|
ÖZET: Başvuran, Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nde açılan Doktor Öğretim Üyesi kadrosunun belirli bir kişi için özel olarak açıldığını iddia ederek ilanın iptalini ve Rektör hakkında soruşturma talep etmiştir. Üniversite Rektörlüğü, öğretim üyesi istihdam süreçlerinin ilgili yönetmeliklere uygun olarak yürütüldüğünü, kadro taleplerinin akademik birimlerin ihtiyaçları doğrultusunda yapıldığını ve ilan edilen kadronun Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylandığını belirtmiştir.
İlgili ilana başvuran adayın, sosyal hizmetler alanında doktorasını tamamlamış olması ve belirli konularda çalışmaları bulunması gibi şartların, ilan için gerekli olduğu ifade edilmiştir. Mevzuat çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda, ilanın kişiye özel olmadığı ve başvuranın iddialarının kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/9822-S.23.15832
BAŞVURU NO : 2023/2087
KARAR TARİHİ : 04/08/2023
RET KARARI TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğretim Görevlisi ilanının iptali talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 07/02/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Kasım ayında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümünden aldığı duyumlar itibariyle ÖYP kadrosuyla belirtilen üniversitede görev yapmakta olan Arş. Gör. Dr. için Dr. Öğretim
Üyesi olması adına ilan açılacağı, mezkur kişinin doktora tezinin “Sosyal uyum ve gruplararası ilişkiler:
Türkiye’de yerel toplum ve Suriyeliler” ve Yüksek lisans tezinin ise “Toplumun sosyal hizmet uzmanına ilişkin görüş ve düşüncelerinin incelenmesi: Manisa örneği” olduğu ve bu konularda başka çalışmaları olduğunu ifade ederek ilgili ilanın iptal edilerek Rektör hakkında soruşturma açılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörlüğü’nün
25.05.2023 tarihinde gönderilen cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerde; “Üniversitenin öğretim
üyesi istihdam süreçleri “2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu”, “Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma
Yönetmeliği” ve “Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının
Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmekte olup, öğretim üyesi ve öğretim elemanı alımlarına ilişkin tüm ilanların içeriği Üniversite akademik birimlerinin ihtiyaç ve talepleri doğrultusunda belirlenmekte olduğu,
2.1. Üniversite Sağlık Bilimleri Fakültesi 14.10.2022 tarihli ve sayılı yazı ile Fizyoterapi ve
Rehabilitasyon, Hemşirelik ve Sosyal Hizmet Bölümlerinin kadro ihtiyaç taleplerini bildirdiği, en az %80 oranında öğrenci kaydı yapılan Üniversite birimlerinden gelen kadro talepleri Üniversite Yönetim
Kurulu’nun 11.11.2022 tarihli ve 2022/27 sayılı toplantısında alınan XLII numaralı kararı uyarınca
Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) aracılığıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na iletildiği, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 30.11.2022 tarihli toplantısında alınan kararı, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı’nın 13.12.2022 tarihli ve sayılı yazısı ile Üniversiteye bildirildiği, kadro kullanım izni verilen kadrolar arasında bulunan Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Anabilim Dalı Doktor Öğretim
Üyesi kadrosu için ilanın 29.12.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlandığı, ilgili ilanın ilan şartlarını taşıyan herkesin başvurulabileceği bir ilan olduğu,
2.2. Söz konusu ilana Doç. Dr. nin başvuruda bulunduğu, adayın başvuru dosyası Üniversite “Öğretim
Üyesi Kadrolarına Atama ve Yükseltme Yönergesi”ne uygunluğu açısından Üniversite Öğretim Üyesi
Kadrolarına Atama ve Yükseltme Yönergesi Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenmiş olup, başvurunun yönergeye uygun olduğu 25.01.2023 tarihli komisyon raporu ile belirlendiği, 2547 sayılı
Kanun’un 23. maddesinin (a) bendi uyarınca Doç.Dr. nin başvuru dosyalarının jüri üyelerine gönderilmesi ve jüri görüşleri doğrultusunda alınan Fakülte Yönetim Kurulu Kararı ile atama teklifinin
Rektöre sunulması işlemleri Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığınca yürütüldüğü, Doç. Dr. nin atama teklifi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanlığı’nın 27.02.2023 tarihli ve sayılı yazısı ile Rektörlüğe gönderilip 01.03.2023 tarihli ve sayılı Rektörlük Onayı ile ataması yapıldığı ve ilgili 02.03.2023 tarihinde göreve başladığı,
2.3. Sonuç olarak Üniversite Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Anabilim Dalı doktor öğretim üyesi kadro ilanı yürürlükte bulunan mevzuatın amir hükümlerine uygun şekilde yayınlanmış olup, ilgili ilana ilişkin yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış bir uyuşmazlık bulunmadığı” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler….”
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4/11/1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun,
5.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin “m” bendinde; “Öğretim Üyeleri:” Yükseköğretim kurumlarında görevli profesör, doçent ve doktor öğretim üyeleridir.”
5.2. “Doktor Öğretim Üyesi” başlıklı 23 üncü maddesinde;
“a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.
b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir.
c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.
6. 12/06/2018 tarihli ve 30449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve
Atanma Yönetmeliğinin,
6.1. “Genel şartlar” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarına atanabilmek için; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartlara sahip olmak, b) Yükseköğretim kurumlarının, 2547 sayılı Kanunun 23 üncü, 24 üncü ve 26 ncı maddeleri uyarınca belirlenerek Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış öğretim üyeliğine yükseltilme ve atanmayla ilgili ek koşullar varsa, bu koşulları sağlamış olmak, gerekir.
6.2. “Doktor Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanma” başlığı altında, “Atanma şartı” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurabilmek için doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olmak gereklidir.”
6.3. “Başvuru ve atanma süreci” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuranlar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe teslim eder.
(2) Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür; ilan edilen kadrolar için adayların durumlarını incelemek üzere, en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçent kadrosunda bulunan doçenti, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının, profesör veya doçent kadrosundaki doçent olması halinde, tespit edilecek üç profesör veya doçent kadrosundaki doçentten biri olarak belirlenmesi zorunludur.
(3) Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine, adaylarla ilgili bilimsel yayın ve çalışmalara ilişkin dosyaları göndererek bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesör veya doçente dosyalar incelenmesi için gönderilir.
(4) Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonra ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar. Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür…” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran; Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Anabilim Dalı
Doktor Öğretim Üyesi kadrosu için açılan ilanın Arş. Gör. Dr. için özel olarak açıldığını ifade ederek ilgili ilanının iptal edilmesini ve Rektör hakkında soruşturma açılmasını talep etmektedir.
9. Başvuru konusuna ilişkin olarak Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan açıklamada “Üniversitenin öğretim üyesi istihdam süreçleri ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştiği, akademik birimlerin ihtiyaçları doğrultusunda personel ilanlarının açıldığı, Üniversite birimlerinden gelen kadro talepleri Üniversite Yönetim Kurulu’nun 11.11.2022 tarihli toplantısında alınan kararlar doğrultusunda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na iletildiği, YÖK’ün cevabi yazısında kadro kullanım izni belirtilen kadrolar arasında Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Anabilim Dalı Doktor
Öğretim Üyesi kadrosu da yer aldığı, ilgili ilanın Resmi Gazete’de yayınlanması akabinde .’nin kadro için başvuruda bulunduğu, başvurusunun ilgili mevzuat açısından uygun olduğu 25.01.2023 tarihli komisyon raporunda belirtilmesi üzerine 01.03.2023 tarihli ve sayılı Rektörlük Onayı ile ataması yapılarak ilgili 02.03.2023 tarihinde göreve başladığı” ifade edilmiştir.
10 İlgili ilanda yer alan şartların ‘doktorasını sosyal hizmetler alanında almış olmak” ve Göç, Çocuk Regafı
ve Sosyal Hizmet Eğitimi konularında çalışmaları bulunmak” olduğu görülmüştür.
11. Mevzuat yönünden yapılan inceleme neticesinde; doktor öğretim üyesi kadrosuna atanabilmek için; Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadrolarının rektörlükçe ilan edileceği, ilan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isteyeceği ve Yükseköğretim kurumlarının, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebileceği 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda hüküm altına alınmıştır. Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde ise, doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarına atanabilmek için; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
48 inci maddesindeki genel şartlara sahip olmak gerektiği düzenlenmiştir. Anılan Yönetmeliğinin Doktor
Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanma sürecine ilişkin 6.3. Paragrafta belirtilen hükmünde, nihai olarak
Rektör tarafından, atamanın yapılıp yapılmayacağına karar verilerek gerekli işlemleri yürüteceği düzenlenmiştir.
12. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuran tarafından “Manisa Celal Bayar
Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Anabilim Dalı Doktor Öğretim Üyesi kadrosunun kişiye özel olarak açıldığı”nın iddia edildiği, İdare’nin cevabi yazısında bulanan kadro talep gerekçesinde
“Hemşirelik mesleğinin yeni gelişmeler ışığında klasik görevleri haricinde ‘danışma’ ve ‘güvenli ve sağlıklı bir çevre oluşturma’ gibi görevler üstlenmeye başladığı” ifade edildiği, bunun da 2010 tarihli Hemşirelik
Yönetmeliği’nde belirtildiği, hemşirelik öğrencilerinin biyolojik, sosyal, psikolojik ve manevi boyutları ile erişkin bireylere yönelik eğitimler aldığı, hemşirelik felsefine dayalı hemşirelik bakımı uygulayan, sağlık
durumu değişmiş kişilere bakımı planlayan ve bakıma etik ilkeleri yansıtan hemşireler yetiştirebilmek için mezkur kadronun talep edildiği, ayrıca hemşirelik alanında lisansüstü eğitimler için öğrenci kontenjanı açılabilmesi için Doktor öğretim üyesi kadrosuna ihtiyaç duyulduğu”,
12.1. . ’nin doktora çalışmasını “Türkiye’deki Suriyelilerin sosyal uyumu” konusunda yaptığı, biri SSCI kapsamında altısı TR dizininde toplam 7 makalesi ve bir özgün araştırma kitabının olduğu, doktora eğitimini ise Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmet Anabilim Dalında gerçekleştirdiği” ayrıca Kızılay ve
KIZILHAÇ Federasyonları tarafından desteklenen bir projede ve UNICEF tarafından desteklenen iki projede araştırmacı olarak görev yaptığı, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal
Hizmet Bölümünde ders verdiği, görülmüştür. Bu bağlamda yapılan değerlendirme neticesinde, ilanın kişiye özgü bir ilan olmadığı, çalışması istenilen konularla ilgili genel çalışmaların yapılmasının talep edildiği, ilgili ilanının “belirli bir kişiyi tanımlar nitelikte olduğuna, liyakat ve fırsat eşitliğini engellediğine ve kişiye özgü olmak suretiyle rakibi saf dışı etmek amacına hizmet ettiğine dair bir bulguya rastlanılmadığı ve başvuranın iddiasınıı kabul edilme imkanının bulunmadığı, dolayısıyla, Üniversite idaresinin işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Manisa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi