|
ÖZET: Başvuru, 2011 Nisan döneminde doçentlik belgesi için yapılan başvuruda, başvuranın iki anahtar kelime kullanmasına rağmen belgesinde yalnızca birinin yer alması üzerine yapılmıştır. Başvuran, bu durumun kendisine maddi ve manevi zorluklar yarattığını belirterek, belgesinin her iki anahtar kelimeyi de içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini talep etmiştir. İlgili idare, başvuranın doçentlik belgesinin mevcut mevzuat çerçevesinde düzenlendiğini ve değişiklik yapılmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun incelenmesi sonucunda, başvuranın talebinin kısmen kabulü ve kısmen reddine karar vermiştir. Başvuranın doçentlik belgesinde yer alan anahtar kelimelerin hangi usul ve esaslarla belirlendiğine dair yazılı bir açıklamanın idare tarafından sağlanması önerilmiştir. Ayrıca, idarenin karar süreçlerinde iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın belgesinin yeniden düzenlenmesi talebi reddedilmiş, ancak başvuru sürecinde kullanılan anahtar kelimeler ve belgenin düzenlenme süreci hakkında bilgilendirme yapılması tavsiye edilmiştir. İlgili idarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9573-S.24.14785
BAŞVURU NO : 2024/5110
KARAR TARİHİ : 10.09.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Doçentlik belgesinde düzeltme yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Doçentlik başvurusunda bulunduğu 2011 Nisan döneminde birden fazla anahtar kelime ile başvuru yapılabildiği ve çalışmalarının bir kısmının kapsamı nedeni ile iki anahtar kelime ile başvuruda bulunduğunu ancak Doçentlik belgesinde sadece bir anahtar kelime ile belge düzenlendiğini; belirtilen dönemde Doçentlik başvurusunda bulunan adaylar başarılı olduğunda düzenlenecek belgede birinci anahtar kelimenin yazılacağı yönünde bir hükmün yer almadığını, Başvuru sisteminde anahtar kelimelerin alfabetik düzene göre sistem tarafından sıralandığını ve bu sıralamanın başvuran tarafından değiştirilmesine olanak bulunmadığını, Bu nedenle başvurusundaki anahtar kelime sıralamasının, “6.004 Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri
Eğitimi” ve “6.010 Eğitim Programları ve Öğretim” şeklinde başvuru belgesinde yer aldığını ve sonuç olarak doçentlik belgesinin “Eğitim Bilimleri (Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi)” olarak düzenlendiğini, Ayrıca, sadece “Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi” anahtar kelimesi kullanan bir adayın 101
Alan Eğitimi kodu üzerinden başvuruda bulunacağını; kendisi gibi 102 Eğitim Bilimleri alan kodu ile başvuran bir adayın ise sadece “6.004 Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi” anahtar kelimesini kullanmayacağının açık olduğunu, Asıl çalışma alanı olan “Eğitim Programları ve Öğretim” anahtar kelimesinin doçentlik belgesinde yer almaması sebebiyle maddi ve manevi anlamda sorunlar yaşadığını,
Belirtmiş ve Doçentlik belgesinin her iki anahtar kelimeyi de içerek şekilde yeniden düzenlemesinin; bu mümkün değil ise doçentlik başvurusunda kullandığı anahtar kelimeleri ihtiva eden açıklayıcı bir resmi yazının tarafına verilmesinin sağlanmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiştir.
3. Bilgi ve belge talep yazımıza cevap olarak İdare tarafından iletilen 28.05.2024 tarihli ve – – sayılı cevap yazısında özetle; Doçentlik Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereği bilimsel/sanatsal yayın ve akademik çalışmalarının değerlendirilmesi sonucunda başarılı olan adaya, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararı ile ilgili bilim/sanat alanında Doçent Unvanı verildiği ve
Doçentlik Belgesi düzenlendiği; bununla birlikte Eğitim Bilimleri Temel Alanında, 102 (Eğitim Bilimleri),
101 (Alan Eğitimi), 106 (Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi), 114 (Matematik ve Fen Bilimleri
Eğitimi), 107 (Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi), 115 (Sosyal Bilimler Eğitimi), 105 (Güzel Sanatlar
Eğitimi), 108 (Özel Eğitim), 110 (Temel Eğitim), 112 (Yabancı Dil Eğitimi) kodlu bilim alanları için adayın başvuruda bulunduğu bilim alanı adı ve parantez içinde birinci anahtar kelime adı belirtilerek doçentlik belgesinin düzenlendiği; Doçentlik başvurusu esnasında Doçentlik Bilgi Sistemine tüm bilgi girişlerinin (anahtar kelime girişleri dâhil) aday tarafından yapıldığı; bu bağlamda başvuranın talepleri doğrultusunda doçentlik belgesinde değişiklik yapılmasının ilgili mevzuat hükümleri gereği mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca:
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
6. 15.04.2018 tarihli ve 30392 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doçentlik Yönetmeliği’nin 6’ncı
maddesinin onuncu fıkrası uyarınca:
(10) Bilimsel/sanatsal yayın ve akademik çalışmalarının değerlendirilmesi sonucunda başarılı olan adaya, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararı ile ilgili bilim/sanat alanında “Doçentlik Unvanı” verilir ve “Doçentlik Belgesi” düzenlenir.
7. 31/1/2009 tarihli ve 27127 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (Mülga) Doçentlik Sınav
Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri uyarınca:
Doçentlik sınavı alanları
MADDE 3 – (1) Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen ve Yükseköğretim Genel Kurulu tarafından onaylanan alanlarda açılır. Bu alanlar, her yıl Ocak ayında güncellenmiş olarak Yükseköğretim
Kurulunun internet sitesinde yayımlanır.
[…]
Doçentlik sınavı
MADDE 6 – […]
(13) Sözlü sınavda başarılı olanlara Üniversitelerarası Kurul tarafından Doçentlik Belgesi verilir.
[…]
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşıldığı üzere; başvuran 2011 Nisan döneminde doçentlik başvurusunda bulunmuş olup başvurusunda Temel Alan olarak 102 Eğitim Bilimleri ibaresi; birinci anahtar sözcük olarak 6.004 Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi ibaresi ve ikinci anahtar sözcük olarak 6.010 Eğitim Programları ve Öğretim ibaresi şeklinde giriş yapılmıştır. Başvuran hakkında düzenlenen doçentlik belgesinde ise “[…] Eğitim Bilimleri (Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri
Eğitimi) Bilim Alanında Üniversite Doçenti unvan ve yetkisi verilmiştir.” şeklindeki ibareye yer verilmiştir.
10. Başvuran, başvuru sisteminde anahtar kelimelerin alfabetik düzene göre sistem tarafından sıralandığını ve bu sıralamanın kendisi tarafından değiştirilmesine olanak bulunmadığını; bunun sonucunda da birinci sırada yer anahtar kelimenin doçentlik belgesinde esas alındığını; asıl çalışma alanının ise “Eğitim
Programları ve Öğretim” olduğunda ve söz konusu anahtar kelimenin doçentlik belgesinde yer almaması nedeniyle zorluklarla karşılaştığını; bu bağlamda doçentlik belgesinin her iki anahtar kelimeyi de ihtiva edecek şekilde yeniden tanzim edilmesini ya da bu mümkün değil ise her iki anahtar kelimeyi ihtiva eden bir resmi yazının tarafına verilmesini iddia ve talep etmiştir.
11. İdare tarafından iletilen cevapta ilgili mevzuat hükümleri gereği doçentlik belgesinde bu yönde değişiklik yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Başvuranın doçentlik belgesinin 2012 yılında düzenlenmiş olması ve başvurulan alan ve birinci anahtar kelime ile uyumlu olduğu hususları göz önüne alındığında yeni bir doçentlik belgesi düzenlenmesi yönündeki talebin karşılanmamasında hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
12. Bununla birlikte, başvuranın gerekli hallerde ilgili mercilere sunabilmesini sağlamak üzere mezkûr doçentlik başvurusunun yapıldığı dönemde başvuran tarafından girilen anahtar kelimelerin neler olduğu ve doçentlik belgesinin hangi usul ve esaslar dâhilinde düzenlendiği hususlarında durum bildirir bir açıklamanın İdare tarafından yazılı olarak başvurana iletilmesinin mümkün olabileceği, başvuranın bu yöndeki talebi de göz önüne alındığında İdarenin arşiv kayıtlarından gerekli araştırmayı yaparak başvurana gerekli yardımı sağlamasının iyi yönetim ilkelerinin bir gereği olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
14. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı kanaatine varılmış olup bundan sonraki işlemlerinde bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Söz konusu 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
16. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvurunun KISMEN REDDİ, KISMEN KABULÜNE, Başvuranın, doçentlik belgesinin her iki anahtar kelimeyi de ihtiva edecek şekilde yeniden düzenlenmesi yönündeki talebinin REDDİNE, Başvuranın 2011 Nisan döneminde yapmış olduğu doçentlik başvurusunda girişi yapılan anahtar kelimelerin neler olduğu ve doçentlik belgesinin hangi usul ve esaslar dâhilinde düzenlendiğine ilişkin durumunu bildirir bir açıklamanın İdare tarafından yazılı olarak başvurana sağlanması hususunda
ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi