|
ÖZET: Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Doktora Programı’na başvuran bir aday, 07/01/2020 tarihinde yapılan yazılı sınavda başarısız olduğunu ve bu durumun başvuru ilanındaki kriterlere aykırı olduğunu iddia ederek itirazda bulunmuştur. Sınavda, ALES puanının %50’si, yüksek lisans not ortalamasının %15’i, yabancı dil puanının %15’i ve yazılı sınavın %20’si dikkate alınarak puanlama yapılmış, ancak başvuranın aldığı toplam puan 70’in altında kalmıştır. Sınav komisyonu, bu nedenle başvuranı başarısız sayarak kontenjanı boş bırakmıştır.
Yapılan incelemede, sınavın değerlendirmesinin objektif kriterlere dayandığı ve her adayın puanlarının ayrı ayrı hesaplandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, başvuranın sınavda kullandığı dil ve akademik üslubun yetersiz olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi yönünde karar verilmiş, doktora programına kabul edilmemesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, akademik özerklik çerçevesinde değerlendirildiğinde, üniversitelerin kendi kabul kriterlerini belirleme hakkının olduğu kabul edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/64846-S.20.70251
BAŞVURU NO : 2020/1612
KARAR TARİHİ : 14/07/2020
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, doktora programına alınmamasına itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/01/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda
Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve
Uluslararası İlişkiler Doktora Programına 2019-2020 Bahar dönemi için başvuru yaptığını ve 07/01/2020 tarihinde yazılı sınava girdiğini, şifahen başarısız olduğunun ve mülakata alınmayacağının bildirildiğini ve üniversite sayfasında da başarısız olduğunun ilan edildiğini, doktora programına kabul edilmemesinin başvuru ilanının “100 tam not üzerinden başvurduğu programın puan türünde ALES (EA)’in % 50’si, yüksek lisans not ortalamasının % 15’i, yabancı dil puanının % 15’i ve yazılı bilim sınavının/mülakatın % 20’i alınarak yapılır.
Kontenjanlar, bu şekilde elde edilen ağırlıklı puan en yüksek olandan başlanarak sıralanmak suretiyle doldurulur.” şeklindeki 2. maddesine aykırı olduğunu, aynı durumu bir önceki dönem de yaşadığını ifade etmekte ve mağduriyetinin giderilmesini ve öğrencilik hakkının tarafına verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 29/01/2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep yazısına
istinaden Hasan Kalyoncu Üniversitesi Rektörlüğü’nün 12/02/2020 tarihli yazısı ekinde istenilen evraklar gönderilmiş olup; Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölüm
Başkanlığı’nın Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü’ne 07/01/2020 tarihli yazısında; “07/01/2020 tarihinde, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı bünyesinde doktora öğrenci alımı için yapılan sınav, Başkan Prof. Dr. Üye Doç. Dr. ve Üye Dr.
Öğretim Üyesi ’ten oluşan komisyon tarafından değerlendirilmiştir. Sınav komisyonu tarafından yazılı sınav (% 20), ALES (% 50), yabancı dil (% 15) ve yüksek lisans mezuniyet ortalaması (% 15) oranlarında dikkate alınarak her bir öğrenci için bir giriş puanı hesaplanmıştır. Komisyon tarafından hesaplanan giriş puanları değerlendirme tutanağı ektedir.
Söz konusu giriş puanları, Lisansüstü Eğitim Öğretim Sınav Yönetmeliği 13. madde 3. fıkrada tarif edilen doktora genel başarı puanının (CB:70-yetmiş) altında olan adaylar komisyon tarafından oybirliği ile başarısız bulunmuşlardır.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) T. C. Anayasası’nın;
3.1) “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim
ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.”
3.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
3.3) “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-
öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir…
Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir.”
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
“Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 6/11/1981 tarihli ve 17506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (d) bendinde; “Üniversite: Bilimsel
özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”
5.2) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından
yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin (c) bendinde; “… lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
5.3) “Lisans üstü öğretim:” başlıklı 50 inci maddesinin a bendinde; “Lisans
düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, veteriner hekimlikte uzmanlık, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler.”
5.4) Ek Madde 9’da; “(Ek: 17/8/1983 – 2880/32 md.) Vakıf yükseköğretim
kurumlarının eğitim – öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu
Kanun hükümlerine tabidir.”
6) 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vakıf
Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Öğrenci hak ve yükümlülükleri ile disiplin işleri” başlıklı 19 uncu maddesinde; “Kayıt kabul, sınav, sınıf geçme, mezuniyet ve benzeri konular ile ilgili hususlar ilgili mevzuata aykırı olmamak kaydıyla vakıf yükseköğretim kurumu tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.”
7) 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü
Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Başvuru ve kabul” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1)
Doktora programına başvurabilmek için adayların; a) Tezli yüksek lisans diplomasına sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla ilgili senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir… Doktora programına başvuracak olanların programa kabulünde, ALES puanı yanı sıra yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı ve/veya mülakat sonucu ile yüksek lisans derecesiyle başvuranlar için yüksek lisans not ortalaması da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru koşulları ve öğrenci kabulüne dair diğer hususlar ilgili senato tarafından düzenlenen yönetmelikle belirlenir. (2) Hazırlık sınıfları hariç, on yarıyıl süreli lisans eğitimi alanlar yüksek lisans derecesine sahip sayılır. (3) ALES puanının % 50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı senato tarafından belirlenir. Yükseköğretim kurumu yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebilir.
ALES’e eşdeğer kabul edilen ve Yükseköğretim Kurulunca ilan edilen eşdeğer puanlar, her bir üniversitenin senato kararları ile yükseltilebilir…”
8) 28/09/2016 tarihli ve 29841 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hasan Kalyoncu
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin;
8.1) “Doktora programlarına başvuru ve kabul” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1)
Adayların doktora programına kabul edilmesi için gerekli koşullar şunlardır: a) Lisans veya
Tezli Yüksek lisans mezunu veya Tıp, Diş Hekimliği, Veteriner, Eczacılık Fakültesi mezunu veya hazırlık sınıfı hariç en az on yarıyıl süreli lisans diplomasına sahip veya Sağlık
Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmak. b) ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55, lisans diploması ile başvuranlardan 80 standart puandan az olmamak üzere Senato tarafından belirlenen ALES puanını veya YÖK tarafından ALES taban puanına karşılık gösterilen GMAT veya GRE sınav sonucuna sahip olmak. c) Lisans derecesiyle doktora programına başvuranların lisans mezuniyet not ortalamalarının dört üzerinden en az üç veya muadili bir puana sahip olmak ve
ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 80 puandan az olmamak koşuluyla Senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. ç) Doktora programına öğrenci kabulünde anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunlu olup, bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine Senato tarafından karar verilir. (2) Doktora programına başvuracak olan adayların programa kabulünde, ALES puanı yanı sıra lisans ve/veya yüksek lisans not ortalaması ve mülakat sonucu ile ALES puanının % 50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı Senato tarafından belirlenir.”
8.2) “Başarı notları ve ilgili semboller” başlıklı 13 üncü maddesinin üçüncü
fıkrasında; “Öğrencilerin başarılı kabul edilmeleri için aşağıdaki koşulları yerine getirmeleri gerekir: a) Bir dersten başarılı sayılmak için, başarı notunun en az yüksek lisansta CC; doktorada ise CB olması gerekir. Kredisiz derslere ise geçer not olarak S verilir.”
9) 2019-2020 Bahar Dönemi Lisansüstü Program Kayıt İlanı’nda; “Genel Şartlar:
1. ALES (EA- son beş yıl içinde)’ten en az 55 puan almış olması gerekmektedir. 2. Yabancı uyruklu öğrenciler TÖMER’den başarılı olmak zorundadır. 3. YÖKDİL veya YDS’den en az
55 puan almış olmak veya Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı’nca kabul edilen sınavlardan
eşdeğer puan aldığını belgelemek. 4. Bütünleşik Doktora için; Lisans mezunu olarak başvuran adayların mezuniyet genel not ortalamaları 100 üzerinden 80 veya 4 üzerinden 3 olmalıdır.
ALES (EA- son beş yıl içinde)’ten en az 80 puan almış olmak. 5. Yüksek Lisans (Bütünleşik
Doktora programları için Lisans) eğitimlerini yurt dışında yapmış olan adayların YÖK’ten denklik belgesi almaları zorunludur.
Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Doktora Programında; 1. Bir lisans veya yüksek lisans diplomasına sahip olmak (farklı bir alandan mezun olmuş olan adaylara “Bilimsel Hazırlık Programı” uygulanır / söz konusu eğitimlerini yurt dışında yapmış olan adayların YÖK’ten denklik belgesi almaları zorunludur.) 2. 100 tam not üzerinden başvurduğu programın puan türünde ALES (EA)’in % 50’si, yüksek lisans not ortalamasının
% 15’i, yabancı dil puanının % 15’i ve yazılı bilim sınavının/mülakatının %20’si alınarak yapılır. Kontenjanlar, bu şekilde elde edilen ağırlıklı puan en yüksek olandan başlanarak sıralanmak suretiyle doldurulur. 3. Doktora Bilim Sınavı, 07/01/2020 tarihinde İİSBF Toplantı
Salonunda saat: 09.30’da yapılacaktır.”
Şeklinde düzenlemelerin olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret
Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Kurumumuza yapılan başvuruda; 2019-2020 Bahar dönemi için Hasan Kalyoncu
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Doktora Programı öğrenci alımına başvuran, 07/01/2020 tarihinde yazılı sınava giren ve başarısız olan başvuranın, doktora programına kabul edilmemesinin, başvuru ilanının “100 tam not üzerinden başvurduğu programın puan türünde ALES (EA)’in % 50’si, yüksek lisans not ortalamasının % 15’i, yabancı dil puanının %15’i ve yazılı bilim sınavının/mülakatın % 20’i alınarak yapılır.
Kontenjanlar, bu şekilde elde edilen ağırlıklı puan en yüksek olandan başlanarak sıralanmak suretiyle doldurulur.” şeklindeki 2. maddesine aykırı olduğu iddiasıyla öğrencilik hakkının tarafına verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
12) Yapılan incelemede;
12.1) 2019-2020 Bahar dönemi için Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Doktora
Programı başvuru koşullarına, 4 kişilik kontenjan belirlenmesine ilişkin ilanın yayınlandığı;
12.2) İlanda belirtilen yazılı sınavın 07/01/2020 tarihinde yapıldığı ve 4 adayın sınava
girdiği, sınavda adaylara 3 alandan, (Alan 1. Uluslararası İlişkiler/35 puan, Alan 2. Siyaset
Bilimi/35 puan ve Alan 3. Araştırma Yöntemleri/30 puan) sorular sorulduğu, Alan 1 ve 2’den sorulan 3 sorudan birinin seçilerek, Alan 3’ten ise sorulan tek sorunun cevaplanmasının istenildiği, ayrıca sorulardan birinin İngilizce, ikisinin de Türkçe olarak cevaplanmasının beklendiği, başvuranın tüm soruları İngilizce cevaplamaya çalıştığı, ancak Alan 1’den cevapladığı soruya karşılık 10 puan, Alan 2 ve 3’ten cevapladığı sorulara karşılık 5’er puan, toplamda 100 üzerinden 20 puan aldığı, diğer adayların da 35, 28 ve 13 puan aldıkları ve genel puan hesaplamasına göre 63,7 puan ile başvuranın adaylar arasında en yüksek puanı aldığı;
12.3) Başvuran dâhil sınava giren bütün adayların cevap kâğıtları ile sınavın cevap
anahtarı Kurumumuza sunulmuş olup sınav jürisinin değerlendirmelerinin kendi bilimsel değerlendirmeleri olduğu kabul edilmekle birlikte sınavda objektifliği ve eşitliği aşan herhangi bir keyfi yaklaşımın olup olmadığı açısından yapılan incelemede kâğıtların cevap anahtarı çerçevesinde her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirilerek puanlandığı ve nihayetinde ortalama puanın verildiği ve puan tablolarının da tutanak altına alındığı tespit edilmiş olup özellikle başvuranın cevap kâğıdına bakıldığında değerlendirmenin cevap anahtarı çerçevesinde yapıldığı, başvuranın ise akademik yazı üslubunu aşan ifadelerin olduğu;
12.4) Sınav komisyonu tarafından Lisansüstü Eğitim Öğretim Sınav Yönetmeliği’nin
13. madde 3. fıkrada tarif edilen doktora genel başarı puanının 70 olması nedeniyle bu puan altında kalan adayların oybirliği ile başarısız bulunduğu, bu nedenle 4 adayın da puanın 70’in altında olması karşısında 4 kişilik kontenjanın boş kaldığı;
12.5) Başvuranın sonuca 08/01/2020 tarihinde CİMER üzerinden itiraz ettiği, tarihinde Üniversite tarafından verilen cevapta; “Yapılan sınav sonucunda
öğrencilerin İngilizce ve akademik bilgilerinin zayıf olması sebebiyle yazılı bilim sınavına giren 4 öğrencinin yetersiz olduğu ve değerlendirme kriterlerini karşıladığı kanaatine varılmıştır.” şeklinde açıklama yapıldığı ve tarihinde de Kurumumuza başvurduğu; tespit edilmiştir.
13) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; lisansüstü eğitim usul ve esaslarının
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceğinin ve yükseköğretim kurumlarında doktora yapmak isteyenlerin, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçileceğinin 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu’nda hüküm altına alındığı; buna göre doktora programlarına kabullerde, yükseköğretim kurumunun yalnız ALES puanı ile öğrenci kabul edebileceği gibi
ALES puanı yanı sıra yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı ve/veya mülakat sonucu ile yüksek lisans derecesiyle başvuranlar için yüksek lisans not ortalamasının da değerlendirilebileceğinin ve bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru koşulları ve öğrenci kabulüne dair diğer hususların yükseköğretim kurumlarının yönetmelikleriyle belirleneceğinin Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nde düzenlendiği ve yukarıda 8.1.
nolu paragrafta yer verildiği üzere Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nde doktora programına başvuracak olan adayların programa kabulünde, ALES puanı yanı sıra lisans ve/veya yüksek lisans not ortalaması ve mülakat sonucu ile ALES puanının % 50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağının Senato tarafından belirleneceğinin Hasan
Kalyoncu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nde düzenlendiği ve söz konusu program ilanında da 100 tam not üzerinden başvurduğu programın puan türünde
ALES’in % 50’si, yüksek lisans not ortalamasının % 15’i, yabancı dil puanının % 15’i ve yazılı bilim sınavının/mülakatının % 20’si alınarak hesaplama yapılacağının ve kontenjanların, bu şekilde elde edilen ağırlıklı puan en yüksek olandan başlanarak sıralanmak suretiyle doldurulacağının duyurulduğu tespit edilmiştir.
14) Diğer yandan, başvurunun incelenmesinde, söz konusu doktoraya kabul veya ret
işleminin en önemli akademik faaliyetlerden biri olarak akademik özerklik çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği dikkate alınmıştır. Akademik özerkliğe yakından bakılacak olursa Yükseköğretim Kurumlarının Özerkliği ve Akademik Özgürlük Üzerine Lima
Bildirgesindeki “Yükseköğretim kurumlarının iç işleyişlerine, mali işlerine ve yönetimlerine ilişkin kararlar almada ve eğitim, araştırma, dışa yönelik çalışmalar ve diğer ilgili faaliyetlerde kendi politikalarını oluşturmada devlet ve toplumun diğer güçleri karşısındaki bağımsızlıkları” şeklindeki tanımından (https://www.wusgermany.de/sites/wusgermany.de/files/userfiles/WUS-Internationales/wuslima-englisch.pdf) hareketle akademik kabullerde, istisnalar hariç, karar verici jürinin değerlendirmelerine müdahalede bulunulmaması gerektiği, jürinin kendi bilgi ve deneyimleri çerçevesinde değerlendirme yapabileceği, dolayısıyla bilimsel alanda jürinin takdirinin kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat birlikte
incelendiğinde; lisans eğitimi sonrasında alınabilecek en üst eğitim olan doktora eğitimi herkese açık olmakla birlikte bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin açtıkları programlara öğrenci kabulünde bilimsel ve objektif yaklaşımı aşmayacak şekilde sınavlar ve başarı koşulları belirleyebileceklerinin de tartışmasız olduğu ön kabulüyle somut olaya bakıldığında, ilgili mevzuat olarak hem Üniversite’nin Yönetmeliği’nde hem de program ilanında bir başarı barajı koyulmadığı ve üstelik kontenjanların elde edilen ağırlıklı puanların en yüksek olanından başlanarak sıralanmak suretiyle doldurulacağının ilan edildiği, başvuranın da Kurumumuza yaptığı başvurusunda bu belirlemeye aykırı olarak alım yapıldığı iddiasında olduğu görülmüştür. Böyle bir başarı barajı önceden belirlenmemiş ve ilan edilmemiş olsa da ilgili sınav komisyonunun doktora programının ders, yeterlik gibi aşamalarındaki asgari başarı puanı olan ve Yönetmelik’te de bu çerçevede belirlenmiş olan 70 puanı baz alarak değerlendirme yaptığı anlaşılmıştır. Her ne kadar başvuranın da ifade ettiği üzere kontenjanların en yüksek puandan başlanarak sıralama suretiyle doldurulacağı ilan edilmiş ve yine 70 puan altında puan alanların başarısız kabul edileceği belirlenmemiş ve ilan edilmemiş olsa da en nihayetinde yapılan değerlendirmenin bilimsel ve objektif yapılmadığının söylenemeyeceği, başvuranın talep ettiği öğrencilik hakkının da ancak ve ancak sınav komisyonunun takdiri ile mümkün olabileceği değerlendirilerek başvuranın doktora programına alınmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde;
16.1) Başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve
belgelerin, Üniversite tarafından süresinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; Üniversite tarafından başvurana verilen cevapta ise karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uyulmadığı;
16.2) Daha önemlisi ise bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin en önemli lisansüstü
eğitim olan doktora programlarına mevzuatta da belirlendiği üzere usulüne göre açılacak sınavla öğrenci kabul edeceklerinin açık olduğu, ancak açılacak programlara başvuranların kabulündeki değerlendirmeye ilişkin tüm hususlar ile başvuru koşullarının yönetmelikle belirlenmesi, yani önceden belirli olması gerektiği karşısında başvuruya konu doktora programına alımı ile ilgili olarak değerlendirmede baz alınan 70 başarı puanının önceden belirli olmadığı, ancak idarenin eylem ve işlemlerinde “hukuki belirlilik”, “öngörülebilirlik” ilkelerine riayet etmesi gerektiğinden bundan böyle bu hususa dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmiş olup idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun reddine; Kararın başvuran ile HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi