|
ÖZET: Başvuran, Uşak Üniversitesi Rektörlüğü’nde Şef (Dr.) olarak görev yaparken doktorasını tamamladığını ve bu nedenle sınavsız olarak uzman veya benzeri pozisyonlara atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, başvurusuna ne yazılı ne de çevrimiçi olarak bir yanıt almadığını belirtmiştir. Mevzuat gereği, doktora sahibi personelin belirli şartları sağladığında sınavsız atama yapılabileceği ifade edilmesine rağmen, başvuranın talebi uygun bulunmamıştır. CİMER üzerinden yaptığı başvuruya da yanıt alamadığını belirtmiştir.
Uşak Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın atama talebinin, üniversitenin ihtiyaçları doğrultusunda yapılacak Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı ile gerçekleştirileceğini açıklamıştır. Öğretim elemanı atamalarının ise ilan yoluyla yapılması gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın dilekçesi, ilgili birimler arasında iletilmiş ve talebi uygun görülmemiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun hukuka ve hakkaniyete uygun olarak reddedildiğine karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuranın sınavsız atama talebi, mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiş ve idarenin takdir yetkisi çerçevesinde uygun bulunmamıştır. Başvuran, Uşak İdare Mahkemesi’nde yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2976-S.24.4730
BAŞVURU NO : 2023/20201
KARAR TARİHİ : 14.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ (Resen)
BAŞVURUNUN KONUSU : Doktorasını tamamlayan başvuranın, sınavsız olarak uzman veya aynı düzeydeki görevler ya da daha alt görevlere atamasının yapılması talebine ilişkindir
BAŞVURU TARİHİ : 12.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Uşak Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde 2007 yılında memur, 2012 yılından beri Şef
(Dr.) olarak görevini sürdürmekte olduğunu, Zootekni Anabilim Dalında Doktorasını tamamladığını, Rektörlük tarafından ne yazılı olarak dilekçesine ne de “Rektöre Yaz” linki üzerinden her türlü randevu talebine herhangi bir geri dönüş yapılmadığını, doktora öğrenimini bitiren kurum personelinin, atanılacak görev için aranan hizmet süresine sahip olması ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşıması kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevlere ya da daha alt görevlere sınavsız atamasının yapılabileceğine dair düzenleme olduğunu, ancak söz konusu düzenlemede atanır ifadesi olmadığından üst yönetim ile görüşebilme imkanına sahip olamayanların mağduriyete uğradığını, CİMER üzerinden yaptığı ve YÖK’e sevk edilen başvurusuna -otuz günlük süre 03.12.2023 tarihinde dolmasına rağmen- cevap alamadığını, kendisinin en azından öğretim görevlisi olarak atanması gerektiğini, mevcut mevzuat hükümleri gereğince mühendis ya da şube müdürü olarak ta atanabileceğini, herhangi bir sınav yapılmadan bir memurun önce fakülte sekreteri olarak atandığını ve daha sonra bir alt kadro olan şube müdürü olarak Üniversite bünyesine atandığını, dilekçesine uygun görülmediği cevabının verildiğini ifade ve iddia etmiş olup mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 27.12.2023 tarihli ve / -S. sayılı yazısına istinaden Uşak
Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 18.01.2024 tarihli ve E– – sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Üniversitede Şef kadrosunda bulunan başvuranın 2022 yılında doktorayı bitirmesi nedeniyle talep
ettiği kadrolara atamaların, Yükseköğrenim Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (e) bentlerinde belirtildiği üzere, kurumun ihtiyacı doğrultusunda
Üniversite tarafından Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı açılarak yapılmakta olduğu,
2.2) Öğretim elemanı atamalarının, Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak
Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik düzenlemelerine istinaden ilan yoluyla yapılmakta olduğu,
2.3) Başvuranın Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına yazmış olduğu 16.12.2022 tarihli dilekçesinin, Öğrenci
İşleri Daire Başkanlığının 19.12.2022 tarihli ve sayılı yazısı ile Personel Daire Başkanlığına gönderildiği, başvuranın dilekçesinin incelenmesi sonucunda belirtilen gerekçelerle atama talebinin uygun görülmediğine dair Personel Daire Başkanlığının 26.01.2023 tarihli ve sayılı yazısının silsile takip edilerek Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına bildirildiği, ilgilinin 16.12.2022 tarihli dilekçesine istinaden doktora intibak işlemlerinin yapıldığı, Rektörlüğe ulaşan herhangi bir CİMER başvurusu bulunmadığı
2.4) Üniversite tarafından açılacak olan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavlarının ve Resmi
Gazetede yayımlanan akademik ilanların takip edilerek başvuru yapılmasının mevzuat dahilinde uygun olduğunun değerlendirilmekte olduğu belirtilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Atamalar” başlıklı 52 nci maddesinde “Atama esasları:
a. Genel Sekreter ile daire başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar, yükseköğretim üst kuruluşlarında ilgili kuruluşların görüşü alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşunun Başkanı; üniversitelerde ise yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır.
b. Üst kuruluşların ve üniversitelerin genel sekreterlerinin üniversite lisans diplomasına, fakülte sekreterleri ile enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olmaları şarttır…”,
6) Yükseköğrenim Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin;
/
6.1)“Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”,
6.2) “Görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atanma” 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç)
ve (e) bentlerinde “ç) Doktora öğrenimini bitiren kurum personelinin, atanılacak görev için aranan hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ya da daha alt görevlere sınavsız ataması yapılabilir.
e) (Ek:RG-11/3/2017-30004) Bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanlar, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilirler.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde hazırlanan Ret Karar Önerisi,
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Uşak Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde Şef (Dr.) olarak görevini yapmakta olan başvuran tarafından,
doktorasını tamamladığından ve en azından öğretim görevlisi olarak atanması gerektiğinden bahisle, sınavsız olarak uzman veya aynı düzeydeki görevler ya da daha alt görevlere atamasının yapılması talep edilmektedir.
9) İdare tarafından; başvuranın doktorasını tamamlaması nedeniyle talep ettiği kadrolara atamaların,
Üniversitenin ihtiyacı doğrultusunda Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı açılarak, öğretim elemanı atamalarının ise Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda
Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik düzenlemelerine istinaden ilan yoluyla yapılmakta olduğu ifade edilmiştir.
10) Yükseköğrenim Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde; doktora öğrenimini bitiren
kurum personelinin, atanılacak görev için aranan hizmet süresine sahip olması ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşıması kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ya da daha alt görevlere sınavsız atamasının yapılabileceği; bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanların, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilecekleri düzenlenmiş olup bahsi geçen düzenlemeler kapsamında idarenin takdir yetkisine sahip olduğu açıktır.
11) İdarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilir.
Takdir yetkisi idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğüdür. Hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir. Keyfi bir hareket olmayıp ancak hukuka uygun olarak kullanılabilir. Hukuk Devleti olmanın gereği, idarenin takdir yetkisine dayalı olarak tesis ettikleri bireysel ya da düzenleyici işlemlerin hukuken geçerli ve objektif bir sebebe dayanmasıdır. Takdir yetkisine dayalı işlemlerin hukukun belirlediği sınırların ve eşitlik kuralı gözetilerek kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun şekilde, objektif makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak tesis edilmesi gerekir (Danıştay 8. Dairesinin 27/01/2020 tarihli ve E.2010/2, K.2010/2 sayılı Kararı, https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay, Erişim:14.02.2024).
12) Buna göre; Yükseköğrenim Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği düzenlemesi
gereğince, görev grupları arasındaki geçişler ve sınavsız atama hususunun idarenin takdirinde olduğu, bu takdir yetkisinin başvuran lehine kullanılması yönünde herhangi bir karar verilmesine imkan bulunmadığı, sınavsız olarak atanma talep edilen kadrolara atamanın görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı kapsamında, öğretim elemanı atamalarının ise ilgili Yönetmelik düzenlemelerine istinaden ilan yoluyla yapılmakta olduğundan başvuranın atamasının yapılamadığını belirtmiş olan idare tarafından, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanmadığı anlaşılmakla idarenin başvuruya konu işleminin mevzuat çerçevesinde tesis edildiği kanaatine varılmıştır.
13) Diğer taraftan; fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin atanmasının ilgili dekan ve müdürün önerisi
üzerine rektör tarafından yapılacağı, fakülte sekreterleri ile enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip olmalarının şart olduğu, dolayısıyla 2547 sayılı Kanunun 52 nci maddesi düzenlemesi uyarınca, fakülte sekreteri kadrosuna yapılacak atamalara ilişkin -ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine- rektöre takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın, doktorasını tamamladığından ve en
azından öğretim görevlisi olarak atanması gerektiğinden bahisle, sınavsız olarak uzman veya aynı düzeydeki görevler ya da daha alt görevlere atamasının yapılması talebinin yerine getirilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Uşak İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi