|
ÖZET: Başvuru, Trabzon ili Akçaabat ilçesi Derecik Mahallesi’nde dolmuşların ana yol üzerindeki durak kullanımının, yoldan karşıya geçmek isteyen yayalar ve araçlar için tehlike oluşturduğunu iddia eden bir vatandaş tarafından yapılmıştır. Başvuran, bu durumun can ve mal güvenliğini tehdit ettiğini belirterek, dolmuşlar için uygun durak yerleri sağlanmasını talep etmiştir. Trabzon Valiliği ve ilgili diğer idareler, durak yerinin uzun yıllardır kullanıldığını ve mevcut yaya geçidinin herhangi bir engel oluşturmadığını ifade etmişlerdir.
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı, durak yerinin 2005 yılında yapılan bir sözleşme ile belirlendiğini ve yaya geçidinin mevcut olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, durak yerinin değerlendirilmesi için Ulaşım Trafik Düzenleme Kurulu’na (UTK) başvurulacağını açıklamıştır. Akçaabat Belediyesi ise, yolun Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü sorumluluğunda olduğunu ve bu nedenle herhangi bir işlem yapmadıklarını belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek, UTK’nın kararlarının ilçe belediyesi yetkilisinin katılımıyla yeniden gözden geçirilmesini ve mevzuata uygun bir şekilde değerlendirilmesini tavsiye etmiştir. Bu karar, ilgili idarelere tebliğ edilmiştir ve idarenin 30 gün içinde gerekli işlemleri bildirmesi zorunludur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5514-S.8284
BAŞVURU NO : 2019/710
KARAR TARİHİ : 12/07/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TRABZON VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Dolmuşlara durak yeri talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Trabzon ili Akçaabat ilçesi Derecik Mahallesi Çevreli Mevkii’nden ana yola çıkmak isteyen araçlar ve yoldan karşıya geçmek isteyen yayaların, Derecik Minibüslerinin ana yol üzerini durak olarak kullanmalarından dolayı ölüm tehlikesi yaşadığını, ana yol üzerine dizilmiş minibüslerden dolayı yola çıkacak olanların ana yolda seyir halinde olan araçları göremediğini, bu durumun insanların can ve mal güvenliğini olumsuz etkilediğini, idarelerin denetim ve yaptırım yetkisi olduğunu belirterek bu olumsuzluğun bir an önce giderilerek insanların can ve mal güvenliğinin sağlanmasını, dolmuşçulara durak yeri sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Trabzon Valiliği’nden alınan 27/03/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Akçaabat Kaymakamlığından alınan cevabi yazıda; söz konusu müracaatın CİMER kanalıyla intikal ettiğini ve gereği yapılmak üzere aynı tarihte CİMER sistemi üzerinden
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderildiği, konu hakkında Kaymakamlıkta herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı,
2.2. Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı UKOME Şube
Müdürlüğünden alınan cevabi yazıda; mevcut durak yerinin 09/09/2005 tarihinde Mülga
Derecik Belediye Başkanlığı ve Derecik Minibüs Dolmuş Durağı Başkanlığı ile durak kiralama sözleşmesi imzalandığı, söz konusu durak yerinin 25-30 senedir durak yeri olarak kullanıldığı, mevcut alanda yaya geçidi bulunduğu, mevcut durağın yaya ve trafik açısından bu zamana kadar herhangi bir engel oluşturmadığı, söz konusu alanın UTK (Ulaşım Trafik Düzenleme
Kurulu) tarafından değerlendirileceği ve alınacak olan kararın ilgililere tebliğ edileceği,
2.3. Akçaabat İlçe Emniyet Müdürlüğünden alınan cevabi yazıda; söz konusu yerin İlçe
Jandarma Komutanlığı sorumluluk alanında bulunduğundan gereği için Akçaabat İlçe
Jandarma Komutanlığına gönderildiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.4. Akçaabat Belediye Başkanlığından alınan cevabi yazıda; şikayete konu olan yolun, Karayolları 10. BöIge Müdürlüğünün hüküm ve tasarrufunda olduğu ve 5216 sayılı Büyükşehir
Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (f) ve (p) bendi ile aynı Kanunun 9 uncu maddesinin ilgili hükümleri gereği alt geçit, üst geçit ve trafik işaretleriyle ilgili yetkinin Ulaşım Koordinasyon
Merkezinin görev ve sorumluluğunda olduğundan konu hakkında Belediyelerince herhangi bir işlem yapılmadığının belirtildiği,
2.5. İl Jandarma Komutanlığına iletilen yazının gereği için Akçaabat İlçe Jandarma
