|
ÖZET: Başvuruda, doçentlik unvanı tanzim tarihinin düzeltilmesi talep edilmiştir. Başvuran, 2022 Mart döneminde Mühendislik Temel Alanı Otomotiv Mühendisliği için doçentlik başvurusu yapmış, ancak Doçentlik Komisyonu tarafından başvurusu iptal edilmiştir. İtiraz süreci sonucunda, Ankara 17. İdare Mahkemesi, başvuranın asgari şartları sağladığını belirterek iptal kararını vermiştir. Ancak, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı, mahkeme kararını 17.11.2022 tarihli belge düzenlemesi için dikkate almayarak, doçentlik belgesini 31.05.2024 tarihinde düzenlemiştir. Başvuran, bu durumu hukuka aykırı bulmuş ve belge tarihinin düzeltilmesini talep etmiştir.
İdare, başvuranın doçentlik başvurusunun iptali sürecinde asgari şartları sağlamadığı yönünde karar almış, ancak mahkeme kararı sonrası sürecin devam ettiğini belirtmiştir. Doçentlik değerlendirme jürisi, başvuranın eser incelemesini tamamlayarak “başarılı” sonucunu vermiştir. Ancak, başvuranın talebi, mevzuat gereği uygun bulunmamış ve başvuru reddedilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesine karar verilmiş, başvuranın hukuki hakları ve itiraz süreçleri hakkında bilgilendirme yapılmıştır. İlgili idareye, iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmesi yönünde önerilerde bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12418-S.24.18806
BAŞVURU NO : 2024/10100
KARAR TARİHİ : 14.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Doçentlik unvanı tanzim tarihinin düzeltilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuru dilekçesinde özetle; (a) Başvuranın 2022 Mart döneminde Mühendislik Temel Alanı Otomotiv Mühendisliği Bilim Alanı
Doçentlik başvurusunda bulunduğu, (b) Doçentlik Komisyonu’nun 17.11.2022 tarihli kararı ile asgari başvuru şartlarını gerekçesiyle doçentlik başvurusunun iptaline karar verildiği, (c) Anılan karara ilişkin olarak 23.11.2022 tarihinde İdareye itiraz dilekçesi sunulduğu ancak Doçentlik
Komisyonunun 15.12.2022 tarihli ve / sayılı kararı neticesinde itirazın reddedildiği, (d) Söz konusu kararın iptali için açtıkları davada Ankara 17. İdare Mahkemesinin E: / ve
K: / sayılı kararıyla doçentlik başvurusunun asgari şartları sağladığı anlaşıldığından dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; mezkûr Mahkeme kararına dair tebligat sürecinin 14.04.2024 tarihinde tamamlandığı, (e) Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından, yargı kararlarının başvuranın aleyhine olacak şekilde uygulandığı ve bu bağlamda 17.11.2022 tarihli olarak tanzim edilmesi gereken doçentlik belgesinin
31.05.2024 tarihli olarak düzenlendiği,
/
(f) Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına 10.06.2024 tarihinde doçentlik belgesi tarihinin düzeltilmesi talebiyle dilekçe verdikleri fakat talebin yerinde olmadığı nedeniyle reddi yönündeki kararın
08.08.2024 tarihinde taraflarına tebliğ edildiği,
(g) Bu durumun açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği; keza açılan dava sonucunda Ankara 17. İdare Mahkemesince verilen mezkûr karar uyarınca Doçentlik Komisyonunun 17.11.2022 tarihli
“doçentlik başvurusunun iptali” yönündeki işlemenin iptal edildiği; iptal kararlarının niteliği gereği iptal edilen işlemin tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması gerektiğinin açık olduğu ve bu bağlamda başvuranın anılan tarih (17.11.2022) itibarıyla doçentlik unvanını almaya hak kazandığının kabul edilmesi gerektiği, (h) Diğer taraftan, doçentlik belgesinin tanzim tarihinin 17.11.2022 olması gerekirken tam on sekiz ay sonrası olan 31.05.2024 tarihli olarak düzenlemesinin, başvuranın doçentlik süresindeki maddi ve manevi hak ve menfaatleri elde etmesinin önüne geçtiği, Belirtilmiş ve İdare tarafından doçentlik unvanı verilme tarihinin 17.11.2022 olarak kabul edilmesi ve bu tarihe göre belge düzenlenmesine karar verilmesinin sağlanması talep edilmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiş ve İdareden başvuru konusu hakkındaki açıklamaları ile birlikte ilgili bilgi ve belgeleri Kurumumuza iletmesi istenmiştir.
3. İdarenin 17.09.2024 tarihli ve sayılı cevap yazısında özetle; (a) Başvuranın Mart 2022 döneminde “930 – Otomotiv Mühendisliği” bilim alanında yapmış olduğu doçentlik başvurusuna ilişkin olarak ilk etapta, Doçentlik Komisyonunun 18.07.2022 tarihli kararı uyarınca yapılan tespitler kapsamında konunun Etik Komisyonuna sevk edilmesine karar verildiği, (b) Üniversitelerarası Kurul Doçentlik Komisyonunun 31.10.2022 tarihli / sayılı toplantısında; “2022 Mart döneminde doçentlik başvurusunda bulunan ve isimli dergilerde yayın yapan ve beyannamede kullanan adaylar hakkında 14-15-16 Ekim 2022 tarihli doçentlik komisyonu toplantısında alınan karar görüşülmüş olup, 2022 Mart döneminde doçentlik başvurusunda bulunan adaylar hakkında Doçentlik
Komisyonunun 14-15-16 Ekim 2022 tarihli toplantısında alınan 05 sayılı kararın geri alınmasına ve
Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonlarına sevk edilen adayların dosyalarının işlem yapılmaksızın iadesinin istenmesine karar verilmiştir.” şeklinde karar alındığı ve ilgili karar gereği dosyası iade edilen adayın eser inceleme sürecinin devam ettirildiği, (c) Adayın jürisinde görev alan […] tarafından, asgari başvuru şartlarının sağlamadığı yönünde iddiada bulunulması üzerine konunun Doçentlik Komisyonunun 17.11.2022 tarih ve / sayılı toplantısında incelendiği ve yapılan inceleme sonucunda asgari başvuru şartlarının sağlanmadığı yönündeki tespit ile birlikte adayın 2022 Mart dönemi doçentlik başvurusunun iptal edildiği, (d) Konu hakkında idare aleyhine açılan dava sonucunda Ankara 17. İdare Mahkemesinin E: / ve
K: / sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiğinin bildirilmesine üzerine adayın Mart 2022 dönemi doçentlik sürecinin devam ettirildiği ve aday hakkında asgari başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin rapor düzenleyen […] tarafından başvuran hakkındaki raporunu on gün içerisinde “Başarılı/Başarısız” şeklinde tanzim etmesinin istendiği,
(e) Eser inceleme raporunun 30.04.2024 tarihi itibarıyla tamamlanmasını müteakip adayın “Başarılı” yönündeki sonucunun 31.05.2024 tarihli Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararıyla onaylandığı ve ilan edildiği, (f) Başvuranın 10.6.2024 tarih ve sayılı dilekçesi ile doçentlik unvan tarihinin 17.11.2022 tarihli olarak düzenlenmesini talep ettiği; bunun üzerine konuya ilişkin olarak Mevzuat Komisyonundan görüş talep edildiği ve sonuç itibarıyla adayın doçentlik belge tarihinin değiştirilmesine ilişkin talebinin yerinde olmadığına karar verildiği, Belirtilmiş ve başvuru konusuna ilişkin belgeler Kurumumuza iletilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca:
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Doçentlik ve atama” başlıklı 24’üncü maddesinin ilgili
hükümleri uyarınca:
Madde 24 – a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en az iki kez yapılır.
Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır:
[…] (3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak.
b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir.
Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderirler. […].
c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilir.
ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
[…]
7. Doçentlik Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri uyarınca:
MADDE 6 –
(1) Doçentlik değerlendirme jürisi, adayın başvuru dosyasını ilk olarak bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden değerlendirir. […]. Buna göre; a) Asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın doçentlik başvurusu Doçentlik Komisyonu tarafından iptal edilir. […].
b) Adayın asgari başvuru şartlarını sağladığının tespit edilmesi halinde ise ilgili jüri üyesine/üyelerine
“başarılı/başarısız” şeklinde değerlendirme raporu hazırlaması için Doçentlik Komisyonu tarafından ek süre verilir. […].
(2) Doçentlik değerlendirme jürisi, hakkında bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlali bulmadığı ve asgari başvuru şartlarını sağladığını tespit ettiği adayın akademik çalışmalarının niteliği ve bilim/sanat alanına katkısını esas almak suretiyle “başarılı” veya “başarısız” bulduğunu belirten ayrıntılı ve gerekçeli bir değerlendirme raporu hazırlar. Jüri üyesi raporunu süresi içinde Doçentlik Bilgi Sistemine yükler.
[…] (7) Jüri raporları tamamlandığında, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır.
(8) Beş üyeden oluşan jürilerde en az üç üyenin, üç üyeden oluşan jürilerde ise en az iki üyenin adayı başarılı bulması halinde aday başarılı sayılır. Başarısız bulunan aday, jüri tarafından eksik bulunan eser ve faaliyetleri tamamlamak kaydıyla müracaat dönemi esas alınmak suretiyle en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir. Başarısız olan adayların yeni başvurularına ilişkin usul ve esaslar
Doçentlik Komisyonunca belirlenir.
[…]
MADDE 8 – (1) Bu Yönetmelikle verilen görevleri yerine getirmek üzere, Üniversitelerarası Kurul bünyesinde Doçentlik Komisyonu kurulur. […] (2) Doçentlik Komisyonu, Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenecek objektif ve denetlenebilir yönteme göre her bir aday için ilgili sınav jürisinin asıl ve yedek üyelerini belirleyerek Üniversitelerarası
Kurula sunar. Komisyon jürilerde ortaya çıkan maddî hataları düzeltir.
(3) Adayların doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazları Komisyon tarafından incelenerek karara bağlanır.
[…]
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Doçentlik başvurularının şartları, usulü ve değerlendirme sürecine ilişkin hususlar, Yükseköğretim
Kanunu’nun 24’üncü maddesi ile Doçentlik Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri altında düzenlenmiştir.
10. Doçentlik Yönetmeliği’nin 4 ila 6’ncı maddeleri kapsamında getirilen düzenlemeler uyarınca; 11. Doçentlik başvurusunda bulunacak olan bir adayın, “Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine
Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek asgari sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar” yapmış olması gerekmektedir. Söz konusu şart ile birlikte Doçentlik Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde belirtilen diğer şartları haiz olan adaylar başvuruda bulunabileceklerdir.
12. Adayların süresi içerisinde başvurularını tamamlamasını müteakiben, Doçentlik Komisyonu tarafından her bir aday için “başvurulan bilim/sanat alanı göz önünde bulundurularak değerlendirme yapmak üzere” beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan jüri teşkil edilmektedir. İlgili adayın başvurduğu bilim/sanat alanında yeterli öğretim üyesinin bulunmaması halinde, jürinin üç asıl ve bir yedek üyeden oluşturulması da mümkün kılınmıştır.
13. Doçentlik değerlendirme jürisi, ilk etapta bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı ve asgari başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı yönünden bir değerlendirme yapmakta; buna göre asgari başvuru şartlarını sağlamadığı tespit edilen adayın doçentlik başvurusu Doçentlik
Komisyonu tarafından iptal edilmekte; adayın asgari başvuru şartlarını sağladığının tespit edilmesi halinde ise ilgili jüri üyesine/üyelerine “başarılı/başarısız” şeklinde değerlendirme raporu hazırlaması için
Doçentlik Komisyonu tarafından ek süre verilmektedir.
14. Değerlendirme sonucunda bir adayın başarılı olarak kabul edilmesi için beş üyeden oluşan jürilerde en az üç üye tarafından, üç üyeden oluşan jürilerde ise en az iki üye tarafından “başarılı” addedilmiş olması gerekmektedir.
15. Somut olayda, başvuran tarafından “doçentlik başvurusunun […] asgari başvuru şartlarını taşımadığından bahisle iptaline ilişkin Doçentlik Komisyonunun 17.11.2022 tarih ve / sayılı toplantısında alınan kararın; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali ile doçentlik unvanı verilmesi” istemiyle dava açıldığı ve Ankara 17. İdare Mahkemesinin 29.02.2024 tarihli ve E: / K: / sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği; İdare tarafından mezkûr Mahkeme kararı uyarınca adayın Mart 2022 dönemi doçentlik sürecinin devam ettirildiği ve Doçentlik Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinin birinci fıkrası hükmü kapsamında, aday hakkında asgari başvuru şartlarını sağlamadığına ilişkin rapor düzenleyen […] tarafından başvuran hakkındaki raporunu on gün içerisinde
“Başarılı/Başarısız” şeklinde tanzim etmesinin istendiği; bu bağlamda ilgili jüri üyesi tarafından eser inceleme raporunun 30.04.2024 tarihi itibarıyla tamamlanmasını müteakip adayın “Başarılı” yönündeki sonucunun 31.05.2024 tarihli Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu kararıyla onaylandığı ve ilan edildiği anlaşılmıştır.
16. Söz konusu Mahkeme kararı ile iptaline karar verilen işlem, adayın asgari başvuru şartlarını sağlamadığı cihetiyle doçentlik başvurusunun iptaline yönelik olarak Doçentlik Komisyonunca tesis edilen
17.11.2022 tarih ve / sayılı işlemdir. Dolayısıyla anılan karar uyarınca; doçentlik başvuru sürecinin
ilgili Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde (bkz. §7) belirtilen esaslar dâhilinde devam ettirilmesi gerekeceği açık olup mezkûr karar gereği başvurana doğrudan doçentlik unvanının verileceği şeklinde bir sonuca ulaşılması mümkün değildir. Keza anılan Mahkeme kararında da “[…] Öte yandan, dava dilekçesinde
‘davacı müvekkile 16 puanın iadesi ile toplam puanı 54 puan olacağı için 40 puan alma şartını sağlaması
sonucu doçentlik unvanının verilmesine’ talebinde bulunulmuş ise de; bu iptal kararı üzerine davacının doçentlik başvurusu davalı idare tarafından tekrar değerlendirilecek olup, idari işlem niteliğinde olan puanlama ve unvan verilmesi yönünde ki talebin karşılanabilme olanağı bulunmamaktadır. […]” şeklindeki açıklamaya yer verilmiştir.
17. Bu çerçevede tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusu ile ilgili olarak İdarece yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
19. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; başvurana verilen cevaplarda “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden bundan sonraki işlemlerde söz konusu ilkelere uyulması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
21. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ÜNİVERSİTELERARASI KURUL BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/