|
ÖZET: Munzur Üniversitesi’nde ilan edilen doçentlik kadrosuna başvuran iki adaydan biri, başvurusunun reddedilmesi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. Başvuran, kendi puanının diğer adayın iki katı olmasına rağmen, jüri değerlendirmesinde olumsuz bir sonuç almıştır. İlgili jüri, başvuranın eserlerinin Halkla İlişkiler alanında yeterli bulunmadığını belirtmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın ve diğer adayın kriterleri karşıladığı, ancak jüri raporlarının farklı değerlendirmeler içerdiği tespit edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını, idarenin açıklamalarını ve ilgili mevzuatı değerlendirerek, Munzur Üniversitesi’nin atama sürecinin hukuka uygun olduğunu belirlemiştir. İdarenin takdir yetkisini kullanırken, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi gerektiği vurgulanmış, ancak başvuranın dosyasının jüri tarafından olumsuz değerlendirilmesinin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/4771-S.22.7238
BAŞVURU NO : 2022/926
KARAR TARİHİ : 07/04/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Doçentlik kadrosu ile ilgili dosyasının tarafsız ve bağımsız bir üniversite aracılığıyla, iletişim çalışmaları alanında uzman olan üç profesörden oluşan atama jürisi tarafından yeniden incelenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; 10.04.2021 tarihinde Munzur
Üniversitesi tarafından “iletişim çalışmaları alanında doçent unvanı almış olmak” şartıyla İletişim Fakültesi
Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim dalı için bir kişilik kadro ilanına çıkıldığını, ilan edilen kadronun koşullarını sağladığı için kadro için başvuruda bulunduğunu, aynı kadroya Doç. Dr. isimli başka bir adayın da başvuruda bulunduğunu, 23.12.2021 tarihli Rektörlüğe göndermiş olduğu dilekçeye istinaden tarafına 29.12.2021 tarihinde gelen cevabi yazıda gerekçe yazılmaksızın diğer adayın kadroya atandığı bilgisi resmi olarak tebliğ edildiğini, Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve
Atanma İlkeleri’ne göre akademik yayınlarını içeren puanının 593 olduğunu, diğer adayın başvuru puanının ise 300 civarında olduğunu, puanının diğer adayın iki katı kadar yüksek olmasına rağmen diğer adayın kadroya atanmış olduğunu, jüri üyelerinin akademik kadroya atamalarda objektif değerlendirme kurallarına uygun şekilde hareket etme yükümlülüğünde olduğunu, ancak tarafına tebliğ edilen belgeden kendi puanının yarısı kadar puana sahip olan diğer adayın atandığı dolayısıyla belirlenen jüri üyelerinin tarafsız ve objektif bir değerlendirme yapmadığını ifade ederek kendisinin ve diğer adayın dosyalarının tarafsız ve bağımsız bir üniversite aracılığıyla, iletişim çalışmaları alanında uzman olan üç profesörden oluşan atama jürisi tarafından yeniden incelenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından Munzur Üniversitesi Rektörlüğüne gönderilen 25/01/2022 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Munzur Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen
04/02/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda; ilan sürecinde adayların başvuruları alınarak ilgili kadroya atanmalarının uygun olup olmadığı Akademik Ön Değerlendirme Komisyonu tarafından ilanda belirtilen şartları ve Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkeleri sağlayıp sağlamadığının belirlendiği, alanında uzman olarak belirlenen 3 öğretim üyesinden oluşan jüriye, adayların bilimsel çalışma ve yayınlarını içeren dosya (Flash Bellek/CD) ile Üniversitenin Öğretim Üyeliğine
Yükseltilme ve Atanma İlkeleri yazı ekinde gönderildiği, 2547 sayılı Kanun’un 24. maddesi, Öğretim
Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği’nin 11. maddesi ile Üniversitenin Öğretim Üyeliğine
Yükseltilme ve Atanma İlkelerine göre hazırlanan raporun 1 ay içerisinde Rektörlüğe gönderilmesi istendiği, gelen raporlar doğrultusunda Üniversite Yönetim Kurulu Kararına istinaden atanması talep edilen öğretim üyesinin atamasının yapıldığı, başvuruya konu olan ilana tek kadro için 2 adayın başvuruda bulunmuş olduğu, kadroya atanma kriterleri; “iletişim çalışmaları alanında doçent unvanı almış olmak” şeklinde olduğu, atama işlemi jüriden gelen raporlar doğrultusunda Üniversite Yönetim Kurulu’nun kararına göre yapılmakta olduğu, işlemin 2547 sayılı Kanun’un 24. maddesi, Öğretim Üyeliğine
Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği’nin 11. Maddesi ile Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine
Yükseltilme ve Atanma İlkelerine göre yapıldığı, üniversite yönetimi tarafından başvuranın şikayet dilekçeleri incelendiği ve ilgili kadroya yapılan atama bilgisi ilgili kişiye 29/12/2021 tarih ve sayılı yazı ile bildirildiği belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun “Doçentlik ve atama” başlıklı 24. maddesinde; “a)
Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır.
Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır: (3) (1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası
Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak. (2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak; doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek. (3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine
Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak. b) Üniversitelerarası
Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir. Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. (Değişik cümle:15/4/2020-7243/2 md.) Jüri
üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. c)
Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir. ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim
Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. d) Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için, doçentlik unvanına sahip olmanın yanında Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.
Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde bu sınav
Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır. e) Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar” hükmü,
6. 12/06/2018 tarih ve 30449 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve
Atanma Yönetmeliğinin; 6.1. “Atanma şartı” başlıklı 8’inci maddesi; “Doçent kadrolarına atanabilmek için, 2547 sayılı Kanunun
24 üncü maddesi uyarınca doçentlik unvanını almış bulunmak veya yurt dışında alınan doçentlik unvanının,
2547 sayılı Kanunun 27 nci maddesi gereğince Üniversitelerarası Kurul tarafından Türkiye’de geçerli
sayılmış olması gereklidir.
(2) Yükseköğretim kurumlarının 2547 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca doçent kadrolarına atama için belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jüriler tarafından yapılacak bu sınavda başarılı olmak gereklidir. Ancak sözlü sınav sonucunda doçentlik unvanını kazananlar için ek koşul olarak sözlü sınavdan başarılı olma şartı getirilemez.” 6.2. “İlan ve başvuru” başlıklı 9’uncu maddesi; “(1) Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doçent kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlükçe ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir.
(2) Adaylar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan bir dosyayı dört nüsha olarak, ilanda belirtilen süre içerisinde rektörlüğe teslim eder.” 6.3. “Sözlü sınav” başlıklı 10’uncu maddesi; “(1) Doçent kadrolarına atama ek koşulları arasında sözlü sınav şartı bulunan yükseköğretim kurumlarının doçent kadrolarına başvurmak isteyen adaylar için ayrıca sözlü sınav yapılır.
(2) Adayın başvurduğu bilim/sanat alanına göre beş asıl iki yedek üyeden oluşan sözlü sınav jürisi, rektörün talebi üzerine Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir. Adayın başvurduğu bilim/sanat alanında yeterli öğretim üyesi yoksa jüri, en yakın bilim alanından tamamlanır, buna rağmen beş asıl iki yedek üyenin tamamlanmasının mümkün olmaması durumunda jüri üç asıl ve bir yedek üye ile tamamlanır. Sözlü sınav jürisinde görev alabilmek için öğretim üyesinin devlet veya vakıf yükseköğretim kurumlarında 2547 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi hükümlerine göre profesör olarak atanmış olması şarttır. Sözlü sınav jürilerinde görev alabilecek profesör unvanlı öğretim üyelerinin listesi, Yükseköğretim Kurulu personel veri tabanındaki bilgiler esas alınarak Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir. Sözlü sınav jürisindeki asıl ve yedek üyelikler, bu listede ilgili bilim alanlarında yer alan öğretim üyeleri arasından objektif ölçütlere göre belirlenir.
(3) Sözlü sınav jüri üyelerinden profesörlük süresine göre en kıdemli olanı, onun kabul etmemesi halinde ise jürinin kendi aralarından seçecekleri bir üye sözlü sınav jürisine başkanlık eder.
(4) Sözlü sınav sürecini rektör yürütür ve sonuçlandırır. Rektör, sınav için gerekli fiziki ve teknik imkanları hazırlamakla yükümlüdür.
(5) İlan edilen doçentlik kadrosuna birden fazla adayın başvurması halinde her bir aday için ayrı ayrı sözlü sınav yapılır.
(6) Sözlü sınav öğretim üyelerine açık olarak yapılır. Sözlü sınavın yapılacağı yer, tarih ve saati üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında ilan edilir. Jüri başkanı, sözlü sınavın denetlenebilirliğini sağlamak için gerekli tedbirleri alır.
(7) Jüri, sözlü sınav için üye tamsayısı ile toplanır. Adaylar ilanda belirtilen yer, tarih ve saatte sözlü sınava alınırlar.
(8) Sözlü sınav sonunda yapılacak kapalı oturumda jüri adayın başarılı olup olmadığına üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verir. Bu karar, düzenlenen tutanakla imza altına alınır ve başkan tarafından jüri üyeleri önünde adaya sözlü olarak bildirilir. Adayın başarısız bulunması halinde jüri üyeleri sözlü sınav tutanağına eklemek üzere gerekçeli karar hazırlar.
(9) Sözlü sınav tutanağı, jüri başkanı tarafından sınavın yapıldığı üniversite rektörüne veya rektörün sınav için görevlendirdiği dekan veya müdüre imza karşılığında teslim edilir.”
6.4. “Atama süreci” başlıklı 11’inci maddesi; “(1) Rektör, ilan edilen doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarının incelenmesi için en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesörü, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde, sözlü sınavın yapılması halinde ise sözlü sınavların bitiş tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının profesör olması halinde, tespit edilecek üç profesörden birinin bölüm başkanı olması zorunludur.
(2) Rektör, aday veya adayların özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını kapsayan dosyaları bu profesörlere göndererek kişisel raporlarını bir ay içinde bildirmelerini ister. Bu profesörler aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı tercih ve görüşlerini rektöre bildirir.
(3) Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesörlere dosyalar incelenmesi için gönderilir.
(4) Rektör dosya inceleme sonuçlarına dayanarak, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun gerekçeli görüşünü de aldıktan sonra atama hakkındaki kararını verir.
(5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca sözleşmeli çalıştırılacak yabancı ülke vatandaşı öğretim elemanlarının doçent kadrolarına atanma ile ilgili yukarıda yer alan şartları sağlamaları kaydıyla, sözleşmeli olarak çalıştırılmasında bu Yönetmelikte belirlenen ilan şartı dışındaki usul ve esaslar uygulanır.” hükmü,
7. Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkelerinin, “Doçentlik Kadrosuna
Başvuru ve Atanma İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Munzur Üniversitesi bünyesinde açılan
Doçent kadrolarına atama yapılabilmesi için 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 24. maddesinde belirtilen koşullar esas alınır ve Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılacak sözlü sınavda başarılı olma şartı aranır. İlan edilen kadrolara başvuran adayların ilgili Kanunda belirtilen şartların yanında aşağıda sıralanan asgari ek koşulları da yerine getirmeleri gerekmektedir. a)
Yükseköğretim Kurulu tarafından doçentlik sınavı için kabul edilen merkezi yabancı dil sınavından en az
55 puan almak veya eşdeğerliği kabul edilen bir sınavdan bu puan muadili bir puana sahip olmak.”
hükmü mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, 10.04.2021 tarihinde Munzur Üniversitesi tarafından ilana çıkılan “iletişim çalışmaları alanında doçent unvanı almış olmak” şartıyla İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim dalı ile ilgili bir kişilik kadro için başvuruda bulunduğunu, Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkeleri’ne göre akademik yayınlarını içeren puanının 593 olduğunu, diğer adayın başvuru puanının ise 300 civarında olduğunu, puanının diğer adayın iki katı kadar yüksek olmasına rağmen diğer adayın kadroya atanmış olduğunu ifade ederek kendisinin ve diğer adayın dosyalarının tarafsız ve bağımsız bir üniversite aracılığıyla, iletişim çalışmaları alanında uzman olan üç profesörden oluşan atama jürisi tarafından yeniden incelenmesini talep etmektedir.
10. Bilindiği üzere, idarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilmektedir. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda
Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Dergisi Cilt 1, Sayı 2,Aralık 1997). İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olmakla birlikte bu durum, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, yasanın öngördüğü amacın dışında başka bir amaç için kullanamaması ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanması hukuk devleti açısından zorunluluktur (Şeref Gözübüyük, Yönetim Hukuku, Eylül/1991 s.204).
11. Ayrıca, idarenin; Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesince 11 Mart 1980 tarihinde kabul edilen
“İdari Takdir Yetkisinin Kullanılmasına İlişkin R(80) 2 Sayılı Tavsiye Kararında; belirtildiği gibi
İdari Takdir Yetkisinin Kullanılmasında Uygulanacak Temel İlkelere göre takdir yetkisini kullanan bir idari makamın, (1)Yetkinin veriliş amacından başka amaç güdemeyeceği, (2)Yalnızca somut olaya ilişkin öğeleri hesaba katarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uyacağı, (3)Hakkaniyete uymayan ayırımcılıktan kaçınarak yasa önünde eşitlik ilkesini gözeteceği (4) işlemin amacıyla, kişilerin hakları, özgürlükleri veya menfaatleri üzerindeki olumsuz etkileri arasında denge sağlayacağı (5) işlemi, her somut olaya göre belirlenen makul süre içinde yapacağı…”, yine yargı içtihatlarında belirtildiği üzere, idarenin kendisine yasalarla tanınan takdir yetkisini hukuk devletinin bir gereği olarak, kamu yararı ve hizmetin gereğine uygun olarak nesnel ve adil bir şekilde hakkaniyeti göz önünde bulundurarak hukuka uygun sebeplerle kullanması gerektiği de kuşkusuzdur.
12. Akademik özerklik, anayasal bir kurum olan üniversitenin, anayasal sınırları içerisinde hiçbir etki altında kalmaksızın bağımsız hareket etme yeteneğidir. UNESCO’nun 11 Kasım 1997’de aldığı “Yüksek
Öğretim Personelinin Statüsüne İlişkin Tavsiye Kararı’nda özerklik; “yükseköğretim kurumlarının akademik çalışmaları, işleyiş kuralları, yönetimleri ve diğer faaliyetleri bakımından etkili bir karar alma
için gerekli kendi kendini yönetme” olarak tanımlanmıştır. Dünya Üniversiteler Servisi’nin “Akademik
Özgürlük ve Yüksek Öğretim Kurumlarının Özerkliği” başlıklı Lima bildirgesinin 1. maddesine göre de, “yükseköğretim kurumlarının iç işleyişlerine, mali işlerine ve yönetimlerine ilişkin kararlar almada ve eğitim, araştırma, dışa yönelik çalışmalar ve diğer ilgili faaliyetlerde kendi politikalarını oluşturmada devlet ve toplumun tüm diğer güçleri karşısındaki bağımsızlıkları” şeklinde tanımlanmıştır akademik özerkliğin, “özgül konularda bağlayıcı kararlar alma yeteneği ve yeterliği” olduğunu söyler. G. Alpkaya (2001, s.232)
da bu özelliğinden dolayı özerkliğin kuruma ilişkin bir kavram olduğunu ifade eder (A. Sinan Bilgili, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2016 20 (1): 1-15)
13. 2547 sayılı “Yükseköğretim Kanununun 3. maddesinde “Yükseköğretim Kurumları” tanımlanırken; “c)
Yüksek teknoloji enstitüsü, özellikle teknoloji alanlarında yüksek düzeyde araştırma, eğitim-öğretim, üretim, yayın ve danışmanlık yapan, kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip bir yükseköğretim kurumudur.” ve “d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitimöğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.” ifadesi kullanılmıştır. Anayasa Mahkemesinin Esas
Sayısı:2006/51 ve Karar Sayısı:2006/57 iptal davasında; “Anayasa koyucunun üniversiteleri bilimsel özerklik ve kamu tüzelkişiliği ile donatması, yükseköğrenime verilen önem ve değerin sonucudur. Gerek bu önem ve değer, gerek rektör seçimi yetkisinin Cumhurbaşkanı’na verilmiş olması, üniversitelerin bilimsel özerkliklerinin yönetsel özerkliği de içerdiğini göstermektedir. Çünkü, bilimsel özerklik, belli sınırlar içinde serbestçe karar alıp, bu kararları uygulayabilmeyi; verilen görev alanı içinde kalmak koşuluyla, üniversite dışı yönetsel birimlerin ve siyasal erkin karışması olmadan, işleyişini kendisinin yönlendirebilmesini gerektirmektedir. Başka bir deyişle, bilimsel özerklik yönetsel özerkliği de içermektedir. Yönetsel özerklik ile bilimsel özerklik birbirini tamamlamakta, yönetsel özerklik olmadan bilimsel özerklikten söz edilmesi anlamsız kalmaktadır. Bu niteliği ile bilimsel ve yönetsel özerklik, üniversite yönetiminin karar alma sürecinde herhangi bir baskı, telkin ya da tavsiye ile etki altına alınmalarını önleyerek, yansız görev yapabilmelerini sağlamakta ve onlara görevlerini yürütebilecekleri bir hukuksal güven ortamı yaratmaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
14. Yapılan inceleme neticesinde; 10.04.2021 tarihinde Munzur Üniversitesi tarafından “iletişim çalışmaları alanında doçent unvanı almış olmak” şartıyla İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım
Anabilim dalı için bir kişilik kadro ilanına çıkıldığı ve söz konusu kadroya şikâyetçi dâhil 2 adayın başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir. Başvuruların Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkeleri sağlayıp sağlamadığının 3 kişiden oluşan Akademik Ön Değerlendirme Komisyonu tarafından incelendiği ve 27/04/2021 tarihli rapordan da anlaşıldığı üzere her iki adayın da kriterleri karşıladığı dolayısıyla kabul edildiği, ardından Halkla İlişkiler alanında uzman; Prof. Dr. , Prof. Dr. ve Prof. Dr. ’a her iki adayın bilimsel çalışma ve yayınları içeren dosya (Flash Bellek/CD) ile Üniversitenin Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve
Atanma İlkeleri gönderildiği, 2547 sayılı Kanun’un 24. maddesi, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve
Atanma Yönetmeliği’nin 11. maddesi ile Üniversitenin Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma
İlkelerine göre hazırlanan raporun 1 ay içerisinde Rektörlüğe gönderilmesi istendiği, gelen raporlara göre başvuran hakkında 2 jüri üyesi başarılı ve 1 jüri üyesi ise “adayın eserlerinin doğrudan ve spesifik olarak
Halkla İlişkiler alanı içerisinde değerlendirilemeyeceği tespit edildiği ve bilimsel dosyasında yer alan çalışmaların Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim dalı açısından değerlendirildiğinde söz konusu kadroya atanması hususu OLUMSUZ” olarak değerlendirildiği, diğer aday ile ilgili tüm jüri üyeleri de başarılı değerlendirmesinde bulunulduğu, Üniversite Yönetim Kurulu tarafından jüri üyelerinin
raporlarının değerlendirilmesi için 21/12/2021 tarihinde gerçekleştirilen toplantıda Munzur Üniversitesi
İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim dalında ilan edilen bir adet Doçent kadrosuna Doç.
Dr. ’ın atanmasının 2547 sayılı kanunun 24. maddesi, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve
Atanma Yönetmeliği’nin 11. Maddesi uyarınca uygun olduğuna oybirliği ile karar verildiği, 28/12/2021 tarihli Rektör Olur’u ile Doç. Dr. ’ın atanmasının yapıldığı anlaşılmaktadır.
15. Jüri üyeleri tarafından oluşturulan raporun incelenmesi sonucunda; her iki adayın da ilgili kadroya atanması için yeterli koşulları taşıdığı ancak kadroya atanmaya hak kazanan öğretim üyesinin bilimsel çalışma ve yayınlarının 3 jüri üyesi tarafından da başarılı bulunduğu halde başvuranın dosyasının 2 jüri üyesince başarılı bulunmakla birlikte bir jüri üyesince 9’uncu paragrafta belirtildiği üzere olumsuz olarak değerlendirildiği dolayısıyla Üniversite Yönetim Kurulu tarafından Munzur Üniversitesi İletişim Fakültesi
Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim dalında ilan edilen bir adet Doçent kadrosuna Doç. Dr.
’ın atamasının gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
16. Başvuranın iddiaları, ilgili idarenin cevapları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde, Munzur Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı
Doçent kadrosu için çıkılan ilan ve sonrası yapılan işlemlerin; 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği ve Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine
Yükseltilme ve Atanma İlkeleri çerçevesinde gerçekleştiği ve hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
17. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda; başvuru dosyası kapsamında idarece gerçekleştirilen eylem ve işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu kararın BAŞVURANA ve MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi