyumlu olmadığı ve bazı yayınların uluslararası saygınlık taşımadığı belirtilmiştir. Bu nedenle, başvuranın itirazları yerinde bulunmamış ve başvurunun iptali hukuka uygun bulunmuştur. |
verilmiştir.
Matbu doçentlik eser inceleme raporundan da anlaşılacağı üzere jüri üyeleri tarafından doçentlik başvuru dosyaları asgari koşullara uygunluk bakımından ve bilimsel bakımdan incelenmektedir. Asgari koşullara uygunluğun incelenmesi; adayın beyannamede belirttiği yayınların adayın lisanüstü ve/veya uzmanlık tezlerinden üretilip üretilmediği, adayın beyannamede belirttiği eserlerin adayın doktora veya tıpta uzmanlık unvanı aldıktan sonra yaptığı çalışmalardan kaynaklanıp, kaynaklanmadığı adayın beyannamede belirttiği eserlerle asgari başvuru koşullarını sağlayıp sağlamadığının incelenmesidir. Bilimsel inceleme ise; adayın eserlerinin etik, nicelik, nitelik ve başvurulan doçentlik alanına uygunluğu açısından incelenmesidir. Jüri üyeleri adayın tüm eserlerini asgari koşullara uygunluk nicelik, nitelik, etik ve başvurulan doçentlik alanına uygunluğu açısından ayrıntılı olarak incelemişler, adı geçeni oyçokluğu ile başarısız veya asgari başvuru şartlarını sağlamamıştır bulmuşlar ve gerekçeli, ayrıntılı eser inceleme raporlarını Başkanlığımıza göndermişlerdir. Ayrıca asgari koşulların sağlanması adayın eser inceleme aşamasından başarılı olduğu anlamına gelmemektedir. Asgari koşulları sağlayan adayların eserlerinin nitelik ve nicelik açısından bilimsel incelenmesinin yapılması ve bu çalışmaların akademik kariyerin önemli bir basamağını oluşturan doçentlik için yeterli olması gerekmektedir.
Doçent adaylarının başvuru dosyalarında yer alan eserleri birbirinden farklı olduğu için, jüri üyelerinin değerlendirmeleri de her doçent adayı için farklılık arz etmektedir.”
Şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”;
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”;
5) 06/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Üniversitelerarası Kurul” başlıklı 11 inci maddesinin (b.6) bendinde;
Üniversitelerarası Kurulun görevleri arasında, “Doçentlik sınavlarını düzenlemek ve ilgili yönetmelik gereğince doçent adaylarının yayın ve araştırmalarının değerlendirilmesi ve doçentlik sınavı ile ilgili esasları tespit etmek ve jürileri seçmek,” sayılmıştır.
5.2) “Doçentlik ve atama” başlıklı 24 üncü maddesinde; “a) Doçentlik başvuruları,
Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda iki kez yapılır. Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: (1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası
Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak… (3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim
Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak. b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir. Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. Değerlendirmeye esas alınan bu raporların birer örneği, yayın ve çalışmaların inceleme sonucuna ilişkin bildirim yazısı ile birlikte adaya gönderilir. c)
Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir…”;
6) 15/04/2018 tarihli ve 30392 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Doçentlik
Yönetmeliği’nin;
6.1) “Doçentlik bilim/sanat alanları ve kriterleri” başlıklı 3 üncü maddesinde; “(1)
Doçentlik değerlendirmesi, Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bilim/sanat alanlarında adayın akademik yayın ve çalışmalarının incelenmesi çerçevesinde yapılır. Bilim/sanat alanlarındaki güncellemeler izleyen dönemde, doçentlik kriterlerindeki güncellemeler ise kabul edildikleri tarihten sonraki ikinci doçentlik başvuru döneminde uygulanır.”;
6.2) “Başvuru zamanı, şartları ve usulleri” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci ve üçüncü
fıkrasında; “(1) Üniversitelerarası Kurul başka bir tarih belirlemedikçe doçentlik başvurusu, yılda iki kez olmak üzere Mart ve Ekim aylarının on beşinci günü başlayıp, en geç ilgili ayın son çalışma günü mesai saati bitimine kadar devam eder… (3) Doçentlik başvuruları, eserlerle birlikte elektronik ortamda Üniversitelerarası Kurula yapılır. (Mülga cümle:RG-7/9/2019-
30881) (…) Doçentlik başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı, Üniversitelerarası Kurul
Başkanlığı tarafından ilgili bilim/sanat alanlarından görevlendirilen en az iki profesör tarafından yapılan inceleme ile belirlenir. (Değişik ibare: RG-7/9/2019-
30881) Adayın doçentlik başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin ileri sürülen iddialar,
Doçentlik Komisyonunca incelenir. Doçentlik Komisyonu tarafından başvuru şartlarını sağlamadığına karar verilen adayın doçentlik başvurusu iptal edilir.”
6.3) “Değerlendirme jürisinin oluşturulması” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Başvurunun
eksiksiz olduğu ve gerekli şekil şartlarını taşıdığı tespit edilen adayların her biri için, Doçentlik
Komisyonunca, başvurulan bilim/sanat alanı göz önünde bulundurularak beş asıl ve iki yedek üyeden müteşekkil bir jüri oluşturulur. Adayın başvurduğu bilim/sanat alanında yeterli öğretim üyesi yoksa jüri, en yakın bilim alanından, mümkün olmaması durumunda üç asıl ve bir yedek üye ile tamamlanır. (2) Doçentlik jürilerinde görev alabilecek profesör unvanlı öğretim üyelerinin listesi, Yükseköğretim Kurulu personel veri tabanındaki bilgiler esas alınarak belirlenir. Doçentlik değerlendirme jürisindeki asıl ve yedek üyelikler, bu listede ilgili bilim alanlarında yer alan öğretim üyeleri arasından objektif ölçütlere göre belirlenir. (3) Doçentlik değerlendirme jürisinde görev alabilmek için öğretim üyesinin Devlet veya vakıf yükseköğretim kurumlarında 2547 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükümlerine göre profesör olarak atanmış olması şarttır. (4) (Değişik:RG-7/9/2019-30881) Jürinin asıl ve yedek üyelerine elektronik ortamda bildirim yapılır. Ayrıca jüri üyeliği görevi olan öğretim üyelerinin listesi mensubu bulundukları üniversite rektörlüğüne bildirilir. (5) Jüri üyelerine başvuru alanında yeterli sayıda profesör bulunmaması durumu hariç bir başvuru döneminde üçten fazla görev verilmez.”
6.4) “Doçentlik değerlendirmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Doçentlik değerlendirme
jürisini oluşturan asıl ve yedek üyeler, adayın akademik çalışmalarının her birini nitelik ve bilim/sanat alanına katkısı açısından değerlendirerek, Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen şekle uygun olarak hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını
Üniversitelerarası Kurula elektronik ortamda gönderirler. Bu raporlar, dosya sayısı itibarıyla azami birer aylık sürelerde hazırlanarak gönderilir. Gerekli hallerde jüri üyesine Doçentlik
Komisyonu tarafından toplam bir aya kadar ek süre verilebilir. (2) (Değişik:RG-7/9/2019-
30881) Jürinin asıl ve yedek üyeleri, süresi içinde rapor hazırlamalarına engel olacak
mazeretlerinin ortaya çıkması halinde, bu mazeretini görevli olduğu yükseköğretim kurumuna yazılı olarak bildirir. Jüri üyesi mazeretinin uygun bulunduğuna ilişkin üniversite yönetim kurulu kararını elektronik ortamda Doçentlik Bilgi Sistemi (DBS) üzerinden Üniversitelerarası
Kurula bildirmekle yükümlüdür. Bildirim üzerine, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından bu kişinin jüri üyeliği iptal edilir ve yedek üyelerin raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır. Jüri üyesi mazeretinin uygun bulunduğuna ilişkin üniversite yönetim kurulu kararı bulunmadığı sürece bu görevden kaçınamaz. Kabul edilmiş mazereti olmaksızın görevini süresi içinde yapmayan jüri üyesinin genel hükümlere göre idarî ve cezaî sorumluluğu saklıdır. (3) Öğretim üyeliğinden istifa, emeklilik gibi mazeretler ile jüri üyelerinde eksilme olması halinde Doçentlik Komisyonu tarafından eksilen üyelikler doldurulabilir. (4) Asıl üyelerin geçerli bir mazeret olmaksızın raporunu süresi içinde Doçentlik Bilgi Sistemine (DBS)
yükleyememesi halinde, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından bu kişinin jüri üyeliği iptal edilir ve yedek üyelerin raporları sırasıyla değerlendirmeye alınır. (5) Değerlendirmeye esas alınan jüri raporları tamamlandığında, raporların birer örneği, eser incelemesi sonucuna ilişkin bildirim yazısıyla birlikte Doçentlik Bilgi Sistemi (DBS) üzerinden adaya gönderilir. (Değişik cümle:RG-7/9/2019-30881) Doçentlik Komisyonunca asgari başvuru şartları sağlamadığına karar verilen adayın başvurusu iptal edilerek adaya sadece, başvuru şartlarını sağlamadığına dair bildirim yapılır. Beş üyeden oluşan jürilerde en az üç üyenin, üç üyeden oluşan jürilerde ise en az iki üyenin, eser ve diğer faaliyetlerden adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır. Başarısız bulunan aday, jüri tarafından eksik bulunan eser ve faaliyetleri tamamlamak kaydıyla müracaat dönemi esas alınmak suretiyle en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir. (6) Bilimsel/sanatsal yayın ve akademik çalışmalarının değerlendirilmesi sonucunda başarılı olan adaya, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararı ile karar tarihinden itibaren ilgili bilim/sanat alanında “Doçentlik Unvanı” verilir ve
“Doçentlik Belgesi” düzenlenir.”
6.5) “Doçentlik Komisyonu” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikle verilen
görevleri yerine getirmek üzere, Üniversitelerarası Kurul bünyesinde Doçentlik Komisyonu kurulur. Komisyon, sosyal, fen-mühendislik, sağlık bilimleri ve güzel sanatlar alanlarından profesör unvanına sahip (Değişik ibare: RG-7/9/2019-30881) on dokuz üyeden oluşur.
Komisyon üyeleri, Üniversitelerarası Kurul Başkanının komisyon üye tamsayısının en az iki katı kadar önereceği aday arasından, Üniversitelerarası Kurul tarafından üç yıllığına seçilir.
Komisyon ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan ve başkan vekili seçer.
Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararı ile gerektiğinde komisyon üyelerinden oluşacak alt komisyonlar kurulabilir. (2) Doçentlik Komisyonu, Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenecek objektif ve denetlenebilir yönteme göre her bir aday için ilgili sınav jürisinin asıl ve yedek üyelerini belirleyerek Üniversitelerarası Kurula sunar. Komisyon jürilerde ortaya çıkan maddî hataları düzeltir. (3) Adayların doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazları Komisyon tarafından incelenerek karara bağlanır. (4) Doçentlik Komisyonunda görev yapan öğretim üyelerinin yolluk ve yevmiyeleri, mensubu bulunduğu üniversite tarafından öncelikli olarak ödenir.”;
7) ÜAK Başkanlığının internet sayfasında
(http://www.uak.gov.tr/temelalan/TA_Tablo11_2019M_140319.pdf) yer alan Doçentlik
Başvuru Şartları (2019 Mart Dönemi) başlıklı bölümde “Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari
Bilimler Temel Alanı” altında; “Sosyal, beşeri ve idari bilimler temel alanında başvurulan doçentlik bilim alanı ile ilgili olarak aşağıdaki çalışmalara verilen birim puanlar esas alınmak suretiyle; en az doksan (90) puanının doktora unvanının alınmasından sonra gerçekleştirilen çalışmalardan elde edilmiş olması kaydıyla, asgari yüz (100) puan karşılığı bilimsel etkinlikte bulunmuş olması gerekir. Her çalışma Tablo 11’de sadece bir bölümde yazılarak puanlandırılır.
Tek yazarlı yayınlarda (makale, kitap, bildiri) yazar tam puan alır. Çok yazarlı yayınlarda puan yazarlar arasında eşit olarak bölünür.”
Şeklinde düzenlemelerin olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranların iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda; başvuranın 2019 Mart dönemi
doçentlik başvurusunun asgari başvuru koşullarını sağlamadığı gerekçesi ile iptaline ve iptal üzerine yapmış olduğu itirazının da reddedilmesine itiraz ettiği ve Kurumumuzdan asgari koşulları sağladığına ilişkin tavsiye kararı verilmesini ve daha detaylı olarak ise 2015 Ekim ve
2018 Nisan dönemi doçentlik başvurularıyla ilgili olarak jüri raporlarının incelenmesini ve “Ön
Komisyonun” asgari koşulların sağlandığı kararına rağmen çelişkili bir şekilde başvurularının geçersiz sayıldığını, bu durumun 2019 Mart dönemi başvurusunda da yaşandığını ifade ederek ve diğer jüri üyelerinin raporlarının da dikkate alınarak asgari başvuru şartlarını yerine getirdiğinin tespit edilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
10) Başvuranın doçentlik başvuru sürecine bakıldığında; başvuranın 2015 Ekim dönemi
Ekonometri Bilim Alanından yapmış olduğu doçentlik başvurusunda 18/01/2017 tarihinde başarısız ilan edildiği, 2018 Nisan dönemi Ekonometri Bilim Alanından yapmış olduğu doçentlik başvurusunun da asgari başvuru koşullarının sağlanmadığı gerekçesi ile 16/11/2018 tarihli Doçentlik Komisyonunda iptal edildiği ve 2019 Mart dönemi Nicel Karar Yöntemleri
Bilim Alanından yapmış olduğu doçentlik başvurusununda da yine asgari başvuru koşullarının sağlanmadığı gerekçesi ile iptal edildiği, başvuranın bu sonuca ilişkin 23/10/2019 tarihli dilekçesi ile itiraz ettiği ve bu itirazın Doçentlik Komisyonunun 08/11/2019 tarihli toplantısında görüşülerek reddedildiği ve başvuranın Kurumumuza başvurduğu anlaşılmıştır.
11) Başvuranın Kurumumuza yaptığı başvurusunda, 2019 Mart doçentlik başvurusu ile birlikte
2015 Ekim ve 2018 Nisan dönemi doçentlik başvurularıyla ilgili olarak da jüri raporlarının
incelenmesini talep ettiği anlaşılmakla birlikte başvuranın 2015 Ekim ve 2018 Nisan dönemi doçentlik süreçlerinin, Kurumumuzun inceleme yapabilmesi için gerekli olan koşullardan biri olan süre koşuluna, yani idarenin işlem ve eylemlerine karşı idari başvuru yollarını da tüketmek koşuluyla 6 ay içinde başvurulabilmesi koşuluna, uymaması nedeniyle inceleme, başvuranın
2019 Mart dönemi doçentlik süreci ile sınırlı tutulmuştur.
12) İlgili mevzuat ve idarenin açıklamaları çerçevesinde doçentlik sürecinin nasıl
işlediğine bakıldığında; doçentlik sınav başvurusu için doktora derecesi iktisap edildikten sonra, doçentlik başvurusunda bulunulacak bilim alanında öngörülen asgari kriterlere uygun özgün bilimsel yayın ve diğer çalışmaların yapılmış olması şartı olduğu, doçentlik başvurularının, eserlerle birlikte elektronik ortamda Üniversitelerarası Kurula yapılacağı ve doçentlik başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığının, ilgili bilim alanlarından görevlendirilen en az iki profesör tarafından yapılan inceleme ile belirleneceği, ancak adayın doçentlik başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin ileri sürülen iddiaların Doçentlik Komisyonunca inceleneceği ve Doçentlik Komisyonu tarafından başvuru şartlarını sağlamadığına karar verilen adayın doçentlik başvurusunun iptal edileceği, başvurunun eksiksiz olduğu ve gerekli şekil şartlarını taşıdığı tespit edilen adayların her biri için, Doçentlik Komisyonunca, başvurulan bilim alanı göz önünde bulundurularak beş asıl ve iki yedek üyeden müteşekkil bir jürinin oluşturulacağı ve bu jüri üyelerinin, adayın akademik çalışmalarının her birini nitelik ve bilim alanına katkısı açısından değerlendirerek, Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen şekle uygun olarak ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını hazırlayacakları ve Üniversitelerarası
Kurula elektronik ortamda gönderecekleri, söz konusu formata göre jüri üyesinden öncelikle adayın beyannamede belirttiği eserlerinin doktora unvanı alındıktan sonra yapılan çalışmalardan kaynaklanıp kaynaklanmadığının ve adayın beyannamede belirttiği eserlerle asgari başvuru koşullarını sağlayıp sağlamadığının incelenmesinin beklendiği, bu aşama sonrasındaki bilimsel incelemede ise adayın eserlerinin etik, nicelik, nitelik ve başvurulan doçentlik alanına uygunluğu açısından incelenmesinin beklendiği, ayrıca adayların doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazlarının sosyal, fen-mühendislik, sağlık bilimleri ve güzel sanatlar alanlarından profesör unvanına sahip on dokuz üyeden oluşan Doçentlik Komisyonunca incelenerek karara bağlanacağı hususlarının belirlendiği anlaşılmıştır.
13) Başvuranın 2019 Mart dönemi doçentlik başvurusuna ilişkin olarak Kurumumuzca
yapılan incelemede;
13.1) Başvuranın 2019 Mart dönemi doçentlik başvurusuna ilişkin olarak 5 asil, 2 yedek olmak
üzere 7 jüri üyesinin belirlendiği, 5 kişilik asil jüri üyelerinden iki jüri üyesinin başvuranın doçentlik başvurusunun hem asgari koşulları sağladığını hem de eser incelemesinde başarılı bulduğu, 2 jüri üyesinin asgari koşulların sağlandığını kabul etmekle birlikte eser incelemesinde başarısız bulduğu, diğer bir jüri üyesi ile yedek jüri üyesinin ise başvuranın asgari başvuru koşularını sağlamadığı şeklinde rapor düzenlediği, bunun üzerine başvuranın doçentlik başvurusunun Doçentlik Komisyonunda görüşülerek iptal edildiği ve Kurumumuza yapılan başvuruda da başvuranın, doçentlik başvurusunun asgari koşulları sağlanmadığı şeklinde rapor düzenleyen iki jüri üyesinin raporlarına itirazında düğümlendiği tespit edilmiştir.
13.2) Söz konusu jüri raporlarına bakıldığında;
13.2.1) Asıl jüri üyelerinden Prof. Dr. A. O.’nun 06/08/2019 tarihli detaylı raporunun
sonuç kısmında; ’in bilimsel çalışmalarının incelenmesi sonucu, kendisinin açıkça belirttiği ve sunduğu eserleri incelendiğinde; adayın eserlerinin çoğunluğunun başvurduğu alan olan 1123 kodlu Nicel Karar Yöntemleri bilim dalıyla uyumlu olmadığı, 1106 kodlu Ekonometri bilim dalıyla uyumlu olduğu gözlemlendiğinden, adayın beyan ettiği eserlerinin büyük bir çoğunluğunun başvurduğu bilim dalı dışında olmasından dolayı, aday asgari başvuru şartlarını sağlamamıştır.” şeklinde değerlendirmeleri olduğu görülmüştür.
13.2.2) Yedek jüri üyelerinden Prof. Dr. ’nün 22/08/2019 tarihli raporunda; “Dr.
in sunmuş olduğu akademik yayın dosyasında, 11 uluslararası hakemli dergilerde yayın görünmekledir. Ancak A.5-A.11 arası listelenen yayınlar (7 yayın) doktora eğitimi sırasındaki çalışmalar olarak görünmektedir. “l.b) lSI Database’e giren ilgili indeksler veya SCOPUS” olarak puanladığı 7 eserin doktora sonrası çalışılanların 2 tanesi SCOPUS’da görünmektedir (bu eserlerden bir tanesi lSl-ESCI veri tabanında indekslenmektedir). Ayrıca tarih gözetmeden adayın ismi ile taratıldığında yalnızca 4 adet yayına ulaşılmıştır. Diğer yayınlar için SCOPUS ve lSI veri tabanı bilgilerine ulaşılamamıştır. Aday ayrıca A.5 numaralı eseri ile B.6 konferans sunumunu aynı olmasına rağmen ayrı ayrı puanlar istemiştir. Aynı şekilde A.2 ve B.2, D.2 ve B.4, A.9 ve B.8, A.1 ve B.5 numaralı eserler arasındaki fark özet bildiri olduğundan anlaşılamamakladır.
Adayın çalışmaların önemli bir kısmının yayınlandığı dergiler, alanlarında uluslararası yüksek saygınlığa ve görünürlüğe sahip olan dergiler değildir. Anılan çalışmaların basıldığı dergilerden birçoğu yayın hayatlarına yeni başlamış dergiler olarak görünmektedir. Aralarında “yağmacı” olarak şüphelenilen dergi ve yayınevleri tarafından basılan eserler de bulunmaktadır. (Yale
Univ. Library, olası yağmacı dergi yayınevleri listesine şu adresten ulaşılabilir, https://guides.library.yale.edU/c.php?g=2961 24&p=1 973764).
Yayınların içeriği genel olarak nicel karar yöntemlerine katkıda bulunan yayınlardan ziyade yöntemlerin yeterince derinliğe sahip olunmadan uygulandığı çalışmalardır. Aday doktora çalışmasında uzun dönemli hafıza ve bazı makroekonomik değişkenlere uygulaması üzerine çalışmıştır. Adayın yayınları da incelendiğinde çoğunlukla makroekonomik verilere alanın ilgilendiği metodolojik tartışmalara yeterince girmeden uygulanan zaman serisi uygulamaları olduğunu görmekteyiz. Adayın uygulama için kullandığı yöntemler arasında, FlGARCH, EGARCH, Granger causality, seasonality/periodicity benzeri yöntemler bulunmaktadır. Bazı çalışmalarda atılan adımlar detaylı bir tartışma yapılmadan (hem uygulandığı konu hakkında hem de yöntem ve nedeni hakkında) benzer/aynı adımlar olarak göze çarpmaktadır. Bu durum makalelerin niteliksel düzeyi ve adayın bu yöntemlere olan hâkimiyeti hakkında kuşku uyandırmaktadır. Kısaca eserlerde nicel karar yöntemleri açısından önemli olacak tartışmaları içeren bölümlere rastlanamamaktadır. Bu çalışmalar, nicel karar yöntemleri alanına katkıda bulunacak içerik sunmamaktadır.
Sonuç
Adayın dosyasında atıfların yapıldığı eserlere dair bir bilgi bulunamamıştır. Bu bilgilerin internet üzerinden araştırmasına da girilmemiştir. Proje başlığı altında (7.c) talep edilen puanlama ilgili verilen dokümanla uyuşmamaktadır. Aday TÜBİTAK destekli bir projede araştırmacı olarak değil bursiyer öğrenci olarak görünmektedir. Adayın dosyasında hem puanlama hem de nitelik açısından sıkıntılar bulunmaktadır. Doktora tez öncesi, birden çok maddede puan istenen, potansiyel “yağmacı” eserlerinin ve dosyasında hakkında bilgilere ulaşılamayan atıf puanlarının dâhil edilmemesi durumunda aday gerekli olan 90 puana ulaşamamaktadır. Bunun yanında, puanlama yeterli bile olsaydı dosya hakkında doçentlik yeterliliği açısından olumsuz noktalar vardır. Doçentlik unvanı başvurusunda bulunan bir adayın uluslararası saygınlığı ve görünürlüğü yüksek dergilerde eserleri olması ve başvurulan alana katkısı beklenmektedir. Ancak Dr. ‘in çalışmaları, alanın uluslararası saygınlığı ve görünürlüğü yüksek dergilerinde yayımlanmamıştır. Buna ek olarak sunmuş olduğu eserler, niteliksel derinliği ve alana katkısı hakkında yeterlilik kanaati de oluşturmamaktadır Bu yüzden başvuru, eser inceleme aşamasında Başarısız olarak değerlendirilmiştir.” şeklinde rapor düzenlediği görülmüştür.
13.3) Başvuranın jüri raporlarına ilişkin itirazlarına bakıldığında;
13.3.1) 13.2.1 nolu paragrafta yer verilen jüri raporuna, başvuranın, söz konusu jüri üyesinin,
çalışmalarının ekonometrik yönünün incelenmesi için jüri olarak atandığından bahisle itiraz ettiği; ancak başvuranın iddiasının aksine jüri üyelerinden beklenen hususlardan birinin adayın eserlerinin başvurulan bilim alanına uygun olup olmadığının belirlenmesi olduğu ve ayrıca başvuranın, sadece “söz konusu iki alanın benzer alanlar olduğu ve Nicel Karar Yöntemlerinde birçok hocanın profesör unvanı aldığı” şeklindeki ifadelerinden başka gerekçe sunmadığı; ayrıca diğer jüri üyelerinden de benzer şekilde başvuranın “eserlerinin çoğunun ekonometrik yöntem ve yöntemin türevleri uygulanarak hazırlandığı, çeşitliliğin olmadığı, Nicel Karar
Yöntemleri Bilim Dalı için yeterli olmadığı” şeklinde değerlendirmelerin yapıldığı anlaşıldığından bu hususta başvuranın iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
13.3.2) Başvuranın itirazlarının çoğunluğunun ise 13.2.2 nolu paragrafta yer verilen yedek jüri
üyesinin raporuna ilişkin olduğu ve bu itirazların doktora öncesi bazı yayınların puanlamaya dâhil edilmesi, yayınların yer aldığı indeks ve veri tabanlarının belirtilenle uyumlu olmaması, bazı özet bildirilerin bazı yayınlarla aynı olup olmadığının net olarak anlaşılamaması, makalelerin yayınlandığı bazı dergilerin yağmacı dergi grubunda olması, jüri üyesinin şahsi ölçeklendirme yapması, TÜBİTAK projesindeki bursiyerliğinin küçümsenmesi ve atıflar hakkında bilgiye ulaşılamaması gibi hususlarda toplandığı anlaşılmıştır. Her ne kadar başvuranın bu hususları cevaplandırmaya çalıştığı görülse de önemli birkaç hususa bakıldığında, mesela jüri üyesinin “A.5-A.11 arası listelenen yayınların doktora eğitimi sırasındaki çalışmalar olduğu” şeklindeki değerlendirmesine karşılık başvuranın, A.5 nolu yayınını doktora sonrası olarak belirttiği, A.9, A.10 ve A.11 nolu yayınlarını ise doktora öncesi olarak nitelendirdiği ve ham puanlamaya sistem tarafından dâhil edilmediği ifade edilse de yapılan incelemede, A. 9, A.10 ve A.11 nolu eserlerin başvuran tarafından “doktora öncesi” olarak nitelendirildiği görülmüş, ancak Beyannamenin “1. Uluslararası Makale” başlığı altında hem ham puanlamaya hem de net puanlamaya dâhil edilerek toplamda 45 puan olarak puanlandığı tespit edilmiştir. Hâlbuki başvurandan beklenenin, doktora derecesi kazanıldıktan sonra doçentlik başvurusunda bulunulacak bilim alanında öngörülen asgari kriterlere uygun özgün bilimsel yayın ve çalışmaların yapılmış olması, hatta yukarıda 7 nolu paragrafta yer verildiği üzere bu yayınların doktora unvanının alınmasından sonra gerçekleştirilen çalışmalardan elde edilmiş olması şartı olduğu, yani bir tek eserin değil, o eser için yapılan çalışmaların da doktora unvanının alınmasından sonra yapılması gerektiği, bu çerçevede başvuranın doktora tez unvanını Temmuz 2014 tarihinde aldığı, jüri üyesinin belirttiği eserlerin hepsinin ise 2014 yılı ve öncesine ait olduğu görülmüştür. Diğer önemli hususların ise eserlerin yayınlandığı indeks ve veri tabanların belirtildiği gibi olmaması ve ayrıca yayınlanan dergilerin uluslararası saygınlığı olmayan, hatta yağmacı dergi kategorisinde olmasına ilişkin olduğu anlaşılmış olup jüri üyesinin, ISI veritabanına giren ilgili indeksler veya SCOPUS olarak puanlanan 7 eserin doktora sonrası çalışılanların 2 tanesinin SCOPUS’da göründüğü, diğer yayınlar için SCOPUS veya ISI veritabanı bilgilerine ulaşılamadığı şeklindeki değerlendirmesine başvuranın indeks bilgilerinin ve açık erişim web adresinin doçentlik bilgi sisteminde kayıtlı olduğu ifade edilmiş olup yapılan incelemede, başvuranın ifade ettiği üzere her bir eserin hangi indekslerde tarandığı bilgisinin beyannamede yer aldığı, ancak jüri değerlendirmesini cevaplayacak şekilde eserlerin belirtilen indekslerde tarandığını kanıtlayacak belgelerin sunulmadığı ve tarafımızca yapılan taramada da jüri değerlendirmesini doğrulayacak şekilde bazı dergilerin açık erişimli ve para karşılığı yayın yapan dergiler olduğu tespit edilmiş; ayrıca bu hususun başvuranın önceki doçentlik başvurusunu inceleyen jüri üyelerinden bazıları tarafından da belirtildiği görülmüştür.
Yukarıda da ifade edildiği üzere benzer değerlendirmelerin diğer bazı jüri üyelerinin raporlarında da yer aldığı görülmüş olup mesela bir raporda; “… Dr. 1 projede bursiyer öğrenci olarak yer almıştır… Adayın 7 bildirisi vardır. Bildiriler ile diğer makale vb. yayınlar çok benzerdir…. Dr. ’in yaptığı çalışmalarının çoğunlukla doktora tez konusu ile ilgili olduğu ve benzer biçimde bazı modellerin farklı verilerle analiz edilerek değerlendirildiği görülmektedir.” şeklinde değerlendirmelerin yer aldığı görülmüştür.
13.4) Başvuranın iddialarından bir diğerinin de “Ön Komisyonun” asgari koşulların sağlandığı
kararına rağmen çelişkili bir şekilde başvurusunun geçersiz sayılmasına ilişkin olduğu görülmüş olup başvuranın “Ön Komisyon” olarak ifade ettiği komisyonun, doçentlik başvurusu yapıldıktan sonra başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı açısından belirleme yapan iki profesörün incelemesi olduğu, ancak söz konusu incelemenin, başvurunun eksiksiz olup olmadığı ve gerekli şekil şartlarını taşıyıp taşımadığı ile sınırlı olduğu, diğer yandan her hâlükârda bir adayın doçentlik başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin ileri sürülen iddiaların
Doçentlik Komisyonunca inceleneceği karşısında başvuranın iddia ettiği şekliyle çelişkili bir durum olmadığı değerlendirilmiştir.
14) İlgili mevzuat, idarenin açıklamaları ve somut olay çerçevesinde Kurumumuzca
yapılan değerlendirmeler neticesinde; doçentlik sınav başvurusu için doktora derecesi iktisap edildikten sonra, doçentlik başvurusunda bulunulacak bilim alanında öngörülen asgari kriterlere uygun özgün bilimsel yayın ve diğer çalışmaların yapılmış olması şartı olduğu, doçentlik sınavı için Üniversitelerarası Kurul tarafından adayın başvurduğu bilim dalından bir jürinin tespit edileceği ve bu jüri üyelerince adayın akademik çalışmalarının her birinin değerlendirilerek, Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen formata uygun olarak ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarının hazırlanıp sunulacağı ve söz konusu formata göre öncelikle adayın beyannamede belirttiği eserlerinin doktora unvanı alındıktan sonra yapılan çalışmalardan kaynaklanıp kaynaklanmadığının ve adayın beyannamede belirttiği eserlerle asgari başvuru koşullarını sağlayıp sağlamadığının incelenmesinin beklendiği, bu aşama sonrasındaki bilimsel incelemede ise adayın eserlerinin etik, nicelik, nitelik ve başvurulan doçentlik alanına uygunluğu açısından incelenmesinin beklendiği, bu çerçevede iki jüri üyesinin asgari koşulların sağlanmadığı şeklinde rapor düzenlediği, başvuranın itiraz ettiği bu jüri raporlarının öncelikle jüri üyelerinin kendi bilimsel değerlendirmeleri ve kişisel raporları olduğu ve beklendiği üzere raporların ayrıntılı ve gerekçeli olmasına aykırı bir durumun olmadığı, daha da önemlisi objektif bir değerlendirme yapılmadığına dair bulguların tespit edilemediği, diğer yandan başvuranın itirazlarının mevzuatta öngörüldüğü üzere
Doçentlik Komisyonunca da değerlendirildiği anlaşılmış olup başvuranın itirazlarının ve asgari başvuru koşullarını sağladığı iddiasının yerinde olmadığı kanaatiyle başvuranın doçentlik başvurusunun 20/09/2019 tarihli Doçentlik Komisyonu kararıyla iptal edilmesi ve başvuranın bu sonuca ilişkin yaptığı itirazının da 08/11/2019 tarihli Doçentlik Komisyonu kararıyla reddedilmesi işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) Bütün bu tespitlerle birlikte, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilen iyi yönetim ilkeleri açısından bir değerlendirme yapıldığında; başvuranın itirazlarına süresinde cevap vermekle birlikte başvuranın itirazını reddederken karara karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı; Kurumumuzca talep edilen bir kısım bilgi ve belgelerin de idare tarafından süresi içinde gönderilmemesi sebebiyle “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ile ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi