|
ÖZET: Başvuran, doktora eğitimini tamamladıktan sonra Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir kadroya geçiş talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı, başvuranın Fizyoterapist olarak görev yaparken Anatomi alanında doktora yapmış olmasını, talep ettiği Uzman, Araştırmacı veya Eğitim Uzmanı kadrosuna geçiş için yeterli görmemiştir. Yönetmelik gereği, doktora sahibi personelin atanabilmesi için belirli hizmet süreleri ve öğrenim şartlarını taşımaları gerektiği belirtilmiştir.
İdare, “atanabilir” ifadesinin kendisine takdir yetkisi tanıdığını, bu nedenle başvuranın talebini reddetme hakkına sahip olduğunu ifade etmiştir. İdarenin bu takdir yetkisini kullanırken, kamu yararını ve eşitlik ilkesini gözetmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. Bu karar, başvuranın yeterli formasyona sahip olmaması nedeniyle verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15745-S.21.25186
BAŞVURU NO : 2021/8636
KARAR TARİHİ : 03/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Uzman, Araştırmacı veya Eğitim Uzmanı kadrosuna geçiş talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 23/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Sağlık Bakanlığı Edirne Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi’nde Fizyoterapist kadrosunda görev yaptığını 31.07.2015 tarihinde Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Anatomi Anabilim
Dalı’nda Doktora eğitimini tamamladığını, aile bütünlüğünü sağlamak adına 2020 yılında istifa sonrası açıktan atama kurasına katılarak 08.10.2020 tarihinde Edirne İl Sağlık Müdürlüğü Fizyoterapist kadrosuna yerleştiğini ve halen geçici görevlendirme ile Kredi Yurtlar Kurumu karantina biriminde görev yaptığını, Sağlık Bakanlığı stratejik planı kapsamında, sağlık sorunlarının etkili çözümünü sağlayacak proje ve stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını düşünerek Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 2. ve 20 Maddelerine istinaden, Araştırma, Planlama Hizmetleri
Grubunda yer alan Uzman, Araştırmacı veya Eğitim Uzmanı kadrosuna geçişinin gerçekleştirilmesini talep ettiğini ancak bu talebinin gerekçesiz olarak reddedildiğini belirterek, Araştırma, Planlama Hizmetleri grubunda yer alan Uzman, Araştırmacı veya Eğitim Uzmanı kadrosuna geçişinin gerçekleştirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Edirne İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, Sultan 1. Murat Devlet Hastanesinde Fizyoterapist olarak çalıştığı,
2.2. Personelin talebinin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 14/4/2021 tarihli ve sayılı yazısı ile uygun görülmediği,
3. Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 3.1. Başvuranın Fizyoterapist olarak görev yapmakta iken Anatomi alanında Yüksek Lisans ve Doktora yaptığını beyan ederek Genel İdari Hizmetler Sınıfındaki unvanlara atanmayı talep ettiğini, eğer Fizyoterapi alanında mesleki tecrübesine katkıda bulunacak bir doktora ya da yüksek lisans programını bitirmiş olsa idi idari takdir yetkisi çerçevesinde başvuran lehinde değerlendirme yoluna gidilebileceğini ancak; mesleki bir devamlılık arz etmeyen mezkûr durumda talebi hakkında herhangi bir işlem tesis edilemediği,
3.2. Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin Görevde Yükselmeye Tabi Kadrolar başlıklı ikinci bendinin Araştırma, Planlama Hizmetleri Grubu başlıklı b fıkrasında uzman, araştırmacı, eğitim uzmanı, sivil savunma uzmanı unvanlarının bulunduğu,
3.3. Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin Hizmet Grupları Arasında Geçişler Başlıklı 20. maddesinin dördüncü bendinde; “Bu
Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanlar, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilirler.” hükmünün yer aldığını ancak kayıtların tetkikinde bu hüküm çerçevesinde işlem tesisine rastlanılmadığı,
3.4. Başvuru konusunda Bakanlık tarafından atanabilir ibaresine dayanılarak kişinin alanında uzmanlaşmış ve yeterince tecrübe kazanmış olduğu anlaşılsa da, talep ettiği alanlarda herhangi bir formasyona sahip olmadığı anlaşıldığından takdir yetkisi çerçevesinde işlem yapılamadığı
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 6.1.“Kapsam” başlıklı 2. Maddesinin ikinci fıkrasında; “Bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve doktora öğrenimini bitiren personelden, atanılacak görev için aranan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
68 inci maddesinin (B) bendine göre hesaplanan toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla
aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevlere yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.”
6.2. “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20. Maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikteki hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) Aynı hizmet grubunda kalmak kaydıyla, atanılacak kadronun gerektirdiği genel ve özel şartları taşıyanlar aynı düzey unvana veya bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara veya daha alt unvanlara sınavsız naklen atanabilirler.
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tâbidir. Ancak Bakanlıkta, bağlı kuruluşta veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tâbi tutulmadan atama yapılabilir.
c) 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen unvan değişikliğine tâbi kadrolara yapılacak atamalar ile bu kadrolar arasındaki geçişler, ilgili kadro için düzenlenen unvan değişikliği sınavı sonucuna göre yapılır.
(2) (Mülga:RG-30/12/2014-29221 mükerrer)
(3) Avukat kadrosundan hukuk müşaviri kadrosuna yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanlar, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilirler.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle, doktora eğitimini tamamladığını ve şuan da geçici görevlendirme ile Kredi Yurtlar
Kurumu karantina biriminde görev yaptığını, sağlık sorunlarının etkili çözümünü sağlayacak proje ve stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağını düşündüğünden Uzman, Araştırmacı veya Eğitim Uzmanı kadrosuna geçişini talep etmektedir.
9. Sağlık Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine göre doktora öğrenimini bitiren personelden, atanılacak görev için aranan toplam hizmet süresi ve mevzuatta aranan öğrenim şartını taşımaları şartıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevlere yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiş, ayrıca yine bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanların, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabileceği de hüküm altına alınmıştır.
10. Ancak Yönetmelikte yer alan “atanabilir” ifadesi İdareye belirli yönde bir takdir yetkisi tanımaktadır.
Takdir yetkisi; idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek
imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare
Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
11. Bu kapsamda; başvuranın talebi hususunda idarenin kamu yararı, hizmet gerekleri, kadro ve ihtiyaç gibi durumları dikkate alarak atama yapıp yapmama konusunda takdir yetkisi olduğu ve idarenin takdir yetkisini belirli yönde kullanmaya zorlanamayacağı açıktır. Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmemektedir. Bu doğrultuda, idare, takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır (Bkz. Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204).
12. Somut olayda; İdare başvuranın Anatomi alanında Yüksek Lisans ve Doktora yaptığını eğer Fizyoterapi alanında mesleki tecrübesine katkıda bulunacak bir doktora ya da yüksek lisans programını bitirmiş olsa idi idari takdir yetkisi çerçevesinde başvuran lehinde değerlendirme yoluna gidilebilecekken, başvuranın talep ettiği alanlarda herhangi bir formasyona sahip olmaması nedeniyle takdir yetkisini olumsuz yönde kullandığı görülmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran hakkında yapılan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak verilen cevaplarda gerekçelere yer verilmediği görülmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu başvurana 20/10/2021 tarihli ve sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi