|
ÖZET: Başvuru, Samsun İli Atakum ilçesinde yer alan bir inşaat projesinin doğalgaz abone bağlantı ve güvence bedellerine itirazı üzerine yapılmıştır. Başvuran, projenin tadilatı sonucu 14 meskenden 42 meskene dönüştüğünü, ancak abone bağlantı bedelinin 44 bağımsız birim üzerinden hesaplanarak yüksek bir tutar talep edildiğini belirtmiştir. Başvuran, küçük metrekareli meskenlerin, büyük metrekareli meskenlerle aynı bedeli ödemesinin adaletsizlik teşkil ettiğini ifade ederek, yeni bir hesaplama yapılmasını talep etmiştir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirerek, uygulamanın mevzuata uygun olduğunu ve farklı uygulamaların eşitlik ilkesine aykırı olacağını belirtmiştir. Ayrıca, doğalgaz bağlantı bedelinin bağımsız bölüm sayısına göre hesaplandığı, her bağımsız bölüm için gerekli olan hizmetlerin aynı olduğu vurgulanmıştır. Başvuranın talebinin reddedilmesi, bu gerekçelerle hukuka uygun bulunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İdarenin, başvuruya ilişkin süreçte iyi yönetim ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak başvuru yollarının belirtilmemesi nedeniyle bazı eksikliklerin bulunduğu ifade edilmiştir. Başvuran, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 3280-3280
BAŞVURU NO : 2018/10774
KARAR TARİHİ : 12/02/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Samgaz Doğal Gaz Dağıtım A.Ş.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın doğalgaz abone bağlantı bedeli ve güvence bedeli miktarlarına itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05/09/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 5/9/2018 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran …, Samsun
İli Atakum İlçesi … Mahallesi …-Parsel 10 Ada numaralı taşınmaz üzerinde 14 adet mesken (3+1) ve 2 dükkândan oluşan inşaat projesinin tadilat yapılarak 42 adet 1+0 mesken ve 2 dükkân olarak yapıldığını, ancak kat mülkiyetine geçilmiş binada, merkezi sistemin sadece sıcak su ve ısınma sistemi için doğalgaz abone bağlantı bedelinin 44 bağımsız birim sayısı 514,00 TL + KDV şeklinde hesaplanarak 26.901,16 TL gibi aşırı bir abone bağlantı bedeli ve
44 bağımsız birim sayısına göre 16.016 TL güvence bedeli talep edildiğini, ancak bu rakamlar
belirlenirken kendilerininki gibi küçük metrekarelik meskenlerin büyük metrekarelik meskenlerle aynı ödemeye mahkûm edildiğini, sadece mesken sayısına bakılmasının haksızlık oluşturduğunu, 200 metrekarelik mesken ile ortalama 42 metrekarelik meskenlerin güvence bedeli ve doğalgaz abone bağlantı bedelinin aynı olmasının adaletsizlik olduğunu belirterek, yeni hesaplama yapılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2) Kurumumuzun
14/9/2018 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumu’nun 8/10/2018 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;
2.1 Söz konusu uygulamanın mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığını, aksine yapılacak
farklı uygulamaların söz konusu durumlarda ülke genelinde yapılan uygulamalara aykırı olacağından eşit taraflar arasında ayrımcılık yapılmasına neden olacağı ifadelerine yer verilmiştir.
3) Kurumumuzun 14/9/2018 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, … Doğalgaz
Dağıtım Anonim Şirketi’nin 4/10/2018 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
3.1) 06.08.2015 tarihinde … Mah. 3261. Sokak B.No:.. , … Apt. Atakum adresi için 42 mesken,
2 işyeri ve 1 ortak alan olmak üzere 45 bağımsız bölümden oluşan bina için bireysel sistem
olarak başvuruda bulunduğu, 3 numaralı bağımsız bölüm için ise bağlantı işlemlerinin tamamlandığının tespit edildiği,
3.2) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 28/12/2011 tarih, 3603 sayılı kurul kararı
ile 2012-2016 yıllarını kapsayan dönem boyunca uygulanmak üzere, doğal gaz piyasası ile ilgili bağlantı tarifeleri ve iç tesisat proje onay, kontrolörlük, test ve işletmeye alma işlemleri bedelleri ile bu bedellerin uygulanmasına yönelik usul ve esasların belirlendiğini, bu esaslar doğrultusunda her yıl güncel fiyatların Kurum tarafından açıklandığı,
3.3) Söz konusu ücretlerde ısınma, ocak, su ısıtma gibi kalemler için ayrı bir fiyatlandırmanın
bulunduğu, ilgili kurul kararında bu hususların ayrıntılı olarak yer aldığı, bağlantı bedelindeki kriterin, işlem yapılmak istenen bağımsız bölüm/bölümlerin brüt alanı olduğu, güvence bedelindeki kriterin ise doğal gazın kullanım şekli, kullanılan cihazlar ve bu cihazların kapasitesi olduğu,
3.4) Merkezi sistem meskenlerde; sisteme dâhil olan bağımsız bölüm sayısına göre hareket
2 edildiği, 200 m ye kadar brüt alan için 1 BBS (Bağımsız Bölüm Sayısı) alındığı; bundan
2 sonraki ilave her 100 m ye kadar alan için abone bağlantı bedeli 1 BBS artırıldığı,
3.5) Başvuruda da belirtildiği üzere 14 mesken ve 2 işyeri olmak üzere 16 bağımsız bölümden
oluşan bina, tadilat yapılarak kendi özel tercihleri ve kullanım şekli doğrultusunda 42 mesken,
2 işyeri ve 1 ortak alana dönüştürüldüğü,
3.6) Şirketin, doğal gaz tesis etmek isteyen abonelere, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu,
Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, Doğal Gaz Piyasası Tarifeler
Yönetmeliği ve kurul kararları ile belirlenen kriterlerde ve şartlarda hizmet etmekte ve Enerji
Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen bağlantı ve güvence bedellerini Türk Ticaret
Kanunu hükümleri doğrultusunda uygulamakta olduğu ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen usul ve esaslara kayıtsız şartsız uymak zorunda olduğu, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı
5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu
Kanuna göre : a) Kat mülkiyetine konu olan gayrimenkulün bütününe (Anagayrimenkul); yalnız esas yapı kısmına (Anayapı), anagayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olup, bu Kanun hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümlerine (Bağımsız bölüm)…denir.” hükmü,
7) 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun “Tarifeler” başlıklı 11’inci
maddesinde; “Bu Kanun kapsamında Kurulca onaylanmak üzere düzenlenen tarifeler, tarifelerin belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar şunlardır: 1) Bağlantı
Tarifeleri: Kurumca belirlenecek bağlantı tarife esasları, ilgili bağlantı anlaşmalarına dâhil edilecek olan ve iletim sistemi ya da bir dağıtım sistemine bağlantı için eşit durumda olan serbest tüketiciler arasında ayrım yapılmaması esasına dayalı hükümleri ve şartları içerir.
Fiyatlar, bu esaslar dâhilinde taraflarca serbestçe belirlenir. Abonelere Kurum ve dağıtım şirketi arasında belirlenen sabit bağlantı tarifeleri uygulanır.” hükmü,
8) 03/11/2002 tarih ve 24925 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin;
8.1) “Tanım ve Kısaltmalar” başlıklı 4’üncü maddesinin beşinci bendinde; “Abone
bağlantı bedeli: Dağıtım şebekesinin abone iç tesisatına bağlantısı için gereken proje, işçilik, malzeme, kontrol ve onay harcamaları ile sayaç, sayaç bağlantı malzemeleri ve sayaç montaj bedelleri toplamının abone başına düşen payını ifade eden sabit bedeli… ifade eder.” hükmü,
8.2) “Bağlantı” başlıklı 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında ; “Abone bağlantı bedeli,
bağlantı anlaşmasının imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere tahsil edilir ve servis hattının imalatına başlandıktan sonra bu bedelin iadesi yapılamaz.” hükmü,
8.3) “Müşteri Sözleşmeleri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında; “İlk abonelik
esnasında yapılacak abonelik sözleşmesi; iç tesisat proje onayını müteakip gerekli belgelerin dağıtım şirketine ibrazından ve ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenmiş güvence bedelinin tahakkukundan ve/veya tahsilinden sonra imzalanır veya mesafeli sözleşme yapılır. Abonelik sözleşmesi, doğal gazı fiilen kullanacak olan gerçek veya tüzel kişi veya bunların yetkili temsilcileriyle yapılır.” hükmü,
8.4) “Güvence Bedeli” başlıklı 39’uncu maddesinde; “Dağıtım şirketi, alacaklarını garanti
altına alabilmek amacıyla, mekanik sayaç kullanan abonelerden abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere güvence bedeli alabilir. Ancak ön ödemeli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz. Güvence bedeli, doğal gazı fiilen kullanmak üzere sözleşme yapan kişilerden veya bunların yetkili temsilcilerinden alınır.” hükmü,
8.5) Geçici 7’nci maddesinde; “4646 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel alınmış
kanuni bir hak, belge, izin veya yetkilendirmeye müsteniden doğal gaz dağıtım faaliyeti yapan şehir içi doğal gaz dağıtım tüzel kişilerince, 31/12/2003 tarihinden önce bağlantıyı oluşturan unsurlar için her ne ad altında ve tutarda olursa olsun bir bedel alınmış ise aynı bağımsız bölüm, bina veya tesis için bağlantı bedeli alınamaz. Bu hüküm abone bağlantı bedelinin unsurlarından olan sayaç ve sayaç bağlantı elemanları için de uygulanır.” hükmü,
9) Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından alınan 26/12/2016 tarihli ve 6807 sayılı
Kurul Kararı’nın;
9.1) “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “(1) Bu Usul ve Esaslarda
geçen, l) Abone bağlantı bedeli: Dağıtım şebekesinin abone iç tesisatına bağlantısı için gereken proje, işçilik, malzemeyi kontrol ve onay harcamaları ile sayaç, sayaç bağlantı malzemeleri ve sayaç montaj bedelleri toplamının abone başına düşen payını ifade eden sabit bedeli,…4) Bağımsız bölüm sayısı (BBS): Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde tanımlanan bağımsız bölüm brüt alanına göre tespit edilen, ilk 200 m2 alan için I (bir) kabul edilen ve ilave her 100 m2 ‘ye kadar alan için bir (l) arttırılarak ifade edilen alan ölçüsünü, ifade eder.”hükmü,
9.2) “Abone Bağlantı Bedeli” başlıklı 5’inci maddesinde; “(l) Dağıtım şirketi, aboneler için
Kurul tarafından belirlenen abone bağlantı bedelini uygular. Abone bağlantı bedeli BBS üzerinden hesaplanır. (2) Abone bağlantı bedeline; sayaç ve sayaç bağlantı ekipmanlarına ilişkin malzeme bedelleri ile sayaç montaj bedeli dâhildir. (3) Dağıtım şirketi tarafından ikinci fıkra kapsamında ön ödemeli sayaç tesis edilmesi durumunda, aboneden abone bağlantı bedeli haricinde ilave bedel alınamaz. Ancak abone tarafından ön ödemeli sayaç talep edilmesi ve talebin dağıtım şirketi tarafından uygun görülmesi halinde, abone bağlantı bedeline ilave olarak II inci madde kapsamında belirlenen bedel uygulanır. (4) Merkezi sistem aboneliklerinde, BBS üzerinden hesaplanan abone bağlantı bedeline sayaç ve sayaç bağlantı ekipmanlarına ilişkin malzeme bedelleri ile sayaç montaj bedeli dâhil olup merkezi amaçlı gaz kullanımı için montajı yapılacak sayaçlarla ilgili herhangi bir bedel alınamaz. ” hükmü,
9.3) “Güvence Bedeli” başlıklı 7’nci maddesinde; “(l) Dağıtım şirketi Yönetmeliğin 39 uncu
maddesi uyarınca alacaklarını garanti altına alabilmek adına, müşterilerinden Kurul tarafından belirlenen güvence bedelini alabilir. Güvence bedeli peşin ya da taksitlendirme suretiyle tahsil edilebilir. Güvence bedelinin taksitlendirilerek alınması durumunda, taksit tutarları toplamı bu madde kapsamında belirlenen güvence bedeli üst sınırını aşamaz.
(2) Doğal gazı dağıtım şirketinden temin etmeyen serbest tüketicilere yönelik güvence bedeli uygulaması ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülür.
(3) Dağıtım şirketinin, mekanik sayaç kullanan abonelerine her bir yakıcı cihaz türüne göre ayrı ayrı; merkezi sistem aboneliklerinde ise BBS üzerinden tahakkuk ettirebileceği güvence bedeli üst sınırı Kurul tarafından belirlenir. Ön ödemeli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz.
(4) Merkezi sisteme dâhil olan ve aboneler için belirlenen yakıcı cihaz türü haricinde ayrı bir yakıcı cihazı bulunmayan serbest tüketiciler için tahakkuk ettirilebilecek güvence bedeli üst sınırı üçüncü fıkra hükümlerine göre belirlenir.
(5) Dördüncü fıkrada yer verilen serbest tüketiciler dışındaki serbest tüketicilerden son 12 (on iki) aylık dönemde doğal gaz tüketimi olanlar için güvence bedeli üst sınırı, son 12 (on iki) aylık dönemdeki ardışık 2 (iki) aylık maksimum tüketimi karşılığı güncel doğal gaz bedelini aşmayacak şekilde belirlenir, diğerleri için ise Eşitlik (l) ‘e göre hesaplanır.
GB – (2 x ÇS x ÇG x YCST x PSF) + (K x KS)+ (S x SS) + (O x OS) + (Ş x ŞS) (1)
GB: Müşterilerden alınacak güvence bedeli üst sınırını (TL), ÇS : Müşteri ile dağıtım şirketi arasında belirlenen yakıcı cihazın günlük fiili çalışma saatini (saat), ÇG: Müşteri ile dağıtım şirketi arasında belirlenen aylık çalışma gününü (gün), YCST: Kombi, soba, ocak ve şofben dışında olan ve yedek olarak kullanılan cihazlar hariç olmak üzere, yakıcı cihazların minimum ile maksimum saatlik tüketim kapasitelerinin ortalama değerini (m3/saat), PSF: Gaz kullanım sözleşmesinin imzalandığı ay geçerli olan tüm vergiler dahil perakende satış fiyatını (TL/Sm3), K: Bu maddenin üçüncü fıkrasz kapsamında Kurul tarafından kombi için belirlenmiş güvence bedelini, KS: Kombi sayısını, S: Bu maddenin üçüncü fıkrası kapsamında Kurul tarafından soba için belirlenmiş güvence bedelini, SS: Soba sayısını, O: Bu maddenin üçüncü fıkrası kapsamında Kurul tarafından ocak için belirlenmiş güvence bedelini, OS: Ocak sayısını, Ş: Bu maddenin üçüncü fıkrası kapsamında Kurul tarafından şofben için belirlenmiş güvence bedelini, ŞS: Şofben sayısını, ifade eder. ” hükmü,
10) Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından alınan 21/12/2017 tarihli ve
7577 sayılı Kurul Kararı’nın 1. maddesinde; “(l) Dağıtım şirketlerinin 2018 yılı için
uygulayacakları bağlantı ve hizmet bedelleri üst sınırları aşağıda belirlenmiştir. ” hükmü,
BAĞLANTI BEDELLERİ TUTAR
Abone Bağlantı Bedeli (TL) 514
İlave Abone Bağlantı Bedeli (TL/BBS) 424
Güvence Bedeli Merkezi Sistem (TL/BBS) 364 hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına
Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Başvuran, Samsun İli Atakum İlçesi … Mahallesi … Parsel-… Ada 10 Parsel üzerinde
14 adet mesken (3+1) ve 2 dükkândan oluşan inşaat projesinin tadilat yapılarak 42 adet 1+0
mesken ve 2 dükkân olarak yapıldığını, ancak kat mülkiyetine geçilmiş binada, merkezi sistemin sadece sıcak su ve ısınma sistemi için doğalgaz abone bağlantı bedelinin 44 bağımsız birim sayısı * 514,00 TL + KDV şeklinde hesaplanarak 26.901,16 TL gibi aşırı bir abone bağlantı bedeli ve 44 bağımsız birim sayısına göre 16.016 TL güvence bedeli talep edildiğini, ancak bu rakamlar belirlenirken kendilerininki gibi küçük metrekarelik meskenlerin büyük metrekarelik meskenlerle aynı ödemeye mahkûm edildiğini, sadece mesken sayısına bakılmasının haksızlık oluşturduğunu, 200 metrekarelik mesken ile kendilerininki gibi ortalama 42 metrekarelik meskenlerin güvence bedeli ve doğalgaz abone bağlantı bedelinin aynı olmasının adaletsizlik olduğunu belirterek, yeni hesaplama yapılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
13) Başvuran tarafından, söz konusu adreste yer alan 14 mesken ve 2 işyeri olmak üzere 16
bağımsız bölümden oluşan binanın tadilat yapılarak kendi özel tercihi ve kullanım şekli doğrultusunda 42 mesken, 2 işyeri ve 1 ortak alana dönüştürüldüğü, bunun üzerine bağımsız bölümlerin sayısının arttığı ve binanın yenilenmiş olması dolayısıyla doğal gaz bağlantılarının en baştan yapılması gerektiği hususunun ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.
14) Bağımsız bölüm; 6 numaralı paragrafta da yer verildiği üzere “anagayrimenkulün ayrı
ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olup, bu Kanun hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleri” olarak tanımlanmakta olup, bağımsız bölümlerin tek başlarına kullanılan, ayrı ayrı mülkiyete konu olabilen yapılar olduğu, ayrıca mevzuat kapsamında brüt alan olan 200 metrekareye kadar olan alanların 1 adet bağımsız bölüm olarak sayıldığı, 200 metrekareyi aşan her bir 100 metrekare için ayrı bir ücretlendirme yapılmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Somut olayda söz konusu binada yapılan değişiklik neticesinde 44 adet bağımsız bölüm ortaya çıktığı ve bağımsız bölümlerin her biri bakımından ayrı ayrı kullanım hakkı ve ayrı ayrı mülkiyet hakkının kurulması gerekliliği ortaya çıktığı görülmektedir.
15) Başvuranın kendi isteği doğrultusunda yapılan değişiklik sonucunda bağımsız
bölümlerin sayısının arttırıldığı, yeni bir yapı olarak oluşturulan binaya doğal gaz bağlantısının sağlanması için her bağımsız bölümün ayrı ayrı kullanıma ve mülkiyete tabi olması dolayısıyla ayrı ayrı bağlantı hizmetinin sağlandığı, dolayısıyla her bir bağımsız bölüme yapılacak bağlantı için gerekli olan abone bağlantı bedeli ve güvence bedeli ödemelerinin ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.
16) “Abone bağlantı bedeli” 8.1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere; “Dağıtım
şebekesinin abone iç tesisatına bağlantısı için gereken proje, işçilik, malzeme, kontrol ve onay harcamaları ile sayaç, sayaç bağlantı malzemeleri ve sayaç montaj bedelleri toplamının abone başına düşen payını ifade eden sabit bedeli… ifade eder.” şeklinde ve 8.2 numaralı paragrafta yer verildiği üzere; “…bağlantı anlaşmasının imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere tahsil edilir ve servis hattının imalatına başlandıktan sonra bu bedelin iadesi yapılamaz.” şeklinde tanımlanmaktadır. Abone bağlantı bedeli olarak alınan bedelin, doğalgaz dağıtımının bağlantısının yapılabilmesi için gerekli olan proje, malzeme, işçilik, sayaç, montaj gibi bazı hizmetlerin sunulması için alınan ve her abone için yalnızca bir kereye mahsus olarak alınan ve iade edilmesi mümkün olmayan bir bedel olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim bir bağımsız bölüme doğalgaz hizmetinin sağlanması sürecinin projenin hazırlanmasından sayacın bağlanarak doğalgazın sunulması sürecinin tamamında yürütülen hizmetler göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu işlemlerin işçilik ve maliyetlerinin karşılığı olduğu ve her bağımsız bölüm için yalnızca ilk bağlantı esnasında alınmasının makul olduğu değerlendirilmektedir.
17) Abone bağlantı bedelinin, merkezi sistem aboneliklerinde bağımsız bölüm sayısı
üzerinden hesaplandığı, sayaç ve sayaç bağlantı ekipmanlarına ilişkin malzeme bedelleri ile sayaç montaj bedelini de kapsadığı anlaşılmaktadır. Doğal gaz bağlantısı yapılırken, bu süreç için gerekli olan hizmet ve giderlerin her bağımsız bölüm bakımından geçerli olacağı, küçük ya da büyük olması fark etmeksizin proje, sayaç, montaj, kontrol, onay, işçilik gibi aynı harcamaların her daire için yapılması gerektiğinden, bağımsız birimin alanının herhangi bir önem teşkil etmediği değerlendirilmektedir. Nitekim makul hizmet ve masraf ölçülerini aşan daireler bakımından her 100 metrekare için fazladan bir ücret alınması gerektiği düzenlenmiştir.
18) “Güvence bedeli” ise, 8.4 numaralı paragrafta da yer verildiği üzere; “Dağıtım şirketi,
alacaklarını garanti altına alabilmek amacıyla, mekanik sayaç kullanan abonelerden abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere güvence bedeli alabilir.
Ancak ön ödemeli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz. Güvence bedeli, doğal gazı fiilen kullanmak üzere sözleşme yapan kişilerden veya bunların yetkili temsilcilerinden alınır.” şeklinde açıklanmıştır. Başvuranın 44 adet bağımsız bölümü için dağıtım şirketi tarafından sağlanan doğalgaz hizmeti kapsamında, faturalı sayaç olarak bilinen mekanik sayaçların kullanımından doğacak alacakların garanti altına alınması amacıyla dağıtım şirketinin bir kereye mahsus belli bir güvence bedeli aldığı, söz konusu güvence bedelinin doğalgaz hizmetini bizzat kullanacak olan abone tarafından ödeneceği, ayrıca söz konusu ödemenin aboneliğin sonlandırılması durumunda güncellenerek iade edileceği de göz önünde bulundurulduğunda bu bedelin alınmasının şirketin haklarının korunması bakımından makul olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim faturalı sayaç olarak da bilinen mekanik sayaç kullanımında, aboneler tarafından önce doğal gazın kullanılmakta olduğu, sonrasında kullanım ücretinin ödendiği göz önünde bulundurulduğunda, dağıtım şirketinin faturaların ödenmemesi durumunda alacaklarını garanti altına alması için bu bedeli alması da makul görülmektedir.
19) Abonelerden alınacak güvence bedelinin, bağımsız bölüm sayısı üzerinden ve
kullanılacak hizmetin niteliğine göre belirlendiği, kullanılacak alanın büyük ya da küçük olduğuna bakılmaksızın sunulan hizmetin aynı olduğu, abonelerin 42 metrekarelik alanda da
200 metrekarelik alanda kullanılacak doğalgaz kadar doğalgaz kullanabileceği, dolayısıyla
dağıtım şirketine karşı aynı tutarda borçlanmasının mümkün olduğu, dağıtım şirketinin de aynı mantıkla alacaklarını garanti altına almayı hedeflediği göz önünde bulundurulduğunda, doğal gaz bağlanan alanın büyüklüğünün bir önem teşkil etmediği değerlendirilmektedir.
20) Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; başvuranın kendi talebi
ile 16 bağımsız bölümden oluşan binada tadilat yaptırarak sonucunda 42 metrekarelik 44 adet bağımsız bölüme dönüştürmesi neticesinde, dairelerin alan olarak küçük olması nedeniyle doğal gaz bağlantısı esnasında daha düşük güvence bedeli ve abone bağlantı bedeli ödemesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMUNA VE
SAMGAZ DOĞALGAZ DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi