|
ÖZET: Başvuran, Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne yatay geçiş yaptıktan sonra, daha önceki eğitiminde aldığı derslerden muafiyet talep etmiştir. Ancak, 2019 yılında yaptığı muafiyet başvurusu, eğitimine başladığı ilk yıl içinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. İdare, muafiyet taleplerinin kabulü için belirlenen sürelerin ve şartların, Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak Yönergesi’ne uygun olduğunu belirtmiştir. Başvuranın, 2015 yılında yaptığı ilk muafiyet başvurusunun reddedilmesinin sebebi, aldığı dersin notunun yetersiz olmasıdır.
Doğuş Üniversitesi, muafiyet taleplerinin değerlendirilmesinde, öğrencilerin ders notları ve başvuru tarihleri gibi kriterleri dikkate aldığını ifade etmiştir. Yönergeye göre, muafiyet talep eden öğrencilerin, eğitimlerinin ilk yılında başvuruda bulunmaları gerekmektedir. Bu nedenle, başvuranın 2019 yılında yaptığı muafiyet talebi, süresi içinde yapılmadığı için kabul edilmemiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddi yönündeki karar, hukuka ve ilgili mevzuata uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/52270-S.20.57217
BAŞVURU NO : 2019/22675
KARAR TARİHİ : 18/06/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın ders muafiyet talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, 2015 yılında Maltepe
Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesine yatay geçiş yaptığını, 2015 güz yarıyılında Maltepe Üniversitesinden aldığı transkript ile muafiyet talebinde bulunduğunu, 2017 yılında ise Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet
Bölümünden aldığı transkript ile muafiyet başvurusu yaptığını, ikinci muafiyet talebi sonucu
İdari Yargılama Hukuku dersinden muaf tutulduğunu, 2019 yılında okuldaki birkaç arkadaşının Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet bölümünde alıp başarılı oldukları “İnsan Hakları ve Bireysel Başvuru Hukuku, Fikri ve Sinai Mülkiyet Hukuku ve
Bilgi Teknolojileri” derslerinden muaf tutulduklarını öğrenmesi üzerine Fakültesine dilekçe vererek kendisinin de arkadaşları gibi bu derslerden muaf tutulmasını talep ettiğini, ancak muafiyet talebinin eğitime başlayacakları ilk yıl içinde yapılması gerekçe gösterilerek talebinin reddedildiğini, oysa 2017 yılında yaptığı ikinci muafiyet talebinin de ilk yılda yapılmamış olmasına karşın kabul edildiğini belirterek “İnsan Hakları ve Bireysel Başvuru
Hukuku, Fikri ve Sinai Mülkiyet Hukuku ve Bilgi Teknolojileri” derslerinden muafiyet talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 15/01/2020 tarihli ve sayılı Bilgi ve Belge Talebi yazısına cevaben Doğuş Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinin 12/02/2020 tarihli yazılarında; 2.1. 2015-2016 güz yarıyılında kaydını yaptıran başvuranın Hukuk Fakültesi İntibak
Komisyonunca muafiyet raporlarının düzenlendiği ve verilebilecek muafiyetlerin eksiksiz verildiği, 2.2. Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak Yönergesinin “Muafiyet verilecek dersin eşdeğerliği AKTS ve içerik uyumu esas alınarak belirlenir. Diğer yükseköğretim kurumunda alınan dersin AKTS kredisinin düşük olması durumunda derslerin öğrenme çıktıları karşılaştırılır. Öğrenme çıktıları eşdeğer olduğu halde diğer yükseköğretim kurumunda AKTS kredisi düşük olan bir ders Üniversitemizde AKTS kredisi yüksek olan bir derse intibak ettirilebilir.” şeklindeki 6/d maddesi uyarınca muafiyet değerlendirilmesi yapıldığı ve sadece öğrenme çıktıları eşdeğer olduğu için Hukuk Fakültesinde temel ders niteliği olan Ceza Usul
Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Medeni Usul Hukuku, Şirketler Hukuku, İdari Yargılama
Hukuku, İdare Hukuku gibi derslerden öğrencilere muafiyet verildiğini, başvuranın da Türk
Anayasa Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, İdare Hukuku, Medeni Usul Hukuku gibi Hukuk fakültesi ders programında yer alan ve zorunlu ders kategorisinde bulunan derslerden muafiyet aldığı, 2.3. Başvuranın kayıt yaptırdığı 2015 senesinde Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak
Yönergesi 6/c maddesi uyarınca öğrencinin muafiyet talep ettiği derslerden almış olduğu ders notunun en az “C” notuna denk gelmesinin gerektiği, 2.4. Başvuran öğrencinin AÖF sisteminde İdari Yargılama Hukuku dersinden “D” ile geçmiş olması nedeniyle 2015 yılında yapmış olduğu başvuruda muafiyet alamadığını, Yönergede yapılan değişiklikten sonra 2017 yılındaki talebinde “D” harf notu ile geçtiği dersten muafiyet alabildiği, 2.5. Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi 5/1-a maddesi, “Öğrencilerin muafiyet için en geç önlisans/lisans programlarında eğitime başlayacakları ilk yıl içinde kayıt yenileme ve derse yazılma haftasında (kayıt dondurulan/izinli sayılan dönemler hariç) ilgili Fakülte Dekanlığı/Yüksekokul Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvuruda bulunmaları gerekir. Sonraki yarıyıllarda ders programlarında yapılan değişiklikler nedeniyle ortaya çıkabilecek muafiyet talepleri ilgili Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilir.” hükmü uyarınca her ne kadar ders programı değişmiş olmasa da Muafiyet
Yönergesinde “D” harf notuyla geçmiş olmanın yeterli görüldüğü yönündeki değişiklik nedeniyle İdari Yargılama Hukuku dersinden muafiyetin kabul edildiği, 2.6. Sonrasında muafiyet kararlarının yerindeliği konusunda şüphe duyulmaya başlandığı ve yönergenin problemli ifadesinden dolayı; muafiyet verilirken sadece AKTS ve içerik değerlendirmesinin yeterli olmaktan çıkarılarak ders saatini de dikkate alma yoluyla muafiyet verilmesi şeklinde olduğu, 2018-2019 Eğitim Öğretim Yılı Güz Dönemi’nden itibaren geçerli olacak şekilde Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu’nun ilke kararı aldığı ve öğrencinin seçmeli ders kategorisinde aldığı ve başarılı olduğu hukuk dersleri için ders içeriği/saati/kredisi uyumu aranmadan fakülte uzmanlık derslerine eşdeğer sayılarak muafiyetinin verileceği, buna karşılık zorunlu dersler bakımından ders içeriği, ders saati ve uyumu aranacağının ifade edildiği, 2.7. Bu doğrultuda Adalet Programından geçiş yapan öğrencilere hiçbir zorunlu dersin muafiyetinin verilmemeye başlandığı, bunun yerine fakülte uzmanlık kategorisindeki derslerden muafiyet verildiği, bu değişikliğin 2018-2019 Eğitim Öğretim yılından itibaren geçerlilik kazandığı dolayısıyla 2015 girişli başvuranın zorunlu dersinin muafiyeti dolayısıyla daha lehine bir sonuç doğduğu, 2.8. Doğuş Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği 21/5 maddesi, “ Birinci yarıyıla kayıt yaptıran öğrencilerden, daha önce denkliği kabul edilen herhangi bir yükseköğretim kurumunda öğrenim görmüş olanlar, o kurumda alıp başarılı oldukları dersler için, kayıt yenileme haftasından bir hafta önce ilgili fakülte/ meslek yüksekokuluna not belgesi ve ders içerikleriyle birlikte, dilekçe ile müracaat ederek muafiyet talebinde bulunur. Eşdeğer ve AKTS kredisi uygun görülen dersler için ilgili birimlerin
Yönetim Kurulları tarafından inceleme yapılarak muafiyet verilenler ile Üniversitenin Türkçe
Programlarına kayıt yaptıran öğrencilerden, Türkçe programlar için yapılan yabancı dil muafiyet sınavı sonucunda başarılı olanlar, muaf veya başarılı oldukları toplam AKTS kredisi kadar bu yönetmeliğin 20 nci maddesine uygun olarak üst yarıyıllara ait derslere yazılabilirler.” uyarınca sadece birinci yarıyıla kayıt yaptıran öğrencilerin muafiyet talebinde bulunması gerektiği, 2.9. Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi 5/1-a maddesi, “Öğrencilerin muafiyet için en geç önlisans/lisans programlarında eğitime başlayacakları ilk yıl içinde kayıt yenileme ve derse yazılma haftasında (kayıt dondurulan / izinli sayılan dönemler hariç) ilgili Fakülte Dekanlığı / Yüksekokul Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvuruda bulunmaları gerekir. Sonraki yarıyıllarda ders programlarında yapılan değişiklikler nedeniyle ortaya çıkabilecek muafiyet talepleri ilgili Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilir.” dolayısıyla ders programında değişiklik olmaksızın kayıt olduktan 4 yıl sonra bir öğrencinin yönergenin yukarıdaki ilgili maddesi uyarınca muafiyet talebinde bulunmasının mümkün olmadığı, 2.10. Hukuk Fakültesi Yönetim Kurulu’nun 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminden itibaren geçerli olacak şekilde aldığı ilke kararları muafiyete yönelik bir karar değişikliği olduğu ve lehe kararın geriye yürüyebileceği hususu dikkate alınarak kayıt haftasında muafiyet talep eden her öğrenciye hukuk uzantılı seçimlik derslerden muafiyet verildiği, 2.11. Bir öğrencinin değişikliklerden haberdar olmaması ve muafiyet dilekçesini verme zamanını geçirmesinin öğrencinin sorumluluğunda olduğu, 2.12. 2018-2019 Eğitim – Öğretim yılında ders programında bir değişiklik yaratmamasına rağmen öğrencileri mağdur etmemek adına ders kayıt ve ekle-bırak haftasında muafiyet talep eden her öğrenciye muafiyet verildiği, 2.13. Değişikliğin yapıldığı tarihte öğrencinin talepte bulunması gerektiği, bu süreyi geçiren öğrencinin değişikliği öğrendiği tarihin bir önemi olmadığı ve 2019 yılında yapılan başvurunun kabul edilemeyeceği, 2.14. Öğrencinin bu tarihe kadar yapmış olduğu başvurularından eksiksiz bir şekilde muafiyet alabildiği ve bu nedenle öğrencinin talebinin reddi hususunda herhangi bir hukuka aykırılığın olmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü yer almaktadır.
3.2. Anayasanın “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” hükmü yer almaktadır.
3.3. Anayasanın “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur…” hükmü yer almaktadır.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun
“Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; Üniversite, “Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.” olarak tanımlanmıştır.
5.1. Kanunun 14 üncü maddesinde; Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak; Rektörün onayından sonra Resmi
Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak; Üniversitenin yıllık eğitim – öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak; Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak, Senatonun görevleri arasında sayılmıştır.
r.
5.2. Kanunun “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinin b/(5)
bendinde;“Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” Fakülte Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
5.3. Kanunun 43 üncü maddesinde;“a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” hükmü yer almaktadır.
6. 24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Yükseköğretim
Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift
Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin
Yönetmelik’in başvuranın yatay geçiş yaptığı tarihte 11 inci maddesi onuncu fıkrası; “Yatay geçişle gelen öğrencilerin önceki diploma programından aldığı ve başarılı olduğu derslerin intibakının yapılarak, bu derslere ilişkin daha önce alınan notların transkripte işlenmesi gerekir.” 7. 14/04/2015 tarih 29326 sayılı Resmi Gazete Doğuş Üniversitesi Önlisans ve Lisans
Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği 21 inci maddesi beşinci fıkrası; “Birinci yarıyıla kayıt yaptıran öğrencilerden, daha önce YÖK tarafından denkliği kabul edilen herhangi bir yükseköğretim kurumunda öğrenim görmüş olanlar, o kurumda alıp başarılı oldukları dersler için, kayıt yenileme haftasından bir hafta önce ilgili fakülte/meslek yüksekokuluna not belgesi ve ders içerikleriyle birlikte, dilekçe ile müracaat ederek muafiyet talebinde bulunur. Eşdeğer ve AKTS kredisi uygun görülen dersler için ilgili birimlerin yönetim kurulları tarafından inceleme yapılarak muafiyet verilenler ile Üniversitenin Türkçe programlarına kayıt yaptıran öğrencilerden, Türkçe programlar için yapılan yabancı dil muafiyet sınavı sonucunda başarılı olanlar, muaf veya başarılı oldukları toplam AKTS kredisi kadar bu Yönetmeliğin 20 nci maddesine uygun olarak üst yarıyıllara ait derslere yazılabilirler.” 8. Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi 5 inci madde birinci fıkrası (a) bendi; “Öğrencilerin, muafiyet için en geç önlisans/lisans programlarında eğitime başlayacakları ilk yıl içinde kayıt yenileme ve derse yazılma haftasında (kayıt dondurulan/izinli sayılan dönemler hariç) ilgili Fakülte Dekanlığı/Yüksekokul Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvuruda bulunmaları gerekir. Sonraki yarıyıllarda ders programlarında yapılan değişiklikler nedeniyle ortaya çıkabilecek muafiyet talepleri ilgili Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilir. Öğrenciye muafiyeti tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 iş günü içerisinde itiraz etme hakkını kullanabilir. Belirtilen süre içerisinde öğrenci itiraz etmediği takdirde muafiyetini kabul etmiş sayılır.”
Hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran özetle; 2015 güz yarıyılında Maltepe Üniversitesinden aldığı transkript ile muafiyet talebinde bulunduğunu, 2017 yılında ise Anadolu Üniversitesi Açıköğretim
Fakültesi Adalet Bölümünden aldığı transkript ile muafiyet başvuru yaptığını, 2019 yılında okuldaki birkaç arkadaşının Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet bölümünde alıp başarılı oldukları “İnsan Hakları ve Bireysel Başvuru Hukuku, Fikri ve Sinai Mülkiyet
Hukuku, Bilgi Teknolojileri” derslerinden muaf tutulduklarını öğrenmesi üzerine Fakültesine dilekçe vererek kendisinin de arkadaşları gibi bu derslerden muaf tutulmasını talep ettiğini ancak talebinin reddedildiğini belirterek “İnsan Hakları ve Bireysel Başvuru Hukuku, Fikri ve
Sinai Mülkiyet Hukuku, Bilgi Teknolojileri” derslerinden muafiyet talep etmektedir.
11. Doğuş Üniversitesi tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; başvuran öğrencinin AÖF sisteminde İdari Yargılama Hukuku dersinden “D” ile geçmiş olması nedeniyle 2015 yılında yapmış olduğu başvuruda muafiyet alamadığını, Yönergede yapılan değişiklikten sonra 2017 yılındaki talebinde “D” harf notu ile geçtiği dersten muafiyet alabildiği, Doğuş Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği 21/5 maddesi, uyarınca sadece birinci yarıyıla kayıt yaptıran öğrencilerin muafiyet talebinde bulunması gerektiği, Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi 5/1-a maddesi dolayısıyla ders programında değişiklik olmaksızın kayıt olduktan 4 yıl sonra bir öğrencinin yönergenin yukarıdaki ilgili maddesi uyarınca muafiyet talebinde bulunmasının mümkün olmadığı, 2019 yılında yapılan başvurunun kabul edilemeyeceği hususları bildirilmiştir.
12. Başvuru konusu ile ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun 5 numaralı paragraflarda yer verilen hükümlerinde, üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu; yükseköğretim kurumlarında eğitim–öğretimle ilgili esasların üniversitelerce hazırlanacak yönetmelikte belirtileceği; üniversitenin eğitim-öğretim esasları hakkında karar almanın, üniversitenin yıllık eğitim-öğretim programını ve takvimini inceleyerek karar vermenin ve ilgili kurulların kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamanın Senatonun görevlerinin arasında olduğu; öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlar konusunda karar verme yetkisinin yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurullarına verildiği hükme bağlanmıştır.
13. Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümlerine bakılarak hazırlanan, Doğuş
Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği 21 inci maddesi beşinci fıkrasında; “Birinci yarıyıla kayıt yaptıran öğrencilerden, daha önce YÖK tarafından denkliği kabul edilen herhangi bir yükseköğretim kurumunda öğrenim görmüş olanlar, o kurumda alıp başarılı oldukları dersler için, kayıt yenileme haftasından bir hafta önce ilgili fakülte/meslek yüksekokuluna not belgesi ve ders içerikleriyle birlikte, dilekçe ile müracaat ederek muafiyet talebinde bulunur. Eşdeğer ve AKTS kredisi uygun görülen dersler için ilgili birimlerin yönetim kurulları tarafından inceleme yapılarak muafiyet verilenler ile
Üniversitenin Türkçe programlarına kayıt yaptıran öğrencilerden, Türkçe programlar için yapılan yabancı dil muafiyet sınavı sonucunda başarılı olanlar, muaf veya başarılı oldukları toplam AKTS kredisi kadar bu Yönetmeliğin 20 nci maddesine uygun olarak üst yarıyıllara ait derslere yazılabilirler.” Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi 5 inci madde birinci fıkrası (a) bendinde; “Öğrencilerin, muafiyet için en geç önlisans/lisans programlarında eğitime başlayacakları ilk yıl içinde kayıt yenileme ve derse yazılma haftasında (kayıt dondurulan/izinli sayılan dönemler hariç) ilgili Fakülte
Dekanlığı/Yüksekokul Müdürlüğü’ne dilekçe ile başvuruda bulunmaları gerekir. Sonraki yarıyıllarda ders programlarında yapılan değişiklikler nedeniyle ortaya çıkabilecek muafiyet talepleri ilgili Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilir. Öğrenciye muafiyeti tebliğ edildiği tarihten itibaren 5 iş günü içerisinde itiraz etme hakkını kullanabilir. Belirtilen süre içerisinde öğrenci itiraz etmediği takdirde muafiyetini kabul etmiş sayılır.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.
14. Konu ile ilgili yargı karalarına bakıldığında; Danıştay İdari Dava Daireleri Genel
Kurulunun 23/10/2008 tarihli ve sayılı kararında; 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, üniversite senatolarının önlisans ve lisans düzeyi öğretimlerde sürdürülecek esasları, devam, ara sınav sayısı ve bunların başarı notuna katkısı, uygulama, sınav ve bütünleme gibi şartları yönetmeliklerle belirleyebilecekleri hükmünün yer aldığı, 2547 sayılı Yasa ve ilgili Yönetmeliklerin verdiği yetkiye dayanılarak üniversitenin eğitim, öğretim ve sınav sisteminde eğitimin kalitesini ve verimini artırmak amacıyla ve tüm öğrencileri kapsayacak şekilde her zaman düzenleme yapabileceği, davalı idare tarafından eğitim öğretim kalitesini artırmak amacıyla yeni yönetmelikle yapılan düzenlemede hukuka ve kazanılmış haklara aykırılık bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
15. Konu ile ilgili Kurumumuzca incelenerek sonuçlandırılan benzer başvuru örneklerine bakıldığında; 28/09/2018 tarihli 2018/6043 sayılı Ret Kararında, Atatürk
Üniversitesi Mühendislik Fakültesince muafiyeti istenen derslerin daha önce ön lisans programında alınmış olan ders içerikleriyle uyuşmadığı gerekçesi çerçevesinde yapmış olduğu değerlendirmede; Atatürk Üniversitesi tarafından belirlenen akademik standartlar doğrultusunda verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonu kazanacak öğrenciler için ders muafiyetleri ile ilgili ilkelerin belirlenmesine ilişkin düzenlemelerin, Üniversitenin Anayasa ile garanti altına alınan bilimsel özerklik kavramı dahilinde ve üst hukuk normlarına uygun şekilde yapıldığı, bahsi geçen mevzuatla verilen yetki ve takdir marjına uygun olduğu, başvuruya konu muafiyet taleplerinin de anılan düzenlemelere uygun bir şekilde değerlendirildiği, bilimsel özerkliğe sahip Üniversitelerin Yükseköğretim Kanununun verdiği yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmelik ve diğer düzenlemelerinde ders muafiyeti hakkı verip vermeme hususunda takdir yetkisine sahip olduğu hususu da dikkate alınarak ve gerekçeleri açıklanarak kullanılan takdir yetkisinde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir, açıklamalarına yer verildiği görülmüştür.
16. Başvuranın muafiyet talepleri ile ilgili sürece bakıldığında; 16.1. Başvuran 2015-2016 Güz Yarıyılında Maltepe Üniversite Hukuk Fakültesi’nden
Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne yatay geçiş yolu ile kaydını yaptırmıştır. Yine aynı yarıyılda üniversiteye muafiyet talebiyle başvurmuş ve Medeni Hukuka Giriş ve Kişiler
Hukuku, Türk Dili I, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I ve Hukuka Giriş derslerinden muafiyet almıştır.
16.2. 2016 yılında Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve İntibak Yönergesi değişikliği olmuş ve ders muafiyeti için ilgili dersten “D” harf notu ile geçmenin yeterli sayılması kabul edilmiştir.
16.3. Fakülte İntibak ve Muafiyet İşlemleri Komisyonu tarafından 05/10/2016 tarihli yazı ile
Hukuk Fakültesi Dekanlığına gönderilmiş olan yazıda, öğrencinin Anayasa Hukuku (Genel
Esaslar), Türk Anayasa Hukuku ve İngilizcede Eleştirel Okuma ve Yazma derslerinden muafiyet aldığı görülmüştür.
16.4. Başvuranın 06/09/2017 tarihinde Anadolu Üniversitesi AÖF Adalet Programı’ndan almış olduğu derslerin muafiyeti talebi üzerine Fakülte Muafiyet ve İntibak Komisyonu tarafından Hukuk Fakültesi Dekanlığına gönderilen yazıda Doğuş Üniversitesi Muafiyet ve
İntibak İşlemleri Yönergesi hükümleri uyarınca öğrencinin daha önce öğrenim görmüş olduğu fakülte veya yüksekokuldan almış olduğu derslerin muafiyeti için başvurabileceği hususu açıkça düzenlendiğinden öğrencinin yalnızca Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinde, Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kaydolmadan önce 2014-2015 Eğitim – Öğretim yılında aldığı ve başarılı olduğu İdari Yargılama Hukuku dersinin muaf tutulacağı açıklanmıştır.
16.5. Öğrencinin yapmış olduğu başvurusu üzerine 24/09/2018 tarihli Fakülte Muafiyet ve
İntibak Komisyonu tarafından gönderilen yazıda, ilgili yönerge hükümleri uyarınca öğrencinin kayıt olduktan sonra öğrenim gördüğü veya eş zamanlı olarak öğrenim görmekte olduğu fakülte veya programlara ait ders veya derslerin muafiyet taleplerinin komisyonca değerlendirmeye alınmayacağı hususu belirtilmiştir.
16.6. Başvuranın 2019 yılı Güz Yarıyılı başında tekrar muafiyet talebi olmuş ve bu talep de 20/09/2019 tarihli yazı ile reddedilmiştir. Başvuranın yapılan itirazına da 02/10/2019 tarihli yazı ile olumsuz cevap verilmiştir.
17. Dosya kapsamında incelenen bütün bilgi ve belgeler ile yapılan açıklamalar ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde; Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2015 yılında yatay geçiş ile Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kaydını yaptıran öğrencinin, başvuru yılında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden almış olduğu dersler için muafiyet talebinin incelendiği ve sonuca bağlandığı, başvuranın Doğuş Üniversitesi Hukuk
Fakültesi öğrencisi iken aynı zamanda Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet önlisans programında da eğitimine devam ettiği, burada almış olduğu dersler dolayısıyla 2017 yılında tekrar muafiyet talebinde bulunduğu, talebi üzerine başvuranın öğrenim sürecinin ilk yarıyılında muafiyet talebinde bulunmamış olduğu görülse de yönergede yapılan değişiklik nedeniyle fakültede öğrenimine başlamadan önce Anadolu Üniversitesi AÖF Adalet önlisans programında aldığı ve başarılı olduğu İdari Yargılama Hukuku dersinden muafiyet verildiği ancak muafiyet talep ettiği diğer derslerin Doğuş Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ndeki eğitim süreci ile eş zamanlı alınması nedeniyle muafiyet talebinin reddedildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte her ne kadar başvuranın kendisi ile aynı durumda olan kişilerin Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim Fakültesi Adalet Programında almış oldukları derslerden muaf tutulduğu açıklamalarıyla yapılan işleme itiraz ettiği anlaşılsa da idarenin cevaplarında; muafiyet işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, eşitler arası eşitliğin bozulmadığı, aynı durumda olan her öğrenciye aynı kuralların tatbik edildiği, başvuranın emsal gösterdiği öğrencilerin Doğuş Üniversitesine kayıt olmadan önce başarılı oldukları derslerden muaf tutulduğu yönünde yapmış olduğu açıklamaların başvuranın iddialarını desteklemediği kanaatine varılmıştır.
18. Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; üniversitelerin ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora vb. yükseköğretim programlarının müfredatlarını önceden tespit edilen prensip ve amaçlara uygun bir şekilde kendilerinin belirlediği ilkeler, eğitim politikaları ve standartları ile fiziki imkânlar çerçevesinde uygulamalarının bilimsel özerkliğin sonucu olduğu, Yükseköğretim Kurumlarının ilgili mevzuat ile verilen yetkiye dayanarak çıkardıkları yönetmeliklerde yer alan hükümlerde ders transferi (muafiyet) hakkı verip vermeme hususunda takdir yetkisine sahip oldukları, bu çerçevede üniversite tarafından belirlenen akademik standartlar doğrultusunda, verilen eğitim alanlarında gerekli nosyonu kazanacak öğrenciler için ders müfredatlarının hazırlanması ve her bir öğrencinin belirlenen derslerden sorumlu olacağının öngörülmesinin mevzuatla verilen yetki ve takdir marjına uygun olduğu, idarece başvuruya konu muafiyet taleplerinin de anılan düzenlemelere uygun bir şekilde sonuçlandırıldığı, başvuranın sunduğu transkriptlerin Doğuş Üniversitesi tarafından nesnel biçimde incelendiği değerlendirmeleriyle yapılan işlemde hukuka ve hakkaniyet ölçütlerine aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “Kararların gerekçeli olması ve “Makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle
“Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi