|
ÖZET: T.C. Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından alınan bir başvuru, Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü’ne yöneltilmiştir. Başvuran, 2022-2023 öğretim yılı bahar döneminde çevrimiçi yapılan dönem sonu sınavlarına katılamadığını ve bu sınavların tekrarlanmasını talep etmiştir. Başvuran, ara sınav tarihinin bir gün öncesinde cep telefonuna mesaj olarak iletilmesi nedeniyle, dönem sonu sınavlarının da aynı şekilde bildirileceği beklentisi içine girmiştir.
Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın sınav tarihleri ve uygulama şekli hakkında gerekli bilgilendirmelerin resmi web sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden yapıldığını belirtmiştir. Ayrıca, üniversitenin sınav yönergeleri gereği, sınavlara katılmayan öğrenciler için mazeret sınavı yapılmasının mümkün olmadığını vurgulamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan inceleme sonucunda başvurunun reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, ilgili mevzuat ve üniversite uygulamaları doğrultusunda hukuka uygun bulunmuş, bu nedenle sınavların tekrarlanması talebi reddedilmiştir. Başvuranın, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/126-S.24.188
BAŞVURU NO : 2023/10943
KARAR TARİHİ : 05.01.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın katılamadığı dönem sonu sınavlarının kendisi için
BAŞVURUNUN KONUSU :
çevrimiçi olarak tekrarlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24.07.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle ; Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Programı
Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası bölümü ön lisans öğrencisi olduğunu, 2022-2023 yılı bahar dönemi ara sınavları ve dönem sonu sınavının çevrimiçi olarak yapıldığını, ara sınavın tarihinin sınavdan 1 gün önce cep telefonuna mesaj olarak bildirildiğini, bu durumun dönem sonu sınavlarının da mesaj olarak bildirileceği beklentisini doğurduğunu, derslerinden Portföy Yönetimi ve İnkılap Tarihi-2 derslerine katılamadığını belirterek, Portföy Yönetimi ve İnkılap Tarihi-2 derslerinin dönem sonu sınavlarının kendisi için çevrimiçi olarak tekrarlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 06.09.2023 tarih sayılı bilgi ve belge talebine binaen Anadolu
Üniversitesi Rektörlüğü Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 26.09.2023 tarih ve – – sayılı cevabi yazısında; 2.1. Başvuranın 2022-2023 öğretim yılı 23.08.2022 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi
Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası Ön Lisans Programına kayıt yaptırdığı ve halen ilgili Üniversite’nin öğrencisi olduğu, 2.2. Anadolu Üniversitesinin Senato kararı gereği 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi Çevrimiçi (Online) ara sınavlarının 08-09 Nisan 2023 ve 15-16 Nisan 2023 tarihlerinde, 2022-2023 öğretim yılı Bahar
Dönemi Çevrimiçi (Online) dönem sonu sınavlarının ise 03-04 Haziran 2023 ve 10-11 Haziran 2023 tarihinde yapıldığı, 2.3. 29.03.2023 tarihinde Üniversite’nin Açıköğretim Sistemi resmi web sitesinde 2022-2023 öğretim yılı
Bahar Dönemi Çevrimiçi (Online) ara sınav tarihleri ve sınavın uygulama şekli ile ilgili bilgilendirmenin yapıldığı; 05.04.2023 tarihinde de ”2022-2023 Öğretim Yılı Bahar Dönemi Ara Sınavı Çevrimiçi Sınav
Yönergesi ve Kuralları” duyurusunun yayımlandığı; 29.05.2023 tarihinde yine Üniversite Açıköğretim
Sistemi resmi web sitesinde 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi Çevrimiçi (Online) dönem sonu sınav tarihlerinin, sınavın uygulama şekli ve ”2022-2023 Öğretim Yılı Bahar Dönemi Dönem Sonu Sınavı
Çevrimiçi Sınav Yönergesi ve Kuralları”nın yayımlandığı; ayrıca 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi
Çevrimiçi (Online) dönem sonu sınavı ile ilgili bilgilendirmenin 31.05.2023 tarihinde Üniversite resmi sosyal medya hesabı olan “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi” adresinden ilgi sınav ile ilgili duyuruların gönderi olarak paylaşıldığı, 2.4. Üniversite Açıköğretim Sisteminde online olarak gerçekleştirilen kayıt/kayıt yenileme/ders seçme süreçlerinin ve akademik takvimin ilgili dönem öncesi resmi web sitesi üzerinden yayımlandığı, 2.5. 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi dönem sonu sınavlarının çevrimiçi (online) yapılacağına ilişkin
Açıköğretim Sistemi web site ve sosyal medya kanallarında gerekli duyuruların yapıldığı, 2.6. Başvuranın 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi Çevrimiçi (Online) Dönem Sonu Sınavlarında; ilgili dönemde sorumlu olduğu 8 dersten 6 dersin sınavına katılmış olduğu, 2 dersin sınavına katılmadığı, 2.7. Üniversitenin “Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama
Esasları” uyarınca “Her ne sebeple olursa olsun, sınavlara katılmayan öğrenci için mazeret sınavı yapılmaz.” denildiği, bu bağlamda başvuran için mazeret sınavı yapılmasının mümkün olmadığı, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve
Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44. Maddesinin “d” bendinde;
“Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.” 6. 03.09.2015 tarihli ve 29464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin “Sınavlar” başlıklı 11.
Maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Bir dönemde her ders için bir ara sınav ve dönem sonu sınavı düzenlenir. Sınavlar; gözetimli olarak yüz yüze ve/veya çevrimiçi yapılır; çoktan seçmeli, açık uçlu, kısa cevaplı, doğru-yanlış ve eşleştirme gibi farklı tip sorular içerebilir. Bununla birlikte dersin özelliğine göre ara sınav; yazılı, sözlü, ödev, uygulama, proje ve benzeri ölçme-değerlendirme araçlarıyla da yapılabilir. Sadece dönem sonu sınavı yapılan proje gibi derslerde, parçalı sınav uygulanır. Parçalı sınavların birleştirilmesiyle dönem sonu sınav notu oluşturulur ve bu notun, başarı notuna katkısı %100’dür. Ara ve dönem sonu sınavlarının tarihleri ve uygulama esasları, ilgili birim yönetim kurulu tarafından belirlenir ve öğretim yılı başında akademik takvimle birlikte ilan edilir. 2547 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince alınması gereken zorunlu derslere ait sınavlar için Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslar uyarınca farklı ölçme değerlendirme uygulamaları belirlenebilir…” 7. Anadolu Üniversitesi Senatosunun 2022/14-3 sayılı Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve
İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama Esaslarının 16. maddesinde; “(1) Üniversite Senatosu tarafından kabul edilen “Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi” ve
“Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Sınav Uygulama Kılavuzu” doğrultusunda; sınavların yapılacağı tarih, saat, oturum sayısı, sınav merkezleri, “Sınavda Uygulanacak Kurallar” vb. hususlar ilgili birim/yönetim kurulu tarafından belirlenir. Sınavların en üst yetkilisi ve sorumlusu Anadolu Üniversitesi
Rektörüdür. Sınavların koordinasyonu ve uygulanması için Rektör, ilgili birimleri görevlendirir.
…
(6) Her ne sebeple olursa olsun, sınavlara katılmayan öğrenci için mazeret sınavı yapılmaz…” 8. Anadolu Üniversitesi Senatosunun 2022/14-1 sayılı Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve
İşletme Fakülteleri Çevrimiçi Sınav Uygulama Yönergesinin “Sınav Esasları” başlıklı 4. maddesinde;
(1) Sınavlar aşağıda belirtilen esaslara göre gerçekleştirilir;…
b) Sınavların yapılacağı tarih, saat, oturum sayısı ve “Sınavda Uygulanacak Kurallar” gibi hususlar ilgili birim tarafından belirlenir.
c) Her ne sebeple olursa olsun, sınavlara katılmayan öğrenci için mazeret sınavı yapılmaz.” hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, öğrencisi olduğu Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim Programı Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası bölümü 2022-2023 yılı bahar dönemi ara sınavları ve dönem sonu sınavının çevrimiçi olarak yapıldığını, ara sınavın tarihinin sınavdan bir gün önce cep telefonuna mesaj olarak bildirilmesi sebebi ile dönem sonu sınavlarının da mesaj olarak bildirileceği beklentisinin oluştuğunu ancak ara sınavlardan önce olduğu gibi dönem sonu sınav tarihlerinin mesaj olarak iletilmemesi sonucu derslerinden Portföy Yönetimi ve İnkılap Tarihi-2 derslerine katılamadığını belirterek, Portföy Yönetimi ve İnkılap Tarihi-2 derslerinin dönem sonu sınavlarının kendisi için çevrimiçi olarak tekrarlanmasını talep etmektedir.
11. İlgili idare tarafından Kurumumuzun bilgi ve belge talebine karşı iletilen cevabi yazıda Anadolu
Üniversitesinin Senato kararı gereği 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi Çevrimiçi (Online) ara sınavlarının ve 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi Çevrimiçi (Online) dönem sonu sınavlarının
Üniversite’nin Açıköğretim Sistemi resmi web sitesinde ara sınav tarihleri ve sınavın uygulama şekli ile ilgili bilgilendirmenin yapıldığı; 05.04.2023 tarihinde de ”2022-2023 Öğretim Yılı Bahar Dönemi Ara
Sınavı Çevrimiçi Sınav Yönergesi ve Kuralları” duyurusunun yayımlandığı; 29.05.2023 tarihinde yine
Üniversite Açıköğretim Sistemi resmi web sitesinde 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi Çevrimiçi (Online) dönem sonu sınav tarihlerinin, sınavın uygulama şekli ve ”2022-2023 Öğretim Yılı Bahar Dönemi
Dönem Sonu Sınavı Çevrimiçi Sınav Yönergesi ve Kuralları”nın yayımlandığı; ayrıca 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi Çevrimiçi (Online) dönem sonu sınavı ile ilgili bilgilendirmenin 31.05.2023 tarihinde
Üniversite resmi sosyal medya hesabı olan “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi” adresinden ilgi sınav ile ilgili duyuruların gönderi olarak paylaşıldığı belirtilerek 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi dönem sonu sınavlarının çevrimiçi (online) yapılacağına ilişkin Açıköğretim Sistemi web site ve sosyal medya kanallarında gerekli duyuruların yapıldığı; başvuranın 2022-2023 öğretim yılı Bahar Dönemi
Çevrimiçi (Online) Dönem Sonu Sınavlarında; ilgili dönemde sorumlu olduğu 8 dersten 6 dersin sınavına katılmış olduğu, 2 dersin sınavına katılmadığı ve Üniversitenin “Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri
Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama Esasları” uyarınca “Her ne sebeple olursa olsun, sınavlara katılmayan
öğrenci için mazeret sınavı yapılmaz.” denildiği, bu bağlamda başvuran için mazeret sınavı yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
12. İlgili mevzuat incelendiğinde, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44. maddesinin b bendinde
Yükseköğretim kurumlarında her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağının, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısının, eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususların Yükseköğretim
Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlendiği; Anadolu Üniversitesi Senatosunun 2022/14-3 sayılı Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama Esaslarının 16. maddesinde
“Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi” ve “Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Sınav
Uygulama Kılavuzu” doğrultusunda; sınavların yapılacağı tarih, saat, oturum sayısı, sınav merkezleri, “Sınavda Uygulanacak Kurallar” gibi hususların ilgili birim/yönetim kurulu tarafından belirleneceği, aynı maddede her ne sebeple olursa olsun, sınavlara katılmayan öğrenci için mazeret sınavı yapılmayacağı belirtilmiştir. Anadolu Üniversitesi Senatosunun 2022/14-1 sayılı Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Çevrimiçi Sınav Uygulama Yönergesinin “Sınav Esasları” başlıklı 4.
maddesinde de sınavların yapılacağı tarih, saat, oturum sayısı ve “Sınavda Uygulanacak Kurallar” gibi hususların ilgili birim tarafından belirleneceği ve yine her ne sebeple olursa olsun, sınavlara katılmayan öğrenci için mazeret sınavı yapılmayacağı belirtilmiştir.
13. Yapılan incelemede Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinin 2022-2023 bahar dönemi çevrimiçi(online) ara sınav tarihlerinin, uygulama şekline ilişkin bilgilendirmenin ve çevrimiçi sınav yönergesi ve kurallara ilişkin bilgilendirmenin resmi web sitesinde yayımlandığı; aynı şekilde bahar dönemi çevrimiçi(online) dönem sonu sınav tarihlerinin, uygulama şekline ilişkin bilgilendirmenin ve çevrimiçi sınav yönergesi ve kuralların resmi web sitesinde yayımlandığı, ayrıca dönem sonu sınavlarına ilişkin bilgilendirmenin Üniversite resmi sosyal medya hesabı olan “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi” adresinden sınav ile ilgili duyurular gönderi olarak paylaşıldığı görülmektedir.
14. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi tarafından gerekli bilgilendirmelerin resmi web sitesi ve sosyal medya hesabı üzerinden gerçekleştirdiği görülerek ilgili mevzuat incelendiğinde yapılacak olan bilgilendirmelerin nasıl yapılacağına ilişkin hüküm bulunmadığı, bu doğrultuda her ne kadar başvuran 2022-2023 bahar dönemi çevrimiçi(online) ara sınav tarihlerinin sınav tarihinden bir gün önce telefonuna mesaj olarak iletilmesinin dönem sonu çevrimiçi(online) sınavlarında da mesaj olarak iletileceği yönünde haklı bir beklenti oluşacağı iddiasında bulunsa da “haklı beklenti” kavramı idarenin uzun süreli uygulaması, hizmetin olağan akışı ile halihazırdaki hukuki düzenlemelere güvenden dolayı girilen hukuka 1 uygun beklentinin, hakkaniyet gereği zedelenmemesi zorunluluğunu ifade etmekte olup ara sınav öncesinde resmi web sitesinde ve mesaj ile yapılan bilgilendirmenin dönem sonu sınavlarında resmi web sitesi ve sosyal medya hesabı üzerinde yapılan duyurunun ilgili mevzuattta bilgilendirmeye yönelik düzenlemenin bulunmadığı ve haklı beklenti koşullarının sağlanmadığı değerlendirmesi yapılmıştır.
1
Derya Deviner ERGUVAN, Türk İdare Hukuku’nda Haklı Beklentilerin Korunması İlkesi, D.E.Ü. Hukuk Fakültesi Dergisi, C.21, Özel S., 2019, s. 1760
15. Başvuranın “Portföy Yönetimi” ve “İnkılap Tarihi-2” derslerinin dönem sonu sınavlarının tekrarlanması talebinin ilgili yönerge ve esaslarda her ne sebeple olursa olsun, sınavlara katılmayan öğrenci için mazeret sınavı yapılamayacağı yönünde düzenleme bulunması sebebi ile Üniversite tarafından karşılanamayacağı görülmüştür.
16. Bu doğrultuda başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde başvuranın katılamadığı “Portföy Yönetimi” ve “İnkılap Tarihi-2” dönem sonu sınavlarının kendisi için çevrimiçi olarak tekrarlanması talebinin reddi yönündeki işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi