Doktor öğretim üyeliği başvurusunun, ilan şartlarına uygunluk ve belge eksikliği nedeniyle reddedilmesi 2547 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik çerçevesinde değerlendirildi. (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/10731-S.22.16549

BAŞVURU NO : 2022/2962

KARAR TARİHİ : 23/08/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

Doktor Öğretim Üyeliği kadrosuna yapılan başvurunun

BAŞVURUNUN KONUSU :

reddedilmesine itiraz hakkında

BAŞVURU TARİHİ : 23/02/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Munzur Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 09/11/2021 tarihinde ilan edilen Türk Dili ve

Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Dili Anabilim Dalı Doktor Öğretim Üyeliği kadrosuna başvurusuna ilişkin yapılan ön değerlendirme neticesinde başvurusunun reddedilmesine itiraz etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında başvuranın 27/12/2021 tarih ve 27/12/2021 sayılı başvurusuna ilişkin Gönderme Kararına istinaden Munzur Üniversitesi Rektörlüğünün 25/01/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Rektörlükçe 09 Kasım 2021 tarih ve 31654 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen, Türk Dili ve Edebiyatı

Bölümü Yeni Türk Dili Anabilim Dalı Doktor Öğretim Üyeliği kadrosuna başvuran adayların, 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkeleri 4 üncü maddesi ikinci fıkrası uyarınca, başvuru dosyalarının Akademik Başvuru Ön Değerlendirme Komisyonu tarafından incelendiği, 2.2. İlana başvuran adaylardan ‘in ön değerlendirme sonucu ile ilgili vermiş olduğu itizar dilekçesine cevaben, başvurusunun geçersiz sayılmasının gerekçesinin açık bir şekilde kendisine resmi yazıyla iletildiği, 2.3. Anılan Doktor Öğretim Üyesi kadrosunun ilan şartının, “Türk Dili Edebiyatı Bölümü lisans mezunu olup, doktorasını Yeni Türk Dili alanında yapmış olmak” şeklinde olduğu, Komisyon tarafından yapılan ön incelemede ilan şartında belirtilen doktora alanı ile adayların doktora mezuniyet belgelerinde belirtilmiş

olan doktora alanı (programı veya anabilim dalı) karşılaştırılarak ikisi arasında bir uygunluk olup olmadığına ve başvuruda istenen evrakların eksik olup olmadığına bakıldığı, 2.4. Bu doğrultuda kadroya başvuru yapan adaylardan ‘in başvuru dosyasına koyduğu Doktora

Mezuniyet Belgesinde doktora yapmış olduğu alanın “Türk Dili ve Edebiyatı Programı” olarak geçtiği, belgelerindeki doktora alanı ile ilan şartında belirtilen alanın uyuşmadığı, 2.5. Adayın ilana başvuru dilekçesinde doktora alanını Yeni Türk Dili olarak belirterek, Doktora belgesinde kesinlikle böyle bir açıklama bulunmadığı halde yanlış beyanda bulunduğunun komisyonca tespit edildiği, 2.6. Başvuranın Yeni Türk Dili alanında doktorasını tamamlamış olduğuna dair, doktorasını yapmış olduğu enstitüden alınmış, onaylı herhangi bir belgenin de dosyasına konmadığı, 2.7. Başvuru dosyasında bulunan Doktora Mezuniyet Belgesinde yer alan ve doktoranın tamamlandığı alanı gösteren “Türk Dili ve Edebiyatı” ibaresinin, ilânda belirtilen “Yeni Türk Dili alanında doktora yapmış olmak” şartıyla kesinlikle uyuşmadığı, bu net gerekçeden dolayı başvurusunun geçersiz sayıldığı, 2.8. İlana son başvuru tarihinin 24/11/2021 olduğu, başvuranın 06/12/2021 tarihinde enstitüden aldığı ve anabilim dalının Yeni Türk Dili olarak belirtildiği onaylı yazıyı 07/12/2021 tarihinde gönderdiği şikayet dilekçesine eklediği, oysa bu enstitü yazısının ilan başvuru tarihi bitmeden önce alınıp başvuru dosyasına konulmuş olması gerektiği, dosyada böyle bir yazı bulunmadığından komisyonun dosyadaki doktora belgesinde belirtilen alanı dikkate alarak gereğine uygun bir şekilde işlem tesis edip böyle bir sonuca vardığı, 2.9. Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkeleri Yönergesinin 4 üncü maddesinin ikinci bendinin “Doktor Öğretim Üyesi kadroları için ilgili birimin Dekan Müdürü, Doçent ve

Profesör kadroları için ise Rektör tarafından oluşturulan üç kişilik Akademik Başvuru Ön DeğerIendirme

Komisyonunca nicelik açısından incelenir. Komisyon en geç 15 gün içerisinde hazırladığı raporu ilgili birime sunar. Yönergede belirlenen ek koşulları ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlamayan adayların başvuruları değerlendirmeye alınmaz ve dosyaları kendilerine iade edilir.” hükmü gereğince başvuruları geçersiz sayılan adayların başvuru dosyaları adaylara geri gönderildiği için komisyonun verdiği görüşü kesin olarak kanıtlayan dayanakların bilgi ve belgelerin ellerinde bulunmadığı, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun “Doktor Öğretim Üyesi” başlıklı 23 üncü maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.”

6. 12/06/2018 tarihli ve 30449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve

Atanma Yönetmeliğinin; 6.1. “Doktor Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanma” başlıklı ikinci bölüm altında yer alan “Atanma şartı” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurabilmek için doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olmak gereklidir.” 6.2. “İlan” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir.” 6.3. “Başvuru ve atanma süreci” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuranlar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe teslim eder.

(2) Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür; ilan edilen kadrolar için adayların durumlarını incelemek üzere, en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçent kadrosunda bulunan doçenti, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının, profesör veya doçent kadrosundaki doçent olması halinde, tespit edilecek üç profesör veya doçent kadrosundaki doçentten biri olarak belirlenmesi zorunludur.

(3) Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine, adaylarla ilgili bilimsel yayın ve çalışmalara ilişkin dosyaları göndererek bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesör veya doçente dosyalar incelenmesi için gönderilir.

(4) Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonra ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar. Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür…” 7. Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkeleri Yönergesinin “Genel

Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “…(2) İlan edilen öğretim üyesi kadrosuna başvuran adayların bu yönergede belirlenen ek koşulları ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlayıp sağlayamadıkları; Doktor

Öğretim Üyesi kadroları için ilgili birimin Dekan/Müdürü, Doçent ve Profesör kadroları için ise Rektör tarafından oluşturulan üç kişilik Akademik Başvuru Ön Değerlendirme Komisyonunca nicelik açısından incelenir. Komisyon en geç 15 gün içerisinde hazırladığı raporu ilgili birime sunar. Yönergede belirlenen ek koşulları ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlayamayan adayların başvuruları değerlendirmeye alınmaz ve dosyaları kendilerine iade edilir…” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın doçentlik kadrosuna atamasının yapılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

/

9. Başvuran, Munzur Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 09/11/2021 tarihinde ilan edilen Türk Dili ve

Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Dili Anabilim Dalı Doktor Öğretim Üyeliği kadrosuna yaptığı başvurusuna ilişkin ön değerlendirme neticesinde başvurusunun reddedilmesine itiraz etmektedir.

10. Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin doktor öğretim üyesi kadrolarına ilişkin 5 inci maddesinde; bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doktor öğretim üyesi kadrolarının, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulacağı, bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınarak son başvuru tarihinin belirtileceği düzenlenmiş olup; 6 ncı maddesinde ise başvuru ve atanma sürecine ilişkin esaslara yer verilmiştir.

11. Rektörlükçe Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Dili Anabilim Dalı Doktor Öğretim Üyeliği kadrosu için 09/11/2021 tarih ve 31654 sayılı Resmi Gazetede ilan edilmiş olup; başvuran adayların, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkeleri 4 üncü maddesi ikinci fıkrası uyarınca, başvuru dosyalarının Akademik Başvuru Ön Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenmiştir.

12. Munzur Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma İlkeleri Yönergesinin 4 üncü maddesinde; ilan edilen öğretim üyesi kadrosuna başvuran adayların bu Yönergede belirlenen ek koşulları ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlayıp sağlayamadıklarının; Doktor Öğretim Üyesi kadroları için ilgili birimin Dekan/Müdürü tarafından oluşturulan üç kişilik Akademik Başvuru Ön Değerlendirme

Komisyonunca nicelik açısından inceleneceği; Komisyonun en geç 15 gün içerisinde hazırladığı raporu ilgili birime sunacağı düzenlenmiş olup; Yönergede belirlenen ek koşulları ve ilanda belirtilen özel koşulları sağlayamayan adayların başvurularının değerlendirmeye alınmayacağına ve dosyalarının kendilerine iade edileceğine hükmedilmiştir.

13. Anılan Doktor Öğretim Üyesi kadrosunun ilan şartı, “Türk Dili Edebiyatı Bölümü lisans mezunu olup, doktorasını Yeni Türk Dili alanında yapmış olmak” şeklindedir. Ön Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılan ön incelemede, ilan şartında belirtilen doktora alanı ile adayların doktora mezuniyet belgelerinde belirtilmiş olan doktora alanı (programı veya anabilim dalı) karşılaştırılarak ikisi arasında bir uygunluk olup olmadığına ve başvuruda istenen evrakların eksik olup olmadığına bakılmıştır.

Üniversiteden temin edilen bilgi ve belgelerden başvuranın, başvuru dosyasına koyduğu Doktora

Mezuniyet Belgesinde doktora yapmış olduğu alanın “Türk Dili ve Edebiyatı Programı” olarak geçtiği, belgelerindeki doktora alanı ile ilan şartında belirtilen alanın uyuşmadığı, başvuranın Yeni Türk Dili alanında doktorasını tamamlamış olduğuna dair, doktorasını yapmış olduğu enstitüden alınmış, onaylı herhangi bir belgenin de dosyasına konmadığı; başvuru dosyasında bulunan Doktora Mezuniyet

Belgesinde yer alan ve doktoranın tamamlandığı alanı gösteren “Türk Dili ve Edebiyatı” ibaresinin, ilanda belirtilen “Yeni Türk Dili alanında doktora yapmış olmak” şartıyla kesinlikle uyuşmadığı, bu sebeple başvurusunun geçersiz sayılarak, başvuru dosyasının başvurana iade edildiği anlaşılmıştır.

14. Bunun yanı sıra, ilana son başvuru tarihinin 24/11/2021 olduğu; başvuranın 06/12/2021 tarihinde enstitüden aldığı ve anabilim dalının Yeni Türk Dili olarak belirtildiği onaylı yazıyı 07/12/2021 tarihinde gönderdiği, ancak bu enstitü yazısının ilan başvuru tarihi bitmeden önce alınıp başvuru dosyasına konulmuş olması gerektiği, dosyada böyle bir yazı bulunmadığından Komisyonun dosyadaki doktora belgesinde belirtilen alanı dikkate alarak gereğine uygun bir şekilde işlem tesis edip böyle bir sonuca vardığı, dolayısıyla başvuranın itirazının Üniversite tarafından reddedildiği anlaşılmaktadır.

15. Her ne kadar ilana başvuru tarihi geçtikten sonra başvuran tarafından anabilim dalının Yeni

Türk Dili olarak belirtildiği onaylı yazıyı Üniversiteye sunarak ilan şartını karşıladığını belgelendirdiği görülmekle birlikte; başvuranın, ilan başvuru süresi içerisinde koşulları sağladığını

ispatlayıcı her türlü belgeyi eksiksiz bir şekilde Üniversiteye sunmakla sorumlu olduğu değerlendirilmekte olup; başvuranın sunmuş olduğu belgeler kapsamında yapılan değerlendirmede başvuranın ilan şartını karşılamadığı görüldüğünden, Üniversite tarafından yapılan değerlendirmenin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

16. Dolayısıyla Üniversite tarafından gerçekleştirilen başvurunun geçersiz sayılmasına ilişkin işlemlerin; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 23 üncü maddesi, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği ile Üniversitenin anılan Yönerge hükümleri kapsamında gerçekleştirildiği anlaşılmış olup; hukuka aykırı bir durum tespit edilememiştir.

17. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Üniversite tarafından gerçekleştirilen başvurunun geçersiz sayılmasına ilişkin işlemlerin ilgili mevzuat hükümleri kapsamında gerçekleştirildiği anlaşılmış olup; başvurunun geçersiz sayılmasına ilişkin söz konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Erzurum İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/