ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir yapım işine ait doğalgaz abonelik bedelinin kim tarafından ödeneceği konusundaki hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. İdari şartnamenin 46. maddesinde, doğalgaz abonelik bedelinin yüklenici tarafından karşılanacağı açıkça belirtilmiştir. Sorumlular, bu düzenlemenin sehven yapıldığını ve yaklaşık maliyet tablosunda abonelik bedeli için bir miktar yazılmadığını savunmuşlardır. Ancak, sözleşme gereği idari şartnamenin önceliği olduğu ve doğalgaz abonelik bedelinin yüklenici tarafından ödeneceği hükmü göz önünde bulundurularak, bu bedelin idare bütçesinden karşılanamayacağına karar verilmiştir.

Sonuç olarak, doğalgaz abonelik bedelinin idare tarafından ödenmesi, idari şartname hükümlerine aykırı olduğu için kamu zararına yol açmıştır. Bu nedenle, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi, oluşan kamu zararını ortaklaşa ve zincirleme olarak ödemeye mahkum edilmiştir. Karar, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesi gereği işleyecek faizlerle birlikte verilmiştir. Bu durum, ihale mevzuatına uygunluk açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır.

Kamu İdaresi Türü Özel İdareler
Yılı 2012
Dairesi 1
Karar No 10344
İlam No 219
Tutanak Tarihi 22.5.2014
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Doğalgaz bağlantı bedeli

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “İlkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde;

“Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.

Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.”

Hükmüne yer verilmiştir.

Adı geçen yapım işine ait sözleşmenin 8 inci maddesinde,

“8.1. İhale dokümanı, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, idareyi ve yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki ya da farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.

8.2.1. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:

1- Yapım İşleri Genel Şartnamesi,

2- İdari Şartname,

3- Sözleşme Tasarısı,

4- Uygulama Projesi,

5- Mahal Listesi,

6- Özel Teknik Şartname,

7- Genel Teknik Şartname,

8- Açıklamalar (varsa),

9- Diğer Ekler.

8.3. Varsa, zeyilnameler ait oldukları dokümanın öncelik sırasına sahiptir.”

Denilmiş yine işe ait idari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 46 ncı maddesinde de;

“1- İhale konusu işin yapılmasına ilişkin olarak; Yer Teslimine müteakip inşaat ruhsatı alınması, işin bitimine müteakip binanın elektrik, su, doğalgaz gibi aboneliklerinin yapılması, kanal ve depozito ücretleri ile yapı kullanma izin belgelerinin alınması ve bu işlemlerden doğabilecek tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.”

şeklinde bir düzenleme yapılmıştır. Şartnamenin yukarıda yazılı maddesinde açıkça ifade edildiği üzere elektrik, su, doğalgaz gibi aboneliklerinin yapılması, kanal ve depozito ücretleri ile yapı kullanma izin belgelerinin alınması ve bu işlemlerden doğabilecek tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanması gerekmektedir. Sorumlular, şartnamedeki söz konusu düzenlemeye sehven yer verildiğini, yaklaşık maliyet pursantaj tablosunda da abonelik bedeli için parasal bir miktar yazılmadığını ifade etmişler ise de, işe ait sözleşme gereğince idari şartnamenin uygulama önceliği olması ve şartnamede de doğalgaz abonelik bedelinin yüklenici tarafından ödeneceğinin öngörülmüş olması nedeniyle doğalgaz abonelik bedelinin idare tarafından karşılanmaması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, adı geçen yapım işine ait doğalgaz abonelik bedelinin idari şartname hükmüne aykırı olarak özel idare bütçesinden ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının sorumlular Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlisi …’ e,

Ortaklaşa ve zincirleme olarak 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ve temyiz yolu açık olmak üzere ödettirilmesine,

Üye … ve Üye …’ün,

“İşe ait idari şartnamenin 46 ncı maddesinde, doğalgaz abonelik bedelinin yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilmiş olsa da, yaklaşık maliyet pursantaj tablosunda abonelik bedeli için bir parasal miktar yazılmadığı, yüklenici ile imzalanan sözleşmenin 6 ncı maddesinde de, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen toplam bedel üzerinden imzalandığı ve yüklenicinin teklifini mahal listelerini dikkate alarak verdiği, idarece açılan ihalelere teklif veren tüm yüklenicilere aynı uygulamanın yapıldığı dolayısıyla ihale öncesi teklif fiyatını diğer bir deyişle rekabeti engelleyici bir durumun tespit edilmediği, ihale sonrasında da tüm yüklenicilere aynı usulle ödeme yapıldığı ve sözleşmenin de ona göre düzenlendiği göz önüne alınarak yapılan işlemin yasal düzenlemelere uygun olduğuna karar verilmesi gerekir.”

şeklindeki karşı oyları ile ve oy çokluğuyla,