|
ÖZET: Aydın ilinde, doğal gaz bağlantısı talep eden bir vatandaş, uzun süredir bu hizmetten mahrum kalmasının nedenlerini Kamu Denetçiliği Kurumu’na iletti. Başvurusunda, Aydın Adliye Sarayı yakınında ikamet ettiğini ancak doğal gaz hattının bulunmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etti. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, bu talebe ilişkin yaptığı açıklamada, doğal gaz şebekesinin imalatının, yol kırmızı kotunun oluşmaması nedeniyle gerçekleştirilemediğini ifade etti. Ayrıca, mücbir sebep olarak değerlendirilen durumların ortadan kalkmadan doğal gaz dağıtım şirketine zorlamada bulunulamayacağını vurguladı.
Kurum, doğal gaz dağıtım şirketlerinin, imara uygun yolların açılması ve bu yolların asfalt üst kotu olarak tanımlanan yol kırmızı kotunun oluşturulması durumunda gerekli işlemleri yapması gerektiğini belirtti. İlgili belediyelerin, bu konudaki koordineli çalışmaları ve durumu dağıtım şirketine bildirmeleri gerektiği ifade edildi. Başvuruya konu alanda doğal gaz arzının sağlanmasının mevcut koşullarda güvenli olmadığı, ancak gerekli adımlar atıldığında bu hizmetin vatandaşa ulaştırılabileceği sonucuna varıldı. Sonuç olarak, Efeler Belediyesi ve Enerya Aydın Gaz Dağıtım A.Ş.’nin, başvuruya konu bölgede doğal gaz hizmetinin sağlanması için gerekli adımları atması tavsiye edildi. Bu süreçte, idarelerin koordineli bir şekilde çalışarak sorunları çözmesi gerektiği vurgulandı. Kamu Denetçiliği Kurumu, bu tavsiyenin uygulanmasının 30 gün içinde bildirilmesini talep etti. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/7013-S.24.10970
BAŞVURU NO : 2024/1679
KARAR TARİHİ : 04.07.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU BAŞKANLIĞI
EFELER BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Doğalgaz bağlanması talebi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 30.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran, Aydın ili Büyükşehir belediyesi sınırları içeresinde ailesiyle ikamet ettiğini, Aydın Adliye Sarayı yakınında olmasına rağmen senelerdir doğal gaz hattı bulunmadığını belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
Doğal Gaz Piyasası Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen – – numaralı yazısı ve eklerinde, özetle;
2.1. Talebe konu adrese doğal gaz arzı sağlayacak şebeke imalatının yol kırmızı kotunun oluşmaması sebebi ile gerçekleştirilemediğinin anlaşıldığı,
2.2. 05/07/2011 tarihli ve 3303-4 sayılı Kurul Kararı’nda, “Dağıtım şirketlerinin 5 yıllık süreli yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesi kapsamında; dağıtım şirketlerinin yatırım faaliyetlerinde; uygulama imar planına uygun yolların açılmış olmaması, asfalt üst kotu olarak tanımlanan yol kırmızı kotunun oluşmaması, dağıtım şebekesinin imalatı için ilgili mevzuat çerçevesinde alınması zorunlu olan izin ve ruhsatların alınamamış olması durumlarının Doğal Gaz Piyasası Lisans
Yönetmeliği’nin 46 ncı maddesi kapsamında mücbir sebep olarak değerlendirilmesine … karar verilmiştir.” şeklinde, 18/04/2012 tarihli ve 3783-2 sayılı Kurul Kararı’nda, “05/07/2011 tarihli ve 3303-4 Sayılı Kuru
Kararı’nın 1.1.2 maddesinde yer alan ve mücbir sebep olarak kabul edilen ‘Asfalt üst kotu olarak tanımlanan yol kırmızı kotunun oluşmaması’ hükmünün uygulanmasında, yol kırmızı kotunun hem planlama
olarak hem de sahadaki fiili durum olarak birbirine uyumlu şekilde oluşmadığı yerlerin mücbir sebep olarak söz konusu Kurul Kararı maddesi uygulaması dahilinde olduğuna ve bugüne kadar yapılan işlemlerin buna uygun olarak revize edilmesine … karar verilmiştir.” şeklinde, 08/01/2015 tarihli ve 5409-
5 sayılı Kurul Kararı’nda, “… Mücbir sebeplere ilişkin olarak, dağıtım şirketince yapılan yazılı başvuruya
yetkili merciler tarafından 30 (otuz) gün içerisinde yazılı cevap verilmemesi ya da asfalt üst kotu olarak tanımlanan yol kırmızı kotuna ait sayısal değerlerin dağıtım şirketine verilmemesi ya da sahadaki fiili durumun verilen sayısal kotlara uyumlu şekilde oluşmadığının dağıtım şirketi tarafından yapılan ölçümlerle kanıtlanabilmesi hallerinde, ilgili mahal için mücbir sebep dağıtım şirketi tarafından yapılan ölçümlerle kanıtlanabilmesi hallerinde, ilgili mahal için mücbir sebep halinin devam ettiğinin kabul edilmesine … karar verilmiştir.” şeklinde ifadelere yer verildiği,
2.3. İlgili Kurul Kararlarıyla birlikte hangi durumların doğal gaz dağıtım şebekesi imalatının gerçekleştirilmesine engel teşkil edeceğinin saptandığı, uygulamada yaşanan aksaklıkların giderilmesinin hedeflendiği, bahse konu “yol kırmızı kotunun” oluşmadığı yerlerde şebeke tesis edilmesi, ileride oluşabilecek şebeke deplase maliyetlerinin getireceği yük ve sistem güvenliği açısından tehlikeli olabileceğinden Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 46 ncı maddesi kapsamında mücbir sebep olarak değerlendirildiği, bu durumun ortadan kalkmadan doğal gaz dağıtım şirketine mevzuat çerçevesinde şebeke imalatı için herhangi bir zorlamada bulunulamayacağı,
2.4. Ancak, mücbir sebep olarak değerlendirilen durumun mevcut olduğu sokaklarda dağıtım şirketinin tüm sorumluluğu üstlenerek doğal gaz dağıtım şebekesi imalatını gerçekleştirmesinin önünde de bir engelin bulunmadığı,
2.5. “Yol kırmızı kotunun hem planlama olarak hem de sahadaki fiili durum olarak birbirine uyumlu şekilde oluşmadığı” yerlerde şebeke tesis edilmesinin, ileride oluşabilecek şebeke deplase maliyetlerinin getireceği yük ve sistem güvenliği açısından tehlikeli olabileceğinden hareket ile belediyelerin bu konuda doğal gaz dağıtım şirketleri ile koordineli çalışmalarının hayati önem taşıdığı, bu sebeple, imara uygun yolların açılması ve bu yollarda asfalt üst kotu olarak tanımlanan yol kırmızı kotunun oluşması halinde, ilgili belediyenin durumu doğrudan dağıtım şirketine bildirmesi gerektiği,
2.6. Fiili durumlarının yol kırmızı kotuna uygun olduğu belediyece onaylanmış yatırım yükümlülüğündeki cadde ve sokakların, doğal gaz dağıtım şirketi tarafından yatırım programına alınması ve yine ilgili belediyeden alınacak kazı ruhsat izinlerinin verilmesini takiben şebeke imalatlarının gerçekleştirilebildiği, bu çerçevede, şikâyete konu talebe ilişkin çözüme yönelik olarak, adresin bulunduğu bölgedeki yolların yol kırmızı kotuna ilişkin sayısal verilerinin doğrudan dağıtım şirketine bildirilmesi konusunda ilgili belediye/belediyeler nezdinde çözüm aranmasının uygun olacağının değerlendirildiği, diğer yandan, söz konusu dağıtım şirketinin Kuruma sunduğu bilgi ve belgelerden, mücbir sebebe neden olan hususun ortadan kalkması durumunda bağlantı talebinin karşılanabileceğinin anlaşıldığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Enerya Aydın Gaz Dağıtım A.Ş.
tarafından gönderilen numaralı yazısı ve eklerinde, özetle;
3.1. Doğal gaz talep edilen Ramazan Paşa Mahallesi 3 Sokak No: Efeler/AYDIN adresine doğal gaz şebekesi ulaştırılabilmesi için, 29/01/2024 tarih ve – – Sayılı T.C. Efeler Belediye
Başkanlığı’ndan gelen cevabi yazıda; asfalt üst kotu olarak tanımlanan “Yol kırmızı kotunun oluşmaması” nedeniyle mücbir sebebinin devam ettiği, “Hükümet Bulvarı” adresinin yapılabilmesi durumunda doğal gaz
şebeke imalatının yapılabileceği, Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesi kapsamında mücbir sebep olarak değerlendirilmesine yönelik kurul kararı alındığı,
3.2. Başvuranın talep ettiği adres 2024 yılı yatırım planında yer almadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun; “Doğal gaz piyasa faaliyetleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Dağıtım şirketlerinin yükümlülükleri: …Dağıtım şirketleri sorumluluk alanlarında bulunan tüketicilerin talep etmesi halinde, bu tüketicileri sisteme bağlamakla yükümlüdür. Ancak bağlantı yapma yükümlülüğü, şirketin tasarrufu altındaki sistemin bağlantı yapmaya imkân veren kapasitede olmasına ve tüketicinin de kendi üzerine düşen ve dağıtım yönetmeliğinde öngörülen işlemleri yapmasına ve belirleyeceği usul ve esaslara göre, bağlantının teknik ve ekonomik olarak gerçekleşmesinin mümkün olmasına bağlıdır. Bu konuda ihtilaf olması halinde bağlantının teknik ve ekonomik olup olmadığına Kurul karar verir. 3) Bağlama talebi reddedilen kullanıcı durumu Kuruma bildirir. Kurul dağıtım şirketinin konu hakkındaki savunmasını aldıktan sonra, bu maddede belirtilen esasların ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, şirket Kurulun konu hakkında vereceği karara uymak zorundadır… Doğal gaz dağıtım şirketleri, lisanslarında belirtilen dağıtım bölgesi kapsamında doğal gaz dağıtım faaliyeti yapmakla yetkili olup, dağıtım bölgesi kapsamında bulunan şehirlerin imarlı alanlar bütününde dağıtım faaliyeti yapmakla yükümlüdür… 8) (Ek:25/11/2020-7257/7 md.) 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında yapı kayıt belgesi alan yapının bulunduğu bölgenin uygulama imar planı olmaması veya uygulama imar planı olmakla birlikte yolların imar mevzuatına uygun olarak açılmamış olması halinde; ilgili belediyenin meclis kararı alarak bu bölgelerde yapılacak şebekelerin yapım tarihinden itibaren 10 yıl içerisinde deplase edilmesi gerektiğinde yatırımın deplase edilen kısmıyla ilgili tüm maliyetleri üstleneceğini taahhüt etmesi şartıyla, doğal gaz dağıtım şirketleri tarafından bu bölgelere şebeke yatırımı yapılabilir.”
7. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun; 7.1. “Parselasyon planlarının hazırlanması” başlıklı 18 inci maddesinde; “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır…”
7.2. “Tanımlar” başlıklı 5 inci maddesinde; “Bu Kanunda geçen terimlerden bazıları aşağıda tanımlanmıştır. Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak
çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır… Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır.”
8. 03.11.2002 Tarih ve 24925 Sayılı Resmî Gazete’de Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Doğal Gaz
Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin;
8.1. “Bağlantı” başlıklı 36 ncı maddesinde; “ Dağıtım şirketi, sorumluluk alanında bulunan tüketicileri talep etmeleri halinde, dağıtım şebekesine bağlamakla yükümlüdür. Ancak bağlantı yapma yükümlülüğü, dağıtım şirketinin tasarrufu altındaki sistemin bağlantı yapmaya imkan veren kapasitede olmasına ve bağlantının teknik ve ekonomik olarak mümkün olması yanında talep sahibinin ilgili mevzuatta öngörülen işlemleri yapmasına bağlıdır. Dağıtım şirketinin, sorumluluk alanı dışına bağlantı yapabilmesi Kurul izni ile mümkündür… Bağlantı talebi reddedilen talep sahibi, dağıtım şirketinin kararının kendisine ulaştığı tarihten itibaren altmış gün içinde Kuruma yazılı olarak başvurarak bağlantının teknik ve ekonomik olarak mümkün olup olmadığının tespitini isteyebilir. Kurul, dağıtım şirketinin konu hakkındaki savunmasını aldıktan sonra, bu maddede belirtilen esasların ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, dağıtım şirketi
Kurulun bu konuda vereceği karara uymak zorundadır.”
8.2. “Mücbir sebepler” başlıklı 46 ıncı maddesinde; “Bir olayın mücbir sebep hali sayılabilmesi için; olaydan etkilenen tarafın gerekli özen ve dikkati göstermiş ve önlemleri almış olmasına karşın önlenemeyecek, kaçınılamayacak veya giderilemeyecek olması ve bu durumun etkilenen tarafın ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini engellemesi gerekir.
Mücbir sebeplerin gerçekleşmesi halinde, mücbir sebeplerin etkileri giderilinceye kadar, lisans sahibi bir tüzel kişinin ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülükleri etkilendikleri oranda Kurul kararıyla ertelenebilir. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilemeyeceğinin anlaşıldığı hallerde, Kurul, tüzel kişinin yükümlülüğünün kaldırılmasına da karar verebilir. Yükümlülüklerin ertelenmesi veya kaldırılması kararının verilebilmesi için, lisans sahibi tüzel kişinin mücbir sebebin başlama tarihini, mahiyetini, yükümlülüklerine olan etkilerini ve mümkün olması halinde etkilerin tahmini giderilme süresini içeren başvurusunu, mücbir sebebin başlama tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Kuruma yazılı olarak bildirmesi zorunludur. İletim ve dağıtım faaliyetlerine ilişkin yükümlülüklerin kaldırılması talep edilemez.”
8.3. “Dağıtım şirketinin uyacağı usul ve esaslar” başlıklı 55 inci maddesinde; “ Dağıtım şirketi; …b) Sorumluluk alanında talebe uygun kapasiteyi sağlar, değişen doğal gaz talebine ve şehrin imar planlarının gerektirdiği nüfus yoğunluğuna göre mevcut şebekeyi genişletir, iyileştirir veya yeni şebeke yatırımı planlanmasını yapar ve uygular,”
8.4. “Genişletme yatırımları” başlıklı 56 ncı maddesinde; “Dağıtım şirketi, yıllık talep tahminleri, imara uygun yapılaşma gerçekleşme tespitleri ve şebekenin henüz ulaşmadığı noktalardan gelen bağlantı talepleri doğrultusunda şebeke genişletme fizibilitelerini yaparak şebeke genişletme yatırımlarını ilgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslara göre projelendirir ve yatırımını gerçekleştirir. Dağıtım şirketi sorumluluk alanındaki talebe uygun kapasitenin yeterliliğini sağlamakla yükümlüdür. Ayrıca şebekenin bulunduğu mahallerde kat artışına yönelik imar değişikliği yapılmış ise bu değişikliğe uygun olarak şebeke kapasite artışı için de gerekli önlemleri alır.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “ Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran, Aydın ili Büyükşehir belediyesi sınırları içeresinde ailesiyle ikamet ettiğini, Aydın Adliye Sarayı yakınında olmasına rağmen senelerdir doğal gaz hattı bulunmadığını belirterek, mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
11. Doğal gaz dağıtım hizmeti lisans verilen özel dağıtım şirketleri aracılığıyla yerine getirilen, söz konusu hizmetin gereklerini yapmak konusunda da ilgili dağıtım şirketinin sorumlu olduğu hizmet biçimidir. Söz konusu hizmetlerin tüketicilere sunulması aşamasında dağıtım şirketi, tüketicilerin yeterli, güvenli, sürekli ve kolay bir şekilde hizmet almalarını sağlamakla yükümlüdür. Nitekim doğal gaz hizmetinin sağlanması, hizmette yaşanan aksaklıkların giderilmesi ve gerekli inceleme ve araştırmaları ivedilikle yaparak tüketicilere mevzuat çerçevesinde iyi hizmet sunmak ve geliştirmekle mükelleftir.
12. Doğal gaz hizmetinin sağlanması, özü itibariyle kamu hizmeti olarak nitelendirilebilen ve dağıtım şirketlerinin idare hukuku kurallarıyla bağlı olduğu bir hizmet çeşididir. Bu kapsamda dağıtım şirketi imara uygun yapılaşma gerçekleşme tespitlerini ve talepler doğrultusunda şebeke genişletme çalışmalarını yaparak şebeke genişletme yatırımlarını ilgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslara göre projelendirmek ve yatırım gerçekleştirmekle görevlidir. Ayrıca dağıtım şirketi sorumluluk alanındaki talebe uygun kapasitenin yeterliliğini de sağlamakla yükümlüdür.
13. 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun 4 üncü maddesinde; doğal gaz dağıtım şirketlerinin, dağıtım bölgeleri kapsamında doğal gaz dağıtım faaliyeti yapmakla yetkili olduğu ve dağıtım bölgesi kapsamında bulunan şehirlerin “imarlı alanlarının” bütününde dağıtım faaliyeti yapmakla yükümlü olduğu, yine Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 55 inci maddesinde; Dağıtım şirketinin sorumluluk alanında talebe uygun kapasiteyi sağlamakla, değişen doğal gaz talebine ve şehrin imar planlarının gerektirdiği nüfus yoğunluğuna göre mevcut şebekeyi genişletmekle, iyileştirmekle veya yeni şebeke yatırımı planlanmasını yapmakla ve uygulamakla sorumlu olduğu, 56 ncı maddesinde ise; yıllık talep tahminleri, imara uygun yapılaşma gerçekleşme tespitleri ve şebekenin henüz ulaşmadığı noktalardan gelen bağlantı talepleri doğrultusunda şebeke genişletme fizibilitelerini yaparak şebeke genişletme yatırımlarını ilgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslara göre projelendirme ve yatırım yapması gerektiği hususları belirtilerek, doğal gaz hizmetinin sağlanması konusunda şirket tarafından yapılması gereken çalışmalara yer verilmiştir.
14. Doğal gaz dağıtım şirketlerinin talepler doğrultusunda doğal gaz hizmeti götürme, şebekenin bulunmadığı bölgelerde genişletme çalışmaları yapma ve hizmetin iyileştirilmesi gibi sorumlulukları var olmakla birlikte, söz konusu sorumluluklarını yerine getirirken teknik altyapı, fiziksel ve hukuksal koşulların da uygun olması gerekmektedir. Bu kapsamda ilgili mevzuat gereği doğal gaz dağıtım şirketlerinin, talepler doğrultusunda bir bölgeye doğal gaz hizmeti götürmesi için öncelikle o bölgenin imarlı bir alan olması, yani 1/1000 ölçekli onaylı ve uygulama görmüş bir imar planının bulunması
gerekmekte olup, gelen talepler doğrultusunda gerekli çalışmaları yaparak dağıtım bölgesinde yer alan tüm imarlı alanlara doğal gaz hizmeti sağlamakla yükümlü olduğu görülmektedir. Ancak söz konusu bölgede çalışma yapılmasını engelleyici nitelikte mücbir bir sebebin de bulunmaması gerektiği düzenlenmiştir.
15. Doğal gaz çalışmalarının yapılmasını engelleyen mücbir sebeplere, Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumu’nun 05/07/2011 tarih ve 3303-4 sayılı kurul kararında; “Dağıtım şirketlerinin 5 yıllık süreli yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesi kapsamında; dağıtım şirketlerinin yatırım faaliyetlerinde; Uygulama İmar Planına uygun yolların açılmış olmaması, Asfalt üst kotu olarak tanımlanan yol kırmızı kotunun oluşmaması, dağıtım şebekesinin imalatı için ilgili mevzuat çerçevesinde alınması zorunlu olan izin ve ruhsatların alınamamış olması durumlarının Doğal Gaz Piyasası Lisans
Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesi kapsamında mücbir sebep olarak değerlendirilmesine,” şeklinde yer verilmiş ve bu hususların varlığı durumunda doğal gaz çalışması yapılmasının fiilen ve hukuken mümkün olmadığı düzenlenmiştir.
16. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen yazıda;
16.1. “…yol kırmızı kotunun” oluşmadığı yerlerde şebeke tesis edilmesi, ileride oluşabilecek şebeke deplase maliyetlerinin getireceği yük ve sistem güvenliği açısından tehlikeli olabileceğinden Doğal Gaz
Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin 46 ncı maddesi kapsamında mücbir sebep olarak değerlendirildiği, bu durumun ortadan kalkmadan doğal gaz dağıtım şirketine mevzuat çerçevesinde şebeke imalatı için herhangi bir zorlamada bulunulamayacağı, ancak, mücbir sebep olarak değerlendirilen durumun mevcut olduğu sokaklarda dağıtım şirketinin tüm sorumluluğu üstlenerek doğal gaz dağıtım şebekesi imalatını gerçekleştirmesinin önünde de bir engelin bulunmadığı,
16.2. “Yol kırmızı kotunun hem planlama olarak hem de sahadaki fiili durum olarak birbirine uyumlu şekilde oluşmadığı” yerlerde şebeke tesis edilmesinin, ileride oluşabilecek şebeke deplase maliyetlerinin getireceği yük ve sistem güvenliği açısından tehlikeli olabileceğinden hareket ile belediyelerin bu konuda doğal gaz dağıtım şirketleri ile koordineli çalışmalarının hayati önem taşıdığı…” açıklamalarına yer verdiği görülmektedir.
17. Başvuru konusu alanda Yönetmeliğin 46 ncı maddesi kapsamında yol kırmızı kotunun oluşmaması sebebiyle mücbir bir sebebin var olduğu, bu durumun bahse konu alana doğalgaz hizmeti sağlanmasının önünde bir engel oluşturduğu anlaşılmakla beraber, söz konusu mücbir sebebin ortadan kaldırılarak vatandaşa temel bir hizmet olan doğalgaz hizmetinin ulaştırılması da Doğalgaz Şirketlerinin görevleri arasında yer almaktadır.
18. Başvuru konusu talep kapsamında yapılan incelemeler ve ilgili idareler tarafından yapılan açıklamalar neticesinde; başvuruya konu alanda doğal gaz arzının sağlanmasının mevcut koşullarda güvenli olmadığı anlaşılmakta ise de, İdareler tarafından yapılan açıklamalardan ve konuyla ilgili bilgi ve belgelerin incelenmesinden, başvuru konusu talebin idarelerin koordineli bir şekilde gerekli işlemleri yapması durumunda çözüme kavuşabileceği anlaşılmış olup, doğal gazın, günümüzde idareler bakımından temel nitelikte bir hizmet ve vatandaş bakımından zorunlu bir ihtiyaç olduğu da göz önünde bulundurularak, doğal gaz hizmetinin ivedilikle sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.
19. Kurumumuza yapılan değerlendirme sonucunda; Efeler Belediyesi ve Dağıtım Şirketi tarafından koordineli bir çalışma yapılarak başvuruya konu bölgede çeşitli sebeplerle doğal gaz hizmeti
götürülememesine neden olan hususların tespit edilerek sorunun ivedilikle çözümlenerek doğal gaz arzının sağlanması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B) İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Aydın İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUNU KABULÜNE,
Efeler Belediyesi ve Enerya Aydın Gaz Dağıtım Anonim Şirketi tarafından koordineli bir çalışma yapılarak başvuruya konu bölgede çeşitli sebeplerle doğal gaz hizmeti götürülememesine neden olan hususların ivedilikle çözümlenmesi ve doğal gaz arzının sağlanması yönünde EFELER BELEDİYESİ
VE ENERYA AYDIN GAZ DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın EFELER BELEDİYESİ VE ENERYA AYDIN GAZ DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
EFELER BELEDİYESİ VE ENERYA AYDIN GAZ DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi