|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediyenin ihale mevzuatına aykırı olarak doğrudan temin usulü ile iş yaptırmasını incelemektedir. İlgili durumda, belediye başkanının makam aracı olarak kullanılan minibüsün iç döşeme işinin, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek ihale yapılmaksızın yaptırıldığı iddia edilmiştir. Ancak, yapılan değerlendirmede, iki farklı aracın iç döşeme işlemlerinin birbirinden farklı işler olarak kabul edilmesi nedeniyle, bu durumun hukuka aykırı bir işlem olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkeleri vurgularken, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla işlerin kısımlara bölünemeyeceğini belirtmektedir. Kararda, her iki aracın iç döşeme işlemlerinin farklı nitelikte olduğu ve dolayısıyla doğrudan temin usulü ile yaptırılmasının hukuka uygun olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğu belirlenmiş ve herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 5 |
| Karar No | 54 |
| İlam No | 179 |
| Tutanak Tarihi | 27.2.2014 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
İşin kısımlara bölünerek, ihale yapılmaksızın doğrudan temin usulü ile yaptırılması
Belediye başkanı tarafından makam aracı olarak kullanılan minibüsün komple araç içi döşeme işinin yapımında, işin tamamının bütünlük arz etmesine, ihale onay belgesinin aynı gün imzalanmasına ve işin aynı şirkete yaptırılmasına rağmen, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla işin kısımlara bölünerek, ihale yapılmaksızın doğrudan temin usulü kapsamında yaptırılması suretiyle hukuka aykırı işlem yapılmasıyla ilgili olarak;
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.
Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.”
hükmü,
“Doğrudan temin” başlıklı 22 inci maddesinde;
“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
(…)
d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar (38.144,00 TL.), diğer idarelerin beşmilyar (12.709,00 TL.) Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
(…)”
hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun’un “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 60 ıncı maddesinde;
“İhale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin; 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunduklarının, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. (Değişik son cümle: 30/7/2003-4964/36 md.) Bu Kanuna aykırı fiil veya davranışlardan dolayı hüküm giyen idare görevlileri, bu Kanun kapsamına giren işlerde görevlendirilemezler.
Bu Kanun kapsamına giren işlerden dolayı yargı organlarınca herhangi bir ceza verilmiş olanlar, bu Kanun kapsamına giren bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca bu Kanunun ve ilgili diğer mevzuatın uygulanması ile görevli ve yetkili kadrolara atanamaz ve görev alamazlar.
5 inci maddede belirtilen ilkelere ve 62 nci maddede belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da yukarıda belirtilen müeyyideler uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
Savunmada; sorguya konu iki hizmet aracı için yapılan harcamanın aynı iş olduğu ve doğrudan temin limitinin geçtiği içinde ihale yöntemiyle yapılması gerektiği belirtilmiştir. Ancak müdürlüğümüzce …………… model …………… plakalı araç yeni iç döşeme yapım işi olduğu, diğer ……………. model ……………. plakalı hizmet aracının iç döşemelerinin onarım işi olarak değerlendirilmesi nedeniyle birbirinden farklı iş kalemleri olarak değerlendirildiği belirtilmiştir.
Bu itibarla; belediye başkanı tarafından makam aracı olarak kullanılan minibüsün komple araç içi döşeme işinin yapımında, işin tamamının bütünlük arz etmesine, ihale onay belgesinin aynı gün imzalanmasına ve işin aynı şirkete yaptırılmasına rağmen, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla işin kısımlara bölünerek, ihale yapılmaksızın doğrudan temin usulü kapsamında yaptırılmasında, savunmada belirtildiği üzere iki farklı araca farklı işlemler yapıldığı anlaşıldığından bu durumun eşik değerlerin altında kalmak amacıyla işin kısımlara bölünmesi şeklinde değerlendirilmesi mümkün olmadığından hesap ve işlemler yasal düzenlemelere uygun olup ilişilecek bir husus bulunmadığına…oybirliğiyle karar verildi.