Komutanlığına gönderildiği, alınan cevabi yazı ile yapılan araştırma ve inceleme neticesinde tanzim edilen tutanağın düzenlendiği, ilgili tutanakta özetle; durak yerinin yaklaşık olarak 30 yıl önce Derecik Belediyesi tarafından belirlendiği ve halen aynı yerde faaliyet gösterdiği, yol ve yaya yolu (kaldırım) dışarısında minibüslere ait konteyner durak bulunduğu, minibüslerin bekleme alanının, yol kenar çizgisinden yaya yoluna (kaldırım) 4,5 metre genişliğinde olduğu, durak ile yaya geçidi arasında 27,50 metre uzunluğunda 4 minibüsün sığacağı bekleme alanının olduğu ve minibüslerin bu cep bölgesinde bekleme yaptıkları, Akçaabat İlçesi Derecik
Mahallesi Çevreli Sokağından çıkan araçlar için, bekleme yapan minibüslerin herhangi bir tehlike oluşturmadıkları, yapılan kontrollerde yaya geçidi üzerinde durağa ait minibüslerin park veya bekleme yapmadıklarının görüldüğü, gerekli görüldüğü takdirde durak yeri temini ve durak yeri değişikliğinin Trabzon Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) sorumluluğunda olduğu, ilgili kurumunda yerinde denetim yapmasının uygun olacağının belirtildiği,
2.6. Bahsi geçen kurumların cevabi yazıları birlikte değerlendirildiğinde; şikayete konu yerdeki durak uygulamasının Mülga Derecik Belediyesi tarafından karşılıklı olarak yapılan anlaşma gereği uzun yıllardan beri devam ettiği, yaya geçidinin de mevcut olduğu, 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesi (f) ve (p) bendi ile aynı Kanunun 9 uncu maddesi ilgili hükümleri gereği alt geçit, üst geçit ve trafik işaretleriyle ilgili yetkinin Ulaşım
Koordinasyon Merkezinin görev ve sorumluluğunda olduğundan konunun Trabzon Büyükşehir
Belediye Başkanlığının yazısında da belirtildiği üzere Ulaşım Trafik Düzenleme Kurulu tarafından değerlendirileceği ve alınacak kararın ilgililere tebliğ edileceği şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
3. Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan alınan 07/03/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda özetle; yapılan incelemede mevcut durak yerinin 09/09/2005 tarihinde Mülga
Derecik Belediye Başkanlığı ve Derecik Minibüs Dolmuş Durağı Başkanlığı ile durak kiralama sözleşmesi imzaladığı, Akçaabat Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığının 08/01/2019 tarihinde yazdığı yazıda söz konusu durak yerinin 25-30 senedir durak yeri olarak kullanıldığı, mevcut alanda yaya geçidi bulunduğu, mevcut durağın yaya ve trafik açısından bu zamana kadar herhangi bir engel oluşturmadığı şeklinde olduğu, söz konusu alanın UTK (Ulaşım Trafik Düzenleme Kurulu) tarafından değerlendirileceği ve alınacak olan kararın tebliğ edileceği şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
4. Akçaabat Belediye Başkanlığı’ndan alınan 13/03/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda özetle; ilgi şikayete konu olan yolun, Karayolları 10. Bölge Müdürlüğünün hüküm ve tasarrufunda olduğu, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7’nci maddesi (f) ve (p)
bendi ile aynı kanunun 9’uncu maddesi ilgili hükümleri gereği alt geçit, üst geçit ve trafik işaretleriyle ilgili yetki, Ulaşım Koordinasyon Merkezinin görev ve sorumluluğunda olduğu, konu hakkında Belediyece herhangi bir işlem yapılmadığı şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
III.İLGİLİ MEVZUAT
5. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
5.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
5.2. “Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65 inci maddesinde;
“Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”,
5.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
7. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun, “Dilekçe hakkı” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Türk vatandaşları kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, Türkiye
Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptirler.”,
8. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun,
8.1. “Bilgi edinme hakkı” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir…”,
8.2. “Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5 nci maddesinde;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler…”,
8.3. “Başvuruların cevaplandırılması” başlıklı 12 nci maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler. Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir.”,
9. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun,
9.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde;
“Bu Kanunun amacı, büyükşehir belediyesi yönetiminin hukukî statüsünü düzenlemek, hizmetlerin plânlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.”,
9.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;
“Bu Kanun, büyükşehir belediyesiyle büyükşehir sınırları içindeki belediyeleri kapsar.”,
9.3. “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde;
“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) İlçe belediyelerinin görüşlerini alarak büyükşehir belediyesinin stratejik plânını, yıllık hedeflerini, yatırım programlarını ve bunlara uygun olarak bütçesini hazırlamak…
f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek…
p) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek. Büyükşehir içindeki toplu taşıma hatlarıyla ilgili olarak; şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan sayısı kriterleri esas alınarak tespit edilecek hatlarla ilgili toplu taşıma hizmetlerinin işlettirilmesine karar vermek…
Büyükşehir belediyeleri, birinci fıkranın (p) bendinin ikinci cümlesinde yer alan kriterler esas alınarak büyükşehir belediye meclisi kararıyla belirlenen yerlerdeki toplu taşıma hatlarının işletmesinin o bölgede kurulu taşıma birlik veya kooperatiflerinden temin edilmesine karar verebilir. Bu durumda ihaleye katılacaklarda ve kullanılacak taşıma araçlarında aranacak şartlar belediyelerce belirlenir. Taşıma birlik veya kooperatiflerine, belediye bütçelerinden
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlanacaklara ilişkin gelir desteği ödemeleri yapılabilir…”,
9.4. “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile
Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur.
İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar.
Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.
Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer.
Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır.
Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.”,
10. 15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri
Yönetmeliğinin,
10.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin amacı; büyükşehir belediyesi bünyesinde kurulan Alt Yapı Koordinasyon
Merkezi ile Ulaşım Koordinasyon Merkezinin çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.”,
10.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“Bu Yönetmelik; büyükşehir belediyesi Alt Yapı Koordinasyon Merkezi ile Ulaşım
Koordinasyon Merkezinin kuruluş, görev ve yetkileri ile bu merkezlerin çalışma usul ve esaslarını, alt yapı yatırım hesabının oluşumunu ve gelirini kapsar.”,
10.3. “Bağlılık” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Büyükşehir belediyesi alt yapı koordinasyon merkezi ile ulaşım koordinasyon merkezi büyükşehir belediye başkanına bağlıdır. Başkan bu görevi bizzat veya görevlendireceği kişi eliyle yürütür.”,
10.4. “Bağlayıcılık” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Alt yapı koordinasyon merkezi ile ulaşım koordinasyon merkezi tarafından alınan ortak yatırım ve toplu taşımayla ilgili kararlar; büyükşehir belediyesi, büyükşehir dâhilindeki diğer belediyeler ve büyükşehir sınırları içindeki kamu kurum ve kuruluşları ile diğer gerçek ve tüzel kişileri bağlar.”,
10.5. “Kuruluş” başlıklı 17 nci maddesinde;
“UKOME, büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişinin başkanlığında;
a) Büyükşehir belediye başkanınca, belediyenin ulaşım ve yatırımlarla ilgili daire ve işletmeleriyle bağlı kuruluşlarından en az şube müdürü seviyesinde görevlendireceği en fazla on kişinin,
b) Milli Savunma Bakanlığı temsilcisinin,
c) Jandarma Genel Komutanlığı temsilcisinin,
ç) Emniyet Genel Müdürlüğü temsilcisinin,
d) Sınırları içeresinde deniz bulunan büyükşehirlerde, Sahil Güvenlik Komutanlığı temsilcisinin,
e) Sınırları içeresinde deniz bulunan büyükşehirlerde, Denizcilik Müsteşarlığı temsilcisinin,
f) Karayolları Genel Müdürlüğü temsilcisinin,
g) Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü temsilcisinin,
ğ) Kara Ulaştırma Genel Müdürlüğü temsilcisinin,
h) Demiryolları, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü temsilcisinin,
ı) Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü temsilcisinin,
i) Kendi belediyelerini ilgilendiren ve belediyelerinin yetki alanı içerisinde oluşan ve o belediyenin sınırları içerisinde başlayıp biten ulaşım konularında ilçe ve ilk kademe belediye başkanları veya görevlendirecekleri bir üyenin katılımından oluşur.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
UKOME toplantılarına ayrıca, gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının veya oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun temsilcileri oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere davet edilir.
Büyükşehir belediyesinin öteki birim başkanları ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, ilgili vakıf ve dernek temsilcileri görev alanlarına giren konularda, oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere toplantılara davet edilebilirler.”,
10.6. “Görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinde;
“UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir. Bu amaçla;
a) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla,
b) Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde nazım plan çerçevesinde, arazi kullanım ve ulaşım planlama çalışmalarıyla büyükşehir ulaşım planını yapmak, yaptırmak, uygulamak ve uygulatmak için gereken karar ve tedbirleri almakla,
c) Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, trafikle ilgili olarak ülkeyi ilgilendiren veya mevzuat değişikliği gerektiren hususları İçişleri Bakanlığına iletmekle,
ç) Kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek, gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü şahıslara işletilmesi için izin vermek, izin verilen otoparklar ile karayolu üzerindeki diğer park yerlerinde özürlüler için işaretlerle belirlenmiş bölümler ayrılmasını sağlamakla,
d) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle,
e) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
f) İlçe ve ilk kademe belediyelerce düzenlenen yol ve kavşaklar ile büyükşehir belediyesince yapılan sinyalizasyon sistemlerinde aksaklık tespit edildiği takdirde uyarıda bulunmak ve düzeltilmesini sağlamakla,
g) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde kalan karayollarının bir kısmının veya tamamının yoldan faydalananların bir kısmına veya tamamına kapatılmasına, park edilecek yerler ile zaman ve süresinin ve araçların geliş ve gidiş yollarının ve yollara konulacak trafik işaretlerinin yerlerinin belirlenmesine karar vermekle,
ğ) Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanunun belirlediği sınırlar içinde araçların kullanacağı şeritleri ve yol kullanım esaslarını tespit etmek ve gerekli yasakları koymak, gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitlerini belirlemekle görevli ve yetkilidir.”,
10.7. “Toplantı” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“UKOME büyükşehir belediye başkanının veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, 17 nci maddede belirtilen üyelerle önceden kararlaştırılan tarih ve yerde toplanır.
Başkanın gerekli gördüğü hallerde veya üyelerin yazılı teklifi ve başkanın daveti üzerine belli konuların görüşülüp karara bağlanmasını ve uygulamaya konulmasını sağlamak üzere en geç bir hafta içerisinde toplanır.
Toplantılarda belirlenen gündem dışında üyelerin teklif ettiği konular, kurul tarafından kabul edilmek şartıyla görüşülebilir.”,
10.8. “Toplantı usulü” başlıklı 20 nci maddesinde;
“UKOME toplantıları;
a) Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinde sayılan üyelerin salt çoğunluğunun katılımı ile başkan tarafından açılır.
b) Mazereti olan üyenin yerine kurumları tarafından görevlendirilecek bir üst düzey yetkili toplantıya katılır.
c) Oylamalar açık oylama şeklinde yapılır. Kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
Kararlarda çekimser kalınamaz.”,
10.9. “Ulaşım hizmetlerine ilişkin işlemler” başlıklı 28 inci maddesinde;
“Nüfus artışı ve şehrin ulaşım planı dikkate alınmak suretiyle büyükşehir sınırları dâhilinde taşıma ihtiyacı, UKOME tarafından düzenlenecek bir raporla İçişleri Bakanlığına bildirilir.
Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçları ile toplu taşım araçlarının tahsis süreleri, ticari plaka sayıları ile bu plakaların verilmesine ilişkin usul, esas ve devir ücretleri
UKOME’ce tespit edilir.”, hükümlerine amirdir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12. Başvuran özetle; Trabzon ili Akçaabat ilçesi Derecik Mahallesi Çevreli Mevkii’nden ana yola çıkmak isteyen araçlar ve yoldan karşıya geçmek isteyen yayaların, Derecik
Minibüslerinin ana yol üzerini durak olarak kullanmalarından dolayı ölüm tehlikesi yaşadığını, ana yol üzerine dizilmiş minibüslerden dolayı yola çıkacak olanların ana yolda seyir halinde olan araçları göremediğini, bu durumun insanların can ve mal güvenliğini olumsuz etkilediğini, idarelerin denetim ve yaptırım yetkisi olduğunu iddia edip bu olumsuzluğun bir an önce giderilerek insanların can ve mal güvenliğinin sağlanmasını, dolmuşçulara durak yeri sağlanmasını talep etmiştir.
13. Trabzon Valiliği’nden alınan 27/03/2019 tarih ve … sayılı cevabı tetkik edildiğinde, Akçaabat Kaymakamlığından alınan cevabi yazıda; söz konusu müracaatın CİMER kanalıyla intikal ettiğini ve gereği yapılmak üzere aynı tarihte CİMER sistemi üzerinden Trabzon
Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderildiği, konu hakkında Kaymakamlıkta herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi
Başkanlığı UKOME Şube Müdürlüğünden alınan cevabi yazıda; mevcut durak yerinin 09/09/2005 tarihinde Mülga Derecik Belediye Başkanlığı ve Derecik Minibüs Dolmuş Durağı
Başkanlığı ile durak kiralama sözleşmesi imzalandığı, söz konusu durak yerinin 25-30 senedir durak yeri olarak kullanıldığı, mevcut alanda yaya geçidi bulunduğu, mevcut durağın yaya ve trafik açısından bu zamana kadar herhangi bir engel oluşturmadığı, söz konusu alanın UTK (Ulaşım Trafik Düzenleme Kurulu) tarafından değerlendirileceği ve alınacak olan kararın ilgililere tebliğ edileceği, Akçaabat İlçe Emniyet Müdürlüğünden alınan cevabi yazıda; söz konusu yerin İlçe Jandarma Komutanlığı sorumluluk alanında bulunduğundan gereği için
Akçaabat İlçe Jandarma Komutanlığına gönderildiği, Akçaabat Belediye Başkanlığından alınan cevabi yazıda; şikayete konu olan yolun, Karayolları 10. BöIge Müdürlüğünün hüküm ve tasarrufunda olduğu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (f) ve (p)
bendi ile aynı Kanunun 9 uncu maddesinin ilgili hükümleri gereği alt geçit, üst geçit ve trafik işaretleriyle ilgili yetkinin Ulaşım Koordinasyon Merkezinin görev ve sorumluluğunda olduğundan konu hakkında Belediyelerince herhangi bir işlem yapılmadığının belirtildiği, İl
Jandarma Komutanlığına iletilen yazı gereği için Akçaabat İlçe Jandarma Komutanlığına gönderildiği, alınan cevabi yazı ile yapılan araştırma ve inceleme neticesinde tanzim edilen tutanağın düzenlendiği, ilgili tutanakta özetle; durak yerinin yaklaşık olarak 30 yıl önce Derecik
Belediyesi tarafından belirlendiği ve halen aynı yerde faaliyet gösterdiği, yol ve yaya yolu (kaldırım) dışarısında minibüslere ait konteyner durak bulunduğu, minibüslerin bekleme alanının, yol kenar çizgisinden yaya yoluna (kaldırım) 4,5 metre genişliğinde olduğu, durak ile yaya geçidi arasında 27,50 metre uzunluğunda 4 minibüsün sığacağı bekleme alanının olduğu ve minibüslerin bu cep bölgesinde bekleme yaptıkları, Akçaabat İlçesi Derecik Mahallesi
Çevreli Sokağından çıkan araçlar için, bekleme yapan minibüslerin herhangi bir tehlike oluşturmadıkları, yapılan kontrollerde yaya geçidi üzerinde durağa ait minibüslerin park veya bekleme yapmadıklarının görüldüğü, gerekli görüldüğü takdirde durak yeri temini ve durak yeri
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
değişikliğinin Trabzon Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)
sorumluluğunda olduğu, ilgili kurumunda yerinde denetim yapmasının uygun olacağının belirtildiği, bahsi geçen kurumların cevabi yazıları birlikte değerlendirildiğinde; şikayete konu yerdeki durak uygulamasının Mülga Derecik Belediyesi tarafından karşılıklı olarak yapılan anlaşma gereği uzun yıllardan beri devam ettiği, yaya geçidinin de mevcut olduğu, 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesi (f) ve (p) bendi ile aynı Kanunun 9 uncu maddesi ilgili hükümleri gereği alt geçit, üst geçit ve trafik işaretleriyle ilgili yetkinin Ulaşım
Koordinasyon Merkezinin görev ve sorumluluğunda olduğundan konunun Trabzon Büyükşehir
Belediye Başkanlığının yazısında da belirtildiği üzere Ulaşım Trafik Düzenleme Kurulu tarafından değerlendirileceği ve alınacak kararın ilgililere tebliğ edileceği ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.
14. Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan alınan 07/03/2019 tarih ve … sayılı cevabı tetkik edildiğinde, yapılan incelemede mevcut durak yerinin 09/09/2005 tarihinde
Mülga Derecik Belediye Başkanlığı ve Derecik Minibüs Dolmuş Durağı Başkanlığı ile durak kiralama sözleşmesi imzaladığı, Akçaabat Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığının 08/01/2019 tarihinde yazdığı yazıda söz konusu durak yerinin 25-30 senedir durak yeri olarak kullanıldığı, mevcut alanda yaya geçidi bulunduğu, mevcut durağın yaya ve trafik açısından bu zamana kadar herhangi bir engel oluşturmadığı şeklinde olduğu, söz konusu alan UTK (Ulaşım
Trafik Düzenleme Kurulu) tarafından değerlendirileceği ve alınacak olan kararın tebliğ edileceği ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.
15. Akçaabat Belediye Başkanlığı’ndan alınan 13/03/2019 tarih ve … sayılı cevabı tetkik edildiğinde, ilgi şikayete konu olan yolun, Karayolları 10. Bölge Müdürlüğünün hüküm ve tasarrufunda olduğu, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7’nci maddesi (f) ve (p)
bendi ile aynı kanunun 9’uncu maddesi ilgili hükümleri gereği alt geçit, üst geçit ve trafik işaretleriyle ilgili yetki, Ulaşım Koordinasyon Merkezinin görev ve sorumluluğunda olduğu, konu hakkında Belediyece herhangi bir işlem yapılmadığı ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.
16. Anayasamızda, Devletin temel amaç ve görevleri arasında kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacak surette sınırlayan ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.
17. Anayasamızda, Devletin, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği hüküm altına alınmıştır.
18. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununda, Büyükşehir Belediyelerinin görev ve yetkileri sayılmıştır. Büyükşehir Belediyelerinin görev ve yetkileri arasında; büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek; büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek; büyükşehir içindeki
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
toplu taşıma hatlarıyla ilgili olarak; şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan sayısı kriterleri esas alınarak tespit edilecek hatlarla ilgili toplu taşıma hizmetlerinin işlettirilmesine karar vermektir.
19. 5216 sayılı Kanunda, Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulacağı; ilçe belediye başkanlarının kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılacağı; Ulaşım Koordinasyon
Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcilerinin de davet edilerek görüşleri alınacağı düzenlemeleri yer almaktadır.
20. Büyükşehir Belediye Kanununda, Büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından kullanılacağı; Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararlarının, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe gireceği; Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararların, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcı olacağı düzenlemeleri yer almaktadır.
21. 15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri
Yönetmeliğine göre, Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) büyükşehir belediye başkanına bağlı olacağı; başkanın bu görevi bizzat veya görevlendireceği kişi eliyle yürüteceği anlaşılmaktadır.
22. 15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri
Yönetmeliğine göre, UKOME tarafından alınan ortak yatırım ve toplu taşımayla ilgili kararların; büyükşehir belediyesi, büyükşehir dâhilindeki diğer belediyeler ve büyükşehir sınırları içindeki kamu kurum ve kuruluşları ile diğer gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı; UKOME büyükşehir belediye başkanının veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, belirlenen üyelerle (ilgili bakanlıkların ve idarelerin temsilcileri, kendileri ile ilgili kararlar alındığındığında ilçe veya ilk kademe belediye başkanları veya görevlendireceği kişi) önceden kararlaştırılan tarih ve yerde toplanacağı; nüfus artışı ve şehrin ulaşım planı dikkate alınmak suretiyle büyükşehir sınırları dâhilinde taşıma ihtiyacının, UKOME tarafından düzenlenecek bir raporla İçişleri Bakanlığına bildirileceği düzenlemeleri yer almaktadır.
23. Kamu hizmetlerinin vatandaşlar için yaşamsal bir önemi bulunmaktadır. Kamu hizmetinin, halkın beklentileri doğrultusunda sunulması ve hizmet alıcılarının maddi ve manevi bakımdan tatmin edilmeleri, kamu idarelerinin hızlı hareket edebilmelerine ve isabetli kararlar alabilmelerine bağlıdır.
24. Kamu hizmetlerinin sunulmasında belirli standartların yakalanması için tüm kamu görevlilerinin uyması gereken kurallar belirlenmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
25. Danıştay 8. Daire Başkanlığının 11/10/2016 tarih ve E.2015/14295, K.2016/7706 sayılı kararında; “…Dava, taksi durağı şoförleri olan davacılar tarafından, Antalya Büyükşehir
Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezinin, davacıların durağına ait bir adet bekleme yerinin iptaline ilişkin 02/10/2012 gün ve 472 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, davaya konu UKOME kararı tesis edilirken yukarıda aktarılan yasal düzenlemeye aykırı olarak, ilçe belediye başkanlarının ve bu karar ile ilgili olan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu temsilcilerinin, UKOME toplantısından haberdar edilmediği, katılımlarının sağlanmadığından, yasal zorunluluk bulunmasına karşın, ilçe belediyelerinin katılımı sağlanmaksızın ve ilgili meslek kuruluşu temsilcilerinin görüşü alınmaksızın tesis edilen işlemde şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Antalya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezinin, çeşitli taksi duraklarının bekleme yerleriyle ilgili kararlar aldığı toplantısında, davacılara ait bir adet bekleme yerinin de iptal edilmesi üzerine dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, temyiz aşamasında davalı idarece sunulan belgelerden; davaya konu UKOME kararı tesis edilirken ilgili ilçe belediyesi olan Muratpaşa Belediyesi’ne toplantı davet yazısının tebliğ edildiği ancak anılan belediye temsilcisinin toplantıya katılmadığı, ayrıca gündemdeki konularla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu olan Antalya Şoförler ve
Otomobilciler Odası Başkanlığı temsilcisinin, UKOME toplantısından haberdar edilmediği, katılımının sağlanmadığı anlaşılmaktadır.
BU DURUMDA, YASAL ZORUNLULUK BULUNMASINA KARŞIN, İLGİLİ MESLEK
KURULUŞU OLAN ANTALYA ŞOFÖRLER ve OTOMOBİLCİLER ODASI BAŞKANLIĞI
TEMSİLCİSİNİN GÖRÜŞÜ ALINMAKSIZIN TESİS EDİLEN İŞLEMDE ŞEKİL
YÖNÜNDEN HUKUKA UYARLIK BULUNMAMIŞTIR.
Açıklanan nedenlerle; Antalya 1. İdare Mahkemesince verilen ve hüküm fıkrası itibariyle hukuka uygun bulunan kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmasına temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 11.10.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi…” hükmüne yer verilmiştir.
26. Danıştay 8. Daire Başkanlığının 31/03/2010 tarih ve E.2009/7779, K.2010/1593 sayılı kararında; “…Uyuşmazlık, davacıların hattı ile birebir aynı olan İstanbul İli, Kuleli-İSTOÇ hattı oluşturularak, bu hatta 15 aracın dönerli çalıştırılmasına ilişkin İstanbul Büyükşehir
Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin … gün ve … sayılı işleminin bu kısmının iptali isteminden kaynaklanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon
Merkezinin, çeşitli hatlarda meydana gelen değişiklikleri içeren dava konusu işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, davaya konu UKOME kararı tesis edilirken yukarıda aktarılan yasal düzenlemeye aykırı olarak, ilçe belediye başkanlarının ve bu karar ile ilgili olan kamu kurum ve kuruluş
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
temsilcilerinin UKOME toplantısından haberdar edilmediği, katılımlarının sağlanmadığı anlaşılmaktadır.
BU DURUMDA, YASAL ZORUNLULUK BULUNMASINA KARŞIN, İLÇE
BELEDİYELERİNİN KATILIMI SAĞLANMAKSIZIN TESİS EDİLEN İŞLEMDE ŞEKİL
YÖNÜNDEN HUKUKA UYARLIK BULUNMAMIŞTIR.
Açıklanan nedenlerle, İstanbul 9. İdare Mahkemesi kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, 31/03/2010 gününde oybirliği ile karar verildi.” hükmüne yer verilmiştir.
27. Yukarıdaki yargı kararlarında görüldüğü gibi, UKOME toplantılarında kendileri ile ilgili kararlar alındığında ilçe veya ilk kademe belediye başkanlarının veya görevlendireceği kişinin katılması gerektiği, ilçe belediyelerinin katılımı sağlanmaksızın tesis edilen işlemin şekil yönünden hukuka aykırı olduğu anlaşılmaktadır.
28. Gerek 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu gerekse de 15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği gereği alt geçit, üst geçit ve trafik işaretleriyle ilgili yetkinin, Ulaşım Koordinasyon Merkezinin görev ve sorumluluğunda olduğu tespit edilmiştir.
29. Şikayete konu alanın UTK (Ulaşım Trafik Düzenleme Kurulu) tarafından değerlendirileceği idarelerin verdiği cevabi yazılardan tespit edilmiştir.
30. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantısına büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişi başkanlık eder.
31. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantısına mevzuatta belirtilen ilgili bakanlıkların ve idarelerin temsilcileri, kendileri ile ilgili kararlar alındığında ilçe veya ilk kademe belediye başkanları veya görevlendireceği kişiler de katılır.
32. Yapılacağı belirtilen toplantıya Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı veya görevlendireceği kişi mevzuatta belirtilen ilgili bakanlıkların ve idarelerin temsilcileri ile şikayet konusu hakkında Akçaabat Belediye Başkanı veya görevlendireceği kişi de katılması gerekmektedir.
33. Anayasamızda belirtilen sosyal hukuk devleti ilkesi gereğince; Devletin mali yeterliliği ölçüsünde, can ve mal güvenliğini de göz önünde bulundurarak, başvuranın talepleri doğrultusunda başvuru konusunun gerek 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanuna gerekse 15/06/2006 tarih ve 26199 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon
Merkezleri Yönetmeliğe gerekse de verilen yargı kararlarına uygun olarak UTK (Ulaşım
Trafik Düzenleme Kurulu) tarafından değerlendirilmesi ve bu hususta gerekli işlemlerin tesis edilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 34. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
35. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Trabzon
İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Şikayetçinin talepleri doğrultusunda, vatandaşların can ve mal güvenliği açısından UTK (Ulaşım Trafik Düzenleme Kurulu) kararlarının ilçe belediyesinin yetkilisinin katılımıyla yeniden gözden geçirilerek, mevzuata uygun bir şekilde değerlendirilmesi yönünde gerekli işlemlerin tesis edilmesi hususunda TRABZON BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE
BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANA, TRABZON VALİLİĞİ’NE, TRABZON BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA ve AKÇAABAT BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.